Ngòi Cái chuyển mình

(PLO) - Ngòi Cái từng là thôn “nhiều không” của xã Tiến Bộ (Yên Sơn, Tuyên Quang) do không điện, không sóng điện thoại, không trạm y tế, không chợ. Có thời kỳ, tình trạng tảo hôn, sinh nhiều con tiếp diễn nên tỷ lệ gia tăng số hộ ở đây khá nhanh, từ con số 21 hộ ban đầu từ Hoàng Su Phì (Hà Giang) về lập làng những năm 79 - 80, giờ đã tăng lên 84 hộ.
Nhiều gia đình ở Ngòi Cái đổi đời nhờ nuôi dê, phát triển sản xuất Nhiều gia đình ở Ngòi Cái đổi đời nhờ nuôi dê, phát triển sản xuất

Giã từ tảo hôn

Anh Thèn Văn Trương, Trưởng thôn Ngòi Cái bảo, một trong những hủ tục của người Nùng là chuyện “chọn vợ” sớm. Có những em gái mới học lớp 3, lớp 4 đã được nhà trai đến đặt lễ nhận làm vợ. Tất nhiên không cưới xin luôn, vẫn chờ đủ tuổi kết hôn, nhưng nó giống như sự sắp đặt sẵn của cha mẹ, rằng con cái đủ tuổi là dựng vợ gả chồng, thui chột dần ước mơ được học hành, được vươn ra biển lớn của các em.

Anh Hoàng Văn Long, sinh năm 1974 kết hôn với chị Hoàng Già Hói, sinh năm 1976 từ năm 1995, giờ đã có 9 người con. Con cả sinh năm 1996, đứa út mới sinh năm 2015. Các con của anh hầu hết chỉ học hết lớp 7 rồi nghỉ ở nhà giúp bố mẹ việc nương rẫy, chăm em. Ở tuổi ngoài 40, anh Long đã lên chức ông ngoại vì cô con gái vừa chớm 18 tuổi cũng đã kết hôn, sinh con. Anh Long bảo, nhà có ít con trai quá nên cũng cố sinh để tìm con trai thôi, giờ có 2 đứa con trai rồi, không bắt vợ đẻ nữa đâu.

Kết hôn sớm, sinh đông con nên số học sinh tốt nghiệp THPT chỉ đếm trên đầu ngón tay, cả thôn mới chỉ có 1 em là Thèn Văn Thương tốt nghiệp cấp 3.

Xóa “nhiều không”

Đói nghèo và tình trạng “nhiều không” ở Ngòi Cái đã trở thành điều trăn trở cho xã, cho huyện trong mỗi lần tổng kết. Ngòi Cái có 84 hộ thì có đến 58 hộ nghèo. Để xóa nghèo, cán bộ chủ chốt của thôn được gọi lên, cùng cán bộ xã, cán bộ huyện để tìm hướng thoát nghèo cho thôn. Đảng ủy xã Tiến Bộ đã phân công đảng viên Ngô Tiến Dũng, Chủ tịch Hội Nông dân đảm nhận vai trò phụ trách thôn. Anh Dũng bảo, vào đảm nhận công việc, tâm thế của mình là phải vực Ngòi Cái dậy.

Mỗi tuần vào thôn 2 lần, ngoài họp bàn với trưởng thôn, bí thư chi bộ về cách trồng cây gì, nuôi con gì, anh đến từng hộ gia đình, nhất là những hộ gia đình sinh nhiều con, muốn sinh con trai để tuyên truyền, vận động người dân sinh đẻ có kế hoạch. Đến nhà vận động, họp thôn vận động, họp xã vận động, cách tuyên truyền kiểu “mưa dầm thấm lâu” này cũng đã được người Nùng ở Ngòi Cái tiếp thu, thay đổi dần. 4 năm trở lại đây, tình trạng chọn vợ từ thuở lên 9, lên 10 ở Ngòi Cái chấm dứt hẳn, tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên cũng đang dần được cải thiện, nhất là ở những cặp vợ chồng thuộc thế hệ 8x, 9x.

