Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017: Đơn giản thủ tục chi trả tiền bồi thường

(PLO) -Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017 được sửa đổi có hiệu lực từ ngày 01/7/2018, Luật đã sửa đổi cơ bản các quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2009, trong đó có quy định về cấp phát kinh phí bồi thường và thủ tục chi trả tiền bồi thường theo hướng đơn giản, nhanh gọn hơn, đồng thời có các quy định tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người bị thiệt hại và cơ quan giải quyết bồi thường. 
Ảnh minh họa Ảnh minh họa

Rút ngắn thời gian gửi hồ sơ đề nghị cấp kinh phí bồi thường 

Kinh phí bồi thường theo quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017 (Luật TNBTCNN năm 2017) đó là một khoản kinh phí trong ngân sách nhà nước để thực hiện trách nhiệm bồi thường của Nhà nước cũng như bảo đảm tính khả thi trong việc thực hiện pháp luật về bồi thường Nhà nước. Một số nội dung cơ bản về cấp phát kinh phí bồi thường, chi tiền bồi thường theo Luật TNBTCNN năm 2017, bao gồm:

Về nguồn kinh phí bồi thường gồm: Kinh phí quản lý Nhà nước ở Trung ương và địa phương, so với Luật TNBTCNN năm 2009, Luật TNBTCNN năm 2017 về cơ bản có sự kế thừa về nguồn kinh phí quản lý nhà nước, theo đó, trường hợp cơ quan trung ương có trách nhiệm bồi thường thì kinh phí bồi thường được bảo đảm từ ngân sách Trung ương; trường hợp cơ quan địa phương có trách nhiệm bồi thường thì kinh phí bồi thường được bảo đảm từ ngân sách cấp tỉnh. Điểm khác duy nhất đối với việc phân cấp trong việc bảo đảm kinh phí bồi thường, Luật TNBTCNN năm 2017 đã quy định rõ đối với trường hợp cơ quan giải quyết bồi thường được bảo đảm kinh phí hoạt động từ ngân sách địa phương thì kinh phí bồi thường được bảo đảm từ ngân sách cấp tỉnh để tránh việc hiểu không thống nhất bởi theo quy định Điều 6 Luật Ngân sách năm 2015 thì ngân sách địa phương bao gồm ngân sách của các cấp chính quyền địa phương. 

Kinh phí cho chi trả tiền bồi thường và định giá, giám định: Luật TNBTCNN năm 2017 đã quy định cụ thể trách nhiệm của cơ quan Bộ Tài chính, Sở Tài chính các tỉnh thành sẽ căn cứ thực tế chi phí định giá tài sản, giám định thiệt hại đã cấp phát của năm trước để lập dự toán. Như vậy, trong quá trình giải quyết bồi thường định giá tài sản và giám định thiệt hại sẽ được ngân sách nhà nước cấp bổ sung mà không lấy vào kinh phí hoạt động của cơ quan giải quyết bồi thường. Luật TNBTCNN năm 2017 đã quy định cụ thể cơ quan lập dự toán để bảo đảm cơ sở cho việc chi định giá tài sản, giám định thiệt hại.

Theo Luật TNBTCNN năm 2009 có khoảng 28.000 cơ quan lập dự toán ngân sách bồi thường nhà nước hằng năm. Khác với quy định của Luật TNBTCNN năm 2009, Luật TNBTCNN năm 2017 có quy định đơn giản hơn về thẩm quyền lập dự toán kinh phí bồi thường: về lập dự toán (Điều 61), có sự thống nhất về đầu mối là cơ quan tài chính.  Như vậy,  theo quy định của Luật TNBTCNN năm 2017, trách nhiệm lập dự toán kinh phí bồi thường chỉ do Bộ Tài chính và 63 Sở Tài chính các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện. Việc quy định như trên đã tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình lập dự toán, thống nhất đầu mối lập dự toán bảo đảm việc lập dự toán có tính khả thi, có cơ sở, đơn giản hóa thủ tục tránh quá nhiều cơ quan lập dự toán.

Về thủ tục cấp phát kinh phí và chi trả tiền bồi thường: Luật TNBTCNN năm 2009 quy định cụ thể về thời gian thẩm định hồ sơ, kiểm tra tính hợp lệ và thời hạn bổ sung hồ sơ kéo dài. Trên cơ sở kinh phí được cơ quan tài chính cấp phát thì cơ quan có trách nhiệm bồi thường thực hiện việc chi trả theo quy định tại khoản 1 Điều 54 Luật TNBTCNN năm 2009) và Điều 7 Thông tư liên tịch số 71: Cơ quan tài chính thực hiện kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ trong thời hạn 05 ngày, trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ thì hướng dẫn cơ quan có trách nhiệm bồi thường bổ sung trong thời hạn 15 ngày. 

