Báo động tình trạng người tâm thần gây án

(PLO) - Thời gian gần đây, tình trạng người tâm thần gây án có chiều hướng ngày càng gia tăng. Đau xót hơn cả, nạn nhân của các vụ án nghiêm trọng đó hầu hết đều là người thân của đối tượng. Nhưng làm cách nào để phòng ngừa lại là một câu chuyện dài bởi có nhiều người biểu hiện bệnh nhẹ nhưng thực tế họ đang mắc bệnh rất nặng. Do đó, việc phát hiện sớm, điều trị, chăm sóc tốt sức khỏe tâm thần sẽ góp phần quan trọng trong việc ngăn chặn tình trạng phạm tội ở người tâm thần. 
Báo động tình trạng người tâm thần gây án Bệnh nhân tâm thần cần được điều trị bệnh (Ảnh minh họa internet)

Số người mắc chứng rối loạn tâm thần được chữa trị còn thấp

Theo thống kê của Bộ Y tế, nước ta hiện có khoảng 15% dân số mắc các chứng rối loạn tâm thần phổ biến, 3 triệu người bị rối loạn tâm thần nặng. Chỉ tính riêng 10 bệnh tâm thần thường gặp nhất như: Trầm cảm, động kinh, rối loạn hành vi, tâm thần phân liệt... đã có hơn 13 triệu người mắc, trong đó khoảng 40% bệnh nhân ở độ tuổi dưới 30.

Tuy nhiên, số người bệnh được chữa trị còn rất thấp, cứ 10 người thì chỉ có 2-3 người được điều trị. Trong các rối loạn tâm thần, tỷ lệ người bị trầm cảm, hoang tưởng có xu hướng gia tăng ở mức đáng báo động.

Theo ông Nguyễn Văn Hồi - Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội, Bộ LĐ-TB&XH, các dạng bệnh tâm thần và rối nhiễu tâm trí thường gặp như: tâm thần phân liệt, động kinh, trầm cảm, tự kỷ, thiểu năng trí tuệ, khuyết tật thần kinh, tổn thương não, lạm dụng rượu, nghiện ma túy... Tổng số ca được chăm sóc và phục hồi chức năng tại các trung tâm trên cả nước tính đến cuối năm 2017 là 13.000 ca, số người tâm thần nặng được các trung tâm thực hiện quản lý tại cộng đồng là 60.000 ca, đạt 30% số người tâm thần nặng.

Mặt khác, theo các chuyên gia y tế, bệnh nhân tâm thần có nguy cơ gây án hình sự cao hơn người thường gấp 3-4 lần. Các bệnh nhân tâm thần gây án hình sự rất đa dạng nhưng hay gặp hơn cả ở nhóm bệnh nhân bị rối loạn cảm xúc, tâm thần phân liệt, nghiện rượu, nghiện ma túy...

Có thể thấy, một thực tế đang tồn tại hiện nay là rất nhiều người có vấn đề liên quan đến sức khỏe tâm thần nhưng không phải người bệnh nào cũng được quan tâm và chăm sóc. Chính từ việc ít được quan tâm, chăm sóc nên hầu hết những người có vấn đề về sức khỏe tâm thần cũng không được khám và chữa trị dứt điểm dẫn tới khi bệnh nặng, người bệnh không kiểm soát được hành vi dẫn tới những hệ lụy đau lòng.

Thực tế cho thấy, nhiều vụ án đau lòng xảy ra do nhiều gia đình thiếu quan tâm, chăm sóc người bệnh, thậm chí có biểu hiện che giấu việc người thân có biểu hiện hạn chế nhận thức. Chưa kể, khi áp dụng các biện pháp bắt buộc đưa người bệnh đến các trung tâm chữa trị, gia đình không đủ kinh phí, hoặc cơ quan điều tra giao chính quyền địa phương quản lý, trong khi chính quyền địa phương không thể lúc nào cũng có điều kiện theo dõi. Điều này dẫn đến việc họ tiếp tục sống trong cộng đồng khi chưa được chữa trị.

Bệnh nhân tâm thần cần được chăm sóc, phục hồi 

Rối loạn tâm thần là một bệnh lý hết sức phức tạp, người bệnh dù đã được điều trị ổn định nhưng vẫn có nguy cơ tái phát. Chính vì vậy, để ngăn ngừa tình trạng người tâm thần gây án, pháp luật cần có các quy định về việc quản lý và bắt buộc chữa bệnh đối với người bị tâm thần.

Trao đổi về vấn đề này dưới góc độ pháp lý, bà Nguyễn Kim Oanh, chuyên viên tư vấn luật Công ty Cổ phần tư vấn DLS Việt Nam cho biết, căn cứ vào Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2009; Nghị định 96/2011/NĐ-CP; Điều 49 Bộ luật Hình sự 2015, theo quy định của pháp luật hiện hành, không bắt buộc cách ly những người mắc bệnh tâm thần khỏi cộng đồng. 

Đối với những người bị bệnh tâm thần ở trạng thái kích động, trầm cảm có ý tưởng, hành vi tự sát hoặc gây nguy hiểm cho người khác theo quy định của pháp luật thuộc đối tượng bắt buộc chữa bệnh theo quy định tại Điều 66 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2009. Đối với những người bị bệnh tâm thần thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội, Viện kiểm sát và Tòa án có thể căn cứ trên kết quả giám định pháp y ra quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh. Khi đó, những người này có thể bị cưỡng chế thi hành quyết định của Viện kiểm sát hoặc Tòa án.

