Bảo vệ lao động Việt Nam ở nước ngoài: Cần tăng cường “áo giáp” pháp lý

(PLVN) - Nhắc tới vấn đề bảo vệ lao động Việt Nam ở nước ngoài, thông tin được nhiều người nghĩ đến ngay đó là những câu chuyện về nữ lao động giúp việc tại Ả rập Xê út bị ngược đãi, phải cầu cứu cơ quan chức năng Việt Nam xin về nước sớm. Để hạn chế tình trạng này, việc hoàn thiện khung pháp lý được đánh giá là cần thiết, đóng vai trò quan trọng.
Bảo vệ lao động Việt Nam ở nước ngoài: Cần tăng cường “áo giáp” pháp lý Đào tạo lao động Việt Nam đi giúp việc ở nước ngoài. Ảnh minh họa

“Nóng” lao động giúp việc gia đình 

Nhiều người hẳn chưa quên câu chuyện chị N.T.V (ở TP Hồ Chí Minh) đi giúp việc tại Ả rập Xê út từ đầu năm 2014, bị chủ nhà sàm sỡ, đánh đập và phải gọi điện cầu cứu người thân. Nhờ sự can thiệp của cơ quan chức năng, chị V đã được về nước cuối năm 2014. Rồi chị N.T.T (ở Nam Định) đi giúp việc gia đình tại thị trường Đài Loan (Trung Quốc) từ năm 2011, bị chủ nhà sàm sỡ và không cho liên lạc về gia đình.

Trong một lần may mắn thoát được, chị được cộng đồng người Việt tại đây hỗ trợ về nước trước thời hạn... Tuy nhiên, hầu hết các trường hợp lao động về nước trước thời hạn này tiền lương và tiền ứng trước khi đi, doanh nghiệp xuất khẩu lao động rất chậm hoàn trả.

Tháng 6/2015, trong bản báo cáo về xu hướng gia tăng lao động Việt Nam đi giúp việc gia đình ở nước ngoài, Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) cho biết, thế giới có khoảng hơn 50 triệu lao động làm việc trong lĩnh vực giúp việc gia đình, trong đó nữ giới chiếm hơn 80%. Lao động giúp việc gia đình làm việc tại nước ngoài rất dễ bị bóc lột, lạm dụng vì nhiều lý do như: Đông lao động nữ; môi trường làm việc khép kín trong gia đình; là loại hình lao động tay nghề thấp… 

Với Việt Nam, “Theo thống kê của Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ LĐ-TB&XH), trong số 160.000 lao động Việt Nam hiện đang làm việc tại Ả rập Xê út, khoảng 5.000 là lao động giúp việc gia đình. Trong năm 2014 đã có 60 trường hợp lao động Việt Nam ở Ả rập Xê út khiếu nại và 4 tháng đầu năm 2015 là 50 trường hợp khiếu nại, 80% trong số các vụ khiếu nại là từ lao động giúp việc gia đình…” – bản báo cáo tháng 6/2015 của ILO nêu. 

Vấn đề lao động Việt Nam đi giúp việc gia đình ở nước ngoài tiếp tục “nóng” khi tháng 4/2018, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) phát đi khuyến cáo tới lao động có nhu cầu đi làm nghề giúp việc gia đình tại Ả rập Xê út, trước xu hướng gia tăng các vụ việc phát sinh đối với lao động làm công việc trên. Ở thời điểm đó, theo Bộ LĐ-TB&XH, các doanh nghiệp xuất khẩu lao động đã phái cử khoảng 7.000/20.000 lao động Việt Nam làm công việc giúp việc gia đình làm việc tại Ả rập Xê út. 

Bộ LĐ-TB&XH nhận định, các vụ việc phát sinh liên quan đến lao động giúp việc gia đình chủ yếu là: Lao động bỏ trốn khỏi nhà chủ, bị chủ sử dụng bỏ rơi, hành hạ, bị ép làm việc nhiều giờ trong ngày; bị chậm trả lương hoặc không thích nghi với môi trường làm việc, văn hóa phong tục tập quán, không đảm bảo sức khỏe…

Để hạn chế các vấn đề phát sinh và tự bảo vệ bản thân, Bộ LĐ-TB&XH khuyến cáo người lao động đang có nhu cầu làm công việc giúp việc gia đình tại Ả rập Xê út một số vấn đề như: Chi phí, tìm hiểu thông tin, sự khác biệt văn hóa…

Cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý 

Phân tích về các nguyên nhân chính dẫn tới tranh chấp giữa lao động giúp việc gia đình ở nước ngoài và chủ sử dụng lao động, theo Cục Quản lý lao động, chủ yếu của các vụ việc phát sinh là do một số doanh nghiệp tuyển chọn và đào tạo lao động chưa kỹ, vẫn đưa đi một số lao động không phù hợp với công việc giúp việc gia đình.

