Lo AUKUS kích hoạt chạy đua vũ trang, IAEA làm việc "chưa từng có"

Tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Hải quân Mỹ trong ụ tàu. Ảnh: Reuters (chụp ngày 15/3/2012)
Tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Hải quân Mỹ trong ụ tàu. Ảnh: Reuters (chụp ngày 15/3/2012)
0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Người đứng đầu IAEA cho biết thỏa thuận AUKUS có thể châm ngòi cho cuộc đua phát triển tàu ngầm hạt nhân nên lực lượng đặc nhiệm sẽ điều tra các biện pháp bảo vệ và tính hợp pháp của thỏa thuận này.

Trong chuyến thăm tới Washington, Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cho biết, một nhóm đặc biệt gồm “các thanh tra viên và chuyên gia pháp lý rất giàu kinh nghiệm về biện pháp bảo vệ” sẽ nghiên cứu các tác động pháp lý và an toàn của thỏa thuận AUKUS gây tranh cãi được công bố vào tháng trước.

Theo AUKUS, Mỹ và Anh sẽ giúp Australia xây dựng hạm đội tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân. Nó cũng sẽ tập trung vào các khả năng quân sự và không gian mạng cũng như các công nghệ dưới biển khác.

Ông Grossi nói rằng "các thỏa thuận cụ thể" với IAEA cần phải được thực hiện để đảm bảo rằng các vật liệu và công nghệ mà Australia nhận được "được bảo vệ", nhưng các thủ tục chính xác mà cơ quan này hiện có thể đảm bảo rằng nhiên liệu không bị chuyển hướng sang sản xuất vũ khí hạt nhân vẫn chưa rõ ràng.

Tháng trước, ông Grossi nói với Reuters rằng quá trình này sẽ liên quan đến "một cuộc đàm phán kỹ thuật, rất phức tạp" với ba nước AUKUS để đảm bảo "không có sự suy yếu của chế độ không phổ biến vũ khí hạt nhân."

Vào ngày 19/10, Tổng Giám đốc IAEA nhắc lại rằng đó sẽ là một “quá trình rất, rất khắt khe” và “chưa từng được thực hiện trước đây”. Ông cho biết Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ Antony Blinken đã được cho "nhận thức đầy đủ về các tác động của [phổ biến]" và lưu ý rằng dự kiến sẽ sớm "tham gia chính thức".

Tuy nhiên, ông Grossi lưu ý rằng "không thể loại trừ khả năng" các quốc gia khác có thể sử dụng ví dụ của AUKUS để tìm kiếm các hạm đội tàu ngầm hạt nhân của riêng họ. Cả Canada và Hàn Quốc đều đã nghiên cứu việc đóng tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân, hoạt động êm hơn và có thể tiến hành các hoạt động dưới nước lâu hơn các tàu thông thường, theo The Guardian. Tờ báo đưa tin rằng Brazil cũng có một chương trình hạt nhân đang diễn ra.

Hải quân Anh đứng trên đỉnh Tàu ngầm hạt nhân Trident, HMS Victorious, khi tuần tra ngoài khơi bờ biển phía tây Scotland. Ảnh: AFP

Hải quân Anh đứng trên đỉnh Tàu ngầm hạt nhân Trident, HMS Victorious, khi tuần tra ngoài khơi bờ biển phía tây Scotland. Ảnh: AFP

Vào năm 2018, ông Grossi cho biết, Chính phủ Iran đã thông báo cho IAEA về ý định bắt đầu chương trình động cơ hạt nhân cho hải quân - trong một lá thư gửi cơ quan này lưu ý rằng sẽ không có cơ sở hạt nhân nào tham gia trong 5 năm đầu tiên của dự án. Trong các cuộc họp trong Đại hội đồng LHQ ở New York vào tháng trước, các quan chức Iran được cho là đã trích dẫn thỏa thuận AUKUS như một tiền lệ để thực hiện các kế hoạch tàu ngầm của nước này trong tương lai.

Tuần trước, Moscow đã cùng với Bắc Kinh đả kích kịch liệt hiệp ước AUKUS, tuyên bố rằng động thái này đã đưa phương Tây vào một lộ trình va chạm với Trung Quốc và có thể dẫn đến leo thang căng thẳng quốc tế.

