Bảo vệ lao động Việt Nam ở nước ngoài: Cần tăng cường “áo giáp” pháp lý

(PLVN) - Nhắc tới vấn đề bảo vệ lao động Việt Nam ở nước ngoài, thông tin được nhiều người nghĩ đến ngay đó là những câu chuyện về nữ lao động giúp việc tại Ả rập Xê út bị ngược đãi, phải cầu cứu cơ quan chức năng Việt Nam xin về nước sớm. Để hạn chế tình trạng này, việc hoàn thiện khung pháp lý được đánh giá là cần thiết, đóng vai trò quan trọng.
Bảo vệ lao động Việt Nam ở nước ngoài: Cần tăng cường “áo giáp” pháp lý Đào tạo lao động Việt Nam đi giúp việc ở nước ngoài. Ảnh minh họa

“Nóng” lao động giúp việc gia đình 

Nhiều người hẳn chưa quên câu chuyện chị N.T.V (ở TP Hồ Chí Minh) đi giúp việc tại Ả rập Xê út từ đầu năm 2014, bị chủ nhà sàm sỡ, đánh đập và phải gọi điện cầu cứu người thân. Nhờ sự can thiệp của cơ quan chức năng, chị V đã được về nước cuối năm 2014. Rồi chị N.T.T (ở Nam Định) đi giúp việc gia đình tại thị trường Đài Loan (Trung Quốc) từ năm 2011, bị chủ nhà sàm sỡ và không cho liên lạc về gia đình.

Trong một lần may mắn thoát được, chị được cộng đồng người Việt tại đây hỗ trợ về nước trước thời hạn... Tuy nhiên, hầu hết các trường hợp lao động về nước trước thời hạn này tiền lương và tiền ứng trước khi đi, doanh nghiệp xuất khẩu lao động rất chậm hoàn trả.

Tháng 6/2015, trong bản báo cáo về xu hướng gia tăng lao động Việt Nam đi giúp việc gia đình ở nước ngoài, Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) cho biết, thế giới có khoảng hơn 50 triệu lao động làm việc trong lĩnh vực giúp việc gia đình, trong đó nữ giới chiếm hơn 80%. Lao động giúp việc gia đình làm việc tại nước ngoài rất dễ bị bóc lột, lạm dụng vì nhiều lý do như: Đông lao động nữ; môi trường làm việc khép kín trong gia đình; là loại hình lao động tay nghề thấp… 

Với Việt Nam, “Theo thống kê của Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ LĐ-TB&XH), trong số 160.000 lao động Việt Nam hiện đang làm việc tại Ả rập Xê út, khoảng 5.000 là lao động giúp việc gia đình. Trong năm 2014 đã có 60 trường hợp lao động Việt Nam ở Ả rập Xê út khiếu nại và 4 tháng đầu năm 2015 là 50 trường hợp khiếu nại, 80% trong số các vụ khiếu nại là từ lao động giúp việc gia đình…” – bản báo cáo tháng 6/2015 của ILO nêu. 

Vấn đề lao động Việt Nam đi giúp việc gia đình ở nước ngoài tiếp tục “nóng” khi tháng 4/2018, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) phát đi khuyến cáo tới lao động có nhu cầu đi làm nghề giúp việc gia đình tại Ả rập Xê út, trước xu hướng gia tăng các vụ việc phát sinh đối với lao động làm công việc trên. Ở thời điểm đó, theo Bộ LĐ-TB&XH, các doanh nghiệp xuất khẩu lao động đã phái cử khoảng 7.000/20.000 lao động Việt Nam làm công việc giúp việc gia đình làm việc tại Ả rập Xê út. 