Người lao động chỉ được đào tạo, giáo dục định hướng trong thời gian ngắn nên hạn chế về giao tiếp với chủ, khó hòa nhập với môi trường sống, làm việc có văn hoá khác biệt. Từ đó phát sinh tâm lý chán nản, muốn về nước trước hạn. 

Trong khi đó, công tác quản lý người lao động của doanh nghiệp chưa tốt. Một số lao động bị chủ sử dụng đối xử không tốt đã không được doanh nghiệp kịp thời phát hiện để can thiệp, chuyển chủ sử dụng hoặc giải quyết cho lao động về nước. Ý thức tự rèn luyện, nâng cao nhận thức của người lao động còn hạn chế, tâm lý muốn đi làm việc nhanh, không chịu học.

Người lao động được chủ sử dụng trả chi phí tuyển dụng nên khi sang không làm được việc thì một số viện lý do chủ ngược đãi hoặc gia đình gặp khó khăn để về nước mà không phải chịu phạt hợp đồng như đã ký trước khi đi. Nguyên nhân khách quan là cơ chế và thủ tục giải quyết tranh chấp của Ả rập Xê út còn phức tạp, quan liêu nên một số vụ việc bị kéo dài, gây lo lắng, bức xúc cho bản thân người lao động và gia đình của họ.

Ở khía cạnh pháp lý, pháp luật về lao động Việt Nam tuy có các quy định liên quan đến việc đưa người Việt Nam đi lao động ở nước ngoài và quy định về lao động giúp việc gia đình, nhưng vẫn thiếu vắng quy định cụ thể về việc đưa lao động đi giúp việc gia đình ở nước ngoài. Bên cạnh đó, nghề này cũng chưa được đưa vào pháp luật lao động tại nhiều nước, nên người lao động thường gặp rủi ro. 

Trong khi đó, ở nhiều thị trường lao động lại đưa ra điều kiện là nếu không cử lao động giúp việc gia đình thì họ sẽ không tuyển lao động lĩnh vực khác, đơn cử như thị trường Ả rập Xê út.

Năm 2014, sau sự kiện một số lao động giúp việc gia đình bị lạm dụng và xin về nước sớm, lãnh đạo Cục Quản lý lao động ngoài nước trao đổi với truyền thông đã cho biết, Chính phủ không khuyến khích xuất khẩu lao động trong lĩnh vực giúp việc gia đình. Tuy nhiên, có một số thị trường như Ả rập Xê út lại có điều kiện là nếu không cử lao động giúp việc gia đình thì họ sẽ không tuyển lao động lĩnh vực khác. 

Được biết, sau thời điểm các vụ việc năm 2014, Việt Nam và Ả rập Xê út đã ký bản thỏa thuận khung pháp lý trong lĩnh vực giúp việc gia đình giúp bảo đảm quyền lợi người lao động. Theo đó, Bộ Lao động Ả rập Xê út có trách nhiệm trong việc đảm bảo cho lao động Việt Nam giấy phép cư trú, liên lạc với gia đình, cung cấp nơi ở...

Chủ sử dụng lao động phải đảm bảo cho người lao động việc trả lương, trợ cấp, được mua bảo hiểm, nghỉ ngơi phù hợp với pháp luật của Ả rập Xê út. Bộ LĐ-TB&XH và Đại sứ Ả rập Xê út tại Việt Nam cũng đã thống nhất chỉ cấp visa cho người lao động đi làm việc thông qua các doanh nghiệp xuất khẩu lao động sau khi có trả lời thẩm định hợp đồng cung ứng lao động của Cục Quản lý lao động ngoài nước.

Mới đây nhất, tháng 7/2019, theo Phó Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước, Bộ LĐ-TB&XH Nguyễn Gia Liêm, trong 6 tháng đầu năm 2019, Cục đã chấn chỉnh và phối hợp xử lý một số doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm trong hoạt động đưa lao động giúp việc gia đình sang làm việc tại Ả rập Xê út, giải quyết dứt điểm các vụ việc phát sinh, chấn chỉnh một số doanh nghiệp còn nhiều vụ việc tồn đọng liên quan đến người lao động đang làm việc ở nước ngoài…  

 Theo thống kê của Cục Quản lý lao động ngoài nước, trong 5 tháng đầu năm 2019, tổng số lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài là 54.144 lao động (trong đó có 14.268 lao động nữ) đạt 45% kế hoạch năm 2019. Trong đó, dẫn đầu là thị trường Nhật Bản tiếp nhận 28.394 lao động, tiếp theo là các thị trường như Hàn Quốc, Romania, Ả rập Xê út.
Hồng Minh
Cùng chuyên mục
Triển khai hệ thống vận hành thông minh trên cao tốc Bắc - Nam

Triển khai hệ thống vận hành thông minh trên cao tốc Bắc - Nam

(PLVN) - Bộ Giao thông Vận tải vừa có văn bản yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương triển khai thực hiện hệ thống giao thông thông minh (ITS), hệ thống thu phí cho dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông đảm bảo tiến độ, chất lượng.