Theo quy định tại Điều 62 Luật TNBTCNN năm 2017 đã rút ngắn thời gian gửi hồ sơ đề nghị cấp kinh phí bồi thường đến cơ quan tài chính có thẩm quyền chỉ có 02 ngày làm việc kể từ ngày có quyết định giải quyết bồi thường hoặc bản án, quyết định của Tòa án về việc giải quyết yêu cầu bồi thường có hiệu lực pháp luật, đồng thời bỏ quy định về kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ đề nghị cấp kinh phí bồi thường của cơ quan tài chính có thẩm quyền và của cơ quan chủ quản (nếu có) của cơ quan trực tiếp quản lý người thi hành công vụ gây thiệt hại.

Chi trả cho người thiệt hại: nhanh gọn hơn

Việc chi trả cho người thiệt hại cũng được thực hiện nhanh gọn hơn, nếu như  Luật TNBTCNN năm 2009 thời gian là 05 ngày thì theo Luật TNBTCNN năm 2017 thời gian cũng được rút ngắn hơn đảm bảo kịp thời hơn cho người bị thiệt hại. Cụ thể, trong thời hạn 02 ngày làm việc kể từ ngày người yêu cầu bồi thường nhận được thông báo, cơ quan trực tiếp quản lý người thi hành công vụ gây thiệt hại phải tiến hành chi trả tiền bồi thường.

Trên thực tiễn việc giải quyết bồi thường có trường hợp đã thực hiện chi trả tiền bồi thường cho người bị thiệt hại theo đúng quy định của pháp luật, tuy nhiên cũng có trường hợp người bị thiệt hại không hợp tác, phối hợp với cơ quan giải quyết bồi thường, không nhận tiền bồi thường nhằm gây khó khăn cho cơ quan giải quyết bồi thường. Để khắc phục thực tế trên, Luật TNBTCNN năm 2017 đã quy định trường hợp về sung quỹ nhà nước nếu người yêu cầu bồi thường không nhận tiền bồi thường trong thời hạn luật định.

Về tạm ứng kinh phí bồi thường: Đây là quy định hoàn toàn mới liên quan đến cấp phát kinh phí bồi thường nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức bị thiệt hại được bù đắp kịp thời một phần thiệt hại đặc biệt trong tố tụng hình sự. Khắc phục hạn chế của Luật TNBTCNN năm 2009, Luật TNBTCNN năm 2017 quy định 01 Điều (Điều 44) về tạm ứng kinh phí bồi thường. Theo đó, ngay sau khi nộp hồ sơ yêu cầu bồi thường, người yêu cầu bồi thường có quyền đề nghị tạm ứng một phần về tinh thần mà thiệt hại đó có thể tính được ngay mà không cần xác minh kinh phí nhằm kịp thời khắc phục những thiệt hại. Tuy nhiên, để được tạm ứng kinh phí bồi thường Luật quy định cần có điều kiện nhất định cũng như trách nhiệm của cơ quan, trình tự, thủ tục tạm ứng kinh phí.

Nhìn chung, quy định của Luật TNBTCNN năm 2017 về việc cấp phát kinh phí bồi thường, chi trả bồi thường tạo thuận lợi cho người yêu cầu bồi thường cũng như cơ quan giải quyết bồi thường. Để chuẩn bị cho công tác đưa Luật vào cuộc sống, các Bộ, ngành, địa phương và các cơ quan cần xác định trách nhiệm quyền hạn của mình, có sự chuẩn bị về nhân sự để triển khai thực hiện tốt nhiệm vụ theo Luật TNBTCNN năm 2017 từ việc tiếp nhận hồ sơ cho đến giai đoạn cấp phát chi trả tiền bồi thường. Đặc biệt công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cần thực hiện tốt để nâng cao nhận thức của người dân trong việc hợp tác với cơ quan nhà nước trong giải quyết bồi thường.

Ths. Chu Thị Tuyết Lan
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Dạng tội phạm mới cần xử nghiêm

Dạng tội phạm mới cần xử nghiêm
(PLVN) - Hơn 400 cây thông giữa lòng TP Đà Lạt bị cưa hạ, lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng đánh giá đây là vụ phá rừng “rất lạ” bởi khu vực này đường đi khó khăn, không có nguồn nước; phá rừng nhưng không thể đưa gỗ ra ngoài, không thể chiếm đất.