Ở một góc độ khác, các chuyên gia y tế cho rằng, vai trò của gia đình là quan trọng hàng đầu. Theo các chuyên gia, trước hết, những người thường xuyên gần gũi, tiếp xúc với người bệnh phải được tập huấn kỹ năng quản lý, chăm sóc, phòng ngừa những tình huống nguy hiểm.

Những người thân cần đưa người có dấu hiệu bất thường về tâm thần đi khám, không nên giấu bệnh nhân ở nhà hoặc tìm đến các thầy cúng, thầy bói, bắt buộc bệnh nhân phải uống thuốc theo đúng đơn thuốc của bác sĩ tâm thần đã kê, đưa bệnh nhân đi tái khám đúng hẹn. 

Trong thời gian qua, công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần luôn được ngành Y tế đặc biệt quan tâm. Tuy nhiên mới chỉ đáp ứng một phần nhu cầu chăm sóc sức khỏe tâm thần. Hiện số người bị rối loạn tâm thần ngày càng gia tăng và nếu không được phát hiện sớm, điều trị, quản lý đúng hướng, kịp thời sẽ dẫn đến hậu quả nặng nề cho chính bản thân người bệnh, gia đình và xã hội.

Theo thống kê của Cục Bảo trợ xã hội, cả nước hiện có khoảng 50 cơ sở bảo trợ xã hội có chăm sóc và phục hồi chức năng cho người tâm thần, người rối nhiễu tâm trí, trong đó có gần 30 cơ sở chăm sóc chuyên biệt; 20 tỉnh, thành phố hỗ trợ nâng cấp, mở rộng trung tâm chăm sóc và phục hồi chức năng cho người tâm thần, người rối nhiễu tâm trí,...

Bên cạnh đó, một số địa phương chưa quan tâm, chưa nhận thức đúng về việc trợ giúp xã hội và phục hồi chức năng cho người tâm thần, người rối nhiễu tâm trí. Các cơ sở chủ yếu chăm sóc, nuôi dưỡng tập trung các đối tượng theo quy mô lớn; đối tượng sống xa cách với gia đình và cộng đồng; thiếu các dịch vụ tư vấn hỗ trợ hòa nhập cộng đồng và phục hồi chức năng, trị liệu tâm lý, lao động trị liệu; cơ sở vật chất xuống cấp, lạc hậu; thiếu trang thiết bị chuyên dùng,... 

Hoa Nguyễn

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Bất ngờ nhan sắc con gái Hiệp Gà

Bất ngờ nhan sắc con gái Hiệp Gà

Hân Huyền là con gái của Hiệp Gà và người vợ đầu Thanh Quý. Hiệp Gà và Thanh Quý kết hôn vào năm 2003. Người vợ tảo tần từng động viên Hiệp Gà rất nhiều trong những năm tháng anh sa chân vào con đường nghiện ngập và thăm nom anh trong suốt thời gian ở trại cải tạo.

Nghi án nhóm 'giang hồ' kéo đến nhà đập nát chân nam thanh niên

Nghi án nhóm 'giang hồ' kéo đến nhà đập nát chân nam thanh niên
(PLVN) - Anh Nguyễn Văn Hùng (SN 1987, ngụ xã Nguyên Xá, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình) cho biết đã nhận được thông báo từ Cơ quan CSĐT Công an huyện Đông Hưng về việc ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam một số nghi phạm trong vụ anh Hùng bị nhóm khoảng 30 kẻ lạ mặt tìm đến nhà đập nát chân vào tối 19/12/2018.

Lâm Đồng: Cái kết có hậu vụ ba thế hệ đi đòi lại đất cho mượn

Lâm Đồng: Cái kết có hậu vụ ba thế hệ đi đòi lại đất cho mượn
(PLVN) - Sau khi Báo PLVN vào cuộc và có phản ánh về việc một gia đình ở TP Đà Lạt (tỉnh Lâm Đồng) đội đơn tới nhiều cơ quan chức năng đi đòi lại đất cho mượn rồi bị chiếm đoạt. Nay TAND tỉnh Lâm Đồng tuyên hủy nhiều văn bản, quyết định của Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng và TP Đà Lạt...
Công tác đối ngoại và hợp tác quốc tế ngành BHXH: Nỗ lực đổi mới, hội nhập và phát triển

Công tác đối ngoại và hợp tác quốc tế ngành BHXH: Nỗ lực đổi mới, hội nhập và phát triển

(PLVN) - Năm vừa qua, công tác đối ngoại, hợp tác quốc tế của Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam tiếp tục phát triển mạnh, đóng góp quan trọng vào thành tích chung của toàn ngành BHXH. Đồng thời, khẳng định vị thế, hình ảnh của BHXH Việt Nam là đối tác tin cậy, có trách nhiệm trong cộng đồng an sinh xã hội (ASXH) khu vực và thế giới.
Cải cách hành chính năm 2019: Đặt nhiệm vụ “bứt phá, hiệu quả” lên hàng đầu

Cải cách hành chính năm 2019: Đặt nhiệm vụ “bứt phá, hiệu quả” lên hàng đầu

(PLVN) - Ngày 21/2, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì Hội nghị tổng kết công tác cải cách hành chính năm 2018, triển khai nhiệm vụ năm 2019 của Ban Chỉ đạo cải cách hành chính của Chính phủ.  Thủ tướng nhấn mạnh, phương châm của Chính phủ năm nay có 12 chữ nhưng nhiệm vụ “bứt phá, hiệu quả” đặt lên hàng đầu. 

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%