Chúng ta có ác không?

(PLVN) - Bạn có ác không? Tôi có ác không? Chắc chắn chúng ta ai cũng trả lời là không, vì không ai muốn ác và tự nhận mình là ác cả. Nhưng cứ nghĩ đơn giản thế này, ra đường mua bán gì đó, với cùng một món hàng mà thấy người đi ô tô phải trả số tiền nhiều hơn ta - người đi xe máy, tự dưng thấy sung sướng, đáng đời “vì nó giàu hơn, cho chết” thì đấy chính là ác. Cái ác đơn giản lắm, nhỏ nhặt lắm và diễn ra hàng ngày. Nhưng nếu không nhận diện được nó để sửa mình thì chết chóc, trọng án, hình phạt, nhà tù… cũng là ngày không xa.
Chúng ta có ác không? Hình minh họa

Vì sao mà ác?

Ngày đi học, mỗi người trong chúng ta ai cũng nằm lòng câu ca dao: “Nhiễu điều phủ lấy giá gương/ Người trong một nước thì thương nhau cùng”; “Anh em như thể tay chân/Rách lành đùm bọc, dở hay đỡ đần”… Đó là lòng nhân ái, đó là tình thương yêu giữa con người với con người, để ai cũng được sống trong một thế giới nhân ái, bình yên và hạnh phúc. Mỗi con người sinh ra trên trái đất này đều xứng đáng được như thế!

Nhưng, giờ đây, điều gì đang diễn ra? Khi hàng ngày, tôi, bạn cũng như nhiều người khác, đã có lúc không còn dám mở báo ra đọc nữa. Cái ác đã thực sự “lên ngôi”! Rùng mình và ớn lạnh trước những vụ án người dưng qua đường chỉ vì một xích mích giao thông nhỏ mà giết nhau, những vụ án cha mẹ giết con, cháu giết ông bà, những vụ việc giáo viên đánh học trò, học trò đánh giáo viên, bệnh nhân đánh bác sĩ, bác sĩ đánh bệnh nhân…

Sao mà người Việt ác thế? Phải chăng vì họ không còn biết sợ, sợ trời sợ đất, sợ quy luật nhân quả, sợ pháp luật, sợ tòa án lương tâm?  Trong một lần trò chuyện cùng phóng viên, ông Hoa Hữu Vân - nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Gia đình, Bộ VHTTDL đã từng nói rằng, trước những vụ án xảy ra trong gia đình ông luôn trăn trở với câu hỏi: “Tại sao mạng sống của một con người bây giờ lại trở nên mong manh như thế, đặc biệt là mạng sống của những đứa trẻ, những hài nhi?”.

“Ở đời có câu “hổ dữ còn không ăn thịt con”, làm cha, làm mẹ yêu con đã đành, nhưng ông bà còn yêu cháu hơn cả cha mẹ. Vậy mà đã có những vụ án cha mẹ giết con, ông bà giết cháu. Điều khiến tôi trăn trở là phải chăng đã lâu rồi trong xã hội, một khái niệm nhân sinh, một cách tiếp cận của một chiều cạnh đạo đức dựa trên thuyết nhân quả, thiện ác đã không được chú trọng một cách sâu sắc. Con người ta đã không còn biết sợ và khi không còn biết sợ thì cái ác ắt sẽ thế chỗ cái thiện.

Và nữa, ngày nay nhịp sống trở nên gấp gáp, vội vã, giá trị vật chất lên ngôi và chính những tác động này làm người ta không tĩnh tâm được như xưa. Giữa cái xô bồ của cuộc đời, con người khu trú mình lại với sự ích kỷ cá nhân, vì mình, nghĩ đến mình, chỉ biết mình nhiều hơn là từ bi, hỷ xả. Suy nghĩ và hành động vì mình, vì lợi ích cá nhân của mình đã lấn át khiến người ta không còn biết đâu phải, đâu trái nữa.

