Thất thu thuế do thuốc lá lậu - trách nhiệm thuộc về ai?

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Việc thiếu quản lý cho các sản phẩm thuốc lá nói chung và thuốc lá không khói nói riêng sẽ càng làm tăng tỷ lệ buôn lậu, mà trong đó thiệt hại trước mắt chính là nguồn thu thuế.

Những đề xuất đi ngược chỉ đạo Chính phủ

Từ năm 2017 đến nay, Chính phủ đã 3 lần yêu cầu các cơ quan liên ngành khẩn trương nghiên cứu biện pháp quản lý các sản phẩm thuốc lá không khói gồm thuốc lá làm nóng, thuốc lá điện tử. Đặc biệt, qua hai Công văn số 4861 và Công văn số 8750, Chính phủ cũng đã nêu rõ việc quản lý các sản phẩm thuốc lá không khói là góp phần tăng cường công tác chống buôn lậu thuốc lá. 

Tuy nhiên, trong năm qua, các tổ chức chống thuốc lá trên thế giới, điển hình là HealthBridge Canada, Campaign for Tobacco-Free Kids (CFTK), The Union thay vì tham vấn các phương pháp quản lý phù hợp, thì lại đang đưa ra những đề xuất bài trừ các giải pháp giảm thiểu tác hại.

Những đề xuất bài trừ này không chỉ đi ngược lại chỉ đạo của Chính phủ, nghiên cứu thế giới hay ý kiến của cộng đồng khoa học, đồng thời thiếu xem xét thấu đáo đến thực tế xã hội như ở Việt Nam (một quốc gia có tỷ lệ tiêu thụ thuốc lá điếu và buôn lậu cao).  

Thất thu thuế do thuốc lá lậu - trách nhiệm thuộc về ai? ảnh 1
Một số sản phẩm thuốc lá thế hệ mới. (Ảnh minh họa)

Với ngành hàng thuốc lá, nhu cầu tiêu thụ thuốc lá trong nước vẫn nằm ở tỷ lệ báo động và thực trạng buôn lậu thuốc lá vẫn diễn ra nhức nhối. Mặc dù hàng rào thuế quan được cơ quan quản lý đưa ra như một trong những biện pháp kỹ thuật để hạn chế tình trạng buôn lậu nhưng buôn lậu thuốc lá chưa bao giờ có dấu hiệu hạ nhiệt. Theo Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam, thuốc lá nhập lậu có năm chiếm tới 25% trên thị trường, làm thất thu ngân sách Nhà nước hàng ngàn tỷ đồng mỗi năm và nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe người dùng. 

Bên cạnh đó, thời gian qua đang xuất hiện một số luồng thông tin chưa đầy đủ từ những tổ chức này, bao gồm sự nhầm lẫn giữa thuốc lá làm nóng và thuốc lá điện tử, cũng như thông tin thiếu chính xác khi đề cập các sản phẩm thuốc lá không khói đang tấn công lên cộng đồng.

Đến nay, chưa có bất kỳ công ty thuốc lá nào được phép thương mại những loại sản phẩm này, nhưng các tổ chức chống thuốc lá luôn khẳng định những tác hại do các sản phẩm thuốc lá lậu gây ra là từ các công ty thuốc lá chính danh, để từ đó kêu gọi các chiến lược cấm đoán cực đoan.    

Theo ghi nhận, Việt Nam không phải là nước duy nhất mà các tổ chức này hiện diện và can thiệp vào việc đề xuất các chiến lược kiểm soát thuốc lá chung. Tại Mexico, Philippines và một số nước khác trên thế giới cũng xuất hiện tình trạng tương tự. Khi điều cấm kỵ trong xây dựng chính sách xảy ra, chính sách được soạn thảo không thể đảm bảo tính minh bạch, công bằng và phù hợp mục tiêu quốc gia.

Nguy hiểm hơn, vì chủ trương bài trừ cứng nhắc, các tổ chức này đã hoàn toàn lờ đi mọi nghiên cứu khoa học lẫn kinh nghiệm thực tiễn từ các quốc gia. Cách tiếp cận này có thể đưa đến hệ quả “phí chồng phí” trong phòng chống tác hại thuốc lá. 

Cần giải pháp khắc phục tình trạng thất thu ngân sách mỗi năm

Trong một tọa đàm về “Khung pháp lý cho thuốc lá thế hệ mới” được tổ chức tháng 11/2020, bà Phan Minh Thủy, Trưởng phòng Xây dựng pháp luật, Ban Pháp chế, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho rằng, không nên có tư duy “không quản được thì cấm”, nhất là trong bối cảnh chính sách Việt Nam đang mở cửa, ủng hộ các xu hướng phát triển công nghệ, mà cần có cách ứng xử phù hợp đối với mặt hàng áp dụng công nghệ và cải tiến chất lượng trên cơ sở tham khảo quy định của các nước phát triển. Ngoài ra, cấm có nghĩa là đang đẩy người tiêu dùng về phía hàng lậu và gây thất thu lớn cho ngân sách Nhà nước. 

Thất thu thuế do thuốc lá lậu - trách nhiệm thuộc về ai? ảnh 2
 Một trong những hội thảo về thuốc lá nung nóng, thuốc lá điện tử do HealthBridge Canada tổ chức.

