Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc: Kỷ luật tài chính - việc không thể “lơi tay”

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Cho rằng, Tài chính là một Bộ lớn, đa ngành, với nhiều lĩnh vực nhạy cảm liên quan trực tiếp tới người dân, doanh nghiệp, tân Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc chia sẻ với PLVN những khâu đột phá, mong muốn tạo ra nét mới trên nền những nhiệm vụ không mới của một ngành vốn chủ việc “tay hòm chìa khóa” ngân khố quốc gia.
Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng, nguyên Bộ trưởng Bộ Tài chính chúc mừng tân Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc. Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng, nguyên Bộ trưởng Bộ Tài chính chúc mừng tân Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc.

Chỉ ít ngày sau khi nhậm chức, ông Phớc đã chủ trì một cuộc làm việc với các đơn vị phụ trách các lĩnh vực trọng yếu, liên quan trực tiếp tới nhiệm vụ quản lý thu ngân sách như Thuế và Hải quan,… bởi theo tân Bộ trưởng, cân đối ngân sách là nhiệm vụ tối quan trọng, với yêu cầu không chỉ hoàn thành dự toán thu mà đồng thời phải đảm bảo tiết kiệm chi trong quản lý, điều hành. 

Kỷ cương không thể có bằng sự tự giác 

Thưa Bộ trưởng, ông từng có một nhiệm kỳ đứng đầu ngành Kiểm toán,  với nhiều thực tiễn liên quan lĩnh vực kinh tế - tài chính vĩ mô. Điều này có ý nghĩa như thế nào đối với công việc mới của ông ở ngành Tài chính? 

Không để sót, lọt thuế

“Qua dữ liệu mà thấy có rủi ro thì tổ chức thanh tra ngay. Nhưng, “ông” thanh tra rồi mà kiểm soát nội bộ vào làm lại, phát hiện “ông” để sót, lọt thuế, tức là vi phạm thì “ông” sẽ chịu kỷ luật”, 

Bộ trưởng Hồ Đức Phớc

- Tôi đã được đào tạo chính quy chuyên ngành Tài chính tại Học viện Tài chính, từng trải qua thực tiễn quản lý tài chính kế toán doanh nghiệp và cũng từng quản lý, điều hành ngân sách nhà nước cấp tỉnh. Đặc biệt, còn có một nhiệm kỳ ở cương vị Tổng Kiểm toán Nhà nước, với nhiệm vụ kiểm tra tài chính, tài sản công... 

Những kiến thức, kinh nghiệm thực tiễn quý báu đó giúp tôi trong quá trình lãnh đạo, điều hành ngân sách và thực hiện các nhiệm vụ khác trên cương vị mới. 

Tuy nhiên, Tài chính là Bộ đa ngành, ngoài nhiệm vụ quản lý tài chính, tài sản công, còn nhiều nhiệm vụ khác như quản lý về giá, dự trữ quốc gia, chống buôn lậu, gian lận thuế, bảo hiểm, quản lý nợ công… đòi hỏi tôi phải không ngừng học hỏi, nỗ lực lãnh đạo ngành để đạt được những kết quả cao nhất trong nhiệm kỳ.    

Chúng tôi quan sát, sau khi nhậm chức ở Bộ Tài chính, Bộ trưởng đã đề cập tới nhiệm vụ tiếp tục duy trì, đẩy mạnh việc “giữ nghiêm kỷ cương, kỷ luật tài chính - ngân sách”. Cách nào để có được nét mới từ một nhiệm vụ không hẳn mới của ngành Tài chính, thưa Bộ trưởng?

- Trong quản lý, điều hành ngân sách việc giữ vững kỷ luật, kỷ cương tài chính là việc làm thường xuyên, liên tục. Có như thế việc sử dụng nguồn lực của Nhà nước mới hiệu quả, mới có lợi cho đất nước. 

Để làm tốt điều này cần quan tâm 3 vấn đề cốt lõi. Đầu tiên, con người phải liêm chính, tận tụy, trách nhiệm và chuyên nghiệp. Thứ hai, quy trình thủ tục hành chính phải thông thoáng, phải phục vụ cho sự phát triển của doanh nghiệp, cho người nộp thuế, cho đơn vị thụ hưởng ngân sách. Thứ ba, phải ứng dụng triệt để công nghệ cao trong hoạt động nghiệp vụ.

