Đường dây 500kV - mấy mươi năm vẫn còn chuyện kể...

(PLO) - Đường dây 500kV Bắc Nam chuẩn bị bước vào năm thứ 25 thực hiện nhiệm vụ lịch sử: tải điện từ Bắc vào Nam. Những con người từng đặt nền móng làm nên kỳ tích thế kỷ 20 giờ chẳng còn nhiều… Nhưng những hồi ức về những ngày “rầm rập vào chiến dịch” thì chỉ cần nhắc một tiếng thôi, cả ngàn kỷ niệm, cảm xúc vẫn đong đầy, ùa về như vừa mới hôm qua.
Nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt trên công trường đường dây 500kV đầu tiên của Việt Nam Nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt trên công trường đường dây 500kV đầu tiên của Việt Nam

Bảy ngày tìm lời giải cho “bài toán” lịch sử

Nhắc tới đường dây 500kV mạch 1 là nhắc đến Cố thủ tướng Võ Văn Kiệt, cựu Bộ trưởng Vũ Ngọc Hải, Giáo sư Viện sĩ Trần Đình Long - cố vấn công trình và Kỹ sư Trần Viết Ngãi - Phó Ban Chỉ huy Công trình đường dây 500kV, người dày dặn kinh nghiệm “trận mạc” khi lãnh trách nhiệm thi công đoạn tuyến “xương” nhất của công trình. 

Dù đã hơn 20 năm, nhưng những ký ức về những ngày lịch sử ấy vẫn vẹn nguyên trong đầu ông Ngãi - “sếp” trẻ nhất thời ấy nhưng lại bị… phân công nhiệm vụ khó “nhằn” nhất trong quá trình thực hiện công trình lịch sử. 

Còn nhớ, những năm đầu thập niên 1990, miền Nam thiếu điện trầm trọng, cứ 1 ngày có điện thì sẽ bị “cúp” 2 - 3 ngày sau đó. Điện thiếu đến mức dù có cũng không đủ để các gia đình đồng loạt thắp sáng... 1 bóng đèn chứ chưa nói đến những điều to tát.

Làm cách nào để miền Nam không “đói” điện, để đảm bảo thực hiện được công cuộc đổi mới và phát triển kinh tế - xã hội là trăn trở của Bộ Chính trị lúc bấy giờ. 

Nói chuyện với PLVN, ông Ngãi nhớ như in, hồi Tết Mậu Thân (1991), tại Công ty Điện lực 2 (TP. Hồ Chí Minh), Thủ tướng Võ Văn Kiệt khi ấy đã tổ chức gặp một số lãnh đạo Bộ Năng lượng và một số cán bộ chủ chốt để đặt vấn đề tìm cách đưa điện từ miền Bắc vào miền Nam. 

Bộ trưởng Vũ Ngọc Hải ngay thời điểm ấy đã trả lời, trên thế giới đã dùng các đường dây siêu cao áp 400 kV nhưng chỉ truyền tải điện được trong khoảng 700 km. Còn ở Việt Nam, dự kiến đi từ Bắc vào Nam, đường dây sẽ kéo dài khoảng 1.500km, chỉ có thể tải bằng đường dây 500kV.

Sau đó, Bộ trưởng Hải xin phép Thủ tướng cho ông 1 tuần để nghiên cứu, rồi chính thức báo cáo trả lời. Bảy ngày sau đó, một nhóm bao gồm Giám đốc các công ty xây lắp điện được Bộ trưởng Hải triệu tập đến để bàn bạc  thực hiện đường dây 500kV Bắc - Nam. Cũng trong thời gian đó, cả nhóm đã tìm kiếm được đơn vị tư vấn giỏi về các công trình tương tự, đó là Công ty Tư vấn PPI (Úc) có tiếng trong lĩnh vực tư vấn đường dây siêu cao áp. 

Ngay lập tức, nhóm nghiên cứu kết nối với PPI, với đề nghị giải đáp câu hỏi có thể triển khai, vận hành đường dây 500kV trong điều kiện của Việt Nam? Và một câu trả lời đầy mong đợi đã được đưa ra là: Có! Thế là không lâu sau, Công hàm mời PPI sang làm việc đã được phía Việt Nam gửi đi.

Kết quả, khi xem bản đồ 1/1000 của dải đất hình chữ S, PPI có liền 3 phương án cho đường dây siêu cao áp đầu tiên của Việt Nam: đi trên núi, đi đồng bằng hoặc đi ven đường bờ biển. 

Đường dây 500kV - mấy mươi năm vẫn còn chuyện kể... ảnh 1
Trong điều kiện đất nước còn khó khăn, việc thi công đường dây 500kV ngày ấy phải dùng nhiều sức người

Mệnh lệnh “không tưởng”: thực hiện trong... 2 năm!

Sau rất nhiều tính toán kĩ lưởng, cuối cùng phương án đi trên núi đã được lựa chọn, dù biết chiều dài có thể lớn hơn, thi công có phức tạp hơn nhưng điều quan trọng là không gây ảnh hưởng đến đất đai, sản xuất nông nghiệp của người dân, mặt khác chi phí đền bù giải phóng mặt bằng cũng tiết kiệm đáng kể. 

