Sốt ruột đòi nợ, Tổng Công ty giấy đẩy người lao động vào tù?

(PLO) - Hai cán bộ của Tổng Công ty giấy Việt Nam (Vinapaco) bị khởi tố về tội “cố ý làm trái”, tội danh đã bị loại khỏi BLHS từ 1/7/2016. Điều oái oăm là  chính lãnh đạo Vinapaco lại là người yêu cầu khởi tố nhân viên của mình vì các khoản nợ phát sinh trong quá trình kinh doanh.
Sốt ruột đòi nợ, Tổng Công ty giấy đẩy người lao động vào tù?

Công ty có nợ, nhân viên có tội?

Chuyện xảy ra tại Công ty chế biến và XNK Dăm mảnh, một công ty con của Vinapaco. Hai cán bộ cốt cán của Công ty con này đã bị khởi tố về tội cố ý làm trái các quy định của nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng. Ông Lê Quốc Thanh, nguyên giám đốc Công ty chế biến và XNK Dăm mảnh đã bị bắt tạm giam khoảng 2 tháng nay để điều tra.

Trong giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2013, khi ông Lê Quốc Thanh làm giám đốc Công ty chế biến và XNK Dăm mảnh, Công ty đã ký hợp đồng thu mua gỗ nguyên liệu và dăm gỗ với nhiều doanh nghiệp trên địa bàn các tỉnh phía Bắc để phục vụ xuất khẩu sang các nước Nhật Bản, Trung Quốc qua cảng Cái Lân. Đối tác lâu năm và có quan hệ thương mại thường xuyên với Công ty chế biến và XNK Dăm mảnh là Công ty Hoàng Lâm Hạ Long, Hoàng Lâm (Phú Thọ), Công ty Thanh Định (Cẩm Phả) và Công ty D&G (Hà Nội). Các doanh nghiệp này cung cấp gỗ và dăm gỗ cho Công ty chế biến và XNK Dăm mảnh để xuất khẩu.

Để duy trì nguồn hàng trong bối cảnh việc cạnh tranh thu mua dăm gỗ xuất khẩu diễn ra rất nóng, Công ty chế biến và XNK Dăm mảnh đã áp dụng chính sách trả tiền trước cho người bán (ứng tiền mua hàng). Trong đó, Công ty Hoàng Lâm Hạ Long là đơn vị được tạm ứng nhiều nhất, với số tiền tạm ứng hơn 10 tỷ đồng.

Theo bà Bùi Thị Tần, nguyên Kế toán trưởng của Công ty chế biến và XNK Dăm mảnh, người bị khởi tố về cùng một tội danh với ông Lê Quốc Thanh thì, trong lúc hoạt động thương mại diễn ra bình thường thì Công ty nhận được chỉ đạo từ Vinapaco về việc không được cho bên bán tạm ứng trước và thực hiện thu hồi công nợ bằng tiền mặt hoặc hàng hóa. Công ty chế biến và XNK Dăm mảnh đã thực hiện đúng chỉ đạo này và thực hiện việc đòi nợ các đối tác cung cấp hàng hóa bằng hình thức đòi trả hàng tương ứng với các khoản tiền hàng ứng trước và yêu cầu hoặc trả lại tiền.

Trước tình thế này, việc làm ăn giữa Công ty chế biến và XNK Dăm mảnh và các đối tác đã bị ảnh hưởng và bên bán hàng đã chậm trả hàng đối với các khoản đã nhận ứng trước. Do đó, Công ty chế biến và XNK Dăm mảnh phải thực hiện xác nhận công nợ, đồng thời Vinapaco đã khởi kiện các doanh nghiệp nhận tiền ứng trước để đòi cả gốc và lãi.