Tôi ví dụ, ở ngành Kho bạc bây giờ có tới 99% hồ sơ được tiếp nhận, xử lý, thanh toán qua phương thức điện tử; chỉ 1% là tiếp xúc người với người. Kho bạc đang hướng tới các thủ tục đều qua mạng, không tiền mặt trong sử dụng ngân sách.  

Các ngành Thuế, Hải quan cũng nỗ lực như thế. Kê khai thuế, nộp thuế, hoàn thuế cũng phải sử dụng tối đa sự hỗ trợ của thông tin điện tử. Từ bây giờ đến 1/7/2022, chúng tôi hoàn thiện hệ thống để 100% cơ sở sản xuất kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử và dùng trí tuệ nhân tạo kiểm soát hóa đơn điện tử. 

Tóm lại, kỷ luật, kỷ cương tài chính không thể trông chờ vào ý thức tự giác mà phải thường xuyên thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm những vi phạm khi phát hiện. 

Kiểm tra chéo để “truy vết” hành vi công vụ

Tăng thu, chống thất thu ngân sách là một vế quan trọng của “kỷ luật tài chính - ngân sách”, với yêu cầu các lực lượng Thuế, Hải quan… phải kiên quyết, không“lơi tay” khi thi hành công vụ, trong khi Bộ trưởng cũng mong muốn đơn giản hóa thủ tục, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi để thúc đẩy doanh nghiệp phát triển. Xử lý đúng luật và hài hòa hai nhiệm vụ này chắc không phải điều đơn giản, thưa Bộ trưởng? 

Nỗ lực thông quan hàng hóa nhanh

“Hải quan, giờ người ta đang tính từng phút, từng giây để đảm bảo thông quan tốt, xuất - nhập khẩu thuận lợi. Vì thế, ngành này cũng như Thuế, phải có kiểm soát nội bộ, kiểm tra từ bên ngoài và phải áp dụng công nghệ thông tin để ràng buộc, kiểm tra hành vi lực lượng thi hành công vụ”, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc  

- Như tôi đã nói, để thuận lợi thì phải ứng dụng mạnh mẽ công nghệ vào quản lý thuế. Người dân, doanh nghiệp tự kê khai, tự nộp không phải đến cơ quan thuế. Hoàn thuế cũng vậy để giảm tiếp xúc giữa cán bộ thuế với người dân và doanh nghiệp, như thế chắc chắn giảm phát sinh chuyện này, chuyện nọ. 

Chúng tôi quan tâm việc xây dựng nhật ký điện tử nhằm ghi dấu những nội dung mà cán bộ Thuế, Hải quan đã làm với người dân, doanh nghiệp. Để sau, khi các cơ quan khác kiểm tra, có thể nắm được cán bộ đó có để sót, lọt việc khi thực thi công vụ. Thanh tra thuế, kiểm soát nội bộ, thanh tra tài chính là để giám sát lẫn nhau, không để một cơ quan nào có thể lộng hành. 

Tôi ví dụ, qua dữ liệu mà thấy có rủi ro thì tổ chức thanh tra ngay. Nhưng, “ông” thanh tra rồi mà kiểm soát nội bộ vào làm lại, phát hiện “ông” sót, lọt thuế…, tức là có vi phạm thì “ông” sẽ chịu kỷ luật.  

Hải quan, giờ người ta đang tính từng phút, từng giây để đảm bảo thông quan tốt, xuất - nhập khẩu thuận lợi. Vì thế, ngành này cũng như Thuế, tức phải có sự kiểm tra, kiểm soát nội bộ, kiểm tra từ bên ngoài và phải áp dụng công nghệ thông tin để ràng buộc, kiểm tra hành vi lực lượng thi hành công vụ.  

Tôi cũng vừa làm việc với 2 ngành này và chỉ đạo phải bám sát dự toán để đảm bảo thu, cân đối ngân sách. Tuy nhiên, Thuế và Hải quan cần quan tâm, chia sẻ với cộng đồng doanh nghiệp. Trong điều kiện khó khăn do dịch bệnh như hiện nay, cách tốt nhất thể hiện sự quan tâm, phục vụ doanh nghiệp là tạo điều kiện để hàng hóa thông quan nhanh nhất, doanh nghiệp có thể nộp thuế thuận lợi nhất; đồng thời phải tăng cường tư vấn thuế. 

