Đồng bằng sông Cửu Long: Vì sao cảnh báo khô hạn trong mùa mưa lũ?

(PLVN) - Nếu khô hạn xảy ra, hệ lụy kéo theo là xâm nhập mặn sâu vào nội địa, cuộc sống của 14 triệu nông, ngư dân sống chủ yếu dựa vào nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp.
Đồng bằng sông Cửu Long: Vì sao cảnh báo khô hạn trong mùa mưa lũ? Hạn hán dẫn tới kinh tế nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản bị ảnh hưởng bởi sự XNM ngày càng gia tăng.

Cảnh báo sớm khô hạn

Dù Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang trong mùa mưa nhưng mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã có Chỉ thị 36/CT-TTg về chủ động triển khai các biện pháp ứng phó nguy cơ hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn (XNM) trong mùa khô 2020 - 2021 ở ĐBSCL.

Chỉ thị nêu rõ, từ đầu mùa lũ năm 2020 đến nay, lượng mưa trên lưu vực sông Mê Kông thiếu hụt từ 30 - 40% so với trung bình nhiều năm, dòng chảy sông Mê Kông ở mức rất thấp; Biển Hồ (Campuchia), nơi cung cấp nguồn nước quan trọng bổ sung cho ĐBSCL trong các tháng mùa khô hiện mới trữ được gần 9 tỷ m3 nước, thấp hơn trung bình nhiều năm cùng thời kỳ khoảng 23 tỷ m3 nước, thấp hơn năm 2015 khoảng 8 tỷ m3 và thấp hơn năm 2019 khoảng 2 tỷ m3 nước.

Năm 2020, được dự báo tiếp tục là năm ít nước, dòng chảy lũ về ĐBSCL ít dẫn tới hạn hán, thiếu nước, XNM vào các tháng mùa khô năm 2020 - 2021, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và dân sinh ở mức cao đến nghiêm trọng. Về lâu dài, tác động của biến đổi khí hậu - nước biển dâng, sự gia tăng khai thác nguồn nước ở thượng nguồn hệ thống sông quốc tế và gia tăng nhu cầu sử dụng nước cho phát triển nội tại sẽ làm tình trạng hạn hán, thiếu nước, XNM diễn ra thường xuyên và khốc liệt hơn.

Do đó, các địa phương cần xác định từng vùng, từng khu vực có khả năng bị ảnh hưởng bởi XNM để chỉ đạo, triển khai giải pháp cụ thể, bảo đảm giảm thiểu ảnh hưởng đến sản xuất và dân sinh. Trường hợp xảy ra hạn hán, thiếu nước, XNM nghiêm trọng cần ưu tiên nguồn nước để cấp nước sinh hoạt cho người dân, chăn nuôi gia súc và tưới cho cây trồng có giá trị kinh tế cao; quán triệt phương châm không để hộ dân nào thiếu nước sinh hoạt…

Hạn chế thiệt hại nhờ chủ động ứng phó

Ngay từ đầu mùa lũ năm 2019, trên cơ sở dự báo, cảnh báo và nhận định của Tổng cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để đảm bảo lượng nước cho các mục đích sử dụng nước từ Bắc bộ đến Nam bộ cho mùa khô năm 2020.

XNM năm 2020 được ghi nhận ở 10/13 tỉnh, thành phố vùng ĐBSCL. Tại các cửa sông có độ mặn từ 4 phần nghìn: sông Vàm Cỏ Đông XNM 66km, Vàm Cỏ Tây 115km, cửa Tiểu 37km, cửa Đại 38km, Hàm Luông 56km, Cổ Chiên 21km, sông Hậu 23km, sông Cái Lớn 41km... Ở mức XNM này, đất canh tác nông nghiệp trong vùng bị ảnh hưởng nặng nề: cây bị cháy lá, bạc màu, chết khô, mất mùa trên diện rộng.

Theo Viện Cây ăn quả miền Nam, mùa khô năm 2019 - 2020, ĐBSCL có khoảng 130.000 ha cây ăn quả bị ảnh hưởng hạn mặn, bằng 39,1% tổng diện tích cây ăn quả toàn vùng. XNM làm thiệt hại gần 39.000ha diện tích sản xuất lúa, khoảng 95.600 hộ dân đang gặp khó khăn về nguồn nước sinh hoạt.

Trong khi đó, nhiều hồ chứa, đặc biệt là các hồ chứa lớn, quan trọng, lượng nước tích được đầu mùa cạn là không nhiều, chỉ từ 40-75% tùy từng hồ, đặc biệt có hồ chứa chỉ tích được khoảng 20%. Các hồ chứa thủy lợi vừa và nhỏ cũng chỉ tích được 70-80%, nhiều hồ chỉ đạt 40-50%.

Yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến diễn biến nguồn nước, XNM tại ĐBSCL là lưu lượng nước trữ trong Biển Hồ (Tonle Sap) và dòng chảy đến Kratie (đầu châu thổ sông Mê Công). Theo báo cáo đánh giá môi trường chiến lược (SEA) của Ủy hội sông Mê Công, ĐBSCL phải đối mặt với XNM ảnh hưởng trực tiếp đến 14 triệu nông, ngư dân sống chủ yếu dựa vào nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản.

Nhờ cảnh báo sớm, thiệt hại trong năm 2020 được xác định là chưa bằng 10% đợt hạn mặn năm 2015-2016. Ông Lê Thanh Tùng, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt, Bộ NN&PTNT cho biết, chúng ta đã phòng, chống hạn mặn rất tốt cho diện tích gần 100.000ha trong vùng ĐBSCL bị ảnh hưởng.

Diện tích cây ăn trái bị thiệt hại do hạn hán và XNM ở vùng Tiền Giang, Bến Tre hay vùng ngọt Cần Thơ, Vĩnh Long hầu như không đáng kể so với đợt hạn mặn năm 2015-2016. Theo thống kê, diện tích cây ăn trái bị thiệt hại trên 70% chưa tới 3.000ha, trong khi năm 2015-2016 có tới 35.000ha bị thiệt hại ở mức này.

Ngoài những giải pháp ngăn mặn, dự trữ nước ngọt cho sinh hoạt và sản xuất, các chuyên gia cho rằng cần bố trí lại cơ cấu cây trồng hợp lý, người nông dân phải thay đổi trong tập quán canh tác. 

Không để hạn mặn ảnh hưởng sâu rộng hơn

Tại Hội nghị “Triển khai giải pháp phòng chống hạn, mặn và công tác quản lý cấp mã số vùng trồng cho cây ăn quả vùng ĐBSCL 2020 -2021” hôm qua (17/9), Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Lê Quốc Doanh cho rằng, hạn mặn năm 2019-2020 vừa qua gay gắt hơn các năm 2015-2016, nhưng bằng rất nhiều các giải pháp, quyết tâm, từ chỉ đạo của Chính phủ, Bộ ngành, địa phương, chúng ta đã vượt qua một năm đầy thử thách.

Tuy nhiên, cây ăn quả là cây trồng dài ngày, vốn đầu tư lớn, hạn mặn ảnh hưởng rồi sẽ rất nghiêm trọng, ảnh hưởng dai dẳng. Do vậy, cần thống nhất quan điểm căn cơ, không thể để hạn mặn ảnh hưởng sâu rộng hơn.

Tại Hội nghị, Tổng cục Thủy lợi cũng cho biết, hạn hán, xâm nhập mặn (XNM) mùa khô năm 2020-2021 dự kiến có thể xảy ra 2 kịch bản: Kịch bản 1, mưa trên lưu vực sông Mê Công xuất hiện như dự báo của một số tổ chức khí tượng quốc tế (các tháng cuối năm 2020 lượng mưa cao hơn trung bình nhiều năm), khả năng xảy ra hạn mặn ở mức nặng đến rất nặng.

Kịch bản 2, mưa trên lưu vực sông Mê Công tiếp tục ở mức thiếu hụt như đã xảy ra từ đầu mùa mưa đến nay, khả năng xảy ra hạn mặn ở mức rất nặng đến nghiêm trọng. 

Như vậy, hạn mặn trong mùa khô  2020-2021 ảnh hưởng đến vùng cây ăn quả có thể xảy ra theo 2 kịch bản: Kịch bản 1, lượng mưa như dự báo, mặn xâm nhập lớn nhất ở thời kỳ tháng 2, 3/2021 có khả năng ảnh hưởng đến gần 50.000 ha diện tích cây ăn trái.

Kịch bản 2, lượng mưa thấp hơn dự báo, mặn xâm nhập lớn nhất ở thời kỳ tháng 2, 3/2021 có khả năng ảnh hưởng đến gần 82.000 ha diện tích cây ăn trái…

Theo Cục Trồng trọt (Bộ NN&PTNT), ĐBSCL là vùng sản xuất cây ăn quả lớn nhất cả nước với hơn 300 nghìn ha, chiếm khoảng 58% diện tích cây ăn quả toàn miền Nam. 

