Kỳ 3: Siêu điệp viên bại lộ vì lý do... lãng xẹt

(PLO) - Trong số “tình báo viên vì hòa bình” lỗi lạc nhất của Stasi có vợ chồng Günther và Christel Guillaume.
Kho hồ sơ lưu trữ của cơ quan tình báo huyền thoại Stasi Kho hồ sơ lưu trữ của cơ quan tình báo huyền thoại Stasi
Từ ngày 28/1/1970, Guillaume bắt đầu làm việc tại bộ máy Văn phòng Thủ tướng Liên bang và từ năm 1972 đã leo lên đến chức vụ một trong 3 trợ lý riêng của Thủ tướng Willy Brandt.
Kể từ thời điểm đó, toàn bộ hoạt động của Thủ tướng CHLB Đức, kể cả những ý đồ, thực chất và nội dung của “chính sách phía Đông” (Ostpolitik) của ông cũng chẳng còn là bí mật đối với ban lãnh đạo CHDC Đức.
Năm 1955, được sự giúp đỡ của thị trưởng Tây Berlin hồi đó là Willy Brandt, vợ chồng Guillaume di cư từ CHDC Đức sang CHLB Đức. Sở dĩ như vậy là vì Brandt từng chịu ơn và có quan hệ rất mật thiết với gia đình Guillaume.
Điệp viên tối mật
Thời Thế chiến II, cha của Guillaume đã che chở và cho Brandt trốn ở nhà mình để tránh sự đàn áp bắt bớ của Đức quốc xã. Năm 1970, sau khi đảng Xã hội Dân chủ Đức của Willy Brandt lên nắm quyền, điệp viên Guillaume của Stasi đã trở thành trợ thủ thân cận nhất của Thủ tướng Đức và được quyền tiếp cận những thông tin tối mật nhất.                         
Ngày 24/5/1973, chỉ huy cơ quan phản gián Tây Đức BfV Günther Nollau đã nhận được bản báo cáo về những nghi ngờ đối với Guillaume, trong đó ông bị nhận dạng là nguồn tin có mật danh “Georg”, cùng những bức điện mà trung tâm điện đài của Bộ ANQG CHDC Đức ở Berlin gửi cho ông đã bị cơ quan chặn thu vô tuyến điện giải mã.
Nhưng mặc dù theo dõi Guillaume liên tục 11 tháng liền, phản gián Đức cuối cùng cũng không thể bắt quả tang ông mặc dù trong thời gian này ông đã thực hiện một loạt phiên liên lạc với sĩ quan chỉ đạo của tình báo Đông Đức.
Kỳ 3: Siêu điệp viên bại lộ vì lý do... lãng xẹt ảnh 1
Điệp viên Günther Guillaume (đeo kính đen) của Stasi ngồi sau lưng Thủ tướng Willy Brandt.
Tháng 1/1974, Công tố viên trưởng Siegfried Bubak, người sau này bị tổ chức khủng bố RAF giết hại, đã từ chối phát lệnh bắt Guillaume do thiếu chứng cứ cho những cáo buộc chống lại ông.
Nhưng hồi 6h30' sáng 24/4/1974, Guillaume đã làm sửng sốt các sĩ quan cảnh sát bắt giữ ông khi thú nhận: “Tôi là sĩ quan Quân đội Quốc gia và cán bộ của Bộ An ninh Quốc gia CHDC Đức. Tôi yêu cầu tôn trọng danh dự của tôi như một sĩ quan”.
Ngay trong sáng đó, Thủ tướng Brandt đã được thông báo về lời thú nhận của Guillaume.