Tổ nghiên cứu đã báo cáo Thủ tướng Võ Văn Kiệt về tính khả thi thực hiện đường dây 500kV. Tuy nhiên, điều mà không ai dám nghĩ đến ở thời điểm ấy là việc Thủ tướng đề nghị thi công công trình chỉ trong vòng... 2 năm, trong khi trên thế giới, những đường dây tương tự, với chiều dài bằng  nửa của Việt Nam mà phải mất tới 7 - 8 năm trời.

 “Thời điểm đó, nghe Thủ tướng nói như vậy không ai dám có ý kiến gì, dù tất cả mọi người đều biết, làm trong 2 năm là điều không tưởng”, ông Trần Viết Ngãi hồi ức chuyện mấy mươi năm trước.

Cũng theo ông kỹ sư, lúc đó Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã láy đi láy lại rằng, miền Nam thiếu điện 1 giờ thì đất nước mất hàng trăm tỉ; thiếu điện 1 ngày mất hàng ngàn tỉ; thiếu một năm thì Việt Nam sẽ mất biết bao nhiêu tiền... Và tất cả dường như đều hiểu được nỗi trăn trở đó.

 “Tôi tính từng giờ, từng phút đấy chứ không phải tính bằng đơn vị năm nên các anh phải làm được, tôi cho phép huy động toàn dân”, ông Ngãi nhắc lại lời Thủ tướng và hiểu đó như một mệnh lệnh khiến ai cũng phải nghĩ cách để thực hiện được đường dây chỉ trong 2 năm. 

Đến  khi, mọi công tác chuẩn bị tưởng như đã ổn, thì ít ai ngờ rằng, sau đó, trong nhiều cuộc họp, thành viên Bộ Chính trị và Ủy ban thường vụ Quốc hội đã có ý kiến phản đối. Thậm chí, có nhà khoa học, giáo sư người Việt đang công tác ở nước ngoài có thư gửi về Bộ Chính trị để phản đối.

Ông Ngãi kể lại, ngày đó, Giáo sư Nguyễn Khắc Nhẫn đã biên thư từ Pháp về với ý không đồng tình xây dựng đường dây siêu cao áp 500kV Bắc - Nam, vì cho rằng: Đường dây này có chiều dài 1/4 bước sóng dẫn tới cuối đường dây, điện áp không ổn định,  không vận hành được; đường dây triển khai trên một không gian quá dài, đa phần đi qua đồi núi thì khó mà an toàn; lý do cuối cùng theo vị này là thời gian thi công 2 năm là quá ít, không thể hoàn thành, kèm theo dẫn chứng trên thế giới chưa có quốc gia nào làm được với tốc độ “chóng mặt” như thế.

Những lập luận của ông Giáo sư ở Pháp đã được Công ty PPI hóa giải, nhưng nhiều thành viên của Bộ Chính trị khi ấy vẫn lo lắng trước những lý lẽ này. Thậm chí, trong một số cuộc họp sau đó cùng còn nhiều ý kiến khác nhau về tính khả thi dự án. Tới mức, Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã phải cứng rắn tuyên bố rằng: “Ai đồng tình đứng vào hàng ngũ sẽ cùng đi, ai không đồng tình thì đứng ra ngoài, không được gây cản trở”.

Liên kết hệ thống điện 3 miền thành một khối thống nhất

Đường dây 500kV Bắc - Nam mạch 1 là công trình đường dây truyền tải điện năng (điện xoay chiều) siêu cao áp 500kV đầu tiên tại Việt Nam có tổng chiều dài 1.487 km, kéo dài từ Hòa Bình đến TP.Hồ Chí Minh. 

Mục tiêu xây dựng công trình là nhằm truyền tải lượng điện năng dư thừa từ  miền Bắc  (cụm các Nhà máy thủy điện Hòa Bình, Thác Bà; Nhiệt điện Phả Lại, Uông Bí, Ninh Bình) để cung cấp cho miền Nam  và miền Trung  lúc đó đang thiếu điện nghiêm trọng, đồng thời liên kết hệ thống điện cục bộ của ba miền thành một khối thống nhất.

Nhật Thu
Cùng chuyên mục
Chuyển đổi số tạo ra tài nguyên mới là dữ liệu, nguồn lực cho kinh tế số phát triển

'Cát cứ' dữ liệu - trở lực vô hình của kinh tế số

(PLVN) - Chuyên gia cho rằng, các nguồn lực của chúng ta hiện không chỉ thiếu mà còn bị phân mảnh. Sự hợp lực giữa bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp sẽ tạo ra được những chương trình bài bản, có định hướng với những hệ sinh thái số phù hợp, thay vì "cát cứ" thông tin, dữ liệu.

Đọc thêm

Chuyển đổi số công tác hậu cần quân đội

ÔngTrần Duy Giang, Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần và Chủ tịch Tập đoàn Viettel Tào Đức Thắng ký kết hợp tác về chuyển đổi số.
(PLVN) -Tổng cục Hậu cần (Bộ Quốc phòng) và Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) vừa ký kết chương trình phối hợp thực hiện chuyển đổi số công tác hậu cần quân đội giai đoạn 2022- 2025, định hướng đến năm 2030.