Hủ tục xóa dần, anh Dũng vận động người dân làm kinh tế. Ngòi Cái vốn có lợi thế về đất rừng, trước nay bà con được giao đất chỉ trồng sắn, nhưng giá sắn năm được, năm mất, đất lại cằn đi thấy rõ. Anh Dũng tìm các nguồn vốn, từ vốn cho nông dân, đến vốn ngân hàng chính sách xã hội, vận động những gia đình đảng viên trồng rừng trước, rồi đến người dân. Sau vài năm, giờ Ngòi Cái đã có gần 200ha rừng.

Anh Dũng bảo, năm nay thôn có 2 hộ của Nguyễn Văn Cường, Tụ Kim Long thoát nghèo cũng đều nhờ rừng cả. Với những gia đình quá nghèo, anh Dũng tìm cách vận động, quyên góp của người dân ở xã, các tổ chức thiện nguyện... Chỉ ngôi nhà lợp proximăng trước mặt, anh Dũng bảo ngôi nhà của chị Tụ Thị Giỏn, chồng mất sớm, một nách 3 con cũng vừa được anh xin xã 40 tấm lợp lợp lại mái nhà, vận động đoàn viên trong thôn đến giúp chị đắp lại nền nhà. 

Bài toán cây trồng được giải, giờ đến vật nuôi. Theo Trưởng thôn Ngòi Cái - anh Thèn Văn Trương, sau một thời gian dài cùng cán bộ xã tìm hiểu, nghiên cứu, nhận thấy không có gì dễ nuôi dễ bán như con dê, nên con dê được đưa vào cơ cấu cây trồng, vật nuôi của thôn. Giờ hộ nào trong thôn Ngòi Cái cũng có một chuồng dê cạnh nhà, nhà nào ít thì vài ba con, nhà nhiều cũng 15 - 20 con. Lụi cụi cho 7 con dê trong chuồng ăn, đảng viên 52 năm tuổi Đảng Tụ Sào Chỉ bảo, mình vốn là người uy tín của thôn bản, nên mình phải noi gương để con cháu nhìn vào học tập, không lười lao động, không tụ tập uống rượu nữa.

Người Nùng ở Ngòi Cái giờ vẫn giữ những phong tục tập quán xưa, như lễ cúng cơm mới, lễ cúng chúa sơn lâm. Lễ cúng cơm mới được người Nùng tổ chức vào tháng 10 âm lịch, với mong muốn vụ sau có một mùa màng bội thu. Còn lễ cúng chúa sơn lâm được tổ chức vào tháng 2 âm lịch là cách người Nùng giữ rừng. đến ngày lễ này, người Nùng ở Ngòi Cái chọn một cây to nhất trong bản, đặt lễ cúng, với mong muốn chúa sơn lâm chở che, bảo vệ người dân, không cho mưa lũ xói mòn, không cho thiên tai đổ xuống. Người trong thôn cũng không ai dám vào rừng chặt phá, nhờ thế mà dù sống trong khu vực rừng phòng hộ, nhưng rừng ở Ngòi Cái vẫn được bảo vệ nghiêm ngặt.

Chuyện học của con trẻ cũng được người dân quan tâm đầu tư nhiều hơn. Hiện tại Ngòi Cái đã có một phân hiệu trường, đảm bảo cho các cháu theo học từ mầm non đến lớp 5, các trẻ trong độ tuổi đều được cha mẹ cho đến trường. Ý thức được tầm quan trọng của con chữ nên cha mẹ các em ở đây cũng quý cô giáo lắm. Ngoài việc bắc máng dẫn nước về cho cô giáo thì cha mẹ các em còn góp củi, góp rau để giúp các cô yên tâm đến trường.

