Đưa hàng Việt tiếp cận người Việt- Vẫn thiếu một “đầu tàu” đủ mạnh

Quang cảnh buổi hội thảo.
Quang cảnh buổi hội thảo.
(PLO) -Nhận diện các nguyên nhân khiến người tiêu dùng Việt Nam chưa thực sự mặn mà với hàng Việt, nhiều ý kiến cho rằng, bên cạnh sự bất cập về cơ chế, chính sách khiến các doanh nghiệp (DN) nhỏ và vừa gặp khó khăn trong môi trường kinh doanh thì bản thân các DN này vẫn còn tư tưởng mạnh ai nấy làm, thiếu vắng một lực lượng DN “đầu tàu” đủ mạnh để có thể dẫn dắt “đoàn tàu” DN Việt tham gia chuỗi sản xuất, chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.

Để tìm giải pháp khắc phục tình trạng này, chiều nay (12/10), Ban Chỉ đạo Trung ương Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” đã tổ chức hội thảo “Phát huy trách nhiệm của DN Việt Nam góp phần nâng cao hiệu quả cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” (Cuộc vận động) với sự tham gia của nhiều chuyên gia đến từ nhiều Bộ, ngành Trung ương và địa phương.

Đánh giá về kết quả của Cuộc vận động sau 9 năm triển khai, và đặc biệt là giai đoạn từ năm 2014 đến nay, các đại biểu cho rằng, tâm lý mua sắm, tiêu dùng hàng Việt của người Việt đã có những bước chuyển biến tích cực. “Cuộc vận động đã tạo được niềm tin và sự quan tâm mua sắm, tiêu dùng trong phần lớn người tiêu dùng Việt Nam đối với hàng hóa thương hiệu Việt, đồng thời góp phần quan trọng để các DN Việt Nam có động lực phát triển sản xuất kinh doanh”- bà Trương Thị Ngọc Ánh, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Phó Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương Cuộc vận động khẳng định.

Môi trường kinh doanh chưa bình đẳng

Cùng với việc cắt giảm chi phí và thủ tục cho DN mà Chính phủ đang chỉ đạo đẩy mạnh trong thời gian qua, các đại biểu cũng cho rằng môi trường kinh doanh chưa thực sự bình đẳng, lành mạnh trong tương quan so sánh với khu vực kinh tế nhà nước và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài. Theo các đại biểu, trong cuộc Vận động này, DN tư nhân đóng vai trò vô cùng quan trọng nhưng cơ chế, chính sách đối với loại hình DN này vẫn còn nhiều rào cản trong việc tiếp cận với nguồn vốn, mặt bằng sản xuất, tham gia thị trường chứng khoán…

“Chính phủ đã triển khai các chính sách, chương trình hỗ trợ vốn cho các DN nhỏ và vừa, tuy nhiên, trên thực tế mới có một số lượng nhỏ các DN được thụ hưởng chính sách hỗ trợ này. Qua khảo sát cho thấy có tới 55% DN nhỏ và vừa gặp trở ngại do thủ tục vay vốn… Hiện nay, chỉ có 30% các DN nhỏ và vừa tiếp cận được vốn từ ngân hàng, 70% còn lại phải sử dụng vốn tự có hoặc vay từ nguồn khác (trong số này có nhiều DN vẫn phải chịu vay ở mức lãi suất cao 15 – 18%).”- ông Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch Thường trực & Tổng Thư ký Hiệp hội DN hiệp nhỏ và vừa Việt Nam thông tin.

 “Chúng ta đều biết thực tế người tiêu dùng cần gì. Họ cần mua được hàng hóa, dịch vụ đúng công dụng, tính năng, chất lượng, thương hiệu, giá cả như họ mong muốn. Họ có quyền lựa chọn hàng hóa, dịch vụ theo nhu cầu, điều kiện thực tế của mình. Hàng hóa, dịch vụ đó trước hết phải bảo đảm an toàn, vệ sinh, sức khỏe cho người, động thực vật, tài sản của họ khi sử dụng. Họ có quyền và cần được cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, trung thực về mức độ an toàn, chất lượng, về tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ; về nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa, về khả năng gây mất an toàn của hàng hoá và cách phòng ngừa, về bảo hành…Họ có quyền yêu cầu và mong muốn người bán hàng sửa chữa, hoàn lại tiền hoặc đổi hàng mới, nhận lại hàng có khuyết tật; được bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật…”. (TS.Vũ Văn Diện, Phó Chủ tịch Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam)  