Đọc thêm

Tiếp tục ủng hộ Bộ đội Biên phòng tuyến đầu chống dịch

Tiếp tục ủng hộ Bộ đội Biên phòng tuyến đầu chống dịch
(PLVN) - Ngày 14/8, tại Hà Nội, Công ty TNHH MTV đóng tàu Sơn Hải đã ủng hộ cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng (BĐBP) trên tuyến đầu chống dịch Covid-19 100 triệu đồng; Công ty TNHH Eco Siberia Việt Nam, tặng 200 hộp viên lộc nhung Siberia và 10 triệu đồng tiền mặt (tổng trị giá 100 triệu đồng).
Nới hay giữ giới hạn “trần” số lượng bất động sản bán cho người nước ngoài

Nới hay giữ giới hạn “trần” số lượng bất động sản bán cho người nước ngoài

(PLVN) -Đang tồn tại nhiều ý kiến trái chiều về vấn đề có nên nới giới hạn “trần” quy định tỷ lệ nhà ở mà tổ chức, cá nhân người nước ngoài được sở hữu trong dự án nhà ở thương mại (căn hộ chung cư, biệt thự, nhà phố) và cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài được mua và sở hữu căn hộ du lịch, biệt thự du lịch, nhà phố du lịch hay không.

Triển khai hệ thống vận hành thông minh trên cao tốc Bắc - Nam

Triển khai hệ thống vận hành thông minh trên cao tốc Bắc - Nam
(PLVN) - Bộ Giao thông Vận tải vừa có văn bản yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương triển khai thực hiện hệ thống giao thông thông minh (ITS), hệ thống thu phí cho dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông đảm bảo tiến độ, chất lượng.

WHO: Không có bằng chứng Covid-19 lây lan qua thực phẩm

WHO: Không có bằng chứng  Covid-19 lây lan qua thực phẩm
(PLVN) - Trước bối cảnh Trung Quốc trong những tháng gần đây liên tục phát hiện virus SARS-CoV-2 xuất hiện trên bao bì các sản phẩm đồ ăn đông lạnh nhập khẩu từ các nước Mỹ Latinh, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố hiện vẫn chưa có bằng chứng về việc virus SARS-CoV-2 lây qua thực phẩm.

Chủ dự án Tân Hải Minh làm giả bản đồ quy hoạch: Thanh tra TP HCM vào cuộc

Chủ dự án Tân Hải Minh làm giả bản đồ quy hoạch: Thanh tra TP HCM vào cuộc
(PLVN) - Thanh tra TP HCM vừa có quyết định thành lập tổ công tác liên ngành để kiểm tra, xác minh quá trình triển khai thực hiện Dự án Khu dân cư phường Linh Tây (còn gọi là Dự án Khu dân cư Tân Hải Minh), quận Thủ Đức do Cty TNHH Sản xuất Thương mại Xây dựng Khách sạn Tân Hải Minh làm chủ đầu tư.

Tạm giữ 2,1 triệu găng tay y tế đã qua sử dụng

Tạm giữ 2,1 triệu găng tay y tế đã qua sử dụng
(PLVN) - Ngày 14/8, qua công tác kiểm tra tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn MCKINLEY RESOURCES (Khu phố 1, phường Tân Định, Thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương), Cục Quản lý thị trường tỉnh Bình Dương cùng Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Bình Dương phát hiện hơn 2,1 triệu chiếc găng tay y tế đã qua sử dụng đang được lưu giữ tại nhà xưởng của công ty này.

Tin “hot” giải trí ngày 15/8

Tin “hot” giải trí ngày 15/8
(PLVN) - Hà Hồ nhắn lời động viên Âu Hà My, Trịnh Thăng Bình chỉ theo dõi một mình Vũ Khắc Tiệp?, H'Hen Niê lái trực thăng chở Đen Vâu trong MV mới?, Miley Cyrus tung MV hậu chia tay bạn trai,...