Bộ LĐ-TB&XH nhận định, các vụ việc phát sinh liên quan đến lao động giúp việc gia đình chủ yếu là: Lao động bỏ trốn khỏi nhà chủ, bị chủ sử dụng bỏ rơi, hành hạ, bị ép làm việc nhiều giờ trong ngày; bị chậm trả lương hoặc không thích nghi với môi trường làm việc, văn hóa phong tục tập quán, không đảm bảo sức khỏe…

Để hạn chế các vấn đề phát sinh và tự bảo vệ bản thân, Bộ LĐ-TB&XH khuyến cáo người lao động đang có nhu cầu làm công việc giúp việc gia đình tại Ả rập Xê út một số vấn đề như: Chi phí, tìm hiểu thông tin, sự khác biệt văn hóa…

Cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý 

Phân tích về các nguyên nhân chính dẫn tới tranh chấp giữa lao động giúp việc gia đình ở nước ngoài và chủ sử dụng lao động, theo Cục Quản lý lao động, chủ yếu của các vụ việc phát sinh là do một số doanh nghiệp tuyển chọn và đào tạo lao động chưa kỹ, vẫn đưa đi một số lao động không phù hợp với công việc giúp việc gia đình.

Người lao động chỉ được đào tạo, giáo dục định hướng trong thời gian ngắn nên hạn chế về giao tiếp với chủ, khó hòa nhập với môi trường sống, làm việc có văn hoá khác biệt. Từ đó phát sinh tâm lý chán nản, muốn về nước trước hạn. 

Trong khi đó, công tác quản lý người lao động của doanh nghiệp chưa tốt. Một số lao động bị chủ sử dụng đối xử không tốt đã không được doanh nghiệp kịp thời phát hiện để can thiệp, chuyển chủ sử dụng hoặc giải quyết cho lao động về nước. Ý thức tự rèn luyện, nâng cao nhận thức của người lao động còn hạn chế, tâm lý muốn đi làm việc nhanh, không chịu học.

Người lao động được chủ sử dụng trả chi phí tuyển dụng nên khi sang không làm được việc thì một số viện lý do chủ ngược đãi hoặc gia đình gặp khó khăn để về nước mà không phải chịu phạt hợp đồng như đã ký trước khi đi. Nguyên nhân khách quan là cơ chế và thủ tục giải quyết tranh chấp của Ả rập Xê út còn phức tạp, quan liêu nên một số vụ việc bị kéo dài, gây lo lắng, bức xúc cho bản thân người lao động và gia đình của họ.

Ở khía cạnh pháp lý, pháp luật về lao động Việt Nam tuy có các quy định liên quan đến việc đưa người Việt Nam đi lao động ở nước ngoài và quy định về lao động giúp việc gia đình, nhưng vẫn thiếu vắng quy định cụ thể về việc đưa lao động đi giúp việc gia đình ở nước ngoài. Bên cạnh đó, nghề này cũng chưa được đưa vào pháp luật lao động tại nhiều nước, nên người lao động thường gặp rủi ro. 

Trong khi đó, ở nhiều thị trường lao động lại đưa ra điều kiện là nếu không cử lao động giúp việc gia đình thì họ sẽ không tuyển lao động lĩnh vực khác, đơn cử như thị trường Ả rập Xê út.

Năm 2014, sau sự kiện một số lao động giúp việc gia đình bị lạm dụng và xin về nước sớm, lãnh đạo Cục Quản lý lao động ngoài nước trao đổi với truyền thông đã cho biết, Chính phủ không khuyến khích xuất khẩu lao động trong lĩnh vực giúp việc gia đình. Tuy nhiên, có một số thị trường như Ả rập Xê út lại có điều kiện là nếu không cử lao động giúp việc gia đình thì họ sẽ không tuyển lao động lĩnh vực khác. 

Được biết, sau thời điểm các vụ việc năm 2014, Việt Nam và Ả rập Xê út đã ký bản thỏa thuận khung pháp lý trong lĩnh vực giúp việc gia đình giúp bảo đảm quyền lợi người lao động. Theo đó, Bộ Lao động Ả rập Xê út có trách nhiệm trong việc đảm bảo cho lao động Việt Nam giấy phép cư trú, liên lạc với gia đình, cung cấp nơi ở...

Chủ sử dụng lao động phải đảm bảo cho người lao động việc trả lương, trợ cấp, được mua bảo hiểm, nghỉ ngơi phù hợp với pháp luật của Ả rập Xê út. Bộ LĐ-TB&XH và Đại sứ Ả rập Xê út tại Việt Nam cũng đã thống nhất chỉ cấp visa cho người lao động đi làm việc thông qua các doanh nghiệp xuất khẩu lao động sau khi có trả lời thẩm định hợp đồng cung ứng lao động của Cục Quản lý lao động ngoài nước.