Cái khó của Ngòi Cái là giờ vẫn chưa có điện lưới quốc gia. Những hộ gần suối thì đầu tư lắp điện nước, nhưng cũng chỉ mùa mưa mới có điện, mùa khô, nước cạn, điện lập lòe như đốm lửa nhỏ, không đủ sức thắp sáng một gian nhà sàn, trong những ngôi nhà chúng tôi đến, vẫn có những chiếc ti vi đen trắng đắp màn ở góc nhà. Song mới đây, tin vui với những người dân Ngòi Cái, đó là dự án đầu tư di dân khẩn cấp ra khỏi vùng thiên tai nguy hiểm ngay tại thôn đã được UBND huyện Yên Sơn phê duyệt. Theo đó, khu định cư mới sẽ được đầu tư đường điện quốc gia, là điều kiện để người dân nơi đây nắm bắt và tiếp cận thông tin từ khắp mọi miền Tổ quốc.

Trần Liên
Cùng chuyên mục
Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở ATK Định Hóa, năm 1950. (Ảnh tư liệu).

Kỷ niệm 75 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh về ATK Định Hóa: Góp phần giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ

(PLVN) - Chiều qua (20/5), tại Khu Di tích Quốc gia đặc biệt An toàn khu (ATK) Định Hóa, Tỉnh ủy Thái Nguyên phối hợp với Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học “Bác Hồ về An toàn khu Định Hóa, Thái Nguyên – Quyết định lịch sử mở ra thắng lợi vẻ vang của cuộc kháng chiến, kiến quốc”.

Đọc thêm

Hà Nội xem xét cân đối, bố trí nguồn vốn cho Dự án đường Vành đai 4

Chủ tịch HĐND TP Hà Nội Nguyễn Ngọc Tuấn phát biểu khai mạc kỳ họp.
(PLVN) - Thực hiện Luật Tổ chức chính quyền địa phương, chỉ đạo của Trung ương, Thành ủy Hà Nội và đề nghị của UBND TP, sáng nay, 20/5, HĐND TP Hà Nội khóa 16 tổ chức kỳ họp thứ 5 - kỳ họp chuyên đề để xem xét, quyết định chủ trương bố trí, cân đối vốn cho Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô (gọi tắt là Dự án đường Vành đai 4).

Học tập và làm theo gương Bác nghiêm túc, hiệu quả, thực chất

Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa chủ trì Hội nghị.
(PLVN) - Yêu cầu trên được Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa nhấn mạnh khi phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị giao ban toàn quốc đánh giá 1 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 01/-KL/TW ngày 18/5/2021 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW “Về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, do Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức chiều qua (19/5).

Ra mắt giao diện mới Trang thông tin điện tử Hồ Chí Minh

Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa cùng các đại biểu bấm nút ra mắt giao diện mới Trang thông tin điện tử Hồ Chí Minh. Ảnh: VGP
(PLVN) - Nhân dịp kỷ niệm 111 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (05/6/1911- 05/6/2022) và 132 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2022), ngày 19/5/2022, Báo Điện tử Đảng Cộng sản chính thức ra mắt giao diện mới Trang thông tin điện tử Hồ Chí Minh nhằm tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng nội dung, hình thức giao diện đáp ứng nhu cầu của độc giả trong nước và quốc tế.

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Khoa học công nghệ phải là nền tảng để xây dựng quân đội hiện đại

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Khoa học công nghệ phải là nền tảng để xây dựng quân đội hiện đại
(PLVN) - Sáng 19/5, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Bộ Quốc Phòng tổ chức Lễ trao Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ đợt 6 cho hai công trình đặc biệt xuất sắc trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự và trao giải. Lễ trao giải thưởng được tổ chức đúng dịp kỷ niệm 132 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh và Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam 18/5.

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh

Trước anh linh Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, các lãnh đạo bày tỏ lòng biết ơn vô hạn, lòng thành kính tưởng nhớ công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Ảnh: VGP/Nguyễn Hoàng
(PLVN) - Nhân dịp kỷ niệm 132 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2022), sáng 19/5, Đoàn đại biểu lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã tới đặt vòng hoa, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh và dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ.