Đổi biển số vàng cho xe kinh doanh: Vẫn còn vướng mắc

Đổi biển số vàng cho xe kinh doanh: Vẫn còn vướng mắc
(PLVN) - Từ 1/8/2020, Thông tư số 58/2020/TT-BCA ngày 16/6/2020 của Bộ Công an quy định quy trình cấp, thu hồi, đăng ký biển số phương tiện cơ giới đường bộ, các xe kinh doanh vận tải đổi biển từ nền màu trắng sang nền màu vàng có hiệu lực. 

Nợ nần vì mua sản phẩm của cơ sở thẩm mỹ Venesa: Sở Công Thương mời các sở ngành họp tìm hướng xử lý

Nợ nần vì mua sản phẩm của cơ sở thẩm mỹ  Venesa: Sở Công Thương mời các sở ngành họp tìm hướng xử lý
(PLVN) - Ngày 12/8, Báo PLVN có đăng tải bài viết “Cần Thơ: Lâm cảnh nợ nần vì mua sản phẩm của cơ sở thẩm mỹ” phản ánh việc một số người dân nhẹ dạ nghe lời ngon ngọt của các cơ sở thẩm mỹ vay ngân hàng nhiều chục triệu đồng mua sản phẩm để rồi lâm vào cảnh nợ nần, khốn khó.
Nguy cơ từ người nghiện sống ngoài cộng đồng

Nguy cơ từ người nghiện sống ngoài cộng đồng

(PLVN) - “Người nghiện sinh sống ngoài cộng đồng gây nguy cơ mất an ninh, trật tự an toàn xã hội ở nhiều địa phương, tạo nên những khó khăn, thách thức rất lớn trong công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và tệ nạn ma túy”, Đại tá Nguyễn Văn Viện, Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Bộ Công an) phát biểu tại Hội nghị cung cấp thông tin về tình hình tội phạm ma túy (TPMT) và một số chuyên án lớn tổ chức hôm qua (14/8).

VNPT khẳng định vai trò dẫn dắt trong chuyển đổi số tại Việt Nam

VNPT khẳng định vai trò dẫn dắt trong chuyển đổi số tại Việt Nam
(PLVN) - Với những nỗ lực chung trên tinh thần “Đoàn kết, Thống nhất, Trách nhiệm”, trong nhiệm kỳ 2015-2020, Đảng bộ Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) đã đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao năng lực tổ chức thực hiện của cấp ủy, xây dựng Đảng bộ Tập đoàn trong sạch, vững mạnh, phát triển doanh nghiệp hiệu quả, khẳng định vai trò chủ lực, dẫn dắt của Tập đoàn trong Chuyển đổi số tại Việt Nam.

Độc chiêu “bắt rắn nhả ngọc” của cặp đôi siêu lừa

Độc chiêu “bắt rắn nhả ngọc” của cặp đôi siêu lừa
(PLVN) - Quá trình điều tra xác minh, Công an (CA) tỉnh Vĩnh Phúc xác định không có việc Hòa tìm được 27 tấn vàng và giao 7 khối vàng cho người khác; nên điều tra, làm rõ hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của người phụ nữ này. Mở rộng vụ án, CA xác định với thủ đoạn tương tự, Hòa còn lừa đảo chiếm đoạt hơn 20 tỷ đồng của một nạn nhân khác quê Hà Tĩnh.

Vị tướng tài ba, liêm chính sống mãi trong lòng quân dân

Vị tướng tài ba, liêm chính sống mãi trong lòng quân dân
(PLVN) - Nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu không chỉ biết đến là nhà lãnh đạo có lý luận sắc bén và tâm huyết trong công cuộc cải tổ xây dựng chỉnh đốn Đảng thời kỳ đất nước đổi mới và hội nhập, mà còn là nhà lãnh đạo có nếp sống giản dị, gần gũi với nhân dân. 

Bệnh nhân số 702 mắc Covid-19 đã tử vong

Bệnh nhân số 702 mắc Covid-19 đã tử vong
(PLVN) -Sáng ngày 15/8/2020, Bộ phận thường trực đặc biệt chống dịch COVID-19 của Bộ Y tế tại Thành phố Đà Nẵng thông tin về trường hợp tử vong của bệnh nhân COVID-19.
Tuy An, Phú Yên: Cán bộ địa chính xã 'cãi' bản án tòa tỉnh

Tuy An, Phú Yên: Cán bộ địa chính xã 'cãi' bản án tòa tỉnh

(PLVN) - Tại buổi tiếp công dân định kỳ tháng 7 vừa qua của UBND tỉnh Phú Yên, ông Lương Công Thạch (SN 1975, thôn Phú Long, xã An Mỹ, huyện Tuy An) phản ánh việc UBND huyện không cấp sổ đỏ tại thôn Phú Long cho gia đình ông theo Bản án phúc thẩm ngày 26/5/2020 của TAND tỉnh Phú Yên.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