Thể chế hóa nhiều quyền cơ bản của công dân

(PLVN) - Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (UBTW MTTQ) Việt Nam (Ban Thường trực) vừa có dự thảo Báo cáo kết quả công tác giám sát và phản biện xã hội năm 2020 của cơ quan này. Trong đó nhấn mạnh, từ khi Hiến pháp 2013 được ban hành, nhiều quyền cơ bản của công dân đã thể chế hóa. 
Thể chế hóa nhiều quyền cơ bản của công dân Ảnh minh họa.

Cụ thể những nội dung nhân dân thụ hưởng

Theo đó, đến hết tháng 12/2020, Ban Thường trực và Trung ương các tổ chức chính trị - xã hội đã thực hiện và hoàn thành 10 nội dung giám sát theo kế hoạch và 1 nội dung phát sinh mới. Trong các nội dung này có việc giám sát Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, phường thị trấn và giám sát thực hiện các chính sách hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch Covid-19.

Trong năm 2020, Ban Thường trực đã tổ chức nghiên cứu, xem xét và kiến nghị, sửa đổi Pháp lệnh về thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn (Pháp lệnh). Qua nghiên cứu báo cáo của 63 tỉnh, thành phố và thực tiễn thực hiện Pháp lệnh cho thấy, Pháp lệnh đã tạo dựng cơ sở pháp lý trong thực hiện dân chủ ở cơ sở, quy định cho người dân những quyền dân chủ thực sự. Đặc biệt, từ khi Hiến pháp 2013 được ban hành, nhiều quyền cơ bản của công dân đã thể chế hóa. 

Bên cạnh những ưu điểm, một số quy định của Pháp lệnh cũng như quá trình thực hiện bộc lộ những hạn chế, vướng mắc nhất định. Điển hình là việc công khai để nhân dân biết có nơi còn hình thức, chưa phù hợp; việc tổ chức để dân bàn quyết định trực tiếp còn ít; công tác giám sát trong việc thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở cần quy định cụ thể hơn… 

Từ thực tế trên, Ban Thường trực đề nghị Quốc hội, Chính phủ sớm ban hành Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (Luật). Bởi theo quy định tại Điều 14 của Hiến pháp thì các quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội được công nhận, tôn trọng, bảo vệ và phải do Luật quy định. Hơn nữa các quan hệ xã hội phát sinh trong thực tế đòi hỏi có các quy định chặt chẽ và đồng bộ hơn để điều chỉnh mới bảo đảm hiệu quả, thực chất dân chủ ở cơ sở. 

Dự thảo luật cần mở rộng phạm vi điều chỉnh, trong đó bổ sung những quy định về nội dung nhân dân thụ hưởng. Đây là những vấn đề cần được quan tâm, để bảo đảm mục tiêu xây dựng Nhà nước của dân, do dân và vì Nhân dân. Đồng thời, dự thảo Luật cần xác định cụ thể, kỹ lưỡng các chính sách sẽ được thể chế hóa theo hướng tăng cường hình thức thực hiện dân chủ trực tiếp tại cấp cơ sở.

Đó là tăng số lượng các công việc mà cấp chính quyền cơ sở phải thông tin, thảo luận, tiếp thu các ý kiến, nguyện vọng của nhân dân; nâng cao hiệu lực, hiệu quả của việc tiếp thu ý kiến góp ý của nhân dân; thể hiện vai trò giám sát của MTTQ Việt Nam và nhân dân đối với cán bộ, đảng viên, đại biểu dân cử, cũng như các cơ quan đại diện ở địa phương. Đặc biệt, cần thể chế hóa nội dung “dân chủ được thực hiện trên tất cả các lĩnh vực” trong dự án Luật.

Bên cạnh đó, cần có thêm các quy định về hình thức thực hiện dân chủ trực tiếp để người dân thể hiện quan điểm, chính kiến - nhất là trước khi ban hành các quyết định hành chính của người đứng đầu cơ quan nhà nước ở địa phương. Khi người đứng đầu cơ quan nhà nước chưa làm tròn trách nhiệm, có sai phạm trong việc thực hiện dân chủ ở cơ sở, người dân có quyền phản ánh và đối thoại, yêu cầu được giải trình và có chế tài xử lý cụ thể.