Các vụ kiện lần lượt được TAND huyện Đoan Hùng (Phú Thọ), TAND TP Hạ Long, TAND TP Cẩm Phả thụ lý, giải quyết. Tính đến tháng 9/2015, các đơn vị này còn nợ Công ty chế biến và XNK Dăm mảnh khoảng 11 tỷ đồng và các đơn vị có nợ đều cam kết trả nợ bằng việc khấu trừ dần vào hàng hóa hoặc bán tài sản để trả nợ. Các khoản nợ này đều được hạch toán và quản lý theo đúng quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, tháng 7/2015, Vinapaco đã ban hành quyết định buộc ông Lê Quốc Thanh và bà Bùi Thị Tần phải trả cho Vinapaco số tiền gần 14 tỷ, bao gồm cả tiền gốc và lãi vì lý do hai cán bộ này cho tạm ứng nhưng không có tài sản đảm bảo dẫn đến “thất thoát tài sản”. Khi ông Thanh và bà Tần không thể trả khoản tiền này, Vinapaco đã đề nghị Cơ quan an ninh điều tra Công an tỉnh Phú Thọ khởi tố đối với ông Thanh, bà Tần về tội “cố ý làm trái các quy định về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” cũng với lý do như trên.

Bệnh “hình sự hóa” lại tái phát

Việc cựu giám đốc và kế toán trưởng Công ty chế biến và XNK Dăm mảnh bị khởi tố về tội “cố ý làm trái” vì các khoản nợ phát sinh trong hoạt động kinh doanh không chỉ khiến hai “bị can” này bị sốc mà khiến cho cả những cán bộ, nhân viên trong các doanh nghiệp nhà nước khác choáng váng. Nếu cứ “công ty có nợ thì nhân viên có tội”, có lẽ không biết bao nhiêu người nữa sẽ bị khởi tố tiếp theo.

Sốt ruột đòi nợ, Tổng Công ty giấy đẩy người lao động vào tù? ảnh 1
Quyết định khởi tố đối với bà Bùi Thị Tần về tội danh đã bị loại bỏ khỏi BLHS 2015

Theo Luật sư Lê Văn Kiên, VPLS Ánh Sáng Công lý thì việc khởi tố đối với giám đốc và kế toán trưởng Công ty chế biến và XNK Dăm mảnh về tội “cố ý làm trái” chỉ vì khoản nợ phát sinh trong hoạt động kinh doanh là một sự “mạo hiểm pháp lý”, vì theo quy định của tội danh này, hành vi ứng trước tiền hàng cho bên bán không phải là một hành vi trái pháp luật.

Luật sư Kiên cho rằng, việc khởi tố như trên chỉ nhìn qua đã thấy thiếu căn cứ pháp luật. Thứ nhất, việc cho ứng trước tiền hàng không phải là hành vi làm trái pháp luật về quản lý kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh đơn vị mua hàng phải dùng cách này để giữ chân đối tác. Thứ hai, việc phát sinh khoản nợ không phải là “hậu quả nghiêm trọng” vì các đơn vị đang có nợ vẫn tiếp tục trả nợ và chuyện có nợ trong hoạt động kinh doanh là hoàn toàn bình thường. Không có dấu hiệu của tội phạm mà khởi tố là làm oan người vô tội, nhất là khi kết tội rồi mà khoản nợ lại được “con nợ” trả đầy đủ cho Vinapaco, thử hỏi, ai sẽ đi tù thay những người đã bị khởi tố về khoản nợ này?

Đồng tình với quan điểm của Luật sư Lê Văn Kiên, Luật sư Nguyễn Minh Anh, Công ty luật Trí Minh lý giải về việc không phải “cứ có nợ là có tội” vì đây là quan hệ dân sự. Nếu thực sự khoản nợ của các doanh nghiệp không thể đòi được, phát sinh trách nhiệm của các cán bộ đã cho đối tác tạm ứng, Vinapaco có thể khởi kiện để đòi nợ chứ không phải là yêu cầu khởi tố hình sự. Do đó, việc khởi tố đối với giám đốc và kế toán trưởng vì làm phát sinh công nợ trong kinh doanh chính là “hình sự hóa” một quan hệ dân sự, vấn nạn mà Chính phủ đã phải phát đi một cảnh báo nghiêm túc sau vụ chủ quán café Xin chào bị khởi tố.