Cùng quan điểm này, đại diện Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cũng thừa nhận chính sách hỗ trợ chưa bảo đảm việc tiếp cận nguồn lực công bằng, cạnh tranh giữa các nhóm DN. Chính bởi vậy mới có con số đáng suy ngẫm từ Báo cáo PCI năm 2017: trung bình có 74% DN cho rằng nguồn lực kinh doanh (hợp đồng, đất đai...) chủ yếu rơi vào DN thân quen cán bộ công quyền; 46% DN cho rằng tỉnh ưu tiên thu hút FDI hơn là phát triển khu vực tư nhân; 70% DN tại địa phương cho rằng cần có “mối quan hệ” để có được các tài liệu của tỉnh.

 “Không ít vấn đề gây cản trở cho DN vẫn không dễ giải quyết, đó là lãi suất cao: lãi suất cho vay trung bình là 9 – 10%/năm, trong khi lãi suất của các quốc gia khác chỉ 3 – 5%....Sự điều chỉnh tỷ giá cũng luôn thấp hơn lạm phát, lạm phát thường 4%/năm, nhưng VND chỉ giảm giá 1 – 2%/năm, trong khi các đồng tiền chủ yếu trong khu vực giảm giá mạnh hơn. Hậu quả là hàng ngoại giá rẻ nhập vào Việt Nam “bóp chết” hàng sản xuất trong nước”- Tiến sĩ Khoa học Võ Đại Lược, Trung tâm Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương cho biết.

Thiếu sự liên kết

Trong khi cơ chế, chính sách còn nhiều bất cập thì không ít các DN lại có “sức ì” khá lớn và chưa có tư tưởng “cộng đồng” trong sản xuất, kinh doanh. Nhìn nhận về vấn đề này, ông Nguyễn Hữu Đoan, Chủ tịch Hiệp hội DN tỉnh Hải Dương cho rằng, cộng đồng DN Việt vẫn còn tư tưởng mạnh ai nấy làm, thiếu tầm nhìn xa trông rộng để đón nhận cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

Tiến sĩ Võ Đại Lược phát biểu tại hội nghị.
Tiến sĩ Võ Đại Lược phát biểu tại hội nghị.

Các DN vẫn làm ăn manh mún, chưa có tính liên kết theo chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị để phát triển hiệu quả và bền vững; dẫn đến hệ lụy là hiệu quả sản xuất kinh doanh thấp, chất lượng hàng hóa dịch vụ không đạt chuẩn mực khu vực và quốc tế, mất khả năng cạnh tranh ngay từ sân nhà. “Số lượng hàng hóa, dịch vụ của nhiều DN vẫn chểnh mảng, chưa tích cực tham gia vào Cuộc vận động…Biểu hiện cụ thể là thiếu đầu tư nâng cao chất lượng hàng hóa, dịch vụ để giám giá thành, nâng cao năng lực cạnh tranh; đưa hàng hóa đi quảng bá tiếp thị với người dân ở vùng sâu vùng xa, tự mình làm lấy tất cả, không thiết lập hệ thống phân phối hoặc tham gia vào chuỗi cung ứng dịch vụ nào”- ông Đoan nói.

Một nguyên nhân nữa cũng được ông Tô Hoài Nam chỉ ra, đó là sự liên kết của các DN nhỏ và vừa Việt Nam còn yếu, đặc biệt là có rất ít mối liên kết giữa các DN nhỏ và DN có qui mô lớn hơn.… Vì vậy, DN tư nhân Việt Nam thiếu vắng một lực lượng doanh nghiệp “đầu tàu” đủ mạnh để có thể dẫn dắt “đoàn tàu” DN Việt Nam tham gia chuỗi sản xuất, chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.

Cần chủ động trong "cuộc chiến" bảo vệ thương hiệu

Kiến nghị các giải pháp để Cuộc vận động đạt kết quả cao hơn trong thời gian tới, các đại biểu cho rằng cần tăng tỷ trọng hàng Việt tại hệ thống phân phối trong nước, đồng thời phát triển nhanh hệ thống hạ tầng thương mại điện tử.  “Hiện nay, sức cạnh tranh của hàng nội kém, đó chính là năng lực tài chính kém nên không thể vay, không thể đầu tư được.