Vụ scandal gián điệp rùm beng nhất trong lịch sử nước Đức thời hậu chiến nổ ra, làm rung chuyển chính trường Tây Đức. Thủ tướng Willy Brandt, công trình sư của “chính sách phía Đông” (chính sách nhích lại gần Liên Xô và các nước Đông Âu)  và Chủ tịch BfV Günther Nollau phải từ chức, còn vợ chồng Guillaume phải vào tù.
Bại lộ bởi lý do ngớ ngẩn
Điều khiến giới tình báo và dư luận tò mò trong mấy chục năm qua là nguyên nhân nào đã làm bại lộ siêu điệp viên Guillaume, 47 tuổi, thư ký riêng của Thủ tướng Đức Willy Brandt, điệp viên lâu năm của tình báo đối ngoại CHDC Đức. Đây quả lực là một câu chuyện rất thú vị.
Thực tế, trước đó một nguồn tin của Tổng cục I/KGB Liên Xô đã cảnh báo với lãnh đạo CHDC Đức là một điệp viên của họ trong giới thân cận Brandt đang gặp nguy hiểm và có nguy cơ bị lộ, nhưng phía Đông Đức đã không áp dụng biện pháp nào và Guillaume đã bị loại khỏi cuộc chơi.
Trong một cuộc trả lời phỏng vấn báo Trud (Lao động) của Nga năm 2003, Tướng Markus Wolf, nguyên chỉ huy tình báo Đông Đức trong 34 năm và là cấp trên của Guillaume, cho rằng, Willy Brandt từ chức không phải vì Guillaume bị phát giác làm gián điệp, tuy vụ Guillaume đã ảnh hưởng không nhỏ tới sự nghiệp của Brandt.
Theo Markus Wolf, Günther Guillaume bị lộ là do sai lầm nghiêm trọng của Stasi. Trước hết, Guillaume bị lọt vào vòng nghi ngờ của phản gián Tây Đức là do cái họ đặc thù của Pháp và rất lạ ở Đức của ông.
Guillaume đã dùng họ tên thật để xâm nhập Tây Đức và leo cao trong bộ máy nhà nước Tây Đức. Phản gián Tây Đức đã có những nghi vấn nên thỉnh thoảng lại tiến hành kiểm tra đối với Guillaume song đều vô hiệu.
Trong một cuộc điều tra, phản gián Tây Đức đã bắt được một người, trong sổ tay của người này lại thấy ghi tên và số điện thoại của Guillaume. BfV đã xác định được rằng, họ quan hệ với nhau hoàn toàn công khai, nhưng rõ ràng việc này đã để lại dấu vết.
Một nhân viên phản gián Tây Đức còn có nghi ngờ mơ hồ là trong đảng Xã hội Dân chủ (XHDC) Đức đang có một điệp viên có tên và họ bắt đầu bằng chữ “G”.
Trong giai đoạn đầu phái khiển Guillaume (năm 1956-1958) ở Tây Đức, ông không làm việc gì lớn mà chỉ làm cho bà mẹ vợ và chỉ làm vai trò tổ trưởng để làm việc với các điệp viên khác, đồng thời chuẩn bị cho những nhiệm vụ quan trọng hơn.
Kỳ 3: Siêu điệp viên bại lộ vì lý do... lãng xẹt ảnh 2
 Bên trong nhà tù của Stasi.
Hồi đó, Stasi sử dụng loại mật mã do tình báo Liên Xô cung cấp để gửi các bức mật điện một chiều thông báo các chỉ thị và giao nhiệm vụ cho các điệp viên...
Stasi rất chu đáo nên thường chúc mừng các điệp viên của mình và thân nhân họ. Đôi khi, họ đã dùng điện mã để chúc mừng ngày lễ, ngày vui của họ. Trong vụ Guillaume, kẽ hở chết người lại là ngày sinh của con trai ông, điện mừng vợ ông cũng góp phần nào đó.