Cùng với đó là sự xuống cấp đến mức khó tin của đạo đức xã hội. Đây là gốc của mọi vấn đề. Người xưa rất chú trọng giáo dục lễ nghĩa, đạo đức lối sống thì ngày nay những nội dung này dường như bây giờ rất mờ nhạt trong giáo dục cả ở nhà trường và gia đình”, ông Vân phân tích. 

Đồng quan điểm, Trung tá Đào Trung Hiếu (chuyên gia tội phạm học-Bộ Công an) trong một lần ông trả lời báo giới phân tích về những vụ giết người man rợ, tàn độc liên tiếp xảy ra trong thời gian qua, ông cho rằng, có nhiều vụ án mà hung thủ có nhân thân tốt, phạm tội lần đầu nhưng mức độ rất nghiêm trọng, thì nguyên nhân xuất phát từ thực tiễn là đạo đức xã hội đang xuống cấp một cách nghiêm trọng.

Đó là vô cảm - chứng bệnh nan y của xã hội, có người còn gọi đó là ung thư về tâm hồn. Đó là trạng thái tâm lý mà người ta không cảm thấy căm phẫn, ghét bỏ trước những cái xấu, cái tiêu cực mà cũng không cảm thấy hứng thú trước những điều tốt đẹp trong xã hội. Người ta dửng dưng, sống chỉ biết mình trong xã hội kim tiền này. Chủ nghĩa vật chất đang thắng thế, các giá trị vật chất đang dần băng hoại. 

Bởi ngay trong mỗi gia đình, sự quan tâm của các bậc phụ huynh đối với con cái không được như trước, khi cha mẹ mải miết lao vào vòng xoáy tiền tài, thì những đứa trẻ bị “bỏ quên”. Hoặc chúng luôn được cha mẹ tự “vỗ về” rằng con nhà mình “hơn người”, chúng có thiếu thốn gì đâu, bươn chải vất vả cũng là vì chúng!... Trong cơn lốc xoát ấy, họ phải giành giật, lừa gạt, tranh cướp - tất cả những vỏ bọc “hào nhoáng” rồi cũng tới lúc hé lộ…

Vô cảm khiến con người ngập sâu trong cái ác

Và hơn ai hết, những đứa trẻ sẽ đi từ những cú sốc, những cú khủng hoảng khủng khiếp nhất, khi cha mẹ chúng sống bất chấp, buông thả, không hoàn toàn thiện lương như chúng nghĩ. Ấy là khi cuộc khủng hoảng lòng tin bắt đầu. Bọn trẻ không còn tin người lớn, không còn tin những lời tốt đẹp. Những người trong gia đình bắt đầu sống bàng quan, không còn để ý đến nỗi đau của nhau. Khi trẻ bị ảnh hưởng lối văn hóa ứng xử như vậy thì đương nhiên khi ra ngoài cuộc sống nó chỉ biết mình, bất cứ một cái gì tác động đến lợi ích thì nó sẽ phản kháng…

Cô đơn và thù hận - ác hạnh bởi… vô minh

Và cuộc sống thời nay, mỗi con người là một thế giới riêng, khó chia sẻ. Và chính sự cô đơn đó đẩy con người vào cái ác lúc nào không hay. Trước vụ án thảm sát 6 người ở Bình Phước, TS. Lê Nguyên Thanh - Trưởng Bộ môn tội phạm học, Khoa Luật Hình sự - Đại học Luật TP HCM đã từng phân tích: “Thực tế, mạng xã hội phát triển, khoa học phát triển khiến con người sống cô độc hơn. Tôi đã chứng kiến những gia đình thường không có thời gian ngồi với nhau lấy 30 phút, mà nếu có ngồi cùng thì mỗi người mỗi việc. Mẹ coi tivi, bố ôm máy tính, con thì chúi mũi vào smartphone.