Ông Nikolay Nozdrev, Vụ trưởng Vụ Châu Á thứ ba của Bộ Ngoại giao Nga, nói với RIA Novosti hôm 15/10 rằng mối quan hệ đối tác AUKUS đã làm dấy lên “những lo ngại nghiêm trọng” về “những rủi ro hữu hình của việc nổ ra một cuộc chạy đua vũ trang… và tính hiệu quả liên tục của chế độ phi hạt nhân hóa”.

Đọc thêm

Dubai chìm trong nước

Dubai chìm trong nước
(PLVN) - Lượng mưa một ngày tương đương một năm gây ra ngập lụt khủng khiếp ở Dubai vào ngày 16/4.

Tổng thống Nga Putin nhận tấm giấy quan trọng

Chủ tịch Ủy ban bầu cử trung ương Nga Ella Pamfilova và Tổng thống Nga Vladimir Putin.
(PLVN) - Chủ tịch Ủy ban bầu cử trung ương Nga (CEC) Ella Pamfilova đã trao cho Tổng thống Nga Vladimir Putin giấy chứng nhận chính thức đánh dấu chiến thắng của ông trong cuộc bầu cử Tổng thống tại Nga diễn ra hồi tháng 3 vừa qua.

Tin không vui với Ukraine

Thủ tướng Slovakia Robert Fico.
(PLVN) - Thủ tướng Slovakia Robert Fico tại một cuộc họp báo tuyên bố Slovakia sẽ phản đối việc Ukraine gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Việt Nam tin tưởng vào việc tái ứng cử Hội đồng Nhân quyền nhiệm kỳ tới

Đại sứ Mai Phan Dũng phát biểu chung trong Phiên thảo luận chung tại đề mục về việc theo sát và thực hiện Tuyên bố và Chương trình hành động Vienna (VDPA) trong khuôn khổ Khóa họp lần thứ 55 của HĐNQ. Ảnh: TTXVN
(PLVN) - Cùng với vai trò, vị thế của đất nước, sự tham gia tích cực, chủ động và có trách nhiệm của Việt Nam trong tư cách thành viên Hội đồng nhân quyền Liên hợp quốc (HĐNQ) nhiệm kỳ 2023 - 2025 hiện nay, sự đánh giá cao của cộng đồng quốc tế đối với sự tham gia của Việt Nam tại các diễn đàn đa phương quốc tế, chúng ta có cơ sở để tin tưởng vào sự ủng hộ của các nước đối với việc Việt Nam tái ứng cử vào HĐNQ nhiệm kỳ 2026 - 2028 sắp tới.

Tiết lộ thu nhập của Tổng thống Mỹ Biden và phu nhân

Tổng thống Mỹ Biden và Đệ nhất phu nhân.
(PLVN) - Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden và Đệ nhất phu nhân Jill ngày 15/4 công bố tờ khai thuế cho thấy thu nhập của họ đã tăng 7%, lên thành 619.976 USD vào năm 2023 và họ đã đóng thuế liên bang số tiền tương đương 23,7% thu nhập.

Công dân Việt Nam tại Israel và Iran vẫn an toàn

Hệ thống phòng không Iron Dome (Vòm Sắt) của Israel được kích hoạt để đánh chặn máy bay không người lái (UAV) và tên lửa từ Iran tối 13/4/2024. Ảnh: THX/TTXVN
(PLVN) - Bộ Ngoại giao ngày 14/4 cho biết, theo thông tin của Đại sứ quán Việt Nam tại Israel và Đại sứ quán Việt Nam tại Iran, căng thẳng leo thang giữa Israel và Iran trong những ngày qua diễn biến phức tạp và tiếp tục leo thang.

Chuyện về ngành quảng cáo toàn cầu

Quảng cáo đã trở thành một ngành công nghiệp khổng lồ, trị giá lên tới hàng nghìn tỷ USD. (Ảnh: tinhte.vn)
(PLVN) - Đóng vai trò là mắt xích quan trọng trong nền kinh tế, quảng cáo là một phương tiện tiếp thị chủ chốt giúp đưa thông điệp về sản phẩm đến gần với khách hàng hơn. Với thị trường rộng lớn, ngành quảng cáo toàn cầu thu lại lợi nhuận khổng lồ và gây ấn tượng với những chiến dịch không đơn thuần chỉ là quảng cáo.