Chàng trai 9x đắm say… tà áo cổ

(PLVN) - Xuất phát từ dân truyền hình, sau vài năm đi quay phim, chàng trai trẻ 9X Nguyễn Đức Lộc đã tìm lại bản ngã của chính mình. Và Ỷ Vân Hiên ra đời vào tháng 5/2018 với mong muốn nghiên cứu phục dựng trang phục truyền thống, nghi lễ cung đình và dân gian. Họ đã phục dựng thành công một số trang phục áo dài cổ của người Việt như áo ngũ thân, áo giao lĩnh, hài, quạt, gối xếp…
Chàng trai 9x đắm say… tà áo cổ Gối tựa, hài và những tà áo xưa thương nhớ ẩn hiện trong cuộc sống hôm nay

Bởi… quá yêu

Ỷ Vân Hiên của Lộc nằm trên tầng 2 của một ngôi nhà cổ trên phố Hàng Buồm. Đó là một không gian không thể Hà Nội hơn, nơi mà đứng ở ban công nhìn ra 4 hướng đều thấy những mái ngói với một màu trầm. Và khi đứng ở đó, dù ngoài phố kia có ồn ào và hỗn tạp đến đâu, dường như đều chẳng thể nào chạm tới không gian thư phòng đầy hoài nhớ, thấm đẫm tâm hồn Việt đến thế…

Và điều đặc biệt, chưa có cuộc phỏng vấn nào mà nhân vật của chúng tôi lại hào hứng, say mê mời chúng tôi trải nghiệm những chiếc áo ngũ thân, áo dài nguyên bản Việt, có trước khi những chiếc áo dài của họa sỹ Cát Tường ra đời hồi đầu thế kỉ 19…  Hỏi Lộc về cơn cớ đến với một công việc tưởng như quá “lạ” không chỉ  với người trẻ, chàng trai 9X với vóc dáng thư sinh nho nhã cho rằng, bởi từ nhỏ Lộc đã rất thích tìm hiểu văn hóa lịch sử, thích tìm hiểu những thứ xa xưa, thích đọc rất nhiều sách sử, học tiếng Trung… Thế rồi, trong quá trình tham gia các nhóm Ðại Việt Cổ Phong, Ðình làng Việt, Vietnam Center..., tình yêu với lịch sử văn hóa dân tộc, nhất là với trang phục cổ trong Lộc càng thôi thúc cậu nghiên cứu, tìm hiểu. Từ đây, những bộ sưu tập áo dài truyền thống, áo giao lĩnh, hài, gối, guốc, quạt... mang đậm dấu ấn văn hóa cổ truyền đã lần lượt được giới thiệu tới công chúng.

 

Chàng trai trẻ cho rằng, vì nhiều lý do khách quan và chủ quan mà Việt Nam trượt dài trong một vệt đứt gãy của văn hóa dân tộc. Người Việt ngày nay không còn khái niệm đúng đắn về lối ăn vận, tục lệ.v.v của ông cha xưa, bởi vậy mới sinh ra những việc dở khóc dở cười. Trong khi đó, văn hóa tinh hoa của Đại Việt không hề thua kém Nhật, Hàn, thậm chí trên nhiều phương diện còn nổi trội hơn. Chỉ đơn giản là, chúng ta không biết cách để làm sống lại nó, để nó trở lại với đời sống, để từ những nền móng cũ tưởng chừng như đã quá vãng. 

Nói tới tính ứng dụng của trang phục cổ xưa trong đời sống đương đại, chàng trai 9X cho rằng, các nhà thiết kế phải hiểu đúng và đủ về tinh hoa truyền thống mới có thể cách tân, phải hiểu trang phục truyền thống đẹp ở đâu để kết hợp những cái mới mà vẫn giữ được tinh hoa truyền thống. Có như thế, khi đứng giữa cộng đồng quốc tế, chúng ta và bạn bè thế giới vẫn nhận ra đó là trang phục của người Việt. 