Họ không tâm sự và chia sẻ với nhau những khó khăn hoặc những vướng mắc trong cuộc sống, thậm chí cả những thứ mà họ cho rằng đó là sự tự ái của bản thân. Khi những nỗi buồn này tích tụ lại lâu ngày thì hình thành nên việc muốn giải quyết theo hướng tiêu cực.

Trong  vụ thảm sát ở Bình Phước mà bước đầu cơ quan điều tra cho rằng đó là do hận tình, nếu nghi phạm Nguyễn Hải Dương có người chia sẻ về nỗi buồn này, nếu cậu ấy không quá hi vọng vào một tương lai tươi đẹp mà không phải do bàn tay mình tạo ra thì đã không thể xảy ra sự thù hận lớn đến thế”…

Nhân nói về thù hận, tôi còn nhớ hay được nghe câu “quân tử trả thù 10 năm chưa muộn”, rồi nghe về những câu chuyện văn học, những bộ phim về việc ghim hận trong lòng để phục thù. Phải chăng, thay vì xứng đáng được sống nhân văn và văn minh hơn, thì hàng ngày chúng ta đang để tâm trí của mình ngập trong trong tư duy thù hận – một thứ “dung dịch” để nuôi dưỡng cái ác nẩy mầm và sinh sôi?  

Nói thế để thấy thiện ác là do mình, ở bản thân mình mà ra. Từ hơn 2500 năm trước, Đức Phật đã dạy ác hạnh là bởi vô minh, còn “mầm ác” này được gói gọn trong 3 từ: tham - sân - si.  Nếu hiểu được một cách rõ ràng và phá trừ được nguyên nhân chính gây ra khổ đau này, con người sẽ an lạc và hạnh phúc.

Nói về vấn đề này, trong một bài báo nhằm đi tìm “liều thuốc” trị cái ác cho người Việt, nhà báo Phạm Tường Vân đã từng phân tích, người Việt muốn giải được tham (hám lợi bất chấp đạo lý), việc đầu tiên là phải gỡ bỏ hết những ẩn ức do thiếu thốn đói nghèo, từ đó từng bước minh định lại các chuẩn giá trị.

Chừng nào tâm con người bớt bị thiêu đốt bởi các giá trị ảo, có nhiều lựa chọn hơn cho mỗi người, cuộc sống cũng sẽ bớt điên cuồng. Muốn giảm thiểu sân (hằn học, ganh ghen đố kị) phải xoá hết mặc cảm tự ti, thành thật với chính mình để bớt hoang tưởng, biết điểm mạnh yếu của mình để bớt hẹp hòi, đố kị trước thành quả lao động của người khác, chấp nhận sự khác biệt.

Muốn bớt si (mù quáng, a dua, nghiện ngập) thì sự hiểu biết là loại kháng thể mạnh giúp ta ý thức được giới hạn, tự điều chỉnh trong từng ý nghĩ và hành động, tránh bị bản năng dẫn dắt. Làm được vậy cái ác dù là nhỏ nhặt nhất, như câu chuyện mua hàng của người ô tô và người xe máy nói trên cũng sẽ bị triệt tiêu.

Thế nhưng, còn nhớ nhà văn người Nga Aleksandr Solzhenitsyn đã từng viết ra một câu ứa máu: “Đường biên thiện - ác chạy qua trái tim mỗi người. Và ai sẵn sàng phá hủy một phần trái tim của chính mình?”. Dường như có một tiếng thở dài vô tận, khi mà môi trường tinh thần và các giá trị nhân văn đang ngày một biến mất thế này…

Diệu Hương

Cùng chuyên mục

Một điều luật rất được ủng hộ

Một điều luật rất được ủng hộ

(PLVN) - Điều luật quy định về uống rượu bia thì tuyệt đối không được lái xe đã trải qua sự thăng trầm và có lúc tưởng chừng không đạt được trước khi được Quốc hội thông qua vào ngày 14/6 vừa qua.

