Phải ghi âm, ghi hình để chống bức cung, nhục hình

(PLO) - Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cho rằng, trong hỏi cung cần ghi âm, ghi hình, để “vừa bảo đảm được quyền của các cơ quan bảo vệ pháp luật vừa bảo vệ quyền con người đã ghi nhận trong Hiến pháp”.
Ảnh chỉ mang tính chất minh họa Ảnh chỉ mang tính chất minh họa

Quan điểm trên của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng về quy định ghi âm, ghi hình hoạt động hỏi cung được đề xuất trong Dự thảo Bộ luật Tố tụng Hình sự (sửa đổi) tại Hội nghị Đại biểu Quốc hội chuyên trách sáng qua (26/8).

Ghi âm, ghi hình để chống bức cung, dùng nhục hình

Quá trình thảo luận về Dự thảo Bộ luật này, đa số ý kiến đều đồng tình quy định việc ghi âm, ghi hình hoạt động hỏi cung là cần thiết để vừa bảo đảm minh bạch quá trình hỏi cung vừa bảo vệ bị can, chống bức cung, dùng nhục hình, bảo vệ người hỏi cung tránh bị vu cáo và không tạo điều kiện cho những vụ án oan, sai.

Tuy nhiên, báo cáo trình, tiếp thu ý kiến Đại biểu Quốc hội (ĐB) về một số vấn đề lớn của Dự án Bộ luật Tố tụng Hình sự (BLTTHS sửa đổi) của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cũng cho thấy, trong thực tiễn, việc hỏi cung bị can có thể được tiến hành ở nhiều nơi và trong những điều kiện rất khác nhau; có bị can bị tạm giam, có bị can ở ngoài xã hội; có bị can chỉ hỏi cung một hai lần, có bị can phải hỏi cung rất nhiều lần; có trường hợp cùng một thời điểm phải hỏi cung rất nhiều người. 

Vì vậy, để bảo đảm tính khả thi, hiệu quả, tránh lãng phí, phù hợp với điều kiện nước ta, UBTVQH cho rằng, quy định việc hỏi cung bị can tại cơ sở giam giữ hoặc tại trụ sở Cơ quan điều tra được ghi âm, ghi hình là phù hợp; còn tại các địa điểm khác thì có thể ghi âm, ghi hình khi cơ quan, người có thẩm quyền tố tụng xét thấy cần thiết.

Nhưng ĐB Bùi Mạnh Hùng (Bình Phước) đề nghị, đối với trường hợp áp dụng biện pháp ghi âm, ghi hình ở các địa điểm khác ngoài cơ sở giam giữ hoặc trụ sở Cơ quan điều tra, bị can cũng phải có quyền yêu cầu ghi âm, ghi hình “để bảo đảm tính minh bạch ở mọi nơi, mọi lúc và cũng giúp cho cơ quan điều tra, giúp cho cơ quan tư pháp có đủ bằng chứng và xét xử minh bạch hơn”. 

Bên cạnh đó, ĐB Bùi Mạnh Hùng (Bình Phước) còn nhấn mạnh thêm quyền ghi âm, ghi hình của người làm chứng, người muốn cung cấp thông tin và đề nghị trong trường hợp cần thiết phải coi đó là một chứng cứ. 

Quyền hay nghĩa vụ ghi âm, ghi hình mới khả thi?

Với ý nghĩa của hoạt động ghi âm, ghi hình quá trình hỏi cung đối với việc làm rõ bản chất khách quan của vụ án, ĐB Lê Thị Nga – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội cho rằng, ghi âm, ghi hình phải được qui định là nghĩa vụ của cơ quan và người tiến hành tố tụng. 

Phân tích về tương quan, khả năng thực thi qui định về ghi âm, ghi hình trong tố tụng hình sự thì nếu ghi âm, ghi hình là “quyền” của bị can, bị cáo thì rõ ràng khả năng thực thi là mong manh. Họ chỉ có thể yêu cầu được thực hiện quyền này chứ không thể tự thực hiện vì không có phương tiện. Ngược lại, nếu là nghĩa vụ của cơ quan và người tiến hành tố tụng thì việc ghi âm, ghi hình mới có thể được thực hiện đầy đủ.

Việc đặt thiết bị ghi âm, ghi hình là điều kiện cần để việc ghi âm, ghi hình được thực hiện. Theo BLTTHS hiện hành, khái niệm nơi tiến hành điều tra là rất rộng. Do đó, ĐB Lê Thị Nga đề nghị quy định địa điểm hỏi cung là trụ sở vì đã bị truy tố. Nhưng ĐB cũng đề nghị Bộ Công an báo cáo rõ “xu hướng quy định chỉ hỏi cung tại nơi có trụ sở, hoặc các cơ sở giam giữ như vậy có khả thi không?”. 

Nếu hỏi cung ở trụ sở thì việc đặt các thiết bị ghi âm, ghi hình không phải là vấn đề quá khó khăn, nhưng ở các nơi khác thì phải tính đến tính khả thi về việc bố trí phương tiện ghi âm, ghi hình để qui định không “lạc lõng” khi thực thi.

Đồng thời, để thống nhất thực hiện cần có hướng dẫn cụ thể của các cơ quan có thẩm quyền về việc ghi âm, ghi hình. Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, phải quy định cụ thể về việc ghi âm, ghi hình, tránh quy định “vì lý do khách quan” khiến qui định có thể bị “lờ” đi trong quá trình áp dụng vì có “lý do khách quan”.

