Bí ẩn về SR-71 – máy bay do thám nhanh nhất thế giới

(PLVN) - Chiến tranh Lạnh, chiếc máy bay do thám SR-71 có biệt danh Blackbird (Chim đen) gây ấn tượng với thành tích bay cao và nhanh hơn bất kỳ máy bay nào khác. 55 năm sau chuyến bay đầu tiên của nó, kỷ lục này vẫn chưa bị xô đổ. Dù đã ngưng sử dụng nhưng máy bay do thám SR-71 vẫn đang giữ kỷ lục là chiếc máy bay có người lái nhanh nhất mọi thời đại, một thiết kế được ví như đến từ tương lai.
Bí ẩn về SR-71 – máy bay do thám nhanh nhất thế giới Máy bay SR-71 như siêu do thám trên bầu trời

“Thiết kế đến từ tương lai”

Máy bay SR-71 được hãng Lockheed - hãng chế tạo máy bay, vũ khí, tên lửa, vệ tinh và các kỹ thuật quốc phòng tối tân của Mỹ, nay là Lockheed Martin - bí mật thiết kế vào cuối những năm 1950. Máy bay này có thể bay gần rìa vũ trụ và nhanh hơn cả tên lửa. Cho đến nay, SR-71 vẫn giữ kỷ lục đạt độ cao hành trình lớn nhất và di chuyển với tốc độ nhanh nhất đối với máy bay không dùng động cơ tên lửa.

Được sản xuất một thời gian dài trước khi các vệ tinh và máy bay không người lái trở nên phổ biến, chiếc máy bay này nằm trong số những sản phẩm tương tự được chế tạo nhằm mục đích do thám bên trong lãnh thổ đối phương mà không bị phát hiện hay bắn hạ, trong thời gian dài.

Biệt danh Chim đen của máy bay xuất phát từ việc nó được sơn màu đen nhằm tăng khả năng tản nhiệt. Màu sơn đen, kết hợp với thiết kế khí động học độc đáo khiến máy bay trông khác hoàn toàn với những máy bay do thám tương tự từng được công bố trước đó.

Đến nay, bất chấp việc đã có hàng trăm mẫu máy bay tương tự được ra lò nhưng thiết kế của chiếc SR-71 vẫn luôn được đánh giá cao. “Dù được thiết kế vào những năm 1950 nhưng đến nay chiếc máy bay giống như một sản phẩm đến từ tương lai”, ông Peter Merlin - nhà sử học hàng không – mới đây nhận xét. Ông Merlin đặc biệt đánh giá cao thiết kế với những đường cong mềm mại ở cả phần thân và cánh của máy bay.

Nói về sự ra đời của chiếc máy bay trên, ông Merlin cho hay, tháng 5/1960, một máy bay do thám U-2 của Mỹ đã bị bắn rơi trên không phận Liên Xô khi đang chụp ảnh trên không. Ban đầu, chính phủ Mỹ tuyên bố đó là máy bay nghiên cứu thời tiết bay lạc. Tuy nhiên, Liên Xô sau đó đã công bố những bức ảnh của phi công trên máy bay bị bắn rơi đã bị họ bắt được cùng các thiết bị do thám của máy bay. Đến lúc này, phía Mỹ không thể chối cãi được.

Cùng với việc dẫn đến cuộc khủng hoảng ngoại giao giữa Mỹ và Liên Xô, vụ máy bay do thám bị bắn rơi này cũng làm gia tăng nhu cầu của Mỹ về một loại máy bay do thám mới có thể bay nhanh hơn, cao hơn và an toàn hơn trước hỏa lực phòng không. “CIA muốn một máy bay có thể bay cao hơn 27.000m và vô hình trước radar”, Merlin nói.

Nhiệm vụ thiết kế chiếc máy bay đầy tham vọng đó được giao cho Clarence Kelly Johnson - một trong những nhà thiết kế máy bay vĩ đại nhất thế giới, và nhóm kỹ sư bí mật có tên Skunk Works của ông tại Công ty Lockheed.