Đọc thêm

P2P Lending, lựa chọn mới cho start-up “khan vốn”

P2P Lending, lựa chọn mới cho start-up “khan vốn”
(PLVN) - Với hơn 40 công ty hoạt động trong thị trường P2P Lending, trong đó có sự tham gia của nhiều đơn vị uy tín trong ngành tài chính, start-up Việt đang đứng trước nhiều cánh cửa tiếp vốn tiềm năng, mở ra cơ hội phát triển và tăng trưởng.

Bamboo Airways đồng hành cùng thiếu nhi vượt khó học giỏi toàn quốc

Bamboo Airways đồng hành cùng thiếu nhi vượt khó học giỏi toàn quốc
(PLVN) - Thông qua hoạt động tài trợ, đồng hành cùng thiếu nhi vượt khó học giỏi, Bamboo Airways mong muốn tạo những điều kiện tốt nhất đồng thời động viên và khuyến khích các em tiếp tục nỗ lực vươn lên trong cuộc sống, trở thành tấm gương sáng cho các bạn nhỏ trên khắp đất nước noi theo.

CCHC ngành ngân hàng: Áp lực của đơn vị 4 lần liên tiếp đứng đầu PAR INDEX 2018

CCHC ngành ngân hàng: Áp lực của đơn vị 4 lần liên tiếp đứng đầu PAR INDEX 2018
(PLVN) - Phát biểu tại Hội nghị trực tuyến đẩy mạnh cải cách hành chính (CCHC) trong ngành ngân hàng (NH) sáng ngày 17/6, Phó Thống đốc Ngân hàng nhà nước (NHNN), Thành viên Ban Chỉ đạo CCHC của Chính phủ, ông Đào Minh Tú nhấn mạnh, việc ngành NH lần thứ 4 liên tiếp xếp thứ Nhất bảng xếp hạng Chỉ số CCHC của các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương năm 2018 (PAR INDEX 20180) là niềm vui song cũng là áp lực rất lớn đối với ngành NH để tiếp tục công cuộc CCHC…

Iran tuyên bố sắp vượt giới hạn về làm giàu uranium

Iran tuyên bố sắp vượt giới hạn về làm giàu uranium
(PLVN) - Người phát ngôn Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran (AEOI) Behrouz Kamalvandi ngày 17/6 tuyên bố, kể từ ngày 27/6, Iran sẽ bỏ qua những hạn chế về dự trữ urani theo thỏa thuận hạt nhân mà nước này đã ký kết với các cường quốc vào năm 2015.

Indonesia thắt chặt quy định về nhập khẩu rác thải

Indonesia thắt chặt quy định về nhập khẩu rác thải
(PLVN) - Bộ Môi trường và Lâm nghiệp Indonesia vừa cho biết sẽ thắt chặt các quy định liên quan đến nhập khẩu chất thải giấy. Thông báo này được đưa ra sau khi các quan chức Indonesia cho biết sẽ trả lại về Mỹ 5 container chứa rác thải độc hại được khai báo sai là phế liệu giấy.

Nhân rộng gương điển hình tiên tiến trong thực hiện “Năm dân vận chính quyền” 2019

Nhân rộng gương điển hình tiên tiến trong thực hiện “Năm dân vận chính quyền” 2019
(PLVN) - Nhằm tiếp tục triển khai thực hiện hiệu quả “Năm dân vận chính quyền” 2019, Tổng cục Chính trị vừa có văn bản chỉ đạo, yêu cầu cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện Kết luận số 114-KL/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa XI, Quy định số 11-QĐ/TW ngày 18/2/2019 của Bộ Chính trị “về trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy trong việc tiếp dân, đối thoại trực tiếp với dân và xử lý những phản ánh, kiến nghị của dân”; tăng cường cải cách hành chính quân sự, cắt giảm thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết công việc…

Giám sát thực hiện pháp luật trong lĩnh vực báo chí (Kỳ 1): Đồng hành cùng sự phát triển của đất nước