Ban Thường trực UBTW MTTQ Việt Nam cũng đề nghị Quốc hội, Chính phủ rà soát, đối chiếu với Luật Tiếp cận thông tin, Luật Trưng cầu ý dân, Luật An ninh mạng, các dự thảo Luật Tổ chức thi hành pháp luật, Luật Ban hành quyết định hành chính khi xây dựng dự thảo Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở để bảo đảm sự đồng bộ, chặt chẽ tránh chồng chéo.

Đồng thời xác định, quy định rõ những nội dung thông tin nếu bị lộ, lọt sẽ đe dọa sự tồn vong của quốc gia, dân tộc mới thuộc bí mật nhà nước, bí mật quốc gia để trách bị lợi dụng vì lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm. Các vấn đề liên quan đến quyền, lợi ích của người dân cần được công khai, cung cấp thông tin kịp thời bằng các phương thức khác nhau để người dân được biết, được kiểm tra, được bàn. 

Đề xuất bổ sung đối tượng được hỗ trợ do đại dịch 

Trong kiểm tra việc giám sát thực hiện các chính sách hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch Covid-19, năm 2020, Ban Thường trực đã chủ động triển khai nhiều hoạt động đồng hành cùng Chính phủ, người dân trong việc khắc phục những thiệt hại do đại dịch Covid-19 gây ra, trong đó có nội dung giám sát việc thực hiện Nghị quyết số 42-NQ/CP, Quyết định số 15/2020/QĐ-TTg và Quyết định số 32/2020/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ với sự tham gia của MTTQ Việt Nam các cấp từ khâu lập danh sách, niêm yết công khai danh sách đến hình thức chi trả hỗ trợ.

Qua kiểm tra việc giám sát cho thấy, hệ thống MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội đã kịp thời vào cuộc thực hiện các hoạt động giám sát; các địa phương cơ bản đã chi trả xong cho các nhóm đối tượng: Người có công và gia đình chính sách; hộ nghèo, hộ cận nghèo; đối tượng bảo trợ xã hội đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng.

Việc triển khai gói hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch Covid-19 đã nhận được sự quan tâm chỉ đạo đặc biệt của cấp ủy, chính quyền các cấp; các tầng lớp nhân dân, người lao động, doanh nghiệp nhận tiền hỗ trợ từ Chính phủ với tâm trạng phấn khởi, lạc quan, qua đó, củng cố thêm niềm tin vững chắc đối với sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và cả hệ thống chính trị…

Tuy nhiên, việc triển khai gói hỗ trợ thời gian đầu nhiều địa phương còn lúng túng; đội ngũ cán bộ cơ sở năng lực không đồng đều, khả năng ứng dụng công nghệ thông tin còn hạn chế nên việc rà soát, lập danh sách các đối tượng còn sai sót, dẫn đến chậm trễ chi trả; một bộ phận nhân dân nhận thức chưa đầy đủ về mục đích, ý nghĩa từ gói hỗ trợ 62 nghìn tỷ đồng của Chính phủ nên còn đòi hỏi, gây áp lực với cán bộ, công chức trực tiếp ở cơ sở; việc thẩm định các điều kiện để hỗ trợ các nhóm đối tượng người lao động gặp nhiều khó khăn…

Sau kiểm tra, giám sát, Ban Thường trực đã đề nghị Chính phủ xem xét bổ sung thêm một số đối tượng thụ hưởng gói hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch Covid-19, đó là người có công không hưởng trợ cấp thường xuyên, từ 80 tuổi trở lên; giáo viên mầm non tại các trường tư thục; giáo viên hợp đồng tại các trường công lập; người lao động cấp dưỡng trong các trường học; người đánh giầy, người cắt tóc, gội đầu, sửa chữa xe máy, thợ điện nước, thợ may; người vận chuyển hàng hóa, bốc vác ở địa phương không có cảng, chợ đầu mối; Hộ nghèo, hộ cận nghèo tính đến thời điểm 31/3/2020 (thay vì chỉ tính đến 31/12/2019).

Ngoài ra, sửa đổi điều kiện được vay vốn, điều kiện thụ hưởng như sau: quy định rõ thêm về gia cảnh của nhóm người lao động được hỗ trợ. Ví dụ người lao động có kinh tế gia đình khá giả, nhưng chỉ có tháng 4,5 bị giảm sâu thu nhập thì không được hỗ trợ. 