Chiếc máy bay đầu tiên trong gia đình Blackbird được gọi là A-12. Máy bay này thực hiện chuyến bay đầu tiên vào ngày 30/4/1962. Tổng cộng có 13 chiếc A-12 đã được chế tạo, được xếp vào dạng tuyệt mật, do CIA vận hành theo một chương trình hoạt động bí mật.

Vì máy bay được thiết kế để có thể bay với tốc độ hơn 3.200 km/h trong khi ma sát với không khí xung quanh có thể làm nóng máy bay tới nhiệt độ làm tan chảy khung máy bay thông thường nên phần thân máy bay đã được chế tạo bằng hợp kim titan - kim loại có thể chịu được nhiệt độ cao và nhẹ hơn thép. Tuy vậy, việc sử dụng titan lại làm nảy sinh nhiều vấn đề.

Đầu tiên, các kỹ sư phải chế tạo toàn bộ dụng cụ mới làm bằng titan vì những bộ dụng cụ thép thông thường sẽ làm vỡ lớp titan giòn khi tiếp xúc. Vấn đề tiếp theo nảy sinh là việc tìm nguồn cung titan rất khó khăn. “Liên Xô lúc đó là nhà cung cấp titan lớn nhất thế giới.

Chính phủ Mỹ phải mua rất nhiều titan, có thể là bằng cách sử dụng các công ty vỏ bọc”, ông Merlin nói. “Chúng tôi phải bắt đầu mày mò tất cả mọi thứ”, ông Johnson từng kể lại quá trình thiết kế máy bay. Vị kỹ sư này qua đời vào năm 1990, cùng năm những chiếc máy bay Chim đen đầu tiên ngừng hoạt động.

Sau khi được hoàn tất, chiếc A-12 ban đầu không được sơn màu, để lộ lớp kim loại titan màu bạc của nó. Sau đó, đến năm 1964, chiếc máy bay đã lần đầu được sơn màu đen, khi các kỹ sư nhận thấy lớp sơn đen vừa có thể giúp hấp thụ và tản nhiệt hiệu quả, giúp hạ nhiệt độ toàn bộ khung máy bay. Biệt danh Chim đen ra đời từ đó.

Những kỷ lục khó vượt

Sau những chuyến bay thử nghiệm thành công, các biến thể của máy bay A-12 sớm được phát triển, như máy bay đánh chặn thay vì chỉ làm nhiệm vụ do thám. Để phục vụ mục tiêu này, phiên bản đánh chặn của máy bay được bổ sung thêm tên lửa và buồng lái thứ 2 cho phi công để vận hành radar và vũ khí.

Chiếc máy bay mới vẫn giữ thiết kế giống hệt chiếc A-12, ngoại trừ phần mũi và được gọi là YF-12. Trong khi máy bay A-12 vẫn được giữ ở nhóm các sản phẩm tuyệt mật thì sự tồn tại của chiếc YF-12 đã lần đầu được Tổng thống Mỹ Lyndon Johnson tiết lộ vào năm 1964.

Tổng cộng đã có 3 chiếc máy bay loại này được chế tạo và bàn giao cho không quân Mỹ vận hành. Cùng thời gian này, Mỹ cũng bắt tay vào sản xuất biến thể thứ 3 của máy bay, được gọi là M-21. Sản phẩm này có một trụ hình tháp trên lưng để gắn và phóng các máy bay không người lái.

Hai chiếc máy bay loại này đã được chế tạo nhưng chương trình chế tạo máy bay M-21 đã bị hủy bỏ vào năm 1966, khi một máy bay không người lái va chạm với máy bay mẹ khiến một trong những phi công trên máy bay tử nạn.

Phiên bản cuối cùng của máy bay A-12 với buồng lái 2 chỗ ngồi, dung tích nhiên liệu lớn hơn được gọi là SR-71, được thiết kế cho nhiệm vụ trinh sát chiến lược. Máy bay này thực hiện chuyến bay đầu tiên vào ngày 22/12/1964. Đây cũng chính là phiên bản đã đảm nhận nhiệm vụ do thám cho không quân Mỹ trong hơn 30 năm.