Giám sát thực hiện pháp luật trong lĩnh vực báo chí (Kỳ 1): Đồng hành cùng sự phát triển của đất nước
(PLVN) - Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho báo chí phát huy tinh thần xung kích trên mặt trận tư tưởng, nhất là trong công tác đấu tranh phòng chống tiêu cực, tham nhũng, mới đây, tại phiên thảo luận của Quốc hội về dự kiến Chương trình giám sát năm 2020, đại biểu Quốc hội đã đề nghị cần giám sát việc thực hiện chính sách pháp luật trong hoạt động báo chí. Tuy còn nhiều ý kiến khác nhau, nhưng vấn đề này một lần nữa khẳng định vai trò vô cùng quan trọng của báo chí đối với sự phát triển, đổi mới của đất nước, đồng thời đặt ra những yêu cầu và trách nhiệm nặng nề đối với những người làm báo.

Bác sĩ Quân đội không được làm giám đốc bệnh viện tư nhân

Bác sĩ Quân đội không được làm giám đốc bệnh viện tư nhân
(PLVN) - Người hành nghề tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thuộc Bộ Quốc phòng được đăng ký hành nghề ngoài giờ và làm người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật của một cơ sở khám bệnh, chữa bệnh ngoài giờ không thuộc Bộ Quốc phòng. Tuy nhiên, người hành nghề tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thuộc Bộ Quốc phòng không được đăng ký là người đứng đầu của bệnh viện tư nhân hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được thành lập và hoạt động theo Luật Doanh nghiệp, Luật Hợp tác xã.

Quy định về giám định y khoa để hưởng chế độ tai nạn lao động

Quy định về giám định y khoa để hưởng chế độ tai nạn lao động
(PLVN) - Công ty TNHH Esquel Garment Manufacturing Việt Nam hỏi: Trường hợp lao động của công ty là ông Nguyễn Văn Trung bị tai nạn lao động lần 1 vào ngày 18/11/2009, được Hội đồng Giám định y khoa (GĐYK) tỉnh Bình Dương kết luận mất sức lao động do thương tật 5% theo biên bản giám định thương tật số 92/2010/GĐYK-TNLĐ (giám định lần thứ 1) ngày 21/01/2010 và được cơ quan BHXH giải quyết chế độ tai nạn lao động ngày 23/02/2010. 
TP HCM loay hoay tìm bãi đậu xe cho doanh nghiệp

TP HCM loay hoay tìm bãi đậu xe cho doanh nghiệp

(PLVN) - Nhu cầu đậu đỗ của các loại xe trọng tải lớn là rất cao nhưng TP HCM lại chưa đáp ứng đủ nhu cầu khiến nhiều doanh nghiệp (DN) rơi vào cảnh khốn khổ. Về lâu dài, nếu không được giải quyết sớm sẽ dẫn đến việc các bãi xe tự phát mọc khắp nơi khiến tình trạng ùn tắc, kẹt xe càng trầm trọng.

Tai nạn nghiêm trọng ở Hòa Bình: Phó Thủ tướng chỉ đạo khẩn trương khắc phục hậu quả

Tai nạn nghiêm trọng ở Hòa Bình: Phó Thủ tướng chỉ đạo khẩn trương khắc phục hậu quả
(PLVN) - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban ATGT Quốc gia - Trương Hòa Bình đã phân công ông Khuất Việt Hùng - Phó Chủ tịch Chuyên trách, cùng đoàn công tác của Ủy ban ATGT Quốc gia và các cơ quan của Bộ GTVT lên hiện trường để phối hợp cùng địa phương, chỉ đạo khắc phục hậu quả và thăm hỏi nạn nhân.

Một điều luật rất được ủng hộ

Một điều luật rất được ủng hộ
(PLVN) - Điều luật quy định về uống rượu bia thì tuyệt đối không được lái xe đã trải qua sự thăng trầm và có lúc tưởng chừng không đạt được trước khi được Quốc hội thông qua vào ngày 14/6 vừa qua.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%