Cuối thập niên 1950, Stasi đã biết rằng, loại mật mã do tình báo Liên Xô cung cấp đã bị tình báo Anh giải phá, nhờ đó phản gián Tây Đức (BfV) đã nắm được bí mật của loại mã này. Họ đã có sẵn trong tay các số nhận dạng và các nhóm số, tức là có thể giải mã và tìm ra người nhận điện.
Điều đó đã buộc Stasi phải thay đổi hoàn toàn mật mã liên lạc và từ đó không còn xảy ra vụ giải phá điện mã nào nữa.
Stasi đã nghiên cứu tất cả các bức mật điện đã gửi cho các điệp viên và cho rằng chúng không gây nguy hiểm cho Guillaume. Trong hồ sơ chỉ đạo điệp viên cũng không thấy ghi có những bức điện chúc mừng đã gửi. Gần 20 năm trôi qua mà Gullaume vẫn không hề hấn gì.
Nhưng nhân viên phản gián Tây Đức, người đã phát hiện họ tên Guillaume trong sổ điện thoại và biết việc đang có nghi ngờ là có một điệp viên đang hoạt động trong đảng XHDC Đức có họ bắt đầu bằng chữ “G”, một lần đã liên hệ với một đồng nghiệp ở bộ phận khác để xin tiếp cận hồ sơ lưu các bức điện đã giải mã, nhưng chưa xác định được người nhận mà anh này lưu giữ.
Họ so sánh các bức điện chúc mừng với ngày sinh của con trai và vợ Guillaume, ngay lập tức, mọi chuyện trở nên rõ ràng. Tháng 4/1973, Giám đốc BfV đã biết chính xác Guillaume và vợ anh là điệp viên của Stasi và ngày 29/5/1973, ông ta đã báo cáo với Bộ trưởng Nội vụ CHLB Đức Dieter Genscher.
Nhưng do không có bằng chứng để đưa ra tòa, họ đã quyết định cứ để Günther ở bên cạnh Willy Brandt để tiếp tục theo dõi và thu thập chứng cớ hoạt động gián điệp. Họ đã để Guillaume tiếp tục làm cố vấn cho Thủ tướng cả năm nữa.
Khi Guillaume và em trai đi nghỉ ở Sсandinavia, họ đã tóm được quả tang Günther Guillaume cùng các tài liệu mật. Các tài liệu này đã được đưa ra làm bằng chứng tại các phiên tòa xử Guillaume và phiên tòa xử Markus Wolf sau này. Như vậy, nguyên nhân đích thực khiến Guillaume bại lộ là do Stasi sơ suất với các bức điện mã.
Ngày 15/12/1975, Guillaume bị kết án 13 năm tù, Christel, 45 tuổi, vợ ông và là cộng sự của ông bị kết án 8 năm tù vì tội phản quốc, làm gián điệp và đồng lõa làm gián điệp. Trước khi tuyên án, quan tòa Herman Muller đã tuyên bố rằng, “tên gián điệp này bằng những hành động có tính toán đã đặt toàn bộ liên minh phòng thủ phương Tây dưới sự đe dọa...”.
Tháng 10/1981, Guillaume đã được thả để đánh đối lấy 8 điệp viên Tây Đức bị kết án ở CHDC Đức, còn Christel vợ ông đã được thả trước đó để đổi lấy 6 điệp viên bị bại lộ của CHLB Đức. Trước khi về hưu, Guillaume giảng dạy tại trường tình báo của Stasi. Năm 1995, ông qua đời sau một cơn nhồi máu.