Huy Anh
Cùng chuyên mục
Dồn tiềm lực cho chống dịch và tập trung cho đầu tư phát triển

Dồn tiềm lực cho chống dịch và tập trung cho đầu tư phát triển

(PLVN) -  Bộ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh, được sự hỗ trợ của Chủ tịch Quốc hội và Thường vụ Quốc hội và lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ không kể ngày đêm đã tổ chức họp và giải quyết các vấn đề, những vướng mắc để tập trung cho chống dịch.

Đọc thêm

Lãng phí, thất thoát có khi còn lớn hơn cả tham nhũng

Lãng phí, thất thoát có khi còn lớn hơn cả tham nhũng
(PLVN) - Nhận định "đôi khi thất thoát, lãng phí còn lớn hơn cả tham nhũng", Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nêu rõ, chỉ tính riêng các dự án treo, nếu các địa phương tập trung giải quyết dứt điểm sẽ tạo được nguồn lực hết sức lớn.

Quốc hội giảm 3 ngày làm việc để lãnh đạo các địa phương về tập trung chống dịch

Quốc hội giảm 3 ngày làm việc để lãnh đạo các địa phương về tập trung chống dịch
(PLVN) - Báo cáo trước Quốc hội, Tổng Thư ký Quốc hội Bùi Văn Cường cho biết, trước tình hình dịch COVID-19 diễn biến ngày càng phức tạp trên phạm vi cả nước, Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh chương trình kỳ họp để lãnh đạo các địa phương có thời gian tập trung chống dịch bệnh. 

Thăm thân nhân các liệt sĩ hy sinh tại thủy điện Rào Trăng 3

Phó Chủ tịch UBND tỉnh và Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh Thừa Thiên Huế thăm hỏi, động viên gia đình liệt sĩ Trần Minh Hải.
(PLVN) - Nhân kỷ niệm 74 năm ngày thương binh liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2021), ông Nguyễn Thanh Bình, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế và Thượng tá Ngô Nam Cường, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã đến thăm, động viên thân nhân các liệt sĩ hy sinh khi làm nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn tại thủy điện Rào Trăng 3 (tháng 10/2020).

Chính phủ đề xuất được áp dụng cơ chế đặc biệt trong cấp phép, mua sắm thuốc, trang thiết bị y tế

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long.
(PLVN) - Chính phủ đề nghị đưa vào Nghị quyết Kỳ họp thứ nhất của Quốc hội Khóa XV nội dung Quốc hội giao Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chủ động áp dụng các biện pháp đã thực hiện trong thời gian qua, các biện pháp quy định tại Điều 54 Luật phòng, chống bệnh truyền nhiễm và các biện pháp cần thiết khác để đáp ứng yêu cầu cấp bách về phòng, chống dịch…

Không để phát sinh ổ dịch mới trong "thời gian vàng" giãn cách

Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu lập các đường dây nóng tiếp nhận các phản ánh, kiến nghị, chia sẻ, yêu cầu của người dân. Ảnh: VGP/Nhật Bắc
(PLVN) – Kết luận cuộc họp tối 23/7 với các địa phương về công tác phòng chống dịch COVID-19, rút kinh nghiệm trong thực hiện Chỉ thị 16 tại TP HCM và các tỉnh phía Nam, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu thời gian tới, phải khắc phục bằng được những hạn chế, thực hiện nghiêm, triệt để, chặt chẽ hơn các yêu cầu về phòng, chống dịch để người dân sớm trở lại cuộc sống bình thường.

Đoàn đại biểu tỉnh Lào Cai dâng hương tại Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Trường Sơn

Đoàn đại biểu tỉnh Lào Cai dâng hương tại Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Trường Sơn
(PLVN) - Nhân kỷ niệm 74 năm ngày Thương binh - Liệt sỹ (27/7/1947 - 27/7/2021), Đoàn đại biểu của Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Uỷ ban MTTQVN tỉnh Lào Cai do ông Trịnh Xuân Trường, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh làm trưởng đoàn đã đến đặt vòng hoa và viếng Nghĩa trang Liệt sỹ quốc gia Trường Sơn tại tỉnh Quảng Trị.

Nâng cao hơn tiêu chuẩn để xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu

Nâng cao hơn tiêu chuẩn để xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu
(PLVN) -  Chủ tịch Quốc hội cho biết, trong giai đoạn 2021-2026, việc thực hiện chương trình nông thôn mới có sự khác biệt theo hướng, trong đó đối với những nơi đã đạt nông thôn mới thì tiến tới làm tốt hơn, nâng cao hơn tiêu chuẩn để xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu.

Tri ân người có công với cách mạng nhân dịp kỉ niệm 74 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ

Đoàn công tác dâng hoa, dâng hương, tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn.
(PLVN) - Nhân dịp kỷ niệm 74 năm Ngày Thương binh, Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2021), đoàn đại biểu tỉnh Thừa Thiên Huế do ông Nguyễn Thanh Bình, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh dẫn đầu vừa đến dâng hoa, dâng hương tưởng niệm tại Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn, Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Đường 9 (tỉnh Quảng Trị) và Nghĩa trang liệt sĩ Hương Điền (Thừa Thiên Huế).

Xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam: Phát huy vai trò của pháp luật trong phát triển nền kinh tế thị trường

GS. TS. Trần Ngọc Đường
(PLVN) - Nền kinh tế thị trường của nước ta “vừa tuân theo những quy luật của kinh tế thị trường, vừa dựa trên cơ sở và được dẫn dắt, chi phối bởi các nguyên tắc và bản chất CNXH”. Với mô hình kinh tế thị trường như vậy, Nhà nước nói chung, pháp luật nói riêng có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc định hướng XHCN cho sự phát triển.