Mới đây nhất, tháng 7/2019, theo Phó Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước, Bộ LĐ-TB&XH Nguyễn Gia Liêm, trong 6 tháng đầu năm 2019, Cục đã chấn chỉnh và phối hợp xử lý một số doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm trong hoạt động đưa lao động giúp việc gia đình sang làm việc tại Ả rập Xê út, giải quyết dứt điểm các vụ việc phát sinh, chấn chỉnh một số doanh nghiệp còn nhiều vụ việc tồn đọng liên quan đến người lao động đang làm việc ở nước ngoài…  

 Theo thống kê của Cục Quản lý lao động ngoài nước, trong 5 tháng đầu năm 2019, tổng số lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài là 54.144 lao động (trong đó có 14.268 lao động nữ) đạt 45% kế hoạch năm 2019. Trong đó, dẫn đầu là thị trường Nhật Bản tiếp nhận 28.394 lao động, tiếp theo là các thị trường như Hàn Quốc, Romania, Ả rập Xê út.
Hồng Minh
Loading...

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Loading...
Thái Lan đã bán vé VCK U23 châu Á 2020

Thái Lan đã bán vé VCK U23 châu Á 2020

(PLVN) - Người hâm mộ bóng đá Việt Nam đã có thể mua vé để theo dõi và cổ vũ ĐT U23 Quốc gia tại VCK U23 châu Á 2020, diễn ra tại Thái Lan từ ngày 8/1/2020 đến 26/1/2020.

Mang câu chuyện ô nhiễm không khí ra bến xe buýt

Mang câu chuyện ô nhiễm không khí ra bến xe buýt
(PLVN) - Tiếp nối sự thành công của tour triển lãm ảnh “Cảm nhận không khí” qua các trường đại học trong địa bàn TP.HCM vào tháng 6/2019, Tổ chức CHANGE tiếp tục tổ chức triển lãm tại trạm xe buýt Hàm Nghi từ ngày 13 - 21/12/2019 nhằm giáo dục và nâng cao nhận thức của cộng đồng về vấn đề ô nhiễm không khí.

Phát động Ngày Áo dài Việt Nam

Phát động Ngày Áo dài Việt Nam
(PLVN) - Ngày Áo dài Việt Nam 12/12 vừa được Hội Liên hiệp Phụ Nữ Việt Nam phát động trong khuôn khổ triển lãm áo dài Việt với chủ đề “Áo dài mùa cưới 2020”  do Trung tâm Phụ nữ và phát triển phối hợp với Câu lạc bộ Áo dài Việt Nam thực hiện, nhằm tôn vinh nét đẹp văn hóa truyền thống của Việt Nam, qua đó khuyến khích mọi người thêm yêu quý và mặc áo dài trong các tiệc cưới và sự kiện đặc biệt.
Nhức nhối thực trạng “trẻ hóa” tội phạm"

Nhức nhối thực trạng “trẻ hóa” tội phạm"

(PLVN) - Người chưa thành niên vi phạm pháp luật là hiện tượng thực tế tồn tại ở tất cả các quốc gia trên thế giới. Nước ta tình trạng phạm tội ở người chưa thành niên có dấu hiệu tăng đột biến những năm trở lại đây. Không chỉ ở số lượng mà nhiều vụ án đặc biệt nghiêm trọng xảy ra, cùng với tính chất phức tạp, thủ đoạn tinh vi, do đó tính nguy hiểm ngày càng cao, gây hậu quả nghiêm trọng, gây bức xúc trong quần chúng nhân dân, làm xôn xao dư luận xã hội.

Thủ đoạn tinh vi của nhóm “nữ quái” lừa chạy việc vào bệnh viện

Thủ đoạn tinh vi của nhóm “nữ quái” lừa chạy việc vào bệnh viện
(PLVN) - Dù không có chức năng, nhiệm vụ tìm việc làm nhưng 3 đối tượng đã bàn bạc, thống nhất với nhau việc nhận hồ sơ, tiền xin việc vào các bệnh viện ở Nghệ An. Trong đó, Oanh “nổ” mình quen biết lãnh đạo Sở Y tế Nghệ An nên có thể xin vào các vị trí điều dưỡng, kế toán, lái xe…tại các bệnh viện. Tuy nhiên, hết thời hạn nhưng các đối tượng không xin được việc và cũng không hoàn trả lại số tiền đã nhận.

