Lòng tham “xuyên thủng” quản trị rủi ro của ngân hàng

Thời gian gần đây, hàng loạt vụ việc nhân viên ngân hàng bị khởi tố vì các cáo buộc về việc lợi dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, cố ý làm trái gây hậu quả nghiêm trọng hoặc lạm quyền phát hành bảo lãnh khống… là minh chứng cho sự mất an toàn của hệ thống quản trị rủi ro (QTRR) và sự xuống cấp đạo đức nghề nghiệp của một bộ phận nhân viên ngân hàng.

Thời gian gần đây, hàng loạt vụ việc nhân viên ngân hàng bị khởi tố vì các cáo buộc về việc lợi dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, cố ý làm trái gây hậu quả nghiêm trọng hoặc lạm quyền phát hành bảo lãnh khống… là minh chứng cho sự mất an toàn của hệ thống quản trị rủi ro (QTRR) và sự xuống cấp đạo đức nghề nghiệp của một bộ phận nhân viên ngân hàng.

Hình chỉ mang tính minh họa
Hình chỉ mang tính minh họa

Nhân viên ngân hàng liên tiếp bị khởi tố

Tháng 5/2012, giới ngân hàng xôn xao vụ Giám đốc Chi nhánh Agribank Hồng Hà - ông Đỗ Đức Hưng bị bắt và khởi tố về hành vi “lạm quyền trong khi thi hành công vụ” do ký chứng thư bảo lãnh thanh toán không có hồ sơ, không hạch toán, không thu phí bảo lãnh cho Cty CP Xuất nhập khẩu Tân Hồng thiếu nợ các Cty CP Thiết bị Dầu khí, Cty CP Gang thép Thái Nguyên, Cty TNHH Thiết bị nặng Tất Hồng, Cty Kim khí Hà Nội..., với tổng số tiền hơn 345 tỷ đồng.

Tháng 8/2012, VKSND TP.Đà Nẵng đã hoàn tất cáo trạng, đề nghị truy tố bà Lê Nữ Dạ Thảo (31 tuổi, tạm trú P.Hòa Minh, Q.Liên Chiểu) về hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. Từ năm 2011, lợi dụng tín nhiệm của SHB Đà Nẵng, Thảo lấy 22 tỉ đồng của SHB gửi vào Ngân hàng TMCP Nam Việt nhằm hưởng lãi suất chênh lệch.

Tuy nhiên, Thảo đã giả báo mất hợp đồng tiền gửi để xin cấp lại hợp đồng mới, rồi dùng hợp đồng này thế chấp cho Ngân hàng TMCP Nam Việt để vay 14 tỉ đồng, sử dụng vào mục đích trả nợ, tiêu xài và chơi chứng khoán.

Gần đây nhất, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.Hà Nội đã khởi tố vụ án bà Nguyễn Thị Hương Giang - nguyên Phó Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Chi nhánh Hai Bà Trưng của SeABank vì hành vi tự ý ký và phát hành 12 chứng thư bảo lãnh, vượt quá thẩm quyền quy định, để ngoài hệ thống sổ sách, không có hồ sơ lưu, không thu phí, đặc biệt là đều không có tài sản bảo đảm, gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngân hàng.

Việc cán bộ này phát hành “chui” 12 chứng thư bảo lãnh chỉ bị phát giác khi ngân hàng liên tiếp nhận được các văn bản của các bên nhận bảo lãnh yêu cầu thanh toán tiền, kèm theo các chứng thư bảo lãnh do bà Giang tự ý phát hành. Tổng giá trị số chứng thư bảo lãnh mờ ám này lên tới trên 310 tỷ đồng, đến nay đã quá hạn thanh toán nhưng các bên được bảo lãnh vẫn chưa thanh toán hoặc có biện pháp khắc phục…

Quản trị rủi ro có đỡ được “rủi ro đạo đức”?

Theo một chuyên gia tài chính - ngân hàng, rủi ro trong tác nghiệp xuất phát từ 4 nguyên nhân chủ yếu: do con người gây ra; do lỗi hệ thống công nghệ thông tin ; do quy trình, quy chế; do các yếu tố khách quan khác. Như vậy, có thể nói rủi ro tác nghiệp liên quan đến tất cả các mặt hoạt động của ngân hàng, đặc biệt là yếu tố con người và chủ yếu ở các cấp thực thi.

