Bảo vệ lộc trời ven sông Lam

Rươi được xem là “lộc trời”, giúp người dân có thêm thu nhập.
Rươi được xem là “lộc trời”, giúp người dân có thêm thu nhập.
0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Đã từ lâu những thửa ruộng ven sông Lam tại một xã ở Nghệ An người dân không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật để bảo vệ rươi. Rươi được xem là “lộc trời” đem lại nguồn kinh tế cao cho họ.

Những thửa ruộng không dùng thuốc bảo vệ thực vật

Nhiều năm nay, người dân ở xã Châu Nhân, huyện Hưng Nguyên (Nghệ An) luôn bảo vệ những thửa ruộng ở hạ nguồn sông Lam. Bởi các thửa ruộng đó không những đem lại kinh tế về lúa mà còn là nơi để người dân vớt “lộc trời”. Đó là những con rươi có giá trị dinh dưỡng và kinh tế cao. Cũng vì vậy mà người dân nơi đây ra sức bảo vệ loài vật này bằng cách sản xuất nông nghiệp hữu cơ, tuyệt đối không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Ông Phạm Văn Vỹ, một trong những hộ dân có rươi “mọc” chia sẻ, để khai thác rươi, cáy trong suốt mấy chục năm qua vùng đất này luôn được chúng tôi giữ sạch, không sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc trừ cỏ và cả phân bón hóa học. Bởi rươi là loài sinh vật đặc biệt, vô cùng nhạy cảm với hóa chất. Chúng chỉ có thể sinh trưởng và phát triển tại những vùng tự nhiên, sạch, không có hóa chất.

Trước đây, cả vùng bãi này là cánh đồng rộng lớn, nay đất đã được người dân đấu thầu để làm lúa và nuôi rươi. Vùng canh tác đặc biệt này cũng cách ly hoàn toàn với vùng canh tác thông thường. Cùng với đó, nước của sông Lam thường xuyên lên - xuống, khiến cho vùng đất khá “sạch” mầm sâu bệnh.

Những năm gần đây, với hiểu biết và nhận thức khoa học về chu trình sinh trưởng, phát triển của loài rươi, để tạo nguồn thức ăn cho những vi sinh vật phù du trong đất, làm nguồn thức ăn cho rươi, người dân đã sử dụng các loại phân hữu cơ như phân gà, phân trâu bò đã được ủ hoai mục để bón. Việc bón phân này đồng thời tăng cường độ phì của đất và bổ sung các chất dinh dưỡng cho sự phát triển của cây lúa.

Bảo vệ lộc trời ven sông Lam ảnh 1

Từ rươi, người ta có thể chế biến thànhnhiều món ăn ngon,trong đó có chả rươi.

Khai thác, bảo tồn đặc sản rươi kết hợp với sản xuất nông nghiệp hữu cơ không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao mà còn góp phần bảo vệ môi trường, sức khỏe người dân, duy trì hệ sinh thái đồng ruộng bền vững. Vì thế, người dân thường bảo nhau tạo môi trường sống tốt hơn cho rươi. “Con rươi chỉ sống trong môi trường sạch, nếu ô nhiễm, rươi sẽ chết và những năm sau không xuất hiện nữa. Vì thế, chúng tôi cấy lúa thuận theo tự nhiên. Cây lúa cho thu hoạch thì tốt, còn nếu lúa bị sâu bệnh thì dập đi làm phân bón ruộng chứ không phun thuốc sâu, thuốc trừ cỏ”, ông Võ Văn Quế chia sẻ.

Cũng theo ông Quế, năm nay, giá rươi dao động từ 400 đến 450 nghìn/kg. Vào mùa rươi, nhiều hộ có thể kiếm được tiền triệu mỗi ngày. “Một cân rươi gần bằng cả tạ lúa, cho nên dù giá rươi khi lên, khi xuống nhưng thu nhập từ rươi lớn gấp nhiều lần so với cấy lúa”, ông Quế bật mí. Con rươi “cho” người dân thu nhập kinh tế, lại cho cả sức khỏe bởi nhờ chúng mà bà con nông dân có ý thức gìn giữ môi trường.

