Quấy rối tình dục tại nơi làm việc: Sửa luật để bảo vệ cả nam và nữ

(PLO) - Năm 2015, Bộ LĐ-TB&XH xây dựng và công bố “Bộ quy tắc ứng xử về quấy rối tình dục nơi làm việc”, tuy nhiên đây không phải là văn bản quy phạm pháp luật nên tác động rất hạn chế. Do đó, việc hoàn thiện khung pháp luật về phòng chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc trong Bộ luật Lao động sửa đổi là cần thiết.
Ảnh minh họa Ảnh minh họa

Tồn tại như một dạng “tội phạm ẩn” 

Bộ luật Lao động năm 2012 đã quy định “quấy rối tình dục” là hành vi bị nghiêm cấm và là căn cứ cho việc người lao động thực hiện quyền chấm dứt hợp đồng lao động. Tuy nhiên, thuật ngữ “quấy rối tình dục” được luật đưa ra lại chưa được giải thích cụ thể nên gặp vướng mắc khó khăn khi thi hành. 

Nhắc đến cụm từ “quấy rối tình dục” (QRTD) nói chung và QRTD tại nơi làm việc nói riêng, người ta thường nghĩ đến thủ phạm là nam và nạn nhân là nữ. Tuy nhiên, theo công bố của Nhóm chuyên gia đánh giá tác động giới (Nhóm GIA) trong “Báo cáo đánh giá tác động giới của chính sách trong đề nghị xây dựng Bộ luật Lao động sửa đổi” tại Hội thảo Tham vấn thúc đẩy bình đẳng giới trong sửa đổi Bộ luật Lao động do Bộ LĐ-TB&XH tổ chức diễn ra cuối tuần qua thì nhiều lao động cả nữ lẫn nam đều lo ngại về nguy cơ bản thân trở thành nạn nhân QRTD tại nơi làm việc.

Nguyên nhân giúp cho QRTD nơi làm việc luôn có cơ hội tồn tại như một dạng “tội phạm ẩn” đó là người lao động khi bị QRTD có thể do không có nhận thức được về hành vi quấy rối nên không có phản ứng hoặc nhận thức được nhưng lo sợ bị sa thải, trừ lương nếu tố cáo.

“Tôi biết là mình bị đồng nghiệp QRTD nhưng muốn lên tiếng thì phải thu thập chứng cứ rất khó khăn, mà chắc gì người quản lý doanh nghiệp đã tin, thế nên tôi lựa chọn giải pháp bỏ việc để né tránh và tìm việc nơi khác”- một nạn nhân bị QRTD nơi làm việc khi được hỏi cho biết.

Trong khi người lao động im lặng, cam chịu thì người sử dụng lao động thường có thái độ bỏ qua, không lắng nghe, tỏ ra không biết việc QRTD xảy ra ở đơn vị mình hoặc nếu có xử lý kỷ luật thì chỉ ở mức nhẹ để tránh mang tiếng môi trường làm việc không an toàn. Về phía Nhà nước xã hội, nhận thức của xã hội về QRTD chưa đầy đủ, chưa đúng về mức độ cũng như sự nguy hiểm của nó.

Nhà nước dù đã đưa cụm tù QRTD vào pháp luật nhưng lại thiếu nhiều quy định cụ thể về khái niệm, quy trình phòng chống, trách nhiệm các bên, chế tài xử phạt nên vấn nạn QRTD tại nơi làm việc vẫn xảy ra mà chưa bị xử lý nghiêm minh. 

Nên bổ sung định nghĩa “quấy rối tình dục”?

Vì những nguyên nhân trên nên theo Nhóm GIA để giải quyết “tội phạm ẩn” - QRTD nơi làm việc thì nhiều người được khảo sát đã đồng tình với giải pháp bổ sung định nghĩa QRTD tại nơi làm việc theo hướng làm rõ các yếu tố, mô tả hành vi của người quấy rối chẳng hạn như: “Là hành vi mang tính thể chất hay bằng lời nói/phi lời nói, có tính chất tình dục gây ảnh hưởng đến nhân phẩm của nữ giới hoặc nam giới; là hành vi không được chấp nhận, không mong muốn và không hợp lý làm xúc phạm đối với người nhận và tạo ra môi trường làm việc bất ổn, đáng sợ, thù địch và khó chịu”. 