Chuyến công tác “ba trong một” của Thủ tướng: Nhiều kết quả toàn diện, tạo dấu ấn lớn

Tổng thống Mỹ chào đón Thủ tướng Phạm Minh Chính. Ảnh: VGP
(PLVN) - Chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao đặc biệt ASEAN - Mỹ, thăm và làm việc tại Mỹ và Liên Hợp quốc (LHQ) từ ngày 11/5 đến ngày 17/5 của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã đạt được mục tiêu đề ra với những kết quả toàn diện, vừa cụ thể, thiết thực, vừa có ý nghĩa chiến lược, lâu dài, tạo ra những dấu ấn lớn, đồng thời khẳng định nhiều thông điệp quan trọng về các vấn đề trong nước và quốc tế.

Hồ Chí Minh - Người truyền cảm hứng vĩ đại

Chủ tịch Hồ Chí Minh là biểu tượng của văn hóa ứng xử tinh tế và bao dung. (Ảnh tư liệu: Bác Hồ thăm nông dân đang gặt lúa trên cánh đồng xã Hùng Sơn, huyện Đại Từ, Thái Nguyên).
(PLVN) - “Tôi vẫn cho rằng Hồ Chí Minh là người truyền cảm hứng vĩ đại, truyền ngọn lửa và niềm tin yêu đến tất cả mọi người. Điều đó làm cho giá trị tư tưởng, đạo đức, phong cách của Bác ngày càng trở nên sâu lắng, bền bỉ trong lòng dân” - Giáo sư Hoàng Chí Bảo, chuyên gia cao cấp, nguyên Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương chia sẻ về những tình cảm đặc biệt đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân

Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân
(PLVN) - Trong hệ thống quan điểm của tư tưởng Hồ Chí Minh có tư tưởng về xây dựng Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân. Hồ Chí Minh đã tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin, tìm thấy ở lý luận đó những giá trị phổ biến có tính quy luật và phương pháp luận khoa học, để vận dụng và phát triển sáng tạo.

Thủ tướng Phạm Minh Chính kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tại Mỹ

Thủ tướng và bà con kiều bào tại cuộc gặp gỡ. Ảnh: VGP
(PLVN) - Tối 17/5, theo giờ địa phương, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và đoàn công tác rời thành phố San Francisco, lên chuyên cơ trở về Hà Nội, kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao đặc biệt ASEAN Mỹ, thăm và làm việc tại Mỹ và Liên Hợp quốc từ ngày 11-17/5/2022.

Đề nghị kỷ luật Chủ tịch Hà Nội Chu Ngọc Anh và Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long và Chủ tịch UBND TP Hà Nội Chu Ngọc Anh bị đề nghị xem xét, thi hành kỷ luật.
(PLVN) - Ủy ban Kiểm tra Trung ương đề nghị Bộ Chính trị xem xét, thi hành kỷ luật ông Chu Ngọc Anh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Bí thư Ban cán sự đảng, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, nguyên Bí thư Ban cán sự đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ; ông Nguyễn Thanh Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Ban cán sự đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế.

Tập trung hoàn thiện hệ thống pháp luật, ban hành các chính sách đột phá cho phát triển đô thị bền vững

Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng chủ trì hội nghị.
(PLVN) - Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng đề nghị cần tập trung vào nhiệm vụ quan trọng là hoàn thiện hệ thống pháp luật và ban hành các cơ chế, chính sách có tính đột phá vượt trội cho phát triển đô thị bền vững, thúc đẩy kinh tế khu vực đô thị tăng nhanh và hiệu quả.

Kiểm tra, giám sát về phòng chống tham nhũng, tiêu cực: Phải thể hiện tinh thần chiến đấu cao, không bao che, bỏ sót

Ông Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Trưởng đoàn Kiểm tra số 7 Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đã chủ trì Hội nghị Triển khai kế hoạch, chương trình kiểm tra tại Ban Thường vụ Tỉnh ủy Khánh Hòa.
(PLVN) - Sáng 17/5, ông Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Trưởng đoàn Kiểm tra số 7 Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đã chủ trì Hội nghị Triển khai kế hoạch, chương trình kiểm tra tại Ban Thường vụ Tỉnh ủy Khánh Hòa.