Cha con 'người Anh hùng' thầm lặng bên dòng sông Thạch Hãn

(PLO) - Cuộc chiến 81 ngày đêm ở Thành cổ Quảng Trị là chiến công hào hùng, khúc ca bi tráng của dân tộc ta. Tại con sông Thạch Hãn huyền thoại đã ghi dấu nhiều đau thương, mất mát. Những tấm gương anh dũng quên mình rất nhiều, trong đó có nữ du kích Nguyễn Thị Thu (hiện 64 tuổi, ngụ số nhà 20 đường Đặng Dung, thị trấn Ái Tử, huyện Triệu Phong) cùng bố chồng hàng ngày chèo đò vận chuyển người, lương thực cho cách mạng.
Cha con 'người Anh hùng' thầm lặng bên dòng sông Thạch Hãn Xưa cùng cha chồng vượt “mưa bom, bão đạn” chở bộ đội qua sông, nay bà Thu và chồng lại nối nghiệp cha chồng theo nghề cào hến.

Tìm nhân vật trong bức ảnh 

Tới Thành cổ Quảng Trị đứng trang nghiêm cúi đầu tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ đã không tiếc máu xương hi sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, ghé thăm nhà bảo tàng ngắm những hình ảnh, hiện vật vô giá, người ta sẽ nhìn thấy một hình ảnh đặc biệt.

Đó là bức ảnh do phóng viên chiến trường Đoàn Công Tính ghi lại một cụ già chèo đò với nụ cười hào sảng bên một thiếu nữ trẻ tay ôm chắc súng và hàng chục chiến sĩ bộ đội giải phóng tươi cười. Bức ảnh có tên “Cha con lão ngư dân Triệu Phong chở bộ đội và vũ khí tiếp sức Thành cổ”.  Xem ảnh, nhiều người không khỏi thắc mắc, sau những trận chiến ác liệt năm 1972 đó, những người trong hình giờ ai còn, ai mất?

Theo lời giới thiệu của nhân viên bảo tàng, người lái đò với nụ cười hào sảng trong bức ảnh là cụ Nguyễn Con (quê làng Giang Hến, xã Triệu Giang, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị) và thiếu nữ tay ôm súng là Nguyễn Thị Thu (con dâu cụ Con).  

Bức ảnh cha con lão ngư dân Nguyễn Con chèo đò chở bộ đội qua sông do nhà báo Đoàn Công Tính chụp năm 1972.

Lần tìm qua rất nhiều đầu mối, mới hay bà Thu hiện vẫn sống tại làng Giang Hến, nay là tiểu khu 5, thị trấn Ái Tử, huyện Triệu Phong. Nửa thế kỷ sau những trận chiến ác liệt đó, cô du kích lái đò trẻ tuổi năm nào nay đã là bà nội, bà ngoại.

Bà Thu rưng rưng ngắm lại bức ảnh kỷ niệm một thời oanh liệt nay đã ố vàng, thời mà bà ngược xuôi dòng Thạch Hãn đưa bộ đội sang sông vào Thành cổ. Năm đó bà mới 18 tuổi. Vừa vào du kích được khoảng ba tháng thì nhận được nhiệm vụ làm giao liên, cùng cha chồng (đã đám hỏi nhưng chưa cưới - PV) chèo đò chở bộ đội, vũ khí cùng lương thực vượt sông Thạch Hãn chi viện cho Thành cổ. 

Cuộc chiến diễn ra ác liệt, địch dốc toàn bộ lực lượng với vũ khí hiện đại hòng chiếm lại Thành cổ. Để đánh bật các cuộc phản công của địch, quân ta phải huy động bổ sung một lực lượng lớn. Và để bộ đội vào Thành cổ một cách nhanh nhất, an toàn mà lại hiệu quả chỉ có một đường duy nhất là dùng đò vượt sông Thạch Hãn. Thời gian đó, khúc sông đoạn từ xã Triệu Long, xã Triệu Giang, xã Triệu Thành đã trở thành tuyến đường huyết mạch đưa quân giải phóng vào chiến trường.  

“Bố chồng tôi làm nghề cào hến nên thông thuộc mọi chỗ nông sâu khúc sông này. Hai bố con tôi không ngại nguy hiểm nhận nhiệm vụ, khôn khéo chèo đò đưa bộ đội vượt sông. Ngày đó máy bay địch suốt ngày lượn mòng mòng trên đầu. Nước sông Thạch Hãn lúc nào cũng vàng ố, đục ngầu cuộn chảy vì bom đạn trút xuống như mưa. Suốt 81 ngày đêm, không biết bao nhiêu lần cha con chúng tôi suýt chết nhưng vẫn cầm chắc tay lái, băng trên con nước đưa bộ đội và vũ khí sang, rồi quay ngược đò chở thương binh về hậu phương”, bà Thu nhớ lại.