Vân Thanh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Làm gì để không đón Tết cùng... bụi mịn

Làm gì để không đón Tết cùng... bụi mịn
(PLVN) - Một cái Tết sẽ ra sao nếu mở mắt ra là phải đối diện với thực tế thông số bụi mịn trong không khí cao hơn 3 lần so với quy chuẩn Việt Nam? Đón Tết trong không khí ô nhiễm đã và đang là lo ngại của nhiều người dân…

Tổng thống Trump và cuộc tấn công đồi Capitol

Tổng thống Trump và cuộc tấn công đồi Capitol
(PLVN) - Ngày 6 tháng 1 năm 2021 là một ngày đen tối trong lịch sử của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ. Giữa phiên họp của lưỡng viện Quốc hội nhằm chính thức xác nhận kết quả bầu cử tổng thống năm 2020, đám đông người biểu tình, vốn được cho là bị kích động bởi tổng thống Donald Trump, đã xông vào tấn công trụ sở Quốc hội Mỹ đặt tại đồi Capitol, thủ đô Washington DC. 
Cô gái 9X và hành trình Xanh Việt Nam

Cô gái 9X và hành trình Xanh Việt Nam

(PLVN) - Từng có một công việc ổn định sau khi ra trường nhưng cô gái 9X Nguyễn Ngọc Ánh (Đắk Lắk) đã từ bỏ để đi khắp 63 tỉnh thành nhặt rác. Bỏ ngoài tai những lời cười, chê, Ngọc Ánh chỉ một mối quan tâm duy nhất là làm sao có thể làm sạch Việt Nam. 

Cà Mau tăng cường công tác quản lý bảo vệ rừng trong dịp Tết Nguyên đán

Cà Mau tăng cường công tác quản lý bảo vệ rừng trong dịp Tết Nguyên đán
(PLVN) - Dịp Tết là thời điểm rất dễ xảy ra các hành vi xâm hại đến tài nguyên rừng. Trên cơ sở ý kiến chỉ đạo của các cấp, ngành, hiện nay các lực lượng chức năng và đơn vị chủ rừng đang tăng cường công tác công tác quản lý, bảo vệ rừng dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021 nhằm kịp thời đấu tranh, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng.

Năm Covid-19 và “mùa vàng” Olympic

Năm Covid-19 và “mùa vàng” Olympic
(PLVN) - Tại buổi Lễ tuyên dương học sinh THPT đoạt giải Olympic quốc tế vừa qua, các em học sinh xuất sắc đoạt giải Olympic quốc tế và khu vực năm 2020 đã vinh dự đón nhận Huân chương Lao động của Nhà nước, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Bằng khen của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT…
Làm sao để được  sống xanh - ăn sạch - lòng thư thái?

Làm sao để được sống xanh - ăn sạch - lòng thư thái?

(PLVN) - Chưa bao giờ chuyện lựa chọn thực phẩm ăn uống lại khiến nhiều bà nội trợ phải đắn đo như bây giờ bởi cứ vài hôm là chúng ta lại đọc được thông tin thực phẩm này bẩn, thực phẩm kia không đạt an toàn vệ sinh hoặc có hàm lượng hóa chất cao gấp nhiều lần đe dọa sức khỏe con người. Vậy, làm sao để được sống xanh- ăn sạch- lòng thư thái?

Đón Tết, không chủ quan với Covid-19

Đón Tết, không chủ quan với Covid-19
(PLVN) - Với tốc độ lây lan nhanh của dịch Covid -19 tại nhiều nước trên thế giới, đặc biệt đã xuất hiện các biến thể mới của virus, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam yêu cầu: “Chúng ta phải quyết tâm giữ được thành quả chống dịch càng lâu càng tốt để có một cái Tết an toàn, ấm cúng, tươi vui. Năm nay, tiêu chí an toàn càng quan trọng”…

Đường dây sản xuất bao cao su và gel bôi trơn giả

Đường dây sản xuất bao cao su và gel bôi trơn giả
(PLVN) - TAND TP.HCM vừa đưa 5 bị cáo trong đường dây sản xuất bao cao su và gel bôi trơn giả ra xét xử về tội “Sản xuất, buôn bán hàng giả” và tội “Buôn bán hàng giả”. Kết thúc phiên tòa, HĐXX tuyên phạt bị cáo Trương Chí Thành (SN 1991, quê Thanh Hoá) 8 năm tù, Phạm Thanh Truyền (SN 1990, ở TP.HCM) 7 năm tù theo đúng tội danh bị truy tố. 3 bị cáo còn lại cùng bị tuyên mức án 3 năm tù về tội “Sản xuất và buôn bán hàng giả”.