(còn tiếp)

Minh Phương
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Chuyến công tác “ba trong một” của Thủ tướng: Nhiều kết quả toàn diện, tạo dấu ấn lớn

Tổng thống Mỹ chào đón Thủ tướng Phạm Minh Chính. Ảnh: VGP
(PLVN) - Chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao đặc biệt ASEAN - Mỹ, thăm và làm việc tại Mỹ và Liên Hợp quốc (LHQ) từ ngày 11/5 đến ngày 17/5 của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã đạt được mục tiêu đề ra với những kết quả toàn diện, vừa cụ thể, thiết thực, vừa có ý nghĩa chiến lược, lâu dài, tạo ra những dấu ấn lớn, đồng thời khẳng định nhiều thông điệp quan trọng về các vấn đề trong nước và quốc tế.

Hồ Chí Minh - Người truyền cảm hứng vĩ đại

Chủ tịch Hồ Chí Minh là biểu tượng của văn hóa ứng xử tinh tế và bao dung. (Ảnh tư liệu: Bác Hồ thăm nông dân đang gặt lúa trên cánh đồng xã Hùng Sơn, huyện Đại Từ, Thái Nguyên).
(PLVN) - “Tôi vẫn cho rằng Hồ Chí Minh là người truyền cảm hứng vĩ đại, truyền ngọn lửa và niềm tin yêu đến tất cả mọi người. Điều đó làm cho giá trị tư tưởng, đạo đức, phong cách của Bác ngày càng trở nên sâu lắng, bền bỉ trong lòng dân” - Giáo sư Hoàng Chí Bảo, chuyên gia cao cấp, nguyên Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương chia sẻ về những tình cảm đặc biệt đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân

Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân
(PLVN) - Trong hệ thống quan điểm của tư tưởng Hồ Chí Minh có tư tưởng về xây dựng Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân. Hồ Chí Minh đã tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin, tìm thấy ở lý luận đó những giá trị phổ biến có tính quy luật và phương pháp luận khoa học, để vận dụng và phát triển sáng tạo.

Thủ tướng Phạm Minh Chính kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tại Mỹ

Thủ tướng và bà con kiều bào tại cuộc gặp gỡ. Ảnh: VGP
(PLVN) - Tối 17/5, theo giờ địa phương, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và đoàn công tác rời thành phố San Francisco, lên chuyên cơ trở về Hà Nội, kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao đặc biệt ASEAN Mỹ, thăm và làm việc tại Mỹ và Liên Hợp quốc từ ngày 11-17/5/2022.

Đề nghị kỷ luật Chủ tịch Hà Nội Chu Ngọc Anh và Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long và Chủ tịch UBND TP Hà Nội Chu Ngọc Anh bị đề nghị xem xét, thi hành kỷ luật.
(PLVN) - Ủy ban Kiểm tra Trung ương đề nghị Bộ Chính trị xem xét, thi hành kỷ luật ông Chu Ngọc Anh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Bí thư Ban cán sự đảng, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, nguyên Bí thư Ban cán sự đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ; ông Nguyễn Thanh Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Ban cán sự đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế.

Tập trung hoàn thiện hệ thống pháp luật, ban hành các chính sách đột phá cho phát triển đô thị bền vững

Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng chủ trì hội nghị.
(PLVN) - Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng đề nghị cần tập trung vào nhiệm vụ quan trọng là hoàn thiện hệ thống pháp luật và ban hành các cơ chế, chính sách có tính đột phá vượt trội cho phát triển đô thị bền vững, thúc đẩy kinh tế khu vực đô thị tăng nhanh và hiệu quả.

Kiểm tra, giám sát về phòng chống tham nhũng, tiêu cực: Phải thể hiện tinh thần chiến đấu cao, không bao che, bỏ sót

Ông Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Trưởng đoàn Kiểm tra số 7 Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đã chủ trì Hội nghị Triển khai kế hoạch, chương trình kiểm tra tại Ban Thường vụ Tỉnh ủy Khánh Hòa.
(PLVN) - Sáng 17/5, ông Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Trưởng đoàn Kiểm tra số 7 Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đã chủ trì Hội nghị Triển khai kế hoạch, chương trình kiểm tra tại Ban Thường vụ Tỉnh ủy Khánh Hòa.

Nhân dân là chủ thể tối thượng của quyền lập Hiến và lập pháp

Quang cảnh Tọa đàm.
(PLVN) - Các ý kiến tham dự Tọa đàm khẳng định nhân dân là chủ thể tối thượng của quyền lập Hiến và lập pháp nhưng trong thực tiễn, chưa thể hiện đầy đủ quyền này của nhân dân, nhất là quyền đề xuất sáng kiến xây dựng luật của công dân, quyền phúc quyết Hiến pháp của nhân dân...

Những đặc trưng của Nhà nước và pháp luật Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Những đặc trưng của Nhà nước và pháp luật Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh
(PLVN) -Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật là một trong những nội dung cốt yếu của tư tưởng chính trị, đường lối chính trị của Người, gắn liền chính thể với xây dựng bộ máy chính quyền nhà nước, với xây dựng hệ thống pháp luật để quản lý Nhà nước và xã hội, với đào tạo đội ngũ công chức chuyên nghiệp có kỷ luật công vụ nghiêm minh, đạo đức công chức tận tụy, trách nhiệm phục vụ Nhân dân, trong sạch, liêm khiết, giữ được tín tâm trong lòng dân.