“Người anh hùng” thầm lặng

Trong căn nhà nhỏ, Huy chương Kháng chiến được treo trang trọng cùng những tấm hình ngày nào. Cũng trong căn nhà này bà đã chứng kiến biết bao cuộc hội ngộ thắm tình đồng đội của những chiến sĩ từng ngồi trên chiếc đò bà lái.

Sau chiến tranh, vợ chồng bà Thu không hề biết có tấm hình lịch sử. Đến những năm 1990, qua một người cùng làng, bà mới biết tấm hình được in lớn trên sách báo, được treo trang trọng trong Bảo tàng Thành cổ. Ban đầu bà Thu không lên tiếng nhân vật trong hình là mình. Sau này có người ngờ vực, bà mới lặng lẽ cắt một tấm hình trên báo, đóng khung rồi treo trang trọng ở trong nhà, như một lời xác nhận.

Mái chèo, chân vịt, mảnh ván của chiếc thuyền được trưng bày tại Bảo tàng Thành cổ.

Trong những chuyến đò ngày ấy, đã có rất nhiều chiến sĩ không bao giờ trở lại. Biết bao lần bà vừa chèo đò, lòng vừa quặn thắt, trào nước mắt, khi biết chuyện những người lính mười tám, đôi mươi bà vừa gặp hôm qua, hôm nay đã mãi nằm lại Thành cổ. Trời miền Trung giữa trưa hè nhưng bỗng ào ạt cơn mưa nặng hạt, o du kích ngày xưa gạt nước mắt, tạm ngừng câu chuyện, nhìn xa xăm ra phía dòng sông Thạch Hãn…

“Dù bom đạn, tôi vẫn chắc tay lái. Đò đi ngày không được thì đi đêm, trời nắng không chèo được thì tăng chuyến lúc mưa. Đau thương nhất là những lần chở thương binh về, có những người còn trẻ măng, thấy thương lắm. Có lần tôi chở một thương binh trắng trẻo thư sinh, nghe nói quê ở Hà Nội. Đò vừa cập bến cũng là lúc anh ấy chỉ kịp kêu lên một câu: “Đau quá mẹ ơi!” rồi trút hơi thở cuối cùng. Mãi mãi tôi không thể nào quên…”.  

Bà Thu không thống kê mình đã bao nhiêu lần chở bộ đội sang  sông trong 81 ngày đêm ấy. Bà chỉ nhớ trung bình mỗi ngày chiếc đò máy ấy cứ phăm phăm sóng nước 30 – 40 lần vượt sông đưa bộ đội vào trận tuyến, rồi cũng trên chiếc đò ấy không biết bao nhiêu tấn vũ khí, lương thực được tiếp tế cho Thành cổ. “Cả 81 ngày, tôi cùng cha không hề nghỉ chèo một ngày, không một đêm trọn giấc”, bà kể.

Và một bí mật khác, nửa thế kỷ bây giờ bà mới thổ lộ: “Thú thật, tuy ở gần sông nhưng tôi không hề biết bơi, điều này tôi phải giấu chỉ huy cũng như đồng đội. Vì nếu cấp trên biết tôi không biết bơi, tôi sẽ không được lái đò nữa”.

Không đòi hỏi, trách cứ

Giữa tháng 9/1972, trận chiến 81 ngày đêm kết thúc. Chiến thắng ở Thành cổ đã tạo đà lợi thế cho ta trên hội nghị đàm phán Hiệp định Pari năm 1973. Trong chiến thắng ấy có một phần đóng góp của hai cha con lão ngư dân Triệu Phong.

Cha con cụ Con không được phong người hùng, nhưng trong lòng rất nhiều bộ đội, trong lòng nhiều người địa phương, họ được coi là những Anh hùng. Đất nước thống nhất, lão ngư Nguyễn Con quay lại với công việc cào hến mưu sinh trên sông Thạch Hãn. Đến năm 1978, sau khi đi cào hến về, cụ Con đau bụng rồi đột ngột qua đời.

Nữ du kích Nguyễn Thị Thu bên những bằng khen, huy chương và bức ảnh kỷ niệm. 