Bởi vậy, Nhà nước chỉ cần một cú huých nhỏ thì DN cũng có thể cất cánh được và ngược lại. Ở Trung Quốc, nhà nước đầu tư hỗ trợ xây dựng các chợ và siêu thị chuyên bán hàng Trung Quốc thì tại sao Việt Nam không làm được, nếu nhà nước không khuyến khích sản xuất và tiêu thụ hàng hóa thì dân Việt sẽ đi buôn nhiều hơn nhà sản xuất. Kết quả là hàng ngoại sẽ tiếp tục đè bẹp hàng Việt”- ông Nguyễn Hữu Đoan, Chủ tịch Hiệp hội DN tỉnh Hải Dương lấy dẫn chứng.

Một số sản phẩm của DN Việt giới thiệu tại hội thảo.
Một số sản phẩm của DN Việt giới thiệu tại hội thảo.

Trong khi đó, ông Phạm Minh Điển, Vụ Kinh tế tổng hợp, Ban Kinh tế Trung ương đề nghị cần khẩn trương hoàn thiện pháp luật về đất đai, tài nguyên và môi trường, tạo điều kiện thuận lợi để kinh tế tư nhân tiếp cận thị trường đất đai, tài nguyên một cách minh bạch, bình đẳng theo cơ chế thị trường. Cùng với đó, cơ cấu lại và phát triển nhanh, an toàn, hiệu quả các thị trường tài chính, nhất là thị trường tiền tệ và thị trường vốn …

Tất nhiên, khi đã có đủ các yếu tố thuận lợi trên, nhưng nếu các DN Việt không chủ động và có ý thức cao trong “cuộc chiến” bảo vệ thương hiệu của mình thì sản phẩm làm ra vẫn không thể tiếp cận được người tiêu dùng Việt. Nói như Chủ tịch Hiệp hội DN tỉnh Hải Dương Nguyễn Hữu Đoan thì một khi DN Việt vẫn tiếp tục cung cấp ra thị trường những hàng hóa dịch vụ kém phẩm chất, không đảm bảo được các tiêu chuẩn về an toàn vệ sinh thực phẩm và môi trường, giá thành lại đắt và ít công năng sử dụng thì dù các cơ quan truyền thông quảng cáo, các cấp các ngành, các đoàn thể, các hội có tuyên truyền, có ca ngợi cũng vô ích mà thôi. Đến lúc đó việc quay lưng lại với hàng Việt của người dân càng nhiều hơn.

 “Do vậy, cộng đồng DN Việt phải nắm bắt cơ hội mới, mạnh dạn đầu tư vốn, công nghệ và thu hút lao động chất lượng cao về làm việc; đồng thời tuân theo các chuẩn mực quốc tế trong quản lý và xây dựng hệ thống phân phối theo chuỗi giá trị đến tay người tiêu dùng, thì trong vài năm tới các sản phẩm hàng hóa mang thương hiệu Việt không những được người Việt ưa dùng mà còn xuất khẩu, cạnh tranh được với cả hàng ngoại của các nước trong khu vực Asean”- ông Đoan nhấn mạnh./. 

“Thời gian tới, tôi đề nghị nhà nước xem xét lại việc giá thành quảng cáo trên truyền hình quá cao, các DN nhỏ và vừa không thể chi trả được. Nên chăng có thể khuyến khích một nhà đầu tư lập kênh quảng cáo chuyên cho hàng Việt với gia ưu đãi, để có thể đưa thông tin đến người tiêu dùng ở trong và ngoài nước nhanh hơn, hiệu quả hơn việc đầu tư dàn trải mang tính phong trào. 