Ông Lê Khánh Quang, Chủ tịch UBND xã Châu Nhân, huyện Hưng Nguyên cho hay, hiện nay trên địa bàn xã có khoảng 70 đến 80ha ruộng của người dân có rươi. Sản lượng rươi tuy mỗi năm không đều nhau nhưng ước chừng đạt từ 4 đến 5 tấn. Ngày trước rươi được xuất bán ra nước ngoài, tuy nhiên mấy năm gần đây do dịch bệnh COVID-19 nên rươi chủ yếu tiêu thụ thị trường trong nước.

Mắm rươi - hương vị ngày Tết

Ngày trước rươi là món ăn dân dã nhưng nay rươi trở thành đặc sản. Rươi cũng “bước” dần vào mâm cơm ngày Tết như một món ăn đặc biệt. Những món ăn được chế biến từ rươi cực kỳ bổ dưỡng như chả rươi, rươi hấp, rươi nướng, rươi xào măng… Nhưng có lẽ độc đáo nhất vẫn là mắm rươi - món duy nhất giữ được cho đến ngày Tết, làm cho bữa ăn ngày đầu năm nhẹ nhàng, đậm đà, lôi cuốn.

Tuy là sản vật đồng quê nhưng giá rươi không hề rẻ. Mắm rươi cũng vậy! Nếu như các loại mắm được làm từ cá, tôm… hảo hạng nhất cũng chỉ đôi, ba trăm ngàn đồng một lít thì mắm rươi phải gần 1 triệu đồng. Lý giải cho mức giá đắt đỏ này cũng không quá khó bởi cá, tôm có thể cho thu hoạch quanh năm nhưng mùa rươi chỉ kéo dài khoảng chừng vài tháng, trong khi nhu cầu của người dân nhiều mà nguồn cung ít. Hơn nữa, rươi là thực phẩm có nhiều dinh dưỡng quý cho sức khỏe.

Làm mắm rươi không khó nhưng đòi hỏi phải tỉ mỉ, khéo léo trong từng công đoạn. Là người có thâm niên trong nghề làm mắm rươi, chị Hoa Thị Thủy, trú xã Châu Nhân, huyện Hưng Nguyên cho hay, rươi làm mắm ngon nhất phải là rươi tháng 10. Bởi rươi tháng 9 là rươi mới, tuy ngon nhưng chưa sạch rơm rác. Rươi tháng 11, đã là rươi gạn, hay lẫn bùn đất, do đó rươi tháng 10 là ngon nhất.

Bảo vệ lộc trời ven sông Lam ảnh 2

Chị Thủy chia sẻ về bí quyết làm mắm rươi – món ăn đặc sản ngày Tết.

Theo bí quyết gia truyền của gia đình chị, mắm rươi muốn đậm đà, thơm ngon quan trọng nhất là khâu sơ chế. Người muối phải rửa rươi thật sạch rồi mới đem xay nhuyễn. Ngoài rươi thì các nguyên liệu đi kèm như hành tăm, vỏ quýt và ớt cay, thính rang cũng rất quan trọng để làm dậy mùi mắm. Tất cả nguyên liệu được xay nhuyễn và trộn với rươi, kèm theo gia vị để mắm đậm đà. Trong lúc chế biến, kỵ nhất là để nước lạnh rơi vào. Sơ chế xong phải cho ngay vào vại sành sứ để có sản phẩm thơm ngon nhất. Đặc biệt, người muối phải chọn đúng thời điểm nắng đẹp để mang rươi ra phơi mới tạo được mùi thơm. Trước khi đem hũ mắm ra phơi nắng, chị Thủy giã một nắm lá bọ mắm rải lên trên, bịt thêm vài ba lượt vải màn sạch để tránh ruồi muỗi đẻ trứng vào hũ, gây hỏng mắm.