Mặt khác, chúng tôi còn yêu cầu phải tập trung vào các lĩnh vực được coi là “thất thu tiềm năng” như sàn giao dịch điện tử, facebook, grab, google, bất động sản, tài nguyên khoáng sản. Việc đó nếu làm triệt để sẽ tạo ra sự công bằng, là điều kiện cho doanh nghiệp phát triển, góp phần tăng thu ngân sách. 

Những năm qua, thu ngân sách luôn đạt hoặc vượt dự toán, nhưng thực tế nhu cầu chi cũng không nhỏ, khiến vấn đề bội chi luôn được đặt ra. Thưa Bộ trưởng, ngành Tài chính sẽ điều hành như thế nào để vừa đảm bảo an toàn ngân quỹ nhà nước nhưng vẫn đủ nguồn để đáp ứng nhiệm vụ chi, nhất là chi đầu tư phát triển, an sinh xã hội…?

- Ngành Tài chính sẽ tham mưu cho Chính phủ quản lý điều hành ngân sách đảm bảo bội chi ngân sách trong giới hạn mà Quốc hội quy định (không vượt quá 4%). 

Để hoàn thành nhiệm vụ này phải vừa tiết kiệm chi, nhất là chi thường xuyên, tăng chi cho đầu tư phát triển và phải tăng thu ngân sách. 

Trong giai đoạn khó khăn hiện nay, Chính phủ đang giãn thuế cho người dân, doanh nghiệp để tạo điều kiện cho họ quay vòng vốn. Vì thế, quan điểm của chúng tôi là tăng thu đối với các khoản tiềm năng chứ không tăng thuế suất; đồng thời không bỏ sót đối tượng thu.  

Hoàn thiện pháp luật là “làm đường” cho phát triển 

Để thực hiện những nhiệm vụ nói trên, góp phần lành mạnh tài chính quốc gia, công tác chỉ đạo điều hành phải sát thực tế và phải phản ứng kịp thời về mặt chính sách. Xin Bộ trưởng cho biết, công tác xây dựng văn bản pháp quy ngành Tài chính, tới đây có những trọng tâm nào? 

- Cách đây không lâu, chúng tôi đã tham mưu cho Chính phủ ban hành Nghị định 52 về giãn thuế cho doanh nghiệp đến ngày 31/12/2021 nhằm giúp doanh nghiệp có điều kiện phát triển sản xuất. 

Bộ cũng đang tập trung sửa Nghị định để thay thế Nghị định 167 về sắp xếp lại nhà đất. Đây là nút thắt đối với việc quản lý nhà, đất của các công ty cổ phần, doanh nghiệp nhà nước và công ty cổ phần không có vốn nhà nước. Nếu Nghị định này ban hành sẽ giải phóng được nguồn lực, tập trung cho phát triển. 

Đặc biệt, Bộ Tài chính đang dự thảo để ban hành Nghị định thay thế Nghị định 16 về cơ chế quản lý tài chính của các đơn vị sự nghiệp công lập như hệ thống bệnh viện, trường học, các trung tâm văn hóa… Văn bản này là nền tảng pháp lý quan trọng đảm bảo sự tự chủ tài chính của các đơn vị, qua đó giảm gánh nặng và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách đối với các đơn vị sự nghiệp.  

Hiện, chúng tôi cũng tập trung xây dựng Đề án để báo cáo Bộ Chính trị về phân cấp ngân sách, đảm bảo sự chủ đạo ngân sách trung ương và chủ động của ngân sách địa phương… 

Quan điểm của tôi, hoàn thiện pháp luật chính là tháo gỡ những khó khăn và mở đường cho phát triển.  

Trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!

Tân Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc sinh ngày 1/11/1963 tại xã Quỳnh Thạch, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. 

Ông có bằng cử nhân kinh tế chuyên ngành Tài chính của trường Đại học Tài chính - Kế toán Hà Nội; Tiến sĩ Kinh tế; Cử nhân lí luận chính trị. Ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 05/7/1993.

Ông từng là Ủy viên Ban Chấp hành Tỉnh ủy, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An (8/2007 -10/2010); Phó Bí thư Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An (10/2010-12/2010); Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND Nghệ An (12/2010-5/2013).

Ông là Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An từ 12/3/2013 đến 16/4/2016. Chủ tịch HĐND tỉnh Nghệ An từ 18/12/2015 đến 29/6/2016, Ủy viên Trung ương Đảng từ 26/1/2016 đến nay.