Theo đề xuất của Nhóm GIA, đồng thời với việc làm rõ hành vi, cần thực hiện một số giải pháp để thực thi các quy định liên quan đến phòng chống QRTD tại nơi làm việc như: Xây dựng tài liệu hướng dẫn chi tiết, mô tả cụ thể từng hành vi QRTD bằng lời và hình ảnh để người lao động dễ nhận biết; xây dựng quy trình báo cáo, xử lý khi xảy ra QRTD tại nơi làm việc là công bố công khai để người lao động biết và thực hiện, đặc biệt quy trình này chuyển nghĩa vụ chứng minh sang người sử dụng lao động, còn người lao động chỉ có trách nhiệm thông tin là đã có hành vi QRTD tại nơi làm việc; chú trọng các biện pháp bảo vệ nạn nhân, đặc biệt là giữ bí mật thông tin, hình ảnh nhạy cảm của nạn nhân.

Tuy nhiên, trong nhóm giải pháp mà Nhóm GIA đưa ra, nhiều quan điểm của người lao động vẫn băn khoăn về việc “chuyển nghĩa vụ chứng minh sang người sử dụng lao động, còn người lao động chỉ có trách nhiệm thông tin là đã có hành vi QRTD tại nơi làm việc”.

Bởi thực tế hiện nay tại các doanh nghiệp, người sử dụng lao động nhận thức về QRTD còn rất hạn chế. Bằng chứng là hiện nay, theo Bộ LĐ-TB&XH trừ một số ít tập đoàn, công ty lớn xây dựng nội quy về vấn đề QRTD tại nơi làm việc, còn đại đa số các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các hộ gia đình, cá nhân sử dụng lao động đều chưa đưa vấn đề QTRD vào nội quy lao động.

Thế nên, nếu xảy ra QRTD thì cách ứng xử “ưa thích” nhất vẫn sẽ là tỏ ra không biết việc QRTD xảy ra ở đơn vị mình hoặc nếu có xử lý kỷ luật thì chỉ ở mức nhẹ để tránh mang tiếng môi trường làm việc không an toàn, tránh gây thiệt hại về uy tín, nhân lực và tài chính cho doanh nghiệp. 

Theo bà Nguyễn Thị Hà – Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH, trong lần sửa đổi Bộ luật Lao động này những nỗ lực của Bộ với sự hỗ trợ của Chính phủ Úc và UN Women tập trung vào việc thay đổi cách tiếp cận, hoàn thiện các quy định liên quan đến vấn đề giới đối với 4 nội dung trong Bộ luật Lao động hiện hành.

Đó là: Thu hẹp và tiến tới xóa bỏ khoảng cách về tuổi nghỉ hưu giữa lao động nam và lao động nữ; hoàn thiện các quy định phòng, chống quấy rối tình dục nơi làm việc; bảo đảm thúc đẩy bình đẳng giới, không phân biệt trên cơ sở giới trong thực hiện chức năng thai sản, chăm sóc con nhỏ; hoàn thiện cơ chế cộng đồng trách nhiệm giữa Nhà nước và người sử dụng lao động trong việc tổ chức nhà trẻ, mẫu giáo và hỗ trợ người lao động gửi con vào nhà trẻ, lớp mẫu giáo.

Hồng Minh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Lào Cai: Vụ việc nhận tiền chạy công chức có dấu hiệu bị chìm xuồng

Ảnh minh họa
(PLVN) - Có đủ bằng chứng cho thấy người bị tố cáo đã nhận tiền của một số bị hại để chạy thi công chức ngành y nhưng không được và cũng không trả lại tiền nhưng Cơ quan CSĐT Công an TP Lào Cai lại tạm đình chỉ giải quyết đơn vì một lý do thiếu thuyết phục, có dấu hiệu bao che vi phạm.

Ninh Bình: Một cán bộ hưu trí 15 năm đi tìm công bằng cho dòng họ

Ninh Bình: Một cán bộ hưu trí 15 năm đi tìm công bằng cho dòng họ
(PLVN) - Mới đây, ông Nguyễn Trọng Nội (SN 1943, trú số nhà 07, phố Võ Thị Sáu, phường Nam Thành, TP Ninh Bình) đã có đơn đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm gửi Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội liên quan đến khu đất thờ tự, ngành 2 chi 5 dòng họ Nguyễn Trọng tại phố Trung Thành phường Ninh Khánh, TP Ninh Bình.

Tình đồng bào và những “cuộc trường chinh” ấm lòng

Đoàn người đi bộ từ Bình Định về Quảng Ngãi. (Ảnh: Thiếu tá Đỗ Thành Sự).
(PLVN) - Những ngày đại dịch, không việc làm, cùng với những hoàn cảnh cơ cực “ráo mồ hôi là hết tiền”, 30 người dân tộc thiểu số quyết định đi bộ từ Hoài Nhơn, Bình Định về huyện miền núi Ba Tơ (Quảng Nam). Đó là 4 mẹ con người Nghệ An đạp xe 1.400km về quê, đã đạp ròng rã 30 ngày chỉ được 300km vì mệt, đói… Thật ấm lòng, họ đã được giúp đỡ trên hành trình thiên lý. Cùng với đó là các địa phương đón hàng ngàn người dân về quê chống dịch, “chia lửa” với TP Hồ Chí Minh…

Thủ tục thay đổi tên khai sinh cho con

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Bạn đọc Phạm Hương Thủy (trú tại huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn) hỏi: Con trai tôi năm nay được 5 tuổi, nay tôi muốn đổi tên khai sinh cho cháu có được không? Nếu được thì thủ tục thế nào?