Quá trình ủ mắm, thi thoảng phải nhớ giở ra, dùng đôi đũa lớn đảo đều lên. Như thế gọi là trở mắm để cả hũ mắm đều được “ăn” nắng, mới thật thơm. Sau 1 tháng, khi mắm rươi chín, sẽ chuyển sang màu đỏ vàng và đến thời điểm Tết Nguyên Đán thì mắm rươi đạt đến độ hoàn hảo. Nếu như trước đây, rươi chỉ là món ăn dân dã thì nay đã trở thành đặc sản nổi tiếng, được nhiều thực khách sành ăn trong và ngoài nước tìm về thưởng thức. “Nhờ bí quyết gia truyền mà mắm rươi chúng tôi làm có điều đặc biệt là không tanh, lại có thể bảo quản thời gian lâu. Do đó, rất nhiều khách cứ vào dịp cuối năm lại mua một số lượng lớn để dùng dần”, chị Thủy nói.

Những năm gần đây, rươi “bước” dần vào mâm cơm ngày Tết như một món ăn đặc biệt. Thịt luộc, dưa hành, cà muối, rau sống… mà chấm với mắm rươi ngày Tết thì ngon không tả nổi. Dù mâm cỗ ngày Tết có “cao lương mĩ vị” gì đi chăng nữa cũng không thể thiếu bát mắm rươi. Món ăn dân dã này sẽ làm bữa cơm Tết thanh đạm, đậm đà, thơm nồng, khó quên.

Theo ông Lê Khánh Quang, hiện nay hai sản phẩm chả rươi và mắm rươi của người dân đang được chính quyền hoàn thiện hồ sơ đăng ký sản phẩm OCOP. Hy vọng trong năm nay sẽ hoàn thiện hai sản phẩm trên, từ đó nâng tầm thương hiệu mắm rươi, chả rươi của người dân.

Đọc thêm

Nhiều sản phẩm OCOP đạt 4 sao từ hạt muối Bạc Liêu

Nhiều sản phẩm OCOP đạt 4 sao từ hạt muối Bạc Liêu
(PLVN) - Sản phẩm muối ăn Bạc Liêu được Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học Công nghệ công nhận chỉ dẫn địa lý năm 2013 và cuối năm 2020, nghề muối tỉnh Bạc Liêu được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, và nhiều sản phẩm từ muối được công nhận sản phẩm OCOP đạt 4 sao.

Chuyện về doanh nghiệp Việt 'mang chuông đi đánh xứ người'

Gạo Việt chinh phục thị trường quốc tế bằng thương hiệu riêng.
(PLVN) - Mở rộng kinh doanh ra thị trường nước ngoài luôn là mục tiêu mà doanh nghiệp Việt hướng tới. Nhiều năm trở lại đây, đã có nhiều sản phẩm mang thương hiệu Việt được xuất khẩu trực tiếp vào các kênh phân phối bán lẻ của nước ngoài, góp phần làm bền vững hơn hoạt động xuất khẩu cũng như định vị tốt hơn thương hiệu Việt Nam trong tâm trí người tiêu dùng.

Chè Hoài Trung - Chắt chiu vị ngọt cho đời

Chè Hoài Trung - Chắt chiu vị ngọt cho đời
(PLVN) - Là doanh nghiệp nằm trên địa bàn huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ, qua hơn 20 năm xây dựng và phát triển, Công ty TNHH Chè Hoài Trung đã vượt qua nhiều khó khăn, thử thách, không ngừng đẩy mạnh, phát triển mở rộng sản xuất kinh doanh, nắm bắt kịp thời cơ hội và nghiên cứu thị trường để cho ra đời những sản phẩm hảo hạng.

Giúp nông sản Việt 'chinh phục' người tiêu dùng thế giới

Ngày càng có thêm nhiều nông sản mang thương hiệu Việt được thế giới biết đến và ưa chuộng.
(PLVN) - Việt Nam hiện là 1 trong 15 quốc gia xuất khẩu nông sản lớn nhất thế giới. Nông sản Việt cũng đã có mặt tại gần 200 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong đó, cà phê, chè, gạo, bưởi da xanh, chuối, vải thiều... là những mặt hàng đang được đông đảo "khách ngoại" ưa chuộng. Thành quả này có sự đóng góp, hỗ trợ của doanh nghiệp FDI.