Vợ chồng bà Thu trở lại cuộc sống đời thường, có bốn người con đều đã lập gia đình và có cuộc sống ổn định. Hiện tại chồng bà Thu lại theo nghiệp cha cào hến mưu sinh, còn vợ thì bán hến ở chợ. “Nghề hến phụ thuộc vào con nước, nhiều công đoạn, chủ yếu “lấy công làm lãi” nên thu nhập của hai vợ chồng khá bấp bênh. Vì vậy, ngoài công việc cào hến để mưu sinh, chúng tôi còn chăn nuôi gia súc, gia cầm để trang trải thêm cho cuộc sống”, bà Thu cho hay.

Câu chuyện nhiều lần bị ngắt quãng vì chứng đau đầu hành hạ bà Thu. Chồng bà Thu cho hay: “Nhiều đêm nằm ngủ bà ấy vẫn hay giật mình. Đôi lúc đang nói chuyện bà vang đau đầu, có lúc còn la hét inh ỏi. Có thể vì vợ tôi bị ám ảnh bởi cảnh bom đạn, chết chóc”.

Bà Thu cười lặng lẽ ngắt lời chồng: “Cuộc sống của chúng tôi tuy còn nhiều khó khăn nhưng vẫn không thể nào so sánh được với những hy sinh, mất mát của các chiến sỹ đã ngã xuống vì đất nước. Tôi vẫn sống được đến ngày hôm nay đã là một điều may mắn rồi”.

Sông Thạch Hãn, nơi biết bao người lính đã ngã xuống không về.

Trong không gian trầm lắng của chiều tháng Bảy bên dòng sông Thạch Hãn, chia tay khách, bà Thu nhẹ nhàng đọc lại những câu thơ trong một bài thơ nổi tiếng: “Đò lên Thạch Hãn ơi… chèo nhẹ/ Đáy sông còn đó bạn tôi nằm/ Có tuổi hai mươi thành sóng nước/ Vỗ yên bờ, mãi mãi ngàn năm”. 

Theo một số tài liệu lịch sử ghi lại: “Trong 81 ngày đêm, từ 28/6 - 16/9/1972, quân Mỹ và VNCH đã ném xuống Thành cổ Quảng Trị 328.000 tấn bom đạn, 9.552.000 viên đạn pháo 105 mm, 55.000 viên đạn pháo 155 mm, 8.164 viên đạn pháo 175 mm, hơn 615.000 viên đạn hải pháo, 2.240 lần oanh tạc của không quân. Tổng số bom đạn trong 81 ngày đêm bằng sức công phá của 7 quả bom nguyên tử Mỹ ném xuống Nhật Bản năm 1945. Có ngày số bom Mỹ ném ở Quảng Trị vượt xa số bom Mỹ ném trên toàn miền Nam trong các năm 1968 – 1969”.
Lê Tám Bảy
Cùng chuyên mục
Hà Nội dự kiến không tăng học phí năm học 2020-2021

Hà Nội dự kiến không tăng học phí năm học 2020-2021

(PLVN) - Tại kỳ họp thứ 15 HĐND Thành phố Hà Nội, UBND TP Hà Nội dự kiến có Tờ trình đề nghị HĐND TP xem xét Quy định mức thu học phí đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông công lập của Thành phố và mức thu học phí đối với Trường Trung cấp Kinh tế Kỹ thuật Bắc Thăng Long, Trường Trung cấp Kỹ thuật Tin học Hà Nội năm học 2020-2021.

Đọc thêm

Hà Nội dự kiến không tăng học phí năm học 2020-2021

Hà Nội dự kiến không tăng học phí năm học 2020-2021
(PLVN) - Tại kỳ họp thứ 15 HĐND Thành phố Hà Nội, UBND TP Hà Nội dự kiến có Tờ trình đề nghị HĐND TP xem xét Quy định mức thu học phí đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông công lập của Thành phố và mức thu học phí đối với Trường Trung cấp Kinh tế Kỹ thuật Bắc Thăng Long, Trường Trung cấp Kỹ thuật Tin học Hà Nội năm học 2020-2021.

Bạch hầu có thể gây tử vong chỉ trong 24-48 tiếng

Bạch hầu có thể gây tử vong chỉ trong 24-48 tiếng
(PLVN) - Từ đầu năm đến nay, nước ta đã ghi nhận hơn 20 trường hợp mắc bạch hầu trong đó có 2 ca đã tử vong. Theo các chuyên gia y tế, bạch hầu là bệnh nguy hiểm, ở thể tối cấp sẽ gây tử vong chỉ trong 24-48 tiếng.

Ông Lữ Văn Hùng làm Bí thư Tỉnh ủy Bạc Liêu

Ông Lữ Văn Hùng làm Bí thư Tỉnh ủy Bạc Liêu
(PLVN) - Sáng 5/7, Tỉnh ủy Bạc Liêu đã tổ chức hội nghị triển khai các quyết định của Bộ Chính trị về công tác cán bộ. Ông Phạm Minh Chính - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tổ chức trung ương chủ trì hội nghị. 