Vì sao học sinh không được mua thẻ bảo hiểm y tế theo hộ gia đình?

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Bạn đọc Vũ Mạnh Hùng (Mê Linh, Hà Nội) hỏi: Gia đình tôi có 5 người, trong đó có 2 cháu đang đi học. Gia đình tôi muốn tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) theo hộ gia đình cho cả nhà. Tuy nhiên, đại lý thu cho biết 2 cháu nhà tôi phải mua theo đối tượng BHYT học sinh, sinh viên ở trường. Vậy cho tôi hỏi, tại sao học sinh lại không được mua BHYT theo hộ gia đình? Việc học sinh không được mua BHYT theo hộ gia đình được quy định tại văn bản nào?

Từ ngày 1/9/2021: Rà soát, phân loại hộ nghèo, cận nghèo như thế nào?

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội vừa ban hành Thông tư 07/2021/TT-BLĐTBXH hướng dẫn phương pháp rà soát, phân loại hộ nghèo, hộ cận nghèo; xác định thu nhập của hộ làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp có mức sống trung bình giai đoạn 2022 – 2025.

Sớm đưa cuộc sống trở lại bình thường

Phòng chống dịch bệnh COVID-19 là công việc quan trọng, cấp bách nhất hiện nay.
(PLVN) - Công tác chống dịch COVID-19 đã và đang được Đảng, Nhà nước và Chính phủ quan tâm, chỉ đạo rất mạnh mẽ. Đặc biệt, trong thời điểm hiện nay, sự chỉ đạo càng quyết liệt, mạnh mẽ hơn nữa bởi tình hình diễn biến dịch ngày càng phức tạp. Chính phủ cũng đã đưa ra những chính sách phù hợp, linh hoạt, mạnh mẽ theo hướng đổi mới, sáng tạo.

Xử lý quảng cáo xuyên biên giới vi phạm pháp luật Việt Nam

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Chính phủ vừa ban hành Nghị định 70/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 181/2013/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Quảng cáo, trong đó có hoạt động cung cấp dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới tại Việt Nam.

Đề xuất nhà thầu mua bảo hiểm cho người lao động công trường

Ảnh minh họa
(PLVN) - “Nhà thầu thi công xây dựng phải mua bảo hiểm cho người lao động thi công trên công trường và bảo hiểm trách nhiệm dân sự đối với bên thứ ba” - đây là đề xuất đáng chú ý của Bộ Tài chính tại dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 119/2015/NĐ-CP ngày 13/11/2015 (NĐ 119) của Chính phủ quy định bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động đầu tư xây dựng.

Nông thôn và thành thị

Thực tế cũng cho thấy ở nhiều vùng quê phát triển, mức sống của người dân không thua kém khu vực thành thị.
(PLVN) -  Câu thành ngữ “giàu nhà quê không bằng ngồi lê thành thị” đã có lúc không còn đúng tuyệt đối, ví dụ như trong thời điểm dịch bệnh COVID-19 đang căng thẳng tại một số đô thị lớn như TP Hồ Chí Minh.

Tỉnh táo khi làm từ thiện trên mạng

MC Đại Nghĩa làm từ thiện.
(PLVN) - Hiện rất nhiều tổ chức, cá nhân đang chung tay hỗ trợ cộng đồng, giúp những người có hoàn cảnh khó khăn do dịch bệnh. Nhưng không ít kẻ lợi dụng lòng tốt của cộng đồng để lừa đảo, kiếm lợi lúc này.

Trọng dân

Cảnh sát giao thông dẫn đường, cung cấp xăng miễn phí, tạo điều kiện cho hành trình về quê suôn sẻ.
(PLVN) - Trong cơn đại dịch này, lãnh đạo nhiều địa phương đã bay tỏ thái độ trọng dân.

“Lửa thử vàng”

Tại khắp các địa phương, không thể đếm hết số lượng các hội nhóm kêu gọi chung tay hỗ trợ người khó khăn.
(PLVN) - Đại dịch COVID-19 có những ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe con người và nền kinh tế thế giới, xét trên nhiều phương diện là nghiêm trọng, chưa từng có trong lịch sử nhân loại. Tuy nhiên, trong gian khó, niềm tin của nhân dân, bạn bè quốc tế và quyết tâm chính trị của chúng ta, bản chất của chế độ ta lại một lần nữa tỏa sáng