 

Những nhớ thương kì lạ

Trên hành trình tìm về vốn cổ, Lộc đã rong ruổi, lọ mọ khắp mọi miền đất nước, đến những nơi khởi sinh của tà áo, của đôi hài, của chiếc nón, của lụa… Lộc tỉ mẩn cùng những nghệ nhân còn lại chút này để học hỏi, để thêm quý thân thương đến tận cùng với từng món đồ tưởng như nhỏ bé như cái khuy, khuyên cài, tua rua nón quai thao tựa như chiếc khuyên tai lớn để làm dáng của người phụ nữ xưa. Và hơn ai hết, Lộc hiểu, để làm nên cái áo xưa không hề đơn giản, còn tùy vào độ khéo léo của người làm, nhưng đã làm thì người đó đã quá đam mê và quyết chí nên dù xấu hay đẹp, đúng hay chưa đúng vẫn là những đứa con tinh thần những sản phẩm từ tấm lòng của người tạo dựng nên.

Và bởi thế, Lộc nói như “lên đồng” về từng món đồ vật. Đơn giản như chiếc gối xếp. Gối xếp thường ngày dùng để dựa tay, dựa chân và gối đầu. Đôi khi ngẫu hứng, người ta trải ra làm bàn tổ tôm. Trong nghi lễ hầu Thánh Tứ Phủ, chiếc gối xếp cũng là vật dụng phổ biến. Các Thanh đồng thường dựa gối ban khen trong giá hầu các Quan lớn, Chầu Bà, Ông Hoàng.

Trên nhiều pho tượng thờ cổ, đặc biệt là tượng thờ Mẫu Tứ Phủ luôn có sự xuất hiện của chiếc gối xếp. Kết cấu chiếc gối xếp thường gồm nhiều lá có vỏ may bằng những loại vải gấm, vóc, nhiễu…, ruột gối được khâu, nhồi bông khá cầu kỳ. Mệ Công Tôn Nữ Trí Huệ, chắt nội vua Minh Mạng là bậc nghệ nhân kỳ cựu tại xứ Huế về gối xếp, gối trái dựa. Mệ đã từng may gối, làm các vật dụng phục vụ cho vua Bảo Đại, Thái hậu Từ Cung và cũng từng may gối tặng Đại tướng Võ Nguyên Giáp. 

 

Để làm nên một chiếc gối trái dựa hoàn hảo cần rất nhiều thời gian và công sức; đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ đến từng công đoạn, chi tiết làm sao cho chiếc gối thật cân đối, không bị phồng, không bị lệch. 

Không những thế, theo Lộc, áo dài của phụ nữ Việt xưa cũng hoàn toàn riêng có, không hề giống áo trường sam của người Tàu. Đó là áo dài Việt hay để lộ cổ áo lót trắng ở trong ra ngoài, trường sam thì hiếm khi như vậy. Cổ áo dài nam thường cao và vuông khép kín, trường sam thì cổ thấp và bo tròn theo kiểu “cổ tàu”. Đường vạt áo của trường sam thẳng chứ không cong võng như áo dài, phần eo của áo dài Việt vẫn có độ ôm hơn. Tà áo của trường sam thường dài gần chấm chân, áo dài Việt thường chỉ quá gối. Cúc áo của áo dài thường chỉ  cài đến eo, còn trường sam tùy biến có khi đến tận hông, số lượng và vị trí  cũng có khi nhiều hơn và tùy biến hơn so với áo dài. Ống tay áo của trường sam thường rộng hơn, có thể xắn lên được,  còn ống tay áo cũng Việt thì ôm chít lại, tiện cho việc nhà mà không phải xắn áo. Ngoài ra người Việt mặc áo dài kết hợp đi kèm với khăn vấn tóc cũng làm tổng thể tạo nên sự khác biệt với người phương bắc.

Nói đến việc may áo dài xưa, áo ngũ thân thoạt tưởng chỉ giống cách cắt may áo dài bình thường, nhưng xoay quanh lại lắm chuyện lạm bàn. Với áo dài ngũ thân, chỉ riêng việc đặt làm nút áo đã là cả nỗi công phu. Đơn cử, làm nút thắt thì cũng phải lao tâm, phải may tay cái vải làm khuya rồi lộn và kéo thắt thành nút thắt sao cho nhỏ và tinh nhã, lại phải biết kết giấu mối chỉ cho khéo léo. Cao cấp hơn thì kiếm chỗ đặt nút bằng ngà, hay xương động vật. Hạt nút thì nhỏ tầm 5 đến 6 li nhưng công làm đắt vô tận. Có 5 hạt nút cho khi mất nữa ngày công thợ mới xong. Còn ở dạng nút đồng, thì càng nhiêu khê. Mục sở thị anh thợ bạc, gò miếng đồng trong không tròn bán nguyệt rồi úp hai nửa tròn lại, tỉ mỉ hàn két tròn, rồi hàn cái khoen vào. Cả ngày trời được hai ba cái nút, rồi mài giũa, đánh bóng, mà đồng thì để lâu ngày thì đen, phải xi mạ lên… 