Chính sách mới nổi bật có hiệu lực cuối tháng 5/2022

Công an xã, phường, thị trấn được cấp biển số xe mô tô, xe gắn máy là một trong những chính sách mới nổi bật có hiệu cuối tháng 5/2022 (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Công an cấp xã được cấp đăng ký xe mô tô, gắn máy; tăng mức trợ cấp hằng tháng với cán bộ Công an đã thôi việc, xuất ngũ; bổ sung quy định về lập dự phòng tổn thất các khoản đầu tư….là một số chính sách mới nổi bật bắt đầu có hiệu lực từ cuối tháng 05/2022 (từ ngày 21 - 31/5/2022).

Người có chức vụ ở Bộ Tài chính sẽ không được thành lập điều hành doanh nghiệp tư nhân?

Trụ sở Bộ Tài chính
(PLVN) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư quy định danh mục các lĩnh vực và thời hạn mà người có chức vụ, quyền hạn không được thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh, hợp tác xã thuộc lĩnh vực trước đây mình có trách nhiệm quản lý sau khi thôi chức vụ trong lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính.

Ký kết Kế hoạch hành động trong lĩnh vực bảo hiểm y tế

Ký kết Kế hoạch hành động trong lĩnh vực bảo hiểm y tế
(PLVN) -  Tham gia tháp tùng Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính thăm, làm việc tại Hoa Kỳ, Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Nguyễn Thế Mạnh đã có buổi làm việc với Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN (USABC) và ký kết Kế hoạch hành động triển khai Bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực thực hiện bảo hiểm y tế.

Nông thôn mới nâng cao

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Thay mặt Thủ tướng, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh vừa ký Quyết định số 587/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch tổ chức thực hiện Phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” giai đoạn 2021 – 2025.

“Giới hạn” của di chúc theo quy định pháp luật

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Di chúc được hiểu là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Một người có quyền lập di chúc để lại tài sản của mình sau khi chết cho người khác. Tuy nhiên, pháp luật cũng có những hạn chế trong một số trường hợp cụ thể.

Xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ

Người đứng đầu Chính phủ Việt Nam đã làm rõ nhiều vấn đề về nguyên tắc, quan điểm, chính sách đối nội và đối ngoại của Việt Nam.
(PLVN) - Trong chương trình thăm và làm việc tại Hoa Kỳ, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã thăm, phát biểu và dự tọa đàm chính sách tại Đại học Harvard, thành phố Cambridge, bang Massachusetts.

Đừng để xảy ra tai nạn mới thay đổi

Va chạm giao thông giữa xe công nông đi ngược chiều và xe buýt.
(PLVN) -  Dù nhiều vụ tai nạn thương tâm đã xảy ra nhưng hiện tượng phương tiện giao thông đi ngược chiều trên các tuyến đường nội đô và quốc lộ vẫn phổ biến tại khắp các tỉnh, thành. Tình trạng này bao giờ mới thay đổi?

Cây xăng “găm hàng, chờ lên giá” sẽ bị xử phạt như thế nào?

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Bạn đọc Nguyễn Hải Tùng (trú tại huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng) hỏi: Thời gian vừa qua, giá xăng dầu đã tăng giá nhiều lần do ảnh hưởng của giá xăng dầu thế giới. Lợi dụng tình hình đó, nhiều cửa hàng xăng dầu đã treo biển hết hàng để đóng cửa, găm hàng chờ lên giá nhằm trục lợi. Xin hỏi, hành vi này nếu bị phát hiện sẽ bị xử lý ra sao?

Người cai nghiện ma túy bắt buộc được trả tiền công khi lao động tự nguyện

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý đối với Dự thảo Thông tư quy định việc quản lý và sử dụng kinh phí sự nghiệp từ ngân sách nhà nước thực hiện chế độ áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện ma túy bắt buộc; công tác cai nghiện ma tùy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng, cơ sở cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy.

Bình Dương: Chú trọng tăng nhanh, bền vững người tham gia bảo hiểm

Ông Nguyễn Thế Mạnh - Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc.
(PLVN) -  Sau 2 năm bị ảnh hưởng nặng nề từ đại dịch COVID-19, từ đầu năm đến nay, thị trường lao động trên địa bàn tỉnh Bình Dương đã dần phục hồi, số người lao động quay lại làm việc, có việc làm đã tăng lên, tạo thuận lợi cho việc thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp.

Hơn 75.600 người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình trong một ngày

Hơn 600 đoàn với 9.029 ô tô và xe gắn máy được sử dụng tham gia các tuyến đường trên toàn quốc.
(PLVN) -  Chỉ trong một ngày ra quân toàn quốc hưởng ứng Tháng vận động triển khai bảo hiểm xã hội (BHXH) toàn dân, ngành BHXH Việt Nam và Bưu điện Việt Nam đã phát triển được 22.306 người tham gia BHXH tự nguyện, 53.308 người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) hộ gia đình. Đây là con số vượt xa mục tiêu ban đầu, thể hiện ý nghĩa quan trọng của chính sách an sinh xã hội này.