Có nhiều lý do lý giải cho việc cán bộ, nhân viên ngân hàng vi phạm đạo đức nghề nghiệp, trong đó nguyên nhân do chủ định, cố ý vi phạm, gian lận để trục lợi cá nhân chiếm đa số.

Lãnh đạo của một ngân hàng vừa từ chối thanh toán một loạt các bảo lãnh “khống” do thuộc cấp phát hành cho biết: “Chúng tôi luôn chú trọng đến việc QTRR trong hoạt động và đã thành lập Khối QTRR với sự tư vấn, hỗ trợ của đối tác chiến lược nước ngoài và do chuyên gia nước ngoài trực tiếp làm Giám đốc, nhằm kiện toàn hệ thống, hoàn thiện cơ cấu quản lý rủi ro, các quy định về an toàn tín dụng, xây dựng cơ sở cho việc đánh giá và QLRR của các giao dịch tín dụng. Bên cạnh đó, quy trình phê duyệt tín dụng, bảo lãnh cũng được ban hành đầy đủ và hướng dẫn chi tiết.

Tuy nhiên, nếu cán bộ thực hiện, đặc biệt là những người giữ chức vụ quản lý cố ý làm trái quy trình hoặc không nhập thông tin vào hệ thống theo dõi thì quả thực rất khó có thể kiểm soát được dù hệ thống QTRR có tốt đến đâu. Hiện tại bên cạnh việc thắt chặt quy trình quản lý, chúng tôi cũng tăng cường kiểm soát nội bộ thông qua cơ chế kiểm tra chéo và giám sát lẫn nhau để tránh tình trạng tương tự xảy ra”.

Hy vọng sau những bài học đắt giá vừa rồi, các ngân hàng sẽ cẩn trọng hơn nữa trong việc tăng cường QTRR, đặc biệt là rủi ro về mặt đạo đức nghề nghiệp của nhân viên.

P.V.

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

HNX bắt đầu công bố dữ liệu tự doanh chứng khoán

HNX bắt đầu công bố dữ liệu tự doanh chứng khoán
(PLVN) -Thực hiện công văn số 2828/UBCK-VP ngày 16/5/2022 của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) về việc công bố thông tin đối với giao dịch tự doanh, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) đã thực hiện công bố thông tin dữ liệu giao dịch tự doanh trên trang thông tin điện tử của Sở này, bắt đầu từ ngày 20/5/2022.

Về miền Tây xem kênh Chợ Gạo được 'rót' thêm ngàn tỷ

Kênh Chợ Gạo giai đoạn II do PMU Đường thủy (Bộ GTVT) làm đại diện chủ đầu tư, dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2023
(PLVN) - Dự án kênh Chợ Gạo (Tiền Giang) đã được đầu tư giai đoạn I (phía Bắc của kênh), nay tiếp tục được Bộ GTVT đầu tư nâng cấp giai đoạn II, trị giá hơn 1.300 tỷ đồng. Đây là tuyến giao thông thủy huyết mạch nối liền vựa lúa, vựa thủy sản… ở Đồng bằng sông Cửu Long với trung tâm kinh tế TP.HCM và ngược lại.

Nhiều nước ngừng xuất nông sản, Việt Nam ảnh hưởng thế nào?

Việc nhiều nước cấm xuất khẩu lúa mì sẽ ảnh hưởng đến ngành chế biến thực phẩm, thức ăn chăn nuôi của Việt Nam.
(PLVN) - Nhiều dự báo cho thấy, thị trường toàn thế giới đang đối mặt với cuộc khủng hoảng về giá do nhiều mặt hàng thiết yếu, nông sản là nguyên liệu sản xuất đã bị nhiều quốc gia cấm xuất khẩu. Thị trường Việt Nam bị tác động ra sao sau các lệnh cấm này?

