Truy trách nhiệm trong cấp phép làm tổn thất tài nguyên khoáng sản

Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc cho rằng, vi phạm môi trường dẫn đến những hậu quả khôn lường. Với những sai phạm, phải xử lý thật nghiêm chứ không phải chỉ “hô khẩu hiệu”.

Chiều qua (15/8), báo cáo giám sát về việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, khai thác khoáng sản gắn với bảo vệ môi trường tại phiên họp thứ 10 của UBTVQH, Đoàn giám sát chỉ rõ nhiều bất cập: việc cấp phép khai thác khoáng sản (KS) ở một số địa phương tràn lan, có lúc trái quy định của pháp luật, cấp chồng lên cả quy hoạch của Trung ương; nhiều giấy phép cấp không đúng đối tượng…

Khai thác khoáng sản trái phép
Khai thác khoáng sản trái phép

Thất thoát do cấp phép tràn lan

Trong những năm qua, ngành công nghiệp khai khoáng Việt Nam đã đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế đất nước, đã đóng góp từ 10-11% GDP (bao gồm cả dầu, khí). Với sự cố gắng của các cấp ngành, việc thực hiện pháp luật về khai thác KS gắn với bảo vệ môi trường đã thu được nhiều kết quả trên các lĩnh vực cả ban hành chính sách và thực thi pháp luật. Song, nhiều hạn chế đã được chỉ ra sau quá trình giám sát, trong đó có việc cấp phép khai thác KS

Theo thống kê, tính đến ngày 1/7/2011, hiện có 4.201 Giấy phép khai thác KS các loại (bao gồm cả Giấy phép khai thác tận thu KS) đang hoạt động trên địa bàn các tỉnh, thành phố trong cả nước (trừ tỉnh Bạc Liêu đến nay vẫn chưa cấp phép khai thác KS), trong đó, khai thác KS làm vật liệu xây dựng chiếm đến trên 82 %.

Một thực tế mà Đoàn Giám sát chỉ ra đó là số lượng cấp giấy phép khai thác KS của các địa phương khá lớn, vượt quá nhu cầu làm tổn hại tới môi trường, thất thoát tài nguyên khoáng sản.

Theo Báo cáo của Chính phủ, chỉ trong 3 năm, từ tháng 10/2005 đến tháng 8/2008, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã cấp 3.495 giấy phép khai thác, gấp hơn 7 lần số lượng Trung ương cấp trong 12 năm (Trung ương cấp là 478 giấy phép khai thác). Theo đó, tổn thất tài nguyên  khoáng sản là rất lớn, nhất là các địa phương có biên giới, có cảng thì xuất khẩu khoáng sản thô là khá nhiều.

Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính ngân sách Phùng Quốc Hiển cho rằng, báo cáo của Đoàn giám sát là khá toàn diện, chỉ ra nhiều hạn chế sai phạm tuy nhiên ông chưa hài lòng vì chưa chỉ rõ trách nhiệm thuộc về ai. Kể cả trong lĩnh vực ban hành văn bản (chậm) cũng như việc tổ chức thực hiện.

“Có bao nhiêu tỉnh cấp phép không đúng quy hoạch, là những tỉnh nào?. Mỏ nào khai thác vi phạm, trách nhiệm thuộc về ai. Phải rõ trách nhiệm từng Bộ, ngành, địa phương để họ thấy được trách nhiệm của mình mà khắc phục”, ông Hiển nói.

Thừa nhận tình trạng cấp phép tràn lan nhưng theo ông Hiển thì phải rà lại xem loại nào cần thủ tục chặt chẽ, loại nào chỉ tương đối: “Tôi đi giám sát đoạn đường Hà Nội- Lào Cai, thấy mỗi việc cần đất để đắp đường mà phải làm đến 19 loại thủ tục”.

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc K’ So Phước mong muốn, báo cáo bổ sung xem xử lý được bao nhiêu vụ cấp phép sai, bị tước giấy phép khai thác là bao nhiêu để Thường vụ “có cái nhìn đầy đủ hơn”.

Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội Trương Thị Mai đề nghị báo cáo làm rõ hơn vai trò quản lý nhà nước từ TW đến địa phương. Trong đó, đặc biệt, nguyên nhân của những vi phạm pháp luật “có chạy theo lợi ích địa phương, DN, cá nhân không?” - bà Mai đặt câu hỏi.

Phó Chủ tịch Uông Chu Lưu cũng dẫn ra hiện tượng “xin- cho” trong cấp phép khai thác KS và quan ngại “liệu có tiêu cực gì không?”. Phó Chủ tịch chưa hài lòng vì cho rằng “báo cáo chưa phản ánh được đầy đủ bức xúc từ thực tiễn cuộc sống trong lĩnh vực này”.

Quan tâm đến những vấn đề về cấp phép, Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng yêu cầu trong hơn 4.000 giấy phép được cấp đó, tình hình thực hiện ra sao, cái nào đúng, cái nào sai. “Cái nào đúng cho làm tiếp, cái nào sai thu hồi, cấp sai thì phải xử lý” - Chủ tịch QH kiên quyết.

90% cơ sở vi phạm về bảo vệ môi trường

Về tình trạng vi phạm phát luật về môi trường, Đoàn giám sát chỉ rõ: môi trường lao động trong hoạt động khai thác KS đang bị ô nhiễm, làm nhiều người bị bệnh nghề nghiệp, đặc biệt là bệnh bụi phổi nghề nghiệp. Môi trường ô nhiễm không chỉ ảnh hưởng trong phạm vi mỏ mà còn đang tác động không nhỏ đến một bộ phận rất lớn người dân sinh sống trong khu vực.

Theo báo cáo của Tổng cục cảnh sát phòng, chống tội phạm thì trên 90% cơ sở sản xuất, kinh doanh khai thác, chế biến khoáng sản vi phạm pháp luật về BVMT. Từ năm 2007 đến tháng 7/2012 lực lượng cảnh sát môi trường đã phát hiện xử lý 4.142 vụ. Riêng năm 2011 và 6 tháng đầu năm 2012 phát hiện và xử lý 2.117 vụ, phạt vi phạm hành chính 21,7 tỷ đồng.

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng - an ninh Nguyễn Kim Khoa dẫn chứng từ chuyến đi giám sát của ông tại Phú Thọ và cho biết, thực tế trên địa bàn này có những DN dù đã được cấp phép nhưng do ảnh hưởng tiêu cực từ môi trường mà người dân kiên quyết không cho khai thác KS. “Phải làm rõ những bức xúc, tìm ra nguyên nhân và giải pháp, để ngăn chặn những vi phạm PL trong lĩnh vực này” - ông Khoa kiến nghị.

Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc cũng đề nghị, báo cáo cần làm  rõ hơn tác động của những vi phạm về môi trường đối với xã hội, đặc biệt đời sống người dân, vì theo ông Phúc vi phạm môi trường dẫn đến những hậu quả khôn lường. Với những sai phạm, phải xử lý thật nghiêm chứ không phải chỉ “hô khẩu hiệu”.

Theo thống kê của Bộ LĐ-TB&XH, riêng tai nạn lao động và tai nạn lao động chết người trong khai thác khoáng sản trong những năm gần gây luôn chiếm tỷ lệ cao, khoảng trên dưới 20% tổng số vụ tai nạn lao động và có hàng ngàn người bị bệnh nghề nghiệp.

Điển hình là sự cố sạt lở bãi thải cũ của Cty Than Cọc Sáu làm chết 03 người, bị thương 3 người. Gần đây nhất, tháng 4/2012 là sự cố trượt lở bãi thải mỏ than Phấn Mễ (Thái Nguyên) đã làm vùi lấp toàn bộ 10 căn nhà và làm chết 06 người.

Đối với địa phương, Đoàn giám sát đề nghị cần chấn chỉnh việc cấp phép, rà soát và thu hồi những giấy phép đã cấp không đúng quy định; không cấp phép cho các dự án khai thác khoáng sản tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng; có biện pháp tháo gỡ khó khăn để đẩy mạnh đầu tư các dự án chế biến sâu khoáng sản; ưu tiên thu hút đầu tư các dự án khai thác khoáng sản có sử dụng công nghệ cao, công nghệ sản xuất sạch, thân thiện với môi trường.