Sức bật cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia xuất khẩu từ CPTPP

Tính tới thời điểm hiện tại đã có khoảng 50.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia xuất khẩu sang thị trường các nước CPTPP.
(PLVN) - Ba năm thực thi Hiệp định Đối tác thương mại xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), thị trường xuất khẩu lớn đã mở ra đối với Việt Nam. Không chỉ tăng trưởng về xuất khẩu hàng hóa, mà số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia vào quá trình xuất khẩu sang thị trường các nước CPTPP cũng tăng một cách tích cực.

Đưa cua Cà Mau ra thế giới

Đưa cua Cà Mau ra thế giới
(PLVN) - Nếu các HTX có sự "chung tay" hợp tác đầu tư, chế biến, xuất khẩu của các doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI... thì chắc chắn cua Cà Mau còn vươn xa, vươn rộng. Cua Cà Mau sẽ phát triển đa dạng sản phẩm, nâng cao chất lượng, nâng cao giá trị hàng hóa hơn, tạo nguồn thu ổn định và lớn hơn nhiều.

Nâng cao chất lượng thương hiệu cá khô bổi ở Cà Mau

Nâng cao chất lượng thương hiệu cá khô bổi ở Cà Mau
(PLVN) -  "Cá khô bổi U Minh"  từ lâu đã được người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh ưa thích, bởi vừa hợp khẩu vị, vừa mang tính đặc trưng của vùng đất rừng U Minh Hạ. Sản phẩm đã được Cục Sở hữu Trí tuệ công nhận nhãn hiệu tập thể, đang hướng đến đạt chuẩn OCOP 4 sao. 

'Quả ngọt' OCOP chinh phục người tiêu dùng

Ảnh minh họa
(PLVN) - Chương trình OCOP những năm qua đã giúp hàng loạt sản phẩm từ chỗ tự phát, manh mún đã trở thành hàng hóa, mang lại giá trị kinh tế cao, chinh phục được cả những người tiêu dùng khó tính nhất.

Hàng Việt 'lên ngôi' trong siêu thị

Phần lớn người tiêu dùng vào siêu thị ưu tiên lựa chọn hàng Việt.

(PLVN) - Những năm gần đây, việc lựa chọn các mặt hàng “made in Viet Nam” đã và đang trở thành thói quen mua sắm của đa số người tiêu dùng Việt.

'Thực phẩm organic' Việt ngày càng được lòng người tiêu dùng

Thị trường thực phẩm hữu cơ hút khách.
(PLVN) - Vài năm trở lại đây, thực phẩm organic (hữu cơ) đã không còn xa lạ với người tiêu dùng Việt. Đặc biệt, sau thời kỳ bùng phát đại dịch COVID-19, vấn đề sức khỏe càng được đặt lên ưu tiên hàng đầu khiến cho thị trường này càng trở lên sôi động hơn.

Thương nhớ sá sùng Quảng Ninh

Nhiều du khách yêu thích món sá sùng khô.
(PLVN) -  Không chỉ nổi tiếng với vịnh Hạ Long, núi Yên Tử, đảo Cô Tô… Quảng Ninh còn khiến du khách ngẩn ngơ, thương nhớ khi được thưởng thức ẩm thực nơi đây. Sá sùng là đặc sản Quảng Ninh mang đặc trưng rất riêng của vùng biển Vân Đồn.

EVFTA gia tăng 'sức mạnh' cho hàng Việt Nam vào thị trường lớn EU

2 năm thực thi hiệp định EVFTA, sắt thép xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường EU tăng 739%.
(PLVN) - Sau hai năm thực thi, Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA) đã mang lại những hiệu quả ban đầu, gia tăng thêm sức cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam, tạo động lực cho cải cách thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. EVFTA không chỉ mang đến cơ hội xuất khẩu mà còn là cơ hội để gia tăng nhập khẩu và đầu tư từ EU.