Một chi tiết đặc biệt quan trọng nữa cho thấy, việc khởi tố đối với ông Lê Quốc Thanh và bà Bùi Thị Tần không chỉ không đúng pháp luật mà còn đi ngược lại chính sách hình sự đã được Quốc hội thông qua. Bộ luật hình sự năm 2015 đã loại bỏ tội danh này. Mặc dù Bộ luật hình sự năm 2015 lùi hiệu lực thi hành nhưng theo Nghị quyết số 144/2016/QH13 ngày 29/6/2016 của Quốc hội thì quy định về việc xóa bỏ tội phạm trong BLSH 2015 tiếp tục được áp dụng từ 1/7/2016. Như vậy, tội danh “cố ý làm trái” đã bị loại bỏ khỏi BLHS và việc khởi tố bị can hai cán bộ của Vinapaco về tội này, rõ ràng là làm oan.

Báo Pháp luật Việt Nam sẽ tiếp tục thông tin về kỳ án này.

Bình Minh
Cùng chuyên mục
Chuyển đổi số tạo ra tài nguyên mới là dữ liệu, nguồn lực cho kinh tế số phát triển

'Cát cứ' dữ liệu - trở lực vô hình của kinh tế số

(PLVN) - Chuyên gia cho rằng, các nguồn lực của chúng ta hiện không chỉ thiếu mà còn bị phân mảnh. Sự hợp lực giữa bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp sẽ tạo ra được những chương trình bài bản, có định hướng với những hệ sinh thái số phù hợp, thay vì "cát cứ" thông tin, dữ liệu.

Đọc thêm

Chuyển đổi số công tác hậu cần quân đội

ÔngTrần Duy Giang, Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần và Chủ tịch Tập đoàn Viettel Tào Đức Thắng ký kết hợp tác về chuyển đổi số.
(PLVN) -Tổng cục Hậu cần (Bộ Quốc phòng) và Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) vừa ký kết chương trình phối hợp thực hiện chuyển đổi số công tác hậu cần quân đội giai đoạn 2022- 2025, định hướng đến năm 2030.

Xây 'tổ' đón thêm nhà đầu tư từ Hàn Quốc

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Nhiều tập đoàn lớn của Hàn Quốc đang có nhu cầu mở rộng sản xuất ở Việt Nam, nhiều doanh nghiệp Hàn cũng đã “đánh tiếng” muốn xây dựng nhà xưởng sản xuất ở Việt Nam, thậm chí một khu công nghiệp dành riêng cho các doanh nghiệp Hàn cũng đã được đề xuất.

HNX bắt đầu công bố dữ liệu tự doanh chứng khoán

HNX bắt đầu công bố dữ liệu tự doanh chứng khoán
(PLVN) -Thực hiện công văn số 2828/UBCK-VP ngày 16/5/2022 của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) về việc công bố thông tin đối với giao dịch tự doanh, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) đã thực hiện công bố thông tin dữ liệu giao dịch tự doanh trên trang thông tin điện tử của Sở này, bắt đầu từ ngày 20/5/2022.

Cần nhân rộng mô hình 'chuyển nhượng quyền thu phí' cao tốc

Cao tốc TP Hồ Chí Minh – Trung Lương là tuyến đường bộ cao tốc đầu tiên áp dụng hình thức “chuyển nhượng quyền thu phí”
(PLVN) - TS Lê Đỗ Mười - Viện trưởng Viện Chiến lược và Phát triển Giao thông vận tải - cho rằng, cần học hỏi kinh nghiệm của một số nước có hạ tầng giao thông phát triển như Nhật Bản, Trung Quốc… để nước ta quản lý, khai thác hiệu quả khối tài sản đường cao tốc hơn 40 tỷ USD.