Thu Hằng

Tin cùng chuyên mục

Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ghi sổ tang tại lễ viếng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình viếng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

(PLVN) - Theo tin từ Bộ Ngoại giao, chiều 20/7/2024, tại Bắc Kinh, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa, Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trung Quốc Tập Cận Bình đã đến Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc viếng, chia buồn sâu sắc và ghi sổ tang trước việc đồng chí Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam từ trần.

Đọc thêm

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mẫu mực trong lòng dân

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng mẫu mực trong lòng dân
(PLVN) - Là người chiến sĩ cộng sản, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”; tác phong sâu sát cơ sở, gần gũi với đồng bào, đồng chí; sống giản dị, khiêm tốn, mẫu mực, chân thành.

Vĩnh biệt Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Nhà lãnh đạo, lý luận xuất sắc

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng. (Nguồn: Ban Tuyên giáo Trung ương).
(PLVN) - Trong mọi hoàn cảnh, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn tỏ rõ bản lĩnh, trí tuệ của người cộng sản kiên cường; tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân; kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; giữ gìn, nêu cao và lan tỏa phẩm chất đạo đức cách mạng trong sáng, tính tiền phong, gương mẫu, không ngừng học tập, tu dưỡng, rèn luyện.

Nhiều hoạt động ý nghĩa nhân Ngày Thương binh - Liệt sĩ

Tặng quà các thương binh, bệnh binh tại Hà Nam. (Ảnh trong bài: Minh Tú)
(PLVN) - Những năm qua, Đảng, Nhà nước luôn dành sự quan tâm, chăm lo đặc biệt với thương binh, gia đình liệt sĩ, người có công với cách mạng. Với trách nhiệm chính trị và tình cảm sâu sắc, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng (BQP) đã đề xuất với Đảng, Nhà nước ban hành, thực hiện nhiều chủ trương, chính sách lớn với quân đội và hậu phương quân đội; đẩy mạnh các hoạt động “đền ơn đáp nghĩa”.

20 năm triển khai Nghị quyết số 36-NQ/TW của Bộ Chính trị: Kiều bào đồng hành cùng sự phát triển của đất nước - Kỳ 4: Hoàn thiện cơ chế để kiều bào đóng góp hơn nữa

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng. (Ảnh: Dương Tiêu).
(PLVN) - Nghị quyết số 36 của Bộ Chính trị đã mở ra một giai đoạn mới trong việc phát huy, huy động nguồn lực to lớn của người Việt Nam ở nước ngoài tham gia xây dựng đất nước. Qua đó, góp phần củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân tộc, chung tay hiện thực hóa các mục tiêu phát triển đề ra.

Hình ảnh bình dị mà cao quý của cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Hình ảnh bình dị mà cao quý của cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng
“Hạnh phúc của con người không phải chỉ ở chỗ nhiều tiền, lắm của, ăn ngon, mặc đẹp, mà còn ở sự phong phú về tâm hồn, được sống giữa tình thương và lòng nhân ái, lẽ phải và công bằng”, trong tiếc thương vô hạn, cộng đồng mạng truyền nhau lời phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII (tháng 11/2021). 

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từ trần

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.
Theo thông tin từ Hội đồng chuyên môn bảo vệ sức khỏe cán bộ Trung ương, đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, sau thời gian lâm bệnh, mặc dù được Đảng, Nhà nước, tập thể các giáo sư, bác sĩ tận tình cứu chữa, gia đình hết lòng chăm sóc, nhưng do tuổi cao, bệnh nặng, Đồng chí đã từ trần lúc 13 giờ 38 phút, ngày 19/7/2024 tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Hưởng thọ 80 tuổi.

Hội thảo khoa học '70 năm Hiệp định Giơ-ne-vơ về đình chỉ chiến sự ở Việt Nam'

Hội nghị Geneva năm 1954. (Ảnh tư liệu Bộ Ngoại giao).
VOV.VN - Kỷ niệm 70 năm ngày ký Hiệp định Genève về đình chỉ chiến sự ở Việt Nam, sáng nay Bộ Ngoại giao phối hợp với Bộ Quốc phòng và Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức Hội thảo Khoa học với chủ đề “70 năm Hiệp định Giơ-ne-vơ về đình chỉ chiến sự ở Việt Nam” (21/7/1954 - 21/7/2024).