Quy hoạch điện VIII: Đã 'chốt' nhưng vẫn còn... chỉnh

Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương làm rõ tính khả thi, hiệu quả trong phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng đối với điện mặt trời tới năm 2030
(PLVN) - Mặc dù Hội đồng thẩm định đã quyết định "chốt" Quy hoạch điện VIII tại cuộc họp thẩm định trước kỳ nghỉ lễ 30/4/2022, nhưng mới đây Văn phòng Chính phủ tiếp tục có văn bản đề nghị Bộ Công Thương làm rõ hơn các vấn đề trong Quy hoạch điện VIII 

Sẽ đưa tài sản ảo vào Luật Phòng, chống rửa tiền?

Một buổi tọa đàm về phòng, chống rửa tiền thông qua tài sản ảo.
(PLVN) - Ngân hàng nhà nước đang chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất các nội dung sửa đổi Luật Phòng, chống rửa tiền 2012, một trong các vấn đề được bàn thảo là việc đưa tài sản ảo vào dự luật này như thế nào khi hiện nay chưa có quy định rõ ràng tài sản ảo, tiền ảo là tài sản.

Mục tiêu 'zero' tiền mặt ở Kho bạc

 Mục tiêu đến năm 2025, sẽ không còn giao dịch chi bằng tiền mặt qua hệ thống kho bạc.
(PLVN) - Theo Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt trong hệ thống Kho bạc Nhà nước, cơ quan này phấn đấu đến cuối năm 2025 không còn giao dịch chi bằng tiền mặt và sẽ giảm đến mức tối thiểu các giao dịch thu bằng tiền mặt.

Cổ phiếu tăng trần hoặc giảm sàn 5 phiên liên tiếp phải báo cáo

Ảnh minh họa
(PLVN) -Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) chỉ đạo các Sở Giao dịch chứng khoán (GDCK) về việc công bố thông tin đối với giao dịch tự doanh của công ty chứng khoán, và các thông tin liên quan đến công ty có ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu đối với các mã trần/sàn 5 phiên liên tiếp.

Manh nha lưới điện thông minh ở miền núi Lai Châu

Đường dây truyền tải điện 500kV Sơn La - Lai Châu
(PLVN) -Dự án Tự động hóa lưới điện trung áp năm 2022 là chương trình trọng điểm của Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) vừa được Công ty Điện lực (PC) Lai Châu hoàn thành và đưa vào vận hành tại tỉnh này, với 4 mạch vòng trung áp (DMS).

Vận tải biển 'ăn nên làm ra'

Ảnh minh họa
(PLVN) - Sản lượng hàng hóa qua cảng biển tăng, cước phí vận tải biển tăng… là những nguyên nhân chủ yếu khiến doanh thu, lợi nhuận của các doanh nghiệp kinh doanh vận tải biển từ đầu năm đến nay “ăn nên làm ra”.

Thúc đẩy thương mại, đầu tư, du lịch Việt -Mỹ

Thủ tướng Phạm Minh Chính dự hội nghị xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch Việt Nam-Mỹvới chủ đề “Khám phá lại Việt Nam”. Ảnh: VGP
(PLVN) - Chiều 17/5 (theo giờ địa phương), tại San Francisco, Thủ tướng Phạm Minh Chính dự hội nghị xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch Việt Nam-Mỹ với chủ đề “Khám phá lại Việt Nam” (Rediscovering Viet Nam).

Mô hình nào để quản lý khối tài sản đường cao tốc 40 tỷ USD?

Ảnh minh họa
(PLVN) - Việc quản lý và kinh doanh đường bộ cao tốc gồm quản lý thu phí, quản lý giao thông, quản lý bảo trì và quản lý tài sản đường cao tốc. Nhưng hiện vẫn chưa có khung pháp lý hoàn chỉnh và bộ tiêu chuẩn kỹ thuật chuyên về quản lý, khai thác đường bộ cao tốc. 

Vì sao Vietnam Airlines 'xin' hoãn công bố báo cáo tài chính?

Ảnh minh họa
(PLVN) -Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa có Công văn không chấp thuận đề nghị được hoãn công bố báo cáo tài chính quý I/2022 của Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) vì cho rằng, Vietnam Airlines đưa ra lý do không phù hợp.