Nước mắt hài nhi xấu số

Nước mắt hài nhi xấu số
(PLVN) - Thời gian gần đây tại nước ta đã xảy ra các vụ trẻ sơ sinh bị vứt bỏ ở vệ đường, đống rác, cống rãnh mặc cho côn trùng, động vật tấn công. Hầu hết các trường hợp hài nhi bị thương tật, thậm chí tử vong. Nhưng, điều đáng nói là những bà mẹ vô lương ấy vẫn đang nhởn nhơ, rất hiếm khi bị sự trừng phạt dù trong pháp luật hình sự có tội danh “Giết con mới đẻ”.

Dấu hỏi về cái chết bất thường của đạo diễn William Taylor 100 năm trước

Dấu hỏi về cái chết bất thường của đạo diễn William Taylor 100 năm trước
(PLVN) - Giữa lúc đang ở đỉnh cao phong độ và sự nghiệp, người ta bất ngờ tìm thấy thi thể William Taylor trong căn hộ chung cư của ông với những dấu hiệu rất đáng ngờ... Giả thiết vị đạo diễn nổi tiếng tự tìm đến cái chết được loại bỏ vì các dấu vết đều cho thấy William Taylor bị sát hại. Có điều, ai là kẻ hạ chết đạo diễn đến nay cảnh sát vẫn chưa tìm ra... 
Phát hiện những thay đổi dị thường của từ trường Trái Đất

Phát hiện những thay đổi dị thường của từ trường Trái Đất

(PLVN) - Nhiều vệ tinh và tàu vũ trụ đã gặp rắc rối vì sự thay đổi dị thường của từ trường Trái Đất. Tình trạng này được cho là có thể là báo hiệu cho sự lặp lại của hiện tượng “đảo ngược địa từ” xảy ra lần gần đây nhất là 780.000 năm trước.

Thấy gì từ đề xuất “đa phu” tại Trung Quốc: Các cuộc “khủng hoảng” nhân khẩu trên thế giới

Thấy gì từ đề xuất “đa phu” tại Trung Quốc: Các cuộc “khủng hoảng” nhân khẩu trên thế giới
(PLVN) - Chính sách một con của Trung Quốc đã để lại hậu quả khôn lường cho đất nước này khi tỉ lệ giới tính đang mất cân bằng nghiêm trọng. Tính đến năm 2050 sẽ có khoảng 30 triệu đàn ông Trung Quốc không thể lấy vợ. Không chỉ Trung Quốc mà nhiều nước phát triển như Hàn Quốc, Nhật Bản cũng đang đối mặt với mất cân bằng cơ cấu dân số. Còn tại Việt Nam, mặc dù không áp dụng chính sách nêu trên nhưng định kiến “trọng nam, khinh nữ” cũng đang dần đẩy nước ta vào “vết xe đổ” của Trung Quốc.

Những vị bác sĩ “mát tay” đem hạnh phúc cho vợ chồng hiếm muộn

Những vị bác sĩ “mát tay” đem hạnh phúc cho vợ chồng hiếm muộn
(PLVN) - Chuyện lấy nhau rồi sinh con có lẽ là một ước mơ rất đỗi bình thường của hầu hết các cặp vợ chồng trẻ. Thế nhưng, cũng có những cặp đôi mà ước mơ ấy sao mà xa vời, khó trở thành sự thật. Nhờ có những vị bác sĩ mát tay, tài năng, nhiều đôi vợ chồng những tưởng không bao giờ được làm cha mẹ đã vỡ òa niềm vui đón con chào đời.

Dân số vàng và nguy cơ… “chưa giàu đã già”?

Dân số vàng và nguy cơ… “chưa giàu đã già”?
(PLVN) - Mới đây, trên cơ sở đề nghị của Bộ Y tế, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã ký Quyết định số 588/QĐ-TTg phê duyệt chương trình điều chỉnh mức sinh phù hợp các vùng, đối tượng đến năm 2030, theo đó khuyến khích nam, nữ kết hôn trước 30 tuổi và phụ nữ sinh con thứ hai trước 35 tuổi…

Công dân khỏe thì đất nước mới mạnh

Công dân khỏe thì đất nước mới mạnh
(PLVN) - Lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dặn dò: “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khỏe mới thành công. Mỗi một người dân yếu ớt tức là cả nước yếu ớt, mỗi một người dân mạnh khỏe, tức là cả nước mạnh khỏe”.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