32 chiếc SR-71 được chế tạo, nâng tổng số các phiên bản của gia đình Chim đen lên 50 chiếc. Thân máy bay SR-71 được sản xuất từ một số vật liệu composite lần đầu tiên được sử dụng trên máy bay, khiến radar của đối phương khó phát hiện hơn. “Máy bay đó đã tàng hình trước khi thuật ngữ tàng hình được sử dụng”, ông Merlin cho hay.

Nhờ khả năng bay ở độ cao ngoài tầm với của hỏa lực phòng không, nhanh hơn tên lửa và hầu như không bị phát hiện bằng radar, chiếc máy bay Chim đen có thể bí mật đi vào không phận đối phương mà không gây ra sự xáo trộn.

“Ý tưởng của các nhà thiết kế là khi kẻ thù phát hiện ra sự hiện diện của chiếc máy bay đó và bắn tên lửa, nó đã ở ngoài không phận đối phương”, ông Merlin cho biết thêm. Kết quả là, đã không có chiếc máy bay Chim đen nào bị hỏa lực đối phương bắn hạ.

SR-71 được coi là máy bay do thám nhanh nhất thế giới

Tuy vậy, máy bay này không phải không có khiếm khuyết, nổi bật là độ tin cậy của nó thực sự có vấn đề. Tổng cộng đã có 12 trong 32 chiếc SR-71 được sản xuất đã bị rơi trong các vụ tai nạn. Việc bảo trì và điều khiển máy bay cũng được đánh giá là quá phức tạp.

“Phải cần cả một nhóm binh sỹ để chuẩn bị máy bay. Mỗi nhiệm vụ của Chim đen về cơ bản là đếm ngược giống như sứ mệnh không gian, bởi vì có rất nhiều thứ phải chuẩn bị, từ việc chuẩn bị trên máy bay cho tới phi công. Tất cả tiêu tốn nhân lực và công sức ở mức không thể tin được”, ông Merlin tiết lộ.

Điển hình, do điều kiện khắc nghiệt khi máy bay bay ở độ cao lớn nên các phi công trên máy bay này phải mặc áo quần rất đặc biệt. “Về cơ bản, phi công mặc áo quần không gian, giống như quần áo mà các phi hành gia trên tàu con thoi về sau mặc. Buồng lái rất nóng khi máy bay bay ở tốc độ cao, đến nỗi các phi công có thể hâm nóng bữa ăn khi thực hiện các nhiệm vụ dài bằng cách ấn nó vào kính chắn gió”, ông Merlin cho biết.

Sau vụ việc năm 1960, Mỹ ngừng hoàn toàn các chuyến bay do thám trên không phận Liên Xô nên đã không có chiếc máy bay Chim đen nào hoạt động ở đây. Tuy nhiên, sự ra đời của máy bay này vẫn đóng vai trò rất quan trọng những năm Chiến tranh Lạnh. Năm 1976, máy bay SR-71 đã thiết lập kỷ lục bay duy trì ở độ cao 25,9 km và đạt tốc độ tối đa 3.529 km/h, tức gấp 3,3 lần vận tốc âm thanh. Kỷ lục đó vẫn tồn tại cho đến ngày nay mà chưa có máy bay có người lái nào vượt qua được.

Đến năm 1990, chương trình sản xuất máy bay SR-71 đã bị dừng lại. Về sau, vào khoảng giữa thập niên 90 của thế kỷ trước, chương trình được nối lại, khi các công nghệ do thám mới như vệ tinh gián điệp, máy bay không người lái trở nên khả thi hơn và có khả năng cung cấp dữ liệu giám sát theo thời gian thực.