 

Hỏi Lộc về những kỉ niệm, những ám ảnh khi tìm về… quá khứ, Lộc kể, nhiều người đã khóc khi nhìn thấy những chiếc gối, những tà áo ngũ thân, đó là hình bóng của bà, của mẹ họ, của dòng tộc vang bóng một thời. Và Lộc đã nghe nhiều những tâm sự, những kí ức miên man đẹp đẽ và cả ám ảnh như thế… Mới đây, Lộc cùng các đồng nghiệp lần đầu được trực tiếp nghiên cứu một hiện vật cung đình quý hiếm, một bộ Phượng bào của Hoàng phi thời Đồng Khánh. Bộ Phượng bào này vừa được đấu giá thành công và hồi hương cố quốc, hiện lưu giữ ở Hà Nội. Dù không phải là lần đầu, nhưng khi chạm tay vào cổ vật, là cảm xúc rất khó tả, khi được nhìn tận mắt, chạm tận tay, từng đường kim mũi chỉ, từng họa tiết đều vô cùng tinh xảo và được chế tác với kỹ thuật rất cao.

Tiếp chúng tôi khi những cuộc gọi giục may áo của các nghệ sỹ, những người phụ nữ hoài cổ, những cô dâu chú rể muốn có áo dài “độc”,  Lộc chia sẻ, anh thật may mắn khi được sự đón nhận và yêu quý của những ai biết đến tà áo cổ. Lộc hy vọng, với niềm đam mê của mình sẽ có sức lan tỏa và sẽ viết tiếp câu chuyện văn hóa truyền thống, khơi dậy hơi thở xa xưa. Và những người trẻ ấy tin rằng, một ngày không xa, những chiếc áo ngũ thân cổ đứng khuy cài, những đôi hài mũi cong, những chiếc quạt sừng giấy dó kim châm sẽ trở nên quen thuộc trong nhiều lựa chọn của đời sống… Bởi những gì của văn hóa, lịch sử, sẽ luôn có sức sống mãnh liệt của nó… 

Miên Thảo
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Phát động Ngày Áo dài Việt Nam

Phát động Ngày Áo dài Việt Nam

(PLVN) - Ngày Áo dài Việt Nam 12/12 vừa được Hội Liên hiệp Phụ Nữ Việt Nam phát động trong khuôn khổ triển lãm áo dài Việt với chủ đề “Áo dài mùa cưới 2020”  do Trung tâm Phụ nữ và phát triển phối hợp với Câu lạc bộ Áo dài Việt Nam thực hiện, nhằm tôn vinh nét đẹp văn hóa truyền thống của Việt Nam, qua đó khuyến khích mọi người thêm yêu quý và mặc áo dài trong các tiệc cưới và sự kiện đặc biệt.

Đọc thêm

Tiếp tục ủng hộ Bộ đội Biên phòng tuyến đầu chống dịch

Tiếp tục ủng hộ Bộ đội Biên phòng tuyến đầu chống dịch
(PLVN) - Ngày 14/8, tại Hà Nội, Công ty TNHH MTV đóng tàu Sơn Hải đã ủng hộ cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng (BĐBP) trên tuyến đầu chống dịch Covid-19 100 triệu đồng; Công ty TNHH Eco Siberia Việt Nam, tặng 200 hộp viên lộc nhung Siberia và 10 triệu đồng tiền mặt (tổng trị giá 100 triệu đồng).