Lam Hạnh - Thanh Thanh
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Người xưa tuyển chọn nhân tài - Kỳ 1: Vài nét về chế độ khoa cử thời phong kiến

Người xưa tuyển chọn nhân tài - Kỳ 1: Vài nét về chế độ khoa cử thời phong kiến
(PLVN) - Trong bất kỳ một chế độ nhà nước nào và vào bất kỳ thời đại nào, để bộ máy nhà nước vận hành tốt, làm tròn bổn phận của mình với xã hội đều tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau, nhưng yếu tố có tính quyết định luôn là con người. Vì vậy, việc tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá, khen thưởng, kỷ luật những người phục vụ trong bộ máy nhà nước có ý nghĩa quyết định đến đời sống nhà nước, xã hội, đến từng cá nhân con người trong xã hội.

Những tín đồ thẩm mỹ chết vì làm đẹp

Những tín đồ thẩm mỹ chết vì làm đẹp
(PLVN) - Ngồi chờ con gái phẫu thuật chuyển mỡ nâng mông, bà Arelys González (quốc tịch Mỹ) rụng rời tay chân khi nhận được thông báo con bà đã bị tai biến, chết não trong quá trình phẫu thuật. 

Việc đơn phương dừng thu phí ảnh hưởng rất lớn đến niềm tin của nhà đầu tư

Việc đơn phương dừng thu phí ảnh hưởng rất lớn đến niềm tin của nhà đầu tư
(PLVN) - Liên quan đến việc Tổng cục Đường bộ Việt Nam (TCĐBVN) có văn bản 7230/TCĐBVN-TC ngày 06/10/2020 yêu cầu tạm dừng thu phí tại các trạm thu phí thuộc Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 2 đoạn Nội Bài - Vĩnh Yên (Gọi tắt là BOT Nội Bài - Vĩnh Yên), Phóng viên báo PLVN đã có cuộc trao đổi với Luật sư Nguyễn Văn Bình (Giám đốc Công ty Luật Aladin - Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) về những vấn đề pháp lý liên quan.

EU đưa ra cảnh báo về vắc-xin Covid-19 ở châu Âu

EU đưa ra cảnh báo về vắc-xin Covid-19 ở châu Âu
(PLVN) - Các quan chức EU cho biết tại một cuộc họp nội bộ rằng chỉ một phần nhỏ dân số của Liên minh châu Âu có thể được tiêm chủng Covid-19 cho đến năm 2022 nếu vắc xin hiệu quả có sẵn, theo Reuters.
Quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

Quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

(PLVN) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 128/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính (VPHC) trong lĩnh vực hải quan. Nghị định 128 có nhiều quy định mới đáng chú ý, thay thế Nghị định số 127/2013/NĐ-CP và Nghị định số 45/2016/NĐ-CP và sẽ có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10/12/2020.

Bão giật cấp 14 tiến sâu vào đất liền, Thừa Thiên Huế đến Tây Nguyên mưa rất to

Bão giật cấp 14 tiến sâu vào đất liền, Thừa Thiên Huế đến Tây Nguyên mưa rất to
(PLVN) - Chiều và đêm nay, bão di chuyển theo hướng Tây Tây Bắc, mỗi giờ đi được khoảng 25km, đi vào đất liền từ Đà Nẵng đến Phú Yên với sức gió mạnh nhất cấp 11-12, giật cấp 14 sau đó suy yếu dần thành áp thấp nhiệt đới... Từ Thừa Thiên Huế đến Phú Yên có mưa rất to với tổng lượng mưa phổ biến 200-400mm/đợt; Bắc Tây Nguyên 150-250mm/đợt...

Từ sai phạm tại dự án cao tốc Đà Nẵng- Quảng Ngãi: Phó Thủ tướng chỉ đạo khẩn trương rà soát lại hệ thống quy định về đấu thầu

Từ sai phạm tại dự án cao tốc Đà Nẵng- Quảng Ngãi: Phó Thủ tướng chỉ đạo khẩn trương rà soát lại hệ thống quy định về đấu thầu
(PLVN) - Xét Báo cáo của Bộ Công an về kết quả điều tra vụ án vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình vừa yêu cầu một loạt bộ, ngành khẩn trương rà soát lại hệ thống văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến công tác đấu thầu, thi công, giám sát, thanh quyết toán.
Thành lập Hiệp hội Nước mắm Việt Nam

Thành lập Hiệp hội Nước mắm Việt Nam

(PLVN) - Các hội viên sáng lập Hiệp hội Nước mắm Việt Nam chiếm khoảng 70% doanh số và sản lượng toàn ngành nước mắm Việt Nam. Thành viên có quy mô sản xuất và kinh doanh lớn nhất là Tập đoàn Masan.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