Song, việc sản xuất 1 lần nữa bị dừng lại chỉ sau 1 thời gian ngắn. Năm 1999, NASA thực hiện những chuyến bay cuối cùng trên máy bay SR-71. Khi đó, 2 chiếc SR-71 đã được sử dụng để nghiên cứu công nghệ hàng không tốc độ cao và độ cao lớn. Những chiếc SR-71 còn lại được đưa đến trưng bày ở các bảo tàng. Dù vậy nhưng SR-71 vẫn được đánh giá là tuyệt tác công nghệ hàng không những năm Chiến tranh Lạnh. Những kỷ lục mà nó thiết lập cũng được cho là còn lâu nữa mới bị vượt qua.

Minh Anh / Pháp luật 4 Phương
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Ray Charles - Nghệ sĩ khiếm thị da đen tài năng nhất nước Mỹ thế kỷ 20

Ray Charles - Nghệ sĩ khiếm thị da đen tài năng nhất nước Mỹ thế kỷ 20

(PLVN) - Ray Charles là một nghệ sĩ khiếm thị đa tài. Ông có thể đảm nhận rất nhiều vai trò: ca sĩ, nghệ sĩ dương cầm và sáng tác nhạc. Bên cạnh đó ông còn nổi tiếng với việc đã đưa những âm hưởng của các  thể loại nhạc đương đại như Jazz, Pop, nhạc thánh ca và nhạc đồng quê vào trong những tác phẩm mình sáng tác. Nụ cười vui vẻ luôn hiện diện trên khuôn mặt của người đàn ông này mặc dù ông phải chịu cảnh mù lòa. 

Đọc thêm

17 năm tù giam cho nhóm đối tượng mua bán trái phép ma túy đá

17 năm tù giam cho nhóm đối tượng mua bán trái phép ma túy đá
(PLVN) - Sáng 2/7, TAND thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang mở phiên tòa xét xử lưu động vụ án hình sự đối với 3 bị cáo: Trần Thị Nhung (SN 1983); Trương Văn Hữu Nghĩa (SN 1999) và Phan Văn Chôm (SN 1979), cùng trú xã Vĩnh Xương, thị xã Tân Châu, tỉnh An Giang về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”.  

Khởi tố vụ án tàng trữ trái phép chất ma túy ở khu vực biên giới

Khởi tố vụ án tàng trữ trái phép chất ma túy ở khu vực biên giới
(PLVN) - Ngày 02/7, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Trịnh Tường, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự đối tượng Giàng A Kỷ về hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy, xẩy ra tại địa bàn thuộc thôn Sơn Hà, xã Cốc Mỳ, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai.

Việt Nam đánh giá cao quyết định của Campuchia về bãi bỏ hạn chế qua lại biên giới

Việt Nam đánh giá cao quyết định của Campuchia về bãi bỏ hạn chế qua lại biên giới
(PLVN) - Tại họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao chiều 2/7, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng khẳng định Việt Nam đánh giá cao quyết định này của Chính phủ Campuchia về việc bãi bỏ hiệu lực công hàm số 698 MFA.IC/API ngày 18/3/2020 liên quan tới việc hạn chế qua lại biên giới của các công dân Campuchia và Việt Nam, 

Việt Nam đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ trên cương vị Ủy viên Không thường trực HĐBA

Việt Nam đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ trên cương vị Ủy viên Không thường trực HĐBA
(PLVN) - Ngày 2/7, Tổ công tác Liên ngành về việc Việt Nam đảm nhận cương vị Ủy viên Không thường trực HĐBA LHQ (TCTLN) đã tổ chức họp định kỳ dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung - Tổ trưởng Tổ Công tác - nhằm sơ kết công tác tham gia HĐBA của Việt Nam trong 6 tháng đầu năm 2020 và thảo luận về phương hướng, nhiệm vụ trong thời gian tới. 

Phấn đấu tăng trưởng kinh tế, Thủ tướng dặn phải làm tốt việc bảo hộ công dân

Phấn đấu tăng trưởng kinh tế, Thủ tướng dặn phải làm tốt việc bảo hộ công dân
(PLVN) - Kết luận Hội nghị trực tuyến toàn quốc Chính phủ với địa phương vào chiều 2/7, Thủ tướng quả quyết phải làm càng sớm càng tốt để tận dụng cơ hội phục hồi phát triển kinh tế-xã hội nhưng người đứng đầu Chính phủ không quên công tác bảo hộ công dân trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19.