Đừng “giết” tuổi thơ trẻ tại các điểm du lịch khi mua hàng và cho tiền!

Đừng “giết” tuổi thơ trẻ tại các điểm du lịch khi mua hàng và cho tiền!
(PLVN) - Bọn trẻ ở một số điểm du lịch bị người thân “nhồi nhét” làm mọi “mánh khóe” để “moi” tiền của du khách. Từ chuyện bất ngờ băng qua đường “chặn xe” xin tiền, xin quà; lẽo đẽo, dai dẳng mời chào du khách mua đồ lưu niệm; sẵn sàng quay mông vào ống kính chụp ảnh, ném đá trộm khi du khách không cho tiền. Đau lòng hơn, có trẻ ngày đêm hút thuốc lào, phả khói thuốc để cho du khách chụp ảnh, kiếm tiền… Những đám trẻ ấy sẽ lớn lên ra sao với vốn ngoại ngữ bồi, cái đầu trống rỗng kiến thức và tư duy thực dụng, mánh khóe?” 

Suýt mất mạng vì “tòm tem” với vợ bạn

Suýt mất mạng vì “tòm tem” với vợ bạn
(PLVN) - TAND TP Cần Thơ đã đưa bị cáo Nguyễn Thanh Sang (ở Cần Thơ) ra xét xử và tuyên phạt 14 năm tù về tội “Giết người”. Cộng với bản án cũ của TAND huyện Phong Điền, bị cáo Sang phải chấp hành hình phạt chung cho cả 2 bản án là 15 năm 6 tháng tù. 
Ấm áp và thiêng thiêng  những cái Tết làng chài

Ấm áp và thiêng thiêng những cái Tết làng chài

(PLVN) - Tết ở miền biển mang một nét rất riêng, rất khác so với những vùng miền khác. Đó là cái Tết của những con người lao động gắn với biển khơi, những người coi biển vừa là cứu tinh, vừa là người mẹ lớn. Cái Tết của những người mà sự đoàn viên đáng quý vô cùng.

Ăn Tết văn minh, xin đừng quá chén

Ăn Tết văn minh, xin đừng quá chén
(PLVN) - Rất nhiều vấn nạn thường xảy ra vào dịp Tết là từ việc quá chén trên bàn nhậu. Sau những tiệc nhậu vui là những nỗi buồn, đau khôn kể xiết mà cả người tham gia ăn nhậu lẫn người nhà phải gánh chịu. 

Cựu công an Đội CSĐT tội phạm về ma túy đi tù vì ma túy

Cựu công an Đội CSĐT tội phạm về ma túy đi tù vì ma túy
(PLVN) - TAND TP.HCM vừa xử sơ thẩm, tuyên bị cáo Hoàng Vũ Khang (ở Hóc Môn, TP.HCM), Ngô Tiến Đức (ở Hà Tĩnh) cùng mức án 17 năm tù về tội “Mua bán trái phép chất ma túy” và “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”. Bị cáo Ngô Hoàng Lan Chi (ở Hóc Môn) nhận mức án 7 năm tù về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”.

Thói quen ăn uống khiến nhiều người trẻ mắc ung thư

Thói quen ăn uống khiến nhiều người trẻ mắc ung thư
(PLVN) - Tại Bệnh viện K, trung bình mỗi ngày tiếp nhận khoảng 5 trường hợp mắc ung thư đại trực tràng, đặc biệt có những bệnh nhân phẫu thuật ung thư đại trực tràng khi mới 12,13 tuổi, nguyên nhân hầu hết do thói quen ăn uống không hợp lý.

[Truyện ngắn] Tim Rắn

[Truyện ngắn] Tim Rắn
(PLVN) - Lục theo bạn đến làng rắn cách nhà gần hai mươi cây số chén đặc sản. Đến quán, hả hê chọn rắn và xem đám nhân viên biểu diễn các tiết mục chế biến. Nhìn những con rắn oằn oại trong tay những tay thợ thịt chuyên nghiệp, chờ đợi chút ít trong háo hức là ngồi vào bàn....
Nhâm nhi Tết

Nhâm nhi Tết

(PLVN) - Nhâm nhi Tết” là tuyển tập truyện, thơ cùng những bài giới thiệu về âm nhạc, hội họa có chủ đề Xuân và Tết vừa được NXB Kim Đồng giới thiệu tới bạn đọc.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