Ngày 5/4/2016, ông được Quốc hội bầu giữ chức vụ Tổng Kiểm toán nhà nước.

Ngày 8/4/2021, tại Kỳ họp thứ 11, Quốc hội khóa XIV, ông được Quốc hội phê chuẩn giữ chức Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Ông là Đại biểu Quốc hội nhiệm kì 2016-2021 và hiện được Trung ương giới thiệu ứng cử Đại biểu Quốc hội Khóa XV (khối Chính phủ) tại đơn vị bầu cử số 1 của tỉnh Bình Định (gồm thành phố Quy Nhơn và các huyện: Tuy Phước, Vân Canh, Tây Sơn, Vĩnh Thạnh).

Võ Tuấn - Phi Hùng (thực hiện)
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Vải thiều “vượt” dịch ngoạn mục

Chiến dịch tiêu thụ vải thiều lớn xuất hiện ngay trong cao điểm dịch COVID-19.
(PLVN) - Vụ vải thiều năm nay rơi đúng đợt dịch COVID-19 bùng nổ ở Việt Nam. Hầu như các kế hoạch liên quan đến xuất khẩu vải sang thị trường chính (Trung Quốc) bị phá vỡ… Một chiến dịch tiêu thụ vải thiều đã xuất hiện, hướng về thị trường trong nước.

Thành lập doanh nghiệp dự án - Công ty TNHH Điện Khí Bạc Liêu

Thành lập doanh nghiệp dự án - Công ty TNHH Điện Khí Bạc Liêu
(PLVN) - Ngày 17/6, Văn phòng UBND tỉnh Bạc Liêu thông tin, Dự án Nhà máy Điện khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) Bạc Liêu (Dự án) do công ty Delta Offshore Energy (DOE) là chủ đầu tư với công suất 3.200 MW vừa tiếp tục đạt được một mốc tiến độ quan trọng với việc thành lập doanh nghiệp dự án - Công ty TNHH Điện Khí Bạc Liêu.

Doanh nghiệp dệt may xoay xở vượt khó

May Đáp Cầu đã phải dừng sản xuất 2 nhà máy tại tâm dịch Bắc Ninh.
(PLVN) -  Nhà máy xuất hiện F0, công nhân nghỉ việc vì không chấp nhận ăn ngủ tại chỗ… là những khó khăn khiến kế hoạch sản xuất, giao hàng của doanh nghiệp ngành may trong vùng dịch bị xáo trộn, thiệt hại kinh tế đáng kể.

Bất chấp dịch COVID-19, hàng container qua cảng biển vẫn tăng mạnh

Hình minh họa
(PLVN) - Theo thông tin từ Cục Hàng hải Việt Nam, trong 6 tháng đầu năm, tổng sản lượng hàng hóa thông qua cảng biển Việt Nam ước đạt gần 363 triệu tấn, tăng 7% so với cùng kỳ năm 2020. Riêng hàng container vẫn giữ nhịp tăng trưởng mạnh với hơn 12,4 triệu TEUs, tăng 22% so với cùng kỳ năm trước.

Xuất khẩu cá tra sang EU chưa thoát khỏi mức tăng trưởng âm

Hiện, phần lớn sản phẩm cá tra XK sang EU là sản phẩm cá tra phile đông lạnh.
(PLVN) - Tính đến nửa đầu tháng 5/2021, tổng giá trị xuất khẩu (XK) cá tra sang thị trường EU đạt 39,4 triệu USD, giảm 26,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, GTXK sang Hà Lan giảm 21,7%; Tây Ban Nha giảm 33%... Như vậy, 3 năm trở lại đây, giá trị XK cá tra sang EU vẫn chưa thể thoát khỏi mức tăng trưởng âm.

'Đỏ mắt' tìm nơi đổ thải khi nạo vét luồng hàng hải

Luồng cho tàu biển lớn vào sông Hậu sẽ được duy tu hoàn thành trước 30/10/2021.
(PLVN) -  Luồng cho tàu biển lớn vào sông Hậu, luồng hàng hải Hải Phòng (đoạn Lạch Huyện)… đã và sẽ triển khai thi công nhằm nâng cao năng lực vận tải biển. Tuy nhiên, đang có không ít dự án nằm trong kế hoạch duy tu, nạo vét có nguy cơ chậm tiến độ vì vướng các thủ tục liên quan môi trường, nhận chìm chất thải ngoài biển.