Khó khăn xử lý tài sản là quyền sử dụng đất cấp cho hộ gia đình

(PLVN) -Hiện có nhiều quan điểm khác nhau trong việc xác định các thành viên trong hộ gia đình, dẫn đến việc áp dụng biện pháp cưỡng chế, kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án gặp nhiều khó khăn.

Bộ luật dân sự năm 2015 đã quy định chủ thể tham gia các quan hệ dân sự bao gồm: Cá nhân và pháp nhân. Điều đó có nghĩa là hộ gia đình không phải chủ thể của quan hệ dân sự. Tuy nhiên, Bộ luật dân sự năm 2015 vẫn ghi nhận hình thức sở hữu chung của các thành viên gia đình tại Điều 212.

Ngoài ra, tại khoản 2 Điều 101 Bộ luật dân sự quy định: Việc xác định chủ thể của quan hệ dân sự có sự tham gia của hộ gia đình sử dụng đất được thực hiện theo quy định của Luật đất đai.

Theo đó, Khoản 29 Điều 3 Luật Đất đai 2013 quy định: hộ gia đình sử dụng đất là những người có quan hệ hôn nhân, huyết thống, nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình, đang sống chung và có quyền sử dụng đất chung tại thời điểm được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất; nhận chuyển quyền sử dụng đất.

Từ các khái niệm về xác định các thành viên trong hộ gia đình nêu trên đã dẫn đến nhiều quan điểm xác định các thành viên trong hộ khác nhau trong cùng một trường hợp cụ thể, dẫn đến việc áp dụng biện pháp cưỡng chế, kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án gặp nhiều khó khăn, bất cập trình tự thủ tục áp dụng không đảm bảo pháp luật.

Khi xử lý tài sản là quyền sử dụng đất cấp cho hộ gia đình thì Chấp hành viên căn cứ  điểm c khoản 2 Điều 24 Nghị định số 62/2015/NĐ-CP của Chính phủ để xác định phần sở hữu, sử dụng theo số lượng thành viên của hộ gia đình  theo điều luật nêu trên và Chấp hành viên thông báo kết quả xác định phần sở hữu, sử dụng cho các thành viên trong hộ gia đình biết.

Còn tại khoản 1 Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định: Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vợ chồng, trừ trường hợp vợ hoặc chồng được thừa kế riêng, được tặng cho riêng hoặc có được thông qua giao dịch bằng tài sản riêng.

Trên thực tế, có nhiều trường hợp quyền sử dụng đất mà “vợ, chồng có được sau khi kết hôn” là tài sản chung của vợ chồng, nhưng khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lại ghi là “ hộ” nên Chấp hành viên phải phân chia quyền sử dụng đất cho các thành viên khác trong hộ (ví dụ: các con còn nhỏ, không có công sức đóng góp) làm giảm đi giá trị tài sản đảm bảo thi hành án, ảnh hưởng đến quyền lợi của người được thi hành án. 

Hoặc có trường hợp quyền sử dụng đất cấp “hộ” thế chấp vay tiền tại Ngân hàng. Khi quá hạn, Ngân hàng kiện yêu cầu vợ (chồng) trả tiền vốn, lãi vay theo hợp đồng tín dụng nhưng không đề nghị xử lý hợp đồng thế chấp tài sản hoặc tại thời điểm vay các thành viên trong “hộ” chưa đủ tuổi xác lập hợp đồng thế chấp theo Bộ Luật Dân sự. Đến giai đoạn thi hành án, khi xử lý quyền sử dụng đất cấp cho “hộ”, Chấp hành viên xác định phần sở hữu, sử dụng theo số lượng thành viên của hộ gia đình tại thời điểm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sẽ làm giảm đáng kể giá trị tài sản của người phải thi hành án, gây thiệt thòi quyền lợi của Ngân hàng.

Mặt khác, việc thông báo cho các thành viên biết việc phân chia quyền sở hữu, sử dụng tài sản cũng gặp nhiều khó khăn trong trường hợp như: tại thời điểm thi hành án các thành viên trong hộ đi xuất khẩu lao động, làm ăn xa không rõ địa chỉ... Đến khi cơ quan THADS xử lý xong tài sản thì lại có thành viên trong gia đình khiếu nại hoặc yêu cầu Tòa án giải quyết. Do vậy, về vấn đề này ngành Công an cần có sớm cập nhật thông tin vào phần mềm quản lý dân cư và cơ chế quản lý nhân thân được chặt chẽ hơn, áp dụng thống nhất trong cả  nước.  