Việc đầu tư khuyến khích cho DN dù ở các cấp nào cũng cần làm trực tuyến, không thông qua trung gian để tránh phiền hà, sách nhiễu và tham nhũng có thể xảy ra, dẫn đến tình trạng DN thì khát vốn, còn các nguồn đầu tư hỗ trợ thị trường, đổi mới thiết bị công nghệ và làm thương hiệu, chỉ dẫn địa lý thì đắp chiếu ở ngân hàng. (Ông Nguyễn Hữu Đoan, Chủ tịch Hiệp hội DN tỉnh Hải Dương)

 

Tin cùng chuyên mục

Phó Thủ tướng Lê Thành Long trao quyết định công nhận Ngày truyền thống tỉnh Bến Tre

Phó Thủ tướng Lê Thành Long trao quyết định công nhận Ngày truyền thống tỉnh Bến Tre

(PLVN) - Tối 15/1, tỉnh Bến Tre long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 125 năm Ngày thành lập tỉnh Bến Tre; 65 năm Ngày Bến Tre Đồng khởi; Công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận Ngày truyền thống tỉnh Bến Tre 17/1; Tôn vinh và trao tặng danh hiệu “Công dân Đồng Khởi tiêu biểu” và “Công dân Đồng Khởi danh dự”, tỉnh Bến Tre lần thứ tư - năm 2025.

Đọc thêm

Thủ tướng Phạm Minh Chính và Phu nhân lên đường thăm chính thức Ba Lan, Czech và tham dự WEF tại Thụy Sĩ

Thủ tướng Phạm Minh Chính và Phu nhân lên đường thăm chính thức Ba Lan, Czech và tham dự WEF tại Thụy Sĩ - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Chiều 15/1, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng Phu nhân Lê Thị Bích Trân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời Thủ đô Hà Nội, lên đường thăm chính thức thức Cộng hòa Ba Lan, Cộng hòa Czech, tham dự Hội nghị thường niên lần thứ 55 Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) tại Davos, Thụy Sĩ và làm việc song phương tại Thụy Sĩ.

Để sớm đưa Nghị quyết 57-NQ/TW vào cuộc sống

Để sớm đưa Nghị quyết 57-NQ/TW vào cuộc sống
(PLVN) -  Để đất nước có thể vươn mình như kỳ vọng, nhiều vấn đề lớn đang được đặt ra cần giải quyết, trong đó có khoa học công nghệ (KHCN). Chính vì thế, ngày 22/12/2024, Bộ Chính trị có Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số quốc gia.

Thủ tướng: Hà Nội, Đồng bằng sông Hồng cần đột phá tăng trưởng 2 con số và cấp bách xử lý ô nhiễm

Thủ tướng: Hà Nội, Đồng bằng sông Hồng cần đột phá tăng trưởng 2 con số và cấp bách xử lý ô nhiễm
Sáng 14/1, tại Hà Nội, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị lần thứ 5 Hội đồng điều phối vùng Đồng bằng sông Hồng và công bố Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065.

Chủ tịch nước Lương Cường thăm, chúc tết các lực lượng vũ trang tại Phú Quốc

Chủ tịch nước Lương Cường thăm, chúc tết các lực lượng vũ trang tại Phú Quốc
Trong không khí cả nước chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Ất Tỵ, chào mừng kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930-3/2/2025), sáng 14/1, Chủ tịch nước Lương Cường và đoàn công tác Trung ương đã tới thăm và chúc Tết các đơn vị lực lượng vũ trang đứng chân trên địa bàn thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang.

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Bảo đảm nguyên tắc không bỏ chức năng, nhiệm vụ của các ngành

Quang cảnh Phiên họp lần thứ 10 Ban Chỉ đạo tinh gọn bộ máy của Chính phủ. (Ảnh: VGP)
(PLVN) -  Chiều 13/1, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo về tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW của Hội nghị Trung ương 6 khóa XII “Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả” (Nghị quyết 18-NQ/TW) của Chính phủ chủ trì Phiên họp lần thứ 10 của Ban Chỉ đạo.

Hoàn thiện phương án sắp xếp của Bộ, ngành, địa phương

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình. (Ảnh: VOV)
(PLVN) -  Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo của Chính phủ về tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW vừa đề nghị các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ hoàn thiện phương án sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của Bộ, ngành.

Tổng Bí thư Tô Lâm thăm và làm việc với tỉnh Bắc Ninh

Tổng Bí thư Tô Lâm thăm và làm việc với tỉnh Bắc Ninh
Chiều 13/1, tại Bắc Ninh, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác Trung ương đã thăm và làm việc với Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh, đánh giá tình hình thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh khóa XX; kết quả thực hiện Nghị quyết 18 về việc sắp xếp, tinh giản tổ chức bộ máy tinh gọn đảm bảo hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả và hoàn thiện các tiêu chí của đô thị loại I, trở thành thành phố trực thuộc Trung ương; phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ trong thời gian tới.