Nới hay giữ giới hạn “trần” số lượng bất động sản bán cho người nước ngoài

Nới hay giữ giới hạn “trần” số lượng bất động sản bán cho người nước ngoài
(PLVN) -Đang tồn tại nhiều ý kiến trái chiều về vấn đề có nên nới giới hạn “trần” quy định tỷ lệ nhà ở mà tổ chức, cá nhân người nước ngoài được sở hữu trong dự án nhà ở thương mại (căn hộ chung cư, biệt thự, nhà phố) và cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài được mua và sở hữu căn hộ du lịch, biệt thự du lịch, nhà phố du lịch hay không.
Triển khai hệ thống vận hành thông minh trên cao tốc Bắc - Nam

Triển khai hệ thống vận hành thông minh trên cao tốc Bắc - Nam

(PLVN) - Bộ Giao thông Vận tải vừa có văn bản yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương triển khai thực hiện hệ thống giao thông thông minh (ITS), hệ thống thu phí cho dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông đảm bảo tiến độ, chất lượng.

WHO: Không có bằng chứng Covid-19 lây lan qua thực phẩm

WHO: Không có bằng chứng  Covid-19 lây lan qua thực phẩm
(PLVN) - Trước bối cảnh Trung Quốc trong những tháng gần đây liên tục phát hiện virus SARS-CoV-2 xuất hiện trên bao bì các sản phẩm đồ ăn đông lạnh nhập khẩu từ các nước Mỹ Latinh, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố hiện vẫn chưa có bằng chứng về việc virus SARS-CoV-2 lây qua thực phẩm.

Chủ dự án Tân Hải Minh làm giả bản đồ quy hoạch: Thanh tra TP HCM vào cuộc

Chủ dự án Tân Hải Minh làm giả bản đồ quy hoạch: Thanh tra TP HCM vào cuộc
(PLVN) - Thanh tra TP HCM vừa có quyết định thành lập tổ công tác liên ngành để kiểm tra, xác minh quá trình triển khai thực hiện Dự án Khu dân cư phường Linh Tây (còn gọi là Dự án Khu dân cư Tân Hải Minh), quận Thủ Đức do Cty TNHH Sản xuất Thương mại Xây dựng Khách sạn Tân Hải Minh làm chủ đầu tư.

Tạm giữ 2,1 triệu găng tay y tế đã qua sử dụng

Tạm giữ 2,1 triệu găng tay y tế đã qua sử dụng
(PLVN) - Ngày 14/8, qua công tác kiểm tra tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn MCKINLEY RESOURCES (Khu phố 1, phường Tân Định, Thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương), Cục Quản lý thị trường tỉnh Bình Dương cùng Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Bình Dương phát hiện hơn 2,1 triệu chiếc găng tay y tế đã qua sử dụng đang được lưu giữ tại nhà xưởng của công ty này.
Tin “hot” giải trí ngày 15/8

Tin “hot” giải trí ngày 15/8

(PLVN) - Hà Hồ nhắn lời động viên Âu Hà My, Trịnh Thăng Bình chỉ theo dõi một mình Vũ Khắc Tiệp?, H'Hen Niê lái trực thăng chở Đen Vâu trong MV mới?, Miley Cyrus tung MV hậu chia tay bạn trai,...

Đổi biển số vàng cho xe kinh doanh: Vẫn còn vướng mắc

Đổi biển số vàng cho xe kinh doanh: Vẫn còn vướng mắc
(PLVN) - Từ 1/8/2020, Thông tư số 58/2020/TT-BCA ngày 16/6/2020 của Bộ Công an quy định quy trình cấp, thu hồi, đăng ký biển số phương tiện cơ giới đường bộ, các xe kinh doanh vận tải đổi biển từ nền màu trắng sang nền màu vàng có hiệu lực. 

Nợ nần vì mua sản phẩm của cơ sở thẩm mỹ Venesa: Sở Công Thương mời các sở ngành họp tìm hướng xử lý

Nợ nần vì mua sản phẩm của cơ sở thẩm mỹ  Venesa: Sở Công Thương mời các sở ngành họp tìm hướng xử lý
(PLVN) - Ngày 12/8, Báo PLVN có đăng tải bài viết “Cần Thơ: Lâm cảnh nợ nần vì mua sản phẩm của cơ sở thẩm mỹ” phản ánh việc một số người dân nhẹ dạ nghe lời ngon ngọt của các cơ sở thẩm mỹ vay ngân hàng nhiều chục triệu đồng mua sản phẩm để rồi lâm vào cảnh nợ nần, khốn khó.