Để khắc phục những vướng mắc nêu trên, khi tiến hành xác minh đối với quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cơ quan THADS cần xác minh rõ nguồn gốc đất, thành viên trong hộ gia đình gồm những ai, làm rõ mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình. Đối với việc thông báo thi hành án, cơ quan THADS cần thông báo cho tất cả các thành viên của hộ gia đình biết quyền thỏa thuận trong việc xác định, phân chia quyền sử dụng đất của người phải thi hành án trong quyền sử dụng đất của hộ gia đình, thông báo việc Chấp hành viên xác định, phần quyền sử dụng đất của người phải thi hành án trong quyền sử dụng đất của hộ gia đình để hạn chế các khiếu nại.

Lê Hồng
Cùng chuyên mục
Toàn cảnh Hội thảo

Tiếp tục hoàn thiện pháp luật, tạo chuyển biến trong thi hành pháp luật

(PLVN) -Tại Hội thảo Khoa học cấp quốc gia “Định hướng xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật theo tinh thần văn kiện Đại hội XIII của Đảng”, nhiều đại biểu đã kiến nghị nhiều giải pháp để tạo chuyển biến mạnh trong công tác xây dựng pháp luật và thi hành pháp luật thời gian tới.

Đọc thêm

Nhiều đề xuất nâng cao chất lượng công tác xây dựng, thi hành pháp luật

Nhiều đề xuất nâng cao chất lượng công tác xây dựng, thi hành pháp luật
(PLVN) -Để nâng cao chất lượng công tác xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật theo tinh thần Văn kiện Đại hội XIII của Đảng, trước thềm Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Định hướng xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật theo tinh thần Văn kiện Đại hội XIII của Đảng”, Báo PLVN đã ghi nhận nhiều đề xuất, kiến nghị của các vị Đại biểu.

Cục Thi hành án dân sự Thái Nguyên triển khai công tác năm 2022

Cục Thi hành án dân sự Thái Nguyên triển khai công tác năm 2022
(PLVN) -Chiều ngày 26/11/2021, Cục THADS Thái Nguyên tổ chức Hội nghị triển khai công tác THADS năm 2022. Dự và chỉ đạo Hội nghị có đồng chí Nguyễn Xuân Tùng, Cục trưởng Cục THADS tỉnh, tham dự Hội nghị có các đồng chí lãnh đạo Cục, lãnh đạo các phòng thuộc Cục, Chi cục trưởng Chi cục THADS trực thuộc.

Việt Nam - Thụy Sỹ tăng cường hợp tác về pháp luật và tư pháp

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Việt Nam Nguyễn Khánh Ngọc và đại diện Bộ Tư pháp và Cảnh sát liên bang Thụy Sỹ, ông Niklaus Meier, Vụ trưởng Vụ Tư pháp quốc tế.
(PLVN) - Bộ Tư pháp Thụy Sỹ sẵn sàng phối hợp với Bộ Tư pháp Việt Nam trong xử lý các vấn đề hộ tịch, quốc tịch, tương trợ tư pháp về dân sự; chia sẻ kinh nghiệm tham gia UNCITRAL, cũng như tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong nghiên cứu kinh nghiệm gia nhập và thực thi các Công ước quốc tế.

Chuẩn bị Hội thảo khoa học cấp quốc gia định hướng xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật

Chuẩn bị Hội thảo khoa học cấp quốc gia định hướng xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật
(PLVN) -Ngày 29/11/2021, tại Hà Nội, Bộ Tư pháp phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Định hướng xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật theo tinh thần Văn kiện Đại hội XIII của Đảng” nhằm thiết thực triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng trong lĩnh vực tư pháp, pháp luật.

Cục Thi hành án dân sự Cà Mau có tân Phó Cục trưởng

Cục Thi hành án dân sự Cà Mau có tân Phó Cục trưởng
(PLVN) -Mới đây, Cục THADS tỉnh Cà Mau đã tổ chức Lễ công bố và trao Quyết định bổ nhiệm đồng chí Trần Đình Trường, Trưởng phòng Kiểm tra giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc Cục THADS tỉnh giữ chức vụ Phó Cục trưởng Cục THADS tỉnh Cà Mau.