Imadaddin Nasimi - Nhà thơ huyền bí và vĩ đại của đất nước Azerbaijan

Imadaddin Nasimi - Nhà thơ huyền bí và vĩ đại của đất nước Azerbaijan
(PLVN) - Nhà thơ Imadaddin Nasimi được biết đến là tượng đài về thơ ca của đất nước Azerbaijan. Sự nghiệp thơ ca đồ sộ của ông đóng vai trò quan trọng trong lịch sử phát triển của tư tưởng văn học và nghệ thuật Azerbaijan. Các tác phẩm của ông trong nhiều lĩnh vực đã đóng vai trò rất lớn trong việc tăng cường mối quan hệ văn hóa và hiểu biết lẫn nhau giữa các quốc gia và dân tộc.

Bí ẩn vận thế con người qua đôi tay

Bí ẩn vận thế con người qua đôi tay
(PLVN) - Trong các bộ phận cơ thể mỗi người thì có lẽ đôi bàn tay là thứ người ta cảm thấy quen thuộc nhất, bất kể làm việc gì cũng đều phải sử dụng đến. Thế nhưng, không phải ai cũng có thể thực sự hiểu hết được nó, bởi trong đó ẩn chứa vô vàn những bí mật về vận mệnh, sức khoẻ, hôn nhân, sự nghiệp, tài lộc…
Trùm ma túy cưa song sắt vượt ngục lãnh 20 năm tù

Trùm ma túy cưa song sắt vượt ngục lãnh 20 năm tù

(PLVN) - TAND tỉnh Bình Thuận vừa đưa trùm ma túy Nguyễn Viết Huy (SN 1986, ngụ phường Lạc Đạo, TP Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận) ra xét xử sơ thẩm và tuyên phạt 20 năm tù về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”.

 

Thực hành Then được công nhận là di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại

Thực hành Then được công nhận là di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại
(PLVN) - Vào lúc 15h23 ngày 12/12, (giờ Colombia, 3h23 ngày 13/12 giờ Việt Nam), theo khuyến nghị của cơ quan tư vấn, Ủy ban liên Chính phủ Công ước 2003 đã thông qua nghị quyết số 14.COM.b.42 ghi danh hồ sơ Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam (gọi tắt là Thực hành Then) vào Danh sách di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

“Cỗ máy in tiền” đang bị bỏ quên tại Việt Nam

“Cỗ máy in tiền” đang bị bỏ quên tại Việt Nam
(PLVN) - Nếu vẫn tiếp tục “đứng ngoài cuộc chơi” với kinh tế đêm – một cơ hội có thể mang đến 70% nguồn thu từ du lịch, thì rất dễ “tuột mất” cơ hội, lợi ích kinh tế khổng lồ và tiềm năng gia tăng giá trị Bất động sản vượt trội.

Quy mô GDP Việt Nam tăng thêm 935 nghìn tỷ đồng

Quy mô GDP Việt Nam tăng thêm 935 nghìn tỷ đồng
(PLVN) - Sáng 13/12/2019, Tổng cục Thống kê đã tổ chức công bố số liệu đánh giá lại quy mô GDP giai đoạn 2010-2017. Theo đó, quy mô GDP đánh giá lại của toàn nền kinh tế theo giá hiện hành tăng bình quân 25,4% trong giai đoạn 2010-2017, tương ứng tăng 935 nghìn tỷ đồng/năm.

Bay thẳng sang Mỹ: Không dễ!

Bay thẳng sang Mỹ: Không dễ!
(PLVN) - Nhiều hãng hàng không Việt Nam (HKVN) đều muốn bay thẳng sang Mỹ, tuy nhiên thực tế phải đối mặt với nhiều khó khăn về pháp lý cũng như rủi ro tài chính.