Nguy cơ từ người nghiện sống ngoài cộng đồng

Nguy cơ từ người nghiện sống ngoài cộng đồng
(PLVN) - “Người nghiện sinh sống ngoài cộng đồng gây nguy cơ mất an ninh, trật tự an toàn xã hội ở nhiều địa phương, tạo nên những khó khăn, thách thức rất lớn trong công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và tệ nạn ma túy”, Đại tá Nguyễn Văn Viện, Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Bộ Công an) phát biểu tại Hội nghị cung cấp thông tin về tình hình tội phạm ma túy (TPMT) và một số chuyên án lớn tổ chức hôm qua (14/8).
VNPT khẳng định vai trò dẫn dắt trong chuyển đổi số tại Việt Nam

VNPT khẳng định vai trò dẫn dắt trong chuyển đổi số tại Việt Nam

(PLVN) - Với những nỗ lực chung trên tinh thần “Đoàn kết, Thống nhất, Trách nhiệm”, trong nhiệm kỳ 2015-2020, Đảng bộ Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) đã đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao năng lực tổ chức thực hiện của cấp ủy, xây dựng Đảng bộ Tập đoàn trong sạch, vững mạnh, phát triển doanh nghiệp hiệu quả, khẳng định vai trò chủ lực, dẫn dắt của Tập đoàn trong Chuyển đổi số tại Việt Nam.

Độc chiêu “bắt rắn nhả ngọc” của cặp đôi siêu lừa

Độc chiêu “bắt rắn nhả ngọc” của cặp đôi siêu lừa
(PLVN) - Quá trình điều tra xác minh, Công an (CA) tỉnh Vĩnh Phúc xác định không có việc Hòa tìm được 27 tấn vàng và giao 7 khối vàng cho người khác; nên điều tra, làm rõ hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của người phụ nữ này. Mở rộng vụ án, CA xác định với thủ đoạn tương tự, Hòa còn lừa đảo chiếm đoạt hơn 20 tỷ đồng của một nạn nhân khác quê Hà Tĩnh.

Vị tướng tài ba, liêm chính sống mãi trong lòng quân dân

Vị tướng tài ba, liêm chính sống mãi trong lòng quân dân
(PLVN) - Nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu không chỉ biết đến là nhà lãnh đạo có lý luận sắc bén và tâm huyết trong công cuộc cải tổ xây dựng chỉnh đốn Đảng thời kỳ đất nước đổi mới và hội nhập, mà còn là nhà lãnh đạo có nếp sống giản dị, gần gũi với nhân dân. 

Bệnh nhân số 702 mắc Covid-19 đã tử vong

Bệnh nhân số 702 mắc Covid-19 đã tử vong
(PLVN) -Sáng ngày 15/8/2020, Bộ phận thường trực đặc biệt chống dịch COVID-19 của Bộ Y tế tại Thành phố Đà Nẵng thông tin về trường hợp tử vong của bệnh nhân COVID-19.

Tuy An, Phú Yên: Cán bộ địa chính xã 'cãi' bản án tòa tỉnh

Tuy An, Phú Yên: Cán bộ địa chính xã 'cãi' bản án tòa tỉnh
(PLVN) - Tại buổi tiếp công dân định kỳ tháng 7 vừa qua của UBND tỉnh Phú Yên, ông Lương Công Thạch (SN 1975, thôn Phú Long, xã An Mỹ, huyện Tuy An) phản ánh việc UBND huyện không cấp sổ đỏ tại thôn Phú Long cho gia đình ông theo Bản án phúc thẩm ngày 26/5/2020 của TAND tỉnh Phú Yên.
Hội tụ sức mạnh hệ thống thực thi tín dụng chính sách xã hội

Hội tụ sức mạnh hệ thống thực thi tín dụng chính sách xã hội

(PLVN) - Tín dụng chính sách xã hội 5 năm qua (2015-2020) tăng trưởng bình quân 10,1% năm, với những đột phá mới về chất trong cung ứng tín dụng từ tạo việc làm đến cải thiện chất lượng sống phủ tới 100% các đối tượng chính sách, đã đưa tín dụng chính sách xã hội trở thành một kênh chủ lực góp phần giảm nghèo bền vững. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