Cao Bằng: Đổi mới chương trình sách giáo khoa giáo dục phổ thông

Cao Bằng: Đổi mới chương trình sách giáo khoa giáo dục phổ thông
(PLVN) - Ngày 2/7, Đoàn Giám sát Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội đã có buổi làm việc với UBND tỉnh về việc thực hiện đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông trên địa bàn tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2015 - 2020.
Điều chỉnh chỉ tiêu sử dụng đất để đón dòng đầu tư

Điều chỉnh chỉ tiêu sử dụng đất để đón dòng đầu tư

(PLVN) - Ngay sau khi kết thúc Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương, chiều 2/7, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc lại tiếp tục chủ trì phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6/2020. Trong đó, Thủ tướng đồng ý điều chỉnh chỉ tiêu sử dụng đất để đón dòng đầu tư.

Xác định tiêu chuẩn phù hợp để bổ nhiệm Thừa phát lại

  Xác định tiêu chuẩn phù hợp để bổ nhiệm Thừa phát lại
(PLVN) -Chiều 2/7, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu đã chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về việc xây dựng, chỉnh lý dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Nghị định số 08/2020/NĐ-CP ngày 8/1/2020 của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của Thừa phát lại (TPL). 

Rà soát kỹ cơ sở pháp lý liên quan đến các biện pháp giao dịch bảo đảm

Rà soát kỹ cơ sở pháp lý liên quan đến các biện pháp giao dịch bảo đảm
(PLVN) -Chiều 2/7, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Khánh Ngọc đã chủ trì buổi làm việc với một số đơn vị về dự thảo Nghị định bảo đảm thực hiện nghĩa vụ và sửa đổi Thông tư số 08/2018/TT-BTP ngày 20/06/2018 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp hướng dẫn một số vấn đề về đăng ký, cung cấp thông tin và biện pháp bảo đảm, hợp đồng và trao đổi thông tin về đăng ký biện pháp tại Trung tâm Đăng ký giao dịch, tài sản của Cục Đăng ký quốc gia giao dịch bảo đảm thuộc Bộ Tư pháp (Thông tư 08). 

Đã đến lúc doanh nghiệp gỗ phải thay đổi cách vận hành

Đã đến lúc doanh nghiệp gỗ phải thay đổi cách vận hành
(PLVN) - Khi Hiệp định đối tác tự nguyện về Thực thi Luật lâm nghiệp, quản trị rừng và thương mại lâm sản (VPA/FLEGT) giữa EU và Việt Nam thực thi, các doamh nghiệp tiêu thụ các sản phẩm gỗ tại thị trường nội địa hoặc xuất khẩu sang thị trường khác ngoài EU vẫn phải tuân thủ các quy định của Hệ thống bảo đảm gỗ hợp pháp (VNTLAS). 

Công ty XSKT Cần Thơ tái cơ cấu sau dịch Covid-19

Công ty XSKT Cần Thơ tái cơ cấu sau dịch Covid-19
(PLVN) - Ngày 2/7, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Dương Tấn Hiển làm việc với Cty TNHH NN MTV Xổ số kiến thiết (XSKT) Cần Thơ về tình hình hoạt động kinh doanh những tháng đầu năm 2020 và triển khai đề án tái cơ cấu 6 tháng cuối năm.

Xuất nhập khẩu thủy sản trong tháng 6 tiếp tục giảm

Xuất nhập khẩu thủy sản trong tháng 6 tiếp tục giảm
(PLVN) - Thông tin từ Hiệp hội chế biến và xuất khẩu Thủy sản (VASEP) cho biết, tình hình xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang các thị trường trong quý II/2020 tiếp tục giảm do dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp tại các quốc gia trên thế giới.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