Thủ tướng: Phát huy vai trò tiên phong để tăng tốc, bứt phá chuyển đổi số

Thủ tướng: Phát huy vai trò tiên phong để tăng tốc, bứt phá chuyển đổi số
Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh điều quan trọng nhất, mang tính quyết định nhất để thúc đẩy chuyển đổi số thời gian tới là vai trò tiên phong, gương mẫu của các bộ trưởng, trưởng ngành, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố và yêu cầu mạnh dạn "tăng tốc", "bứt phá" trong chuyển đổi số với khí thế tiến công mạnh mẽ, phát huy tinh thần 5 "đẩy mạnh", 5 "bảo đảm" gắn với 5 "không".

Đại tướng Phan Văn Giang chúc mừng 50 năm Ngày truyền thống Kho K850

Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Quốc phòng. Ảnh: Dangcongsan.vn
(PLVN) - Nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày truyền thống Kho K850, Cục Quân khí, Tổng cục Kỹ thuật (20/7/1974 - 20/7/2024), Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã gửi thư chúc mừng tới các thế hệ cán bộ, nhân viên, chiến sĩ Kho K850.

Kinh tế số Việt Nam tăng cao nhất ASEAN 2 năm liên tiếp

Kinh tế số Việt Nam tăng cao nhất ASEAN 2 năm liên tiếp
Sáng 19/7, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số chủ trì Hội nghị Thường trực Chính phủ về chuyển đổi số. Cùng dự họp có các đồng chí Bộ trưởng, Trưởng ngành, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Kỷ niệm 70 năm ngày ký Hiệp định Geneva: Mốc son của lịch sử dân tộc

Quang cảnh phiên khai mạc Hội nghị Geneva về Đông Dương, ngày 8/5/1954. (Ảnh Tư liệu TTXVN)
(PLVN) - Ngày 8/5/1954, một ngày sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, Hội nghị Geneva về Đông Dương chính thức khai mạc. Trải qua 75 ngày căng thẳng và phức tạp, Hiệp định Geneva đã được ký vào ngày 21/7/1954. Thắng lợi của Hiệp định này đã đánh dấu một mốc son lịch sử trong sự nghiệp đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc ta.

Ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái

Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa đề nghị tổ chức tốt việc nghiên cứu, học tập, tuyên truyền và triển khai thực hiện hiệu quả các nghị quyết, chỉ thị, kết luận, quy định của Đảng mới ban hành.
(PLVN) - Ngày 18/7, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo Trung ương đã tổ chức Hội nghị Sơ kết công tác 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2024 của cơ quan và Đảng bộ cơ quan. Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa dự và chủ trì Hội nghị.

20 năm triển khai Nghị quyết số 36-NQ/TW của Bộ Chính trị: Kiều bào đồng hành cùng sự phát triển của đất nước - Kỳ 3: Phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc

Bác Hồ đón kiều bào Thái Lan tại cảng Hải Phòng năm 1960. (Ảnh Tư liệu)
(PLVN) - Trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài luôn gắn bó với quê hương, đất nước, đồng hành, sát cánh cùng đồng bào trong nước, nhất là khi đất nước gặp khó khăn, từ đó lan tỏa giá trị, hình ảnh đẹp về truyền thống đoàn kết, “tương thân, tương ái”, “lá lành đùm lá rách” của dân tộc.

Thông báo của Bộ Chính trị về tình hình sức khỏe của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Thông báo của Bộ Chính trị về tình hình sức khỏe của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng
Thời gian qua, theo yêu cầu của Hội đồng chuyên môn bảo vệ sức khỏe cán bộ Trung ương, đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa điều hành công việc, vừa điều trị, chăm sóc sức khỏe. Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các đồng chí lãnh đạo chủ chốt và đồng chí Thường trực Ban Bí thư đã trực tiếp chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tập trung huy động đội ngũ các giáo sư, bác sĩ, nhân viên y tế, chuyên gia đầu ngành và những điều kiện thuận lợi nhất để điều trị, chăm sóc sức khỏe cho đồng chí Tổng Bí thư.