Về miền Tây xem kênh Chợ Gạo được 'rót' thêm ngàn tỷ

Kênh Chợ Gạo giai đoạn II do PMU Đường thủy (Bộ GTVT) làm đại diện chủ đầu tư, dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2023
(PLVN) - Dự án kênh Chợ Gạo (Tiền Giang) đã được đầu tư giai đoạn I (phía Bắc của kênh), nay tiếp tục được Bộ GTVT đầu tư nâng cấp giai đoạn II, trị giá hơn 1.300 tỷ đồng. Đây là tuyến giao thông thủy huyết mạch nối liền vựa lúa, vựa thủy sản… ở Đồng bằng sông Cửu Long với trung tâm kinh tế TP.HCM và ngược lại.

Nhiều nước ngừng xuất nông sản, Việt Nam ảnh hưởng thế nào?

Việc nhiều nước cấm xuất khẩu lúa mì sẽ ảnh hưởng đến ngành chế biến thực phẩm, thức ăn chăn nuôi của Việt Nam.
(PLVN) - Nhiều dự báo cho thấy, thị trường toàn thế giới đang đối mặt với cuộc khủng hoảng về giá do nhiều mặt hàng thiết yếu, nông sản là nguyên liệu sản xuất đã bị nhiều quốc gia cấm xuất khẩu. Thị trường Việt Nam bị tác động ra sao sau các lệnh cấm này?

Quy hoạch điện VIII: Đã 'chốt' nhưng vẫn còn... chỉnh

Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương làm rõ tính khả thi, hiệu quả trong phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng đối với điện mặt trời tới năm 2030
(PLVN) - Mặc dù Hội đồng thẩm định đã quyết định "chốt" Quy hoạch điện VIII tại cuộc họp thẩm định trước kỳ nghỉ lễ 30/4/2022, nhưng mới đây Văn phòng Chính phủ tiếp tục có văn bản đề nghị Bộ Công Thương làm rõ hơn các vấn đề trong Quy hoạch điện VIII 

Sẽ đưa tài sản ảo vào Luật Phòng, chống rửa tiền?

Một buổi tọa đàm về phòng, chống rửa tiền thông qua tài sản ảo.
(PLVN) - Ngân hàng nhà nước đang chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất các nội dung sửa đổi Luật Phòng, chống rửa tiền 2012, một trong các vấn đề được bàn thảo là việc đưa tài sản ảo vào dự luật này như thế nào khi hiện nay chưa có quy định rõ ràng tài sản ảo, tiền ảo là tài sản.

Mục tiêu 'zero' tiền mặt ở Kho bạc

 Mục tiêu đến năm 2025, sẽ không còn giao dịch chi bằng tiền mặt qua hệ thống kho bạc.
(PLVN) - Theo Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt trong hệ thống Kho bạc Nhà nước, cơ quan này phấn đấu đến cuối năm 2025 không còn giao dịch chi bằng tiền mặt và sẽ giảm đến mức tối thiểu các giao dịch thu bằng tiền mặt.

Cổ phiếu tăng trần hoặc giảm sàn 5 phiên liên tiếp phải báo cáo

Ảnh minh họa
(PLVN) -Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) chỉ đạo các Sở Giao dịch chứng khoán (GDCK) về việc công bố thông tin đối với giao dịch tự doanh của công ty chứng khoán, và các thông tin liên quan đến công ty có ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu đối với các mã trần/sàn 5 phiên liên tiếp.

Manh nha lưới điện thông minh ở miền núi Lai Châu

Đường dây truyền tải điện 500kV Sơn La - Lai Châu
(PLVN) -Dự án Tự động hóa lưới điện trung áp năm 2022 là chương trình trọng điểm của Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) vừa được Công ty Điện lực (PC) Lai Châu hoàn thành và đưa vào vận hành tại tỉnh này, với 4 mạch vòng trung áp (DMS).

Vận tải biển 'ăn nên làm ra'

Ảnh minh họa
(PLVN) - Sản lượng hàng hóa qua cảng biển tăng, cước phí vận tải biển tăng… là những nguyên nhân chủ yếu khiến doanh thu, lợi nhuận của các doanh nghiệp kinh doanh vận tải biển từ đầu năm đến nay “ăn nên làm ra”.