Thống kê chưa đầy đủ của Tổng cục Quản lý thị trường (Bộ Công Thương) cho thấy từ năm 2019 đến nay: tổng số vụ kiểm tra là 2.428 vụ, trong đó số vụ xử lý: 1.976 vụ, số lượng thuốc lá tịch thu: 646.450 bao, số tiền phạt hành chính: 8,63 tỷ đồng, trị giá hàng hoá vi phạm: 61 tỷ đồng, 16 vụ chuyển xử lý hình sự. Những đường dây nhập lậu thuốc lá điếu, thuốc lá không khói liên tục được phát hiện tại các thành phố lớn trên cả nước, từ đường bộ, đường thủy cho đến hàng không.  

Từ những số liệu cho thấy, rõ ràng thiếu quản lý cho các sản phẩm thuốc lá nói chung và thuốc lá không khói nói riêng sẽ càng làm tăng tỷ lệ buôn lậu mà trong đó thiệt hại trước mắt chính là nguồn thu thuế từ ngành hàng này, trong khi phải chi ra con số hàng tỷ đồng để tiêu hủy các nguồn hàng lậu, tuyên truyền cảnh báo cho cộng đồng trước sự tấn công của thuốc lá lậu. 

Vì vậy, việc xây dựng chính sách quản lý các sản phẩm thuốc lá không khói, trong đó có thuốc lá điện tử, thuốc lá làm nóng, cần tránh những đề xuất, thông tin một chiều xuất phát từ các tổ chức phòng chống thuốc lá. Xét một cách tổng thể, rõ ràng đã đến lúc, cơ quan quản lý nhà nước cần xem xét chính sách quản lý thuốc lá dựa trên khoa học, thực tiễn và độc lập, thay vì đưa ra các quyết định mà có sự tác động từ bên ngoài. 

Tuấn Trần
Cùng chuyên mục
Hệ sinh thái VNPT HKD sẵn sàng nhiều tiện ích hỗ trợ các hộ kinh doanh.

VNPT HKD sẵn sàng nhiều tiện ích hỗ trợ hộ kinh doanh

(PLVN) -  VNPT đã phát triển và triển khai VNPT HKD – Hệ sinh thái ứng dụng phục vụ Hộ kinh doanh tích hợp các nghiệp vụ Hóa đơn điện tử VNPT Invoice, kế toán, kê khai thuế, nộp thuế điện tử... phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh linh hoạt trong mọi địa điểm và thời gian linh hoạt.

Đọc thêm

Giá xăng kéo CPI tháng 6 tăng mạnh

Giá nhiều nhóm hàng thiết yếu, đặc biệt là giá xăng tăng cao đã đẩy chỉ số giá tiêu dùng tăng cao trong tháng 6.
(PLVN) - Tổng cục Thống kê vừa công bố, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6/2022 tăng 0,69% so với tháng trước, tăng 3,18% so với tháng 12/2021 và tăng 3,37% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng của CPI tháng 6/2022 được ghi nhận là cao nhất trong giai đoạn 2016-2022.

Đồng USD phục hồi trở lại, Euro quay đầu giảm

Ảnh minh họa
(PLVN) - Sáng nay - 29/6 (theo giờ Việt Nam), đồng USD quốc tế phục hồi trở lại sau chuỗi ngày thấp điểm. Hiện, Chỉ số Dollar Index (DXY), đo lường đồng bạc xanh với 6 đồng tiền chủ chốt (EUR, JPY, GBP, CAD, SEK, CHF) đứng ở mức 104,46 điểm, tăng 0,40 % so với phiên giao dịch trước đó .

Gánh họa vì giảm cân theo… quảng cáo

Một nam diễn viên quảng cáo cho viên sủi giảm cân. (Ảnh minh họa)
(PLVN) -  Mặc dù các chuyên gia y tế đã cảnh báo và nhiều hậu quả đáng tiếc đã xảy ra, nhưng vẫn có những người lựa chọn phương pháp giảm cân “siêu tốc” gây tổn hại sức khỏe, tính mạng.

Thương vụ đầu tư bị từ chối vì yêu cầu 'doanh thu nghìn tỷ'

Start up Kim Dung thuyết trình trong chương trình.
(PLVN) - Shark Tank Việt Nam mùa 5 – Tập 4 có sự xuất hiện của Phạm Thị Kim Dung – Chủ tịch kiêm nhà sáng lập Sữa Hạt D2 và Trần Giản Lâm – Giám đốc kinh doanh và cổ đông của công ty. Thương vụ này gặp khó bởi được Shark Phú yêu cầu đẩy doanh thu lên 1.000 tỷ đồng/năm mới chấp nhận đầu tư.

Nước trái cây Multi Juice, nhau thai hươu Lucenta được đa cấp 'thổi phồng' thành 'thần dược' chữa ung thư

Nội dung giới thiệu về sản phẩm của Bitney (MULTI JUICE và LUCENTA) trên Internet có dấu hiệu thổi phồng công dụng.
(PLVN) - Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (Bộ Công Thương) vừa phát đi cảnh báo, sản phẩm nước trái cây Multi Juice và nhau thai hươu Lucenta được giới thiệu của Tập đoàn Bitney bị thổi phồng công dụng điều trị được ung thư, khối u, đây là hình thức kinh doanh đa cấp trái phép.