Xây 'tổ' đón thêm nhà đầu tư từ Hàn Quốc

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Nhiều tập đoàn lớn của Hàn Quốc đang có nhu cầu mở rộng sản xuất ở Việt Nam, nhiều doanh nghiệp Hàn cũng đã “đánh tiếng” muốn xây dựng nhà xưởng sản xuất ở Việt Nam, thậm chí một khu công nghiệp dành riêng cho các doanh nghiệp Hàn cũng đã được đề xuất.

HNX bắt đầu công bố dữ liệu tự doanh chứng khoán

HNX bắt đầu công bố dữ liệu tự doanh chứng khoán
(PLVN) -Thực hiện công văn số 2828/UBCK-VP ngày 16/5/2022 của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) về việc công bố thông tin đối với giao dịch tự doanh, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) đã thực hiện công bố thông tin dữ liệu giao dịch tự doanh trên trang thông tin điện tử của Sở này, bắt đầu từ ngày 20/5/2022.

Cần nhân rộng mô hình 'chuyển nhượng quyền thu phí' cao tốc

Cao tốc TP Hồ Chí Minh – Trung Lương là tuyến đường bộ cao tốc đầu tiên áp dụng hình thức “chuyển nhượng quyền thu phí”
(PLVN) - TS Lê Đỗ Mười - Viện trưởng Viện Chiến lược và Phát triển Giao thông vận tải - cho rằng, cần học hỏi kinh nghiệm của một số nước có hạ tầng giao thông phát triển như Nhật Bản, Trung Quốc… để nước ta quản lý, khai thác hiệu quả khối tài sản đường cao tốc hơn 40 tỷ USD.

Về miền Tây xem kênh Chợ Gạo được 'rót' thêm ngàn tỷ

Kênh Chợ Gạo giai đoạn II do PMU Đường thủy (Bộ GTVT) làm đại diện chủ đầu tư, dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2023
(PLVN) - Dự án kênh Chợ Gạo (Tiền Giang) đã được đầu tư giai đoạn I (phía Bắc của kênh), nay tiếp tục được Bộ GTVT đầu tư nâng cấp giai đoạn II, trị giá hơn 1.300 tỷ đồng. Đây là tuyến giao thông thủy huyết mạch nối liền vựa lúa, vựa thủy sản… ở Đồng bằng sông Cửu Long với trung tâm kinh tế TP.HCM và ngược lại.

Nhiều nước ngừng xuất nông sản, Việt Nam ảnh hưởng thế nào?

Việc nhiều nước cấm xuất khẩu lúa mì sẽ ảnh hưởng đến ngành chế biến thực phẩm, thức ăn chăn nuôi của Việt Nam.
(PLVN) - Nhiều dự báo cho thấy, thị trường toàn thế giới đang đối mặt với cuộc khủng hoảng về giá do nhiều mặt hàng thiết yếu, nông sản là nguyên liệu sản xuất đã bị nhiều quốc gia cấm xuất khẩu. Thị trường Việt Nam bị tác động ra sao sau các lệnh cấm này?

Quy hoạch điện VIII: Đã 'chốt' nhưng vẫn còn... chỉnh

Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương làm rõ tính khả thi, hiệu quả trong phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng đối với điện mặt trời tới năm 2030
(PLVN) - Mặc dù Hội đồng thẩm định đã quyết định "chốt" Quy hoạch điện VIII tại cuộc họp thẩm định trước kỳ nghỉ lễ 30/4/2022, nhưng mới đây Văn phòng Chính phủ tiếp tục có văn bản đề nghị Bộ Công Thương làm rõ hơn các vấn đề trong Quy hoạch điện VIII 

Sẽ đưa tài sản ảo vào Luật Phòng, chống rửa tiền?

Một buổi tọa đàm về phòng, chống rửa tiền thông qua tài sản ảo.
(PLVN) - Ngân hàng nhà nước đang chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất các nội dung sửa đổi Luật Phòng, chống rửa tiền 2012, một trong các vấn đề được bàn thảo là việc đưa tài sản ảo vào dự luật này như thế nào khi hiện nay chưa có quy định rõ ràng tài sản ảo, tiền ảo là tài sản.

Mục tiêu 'zero' tiền mặt ở Kho bạc

 Mục tiêu đến năm 2025, sẽ không còn giao dịch chi bằng tiền mặt qua hệ thống kho bạc.
(PLVN) - Theo Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt trong hệ thống Kho bạc Nhà nước, cơ quan này phấn đấu đến cuối năm 2025 không còn giao dịch chi bằng tiền mặt và sẽ giảm đến mức tối thiểu các giao dịch thu bằng tiền mặt.

Cổ phiếu tăng trần hoặc giảm sàn 5 phiên liên tiếp phải báo cáo

Ảnh minh họa
(PLVN) -Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) chỉ đạo các Sở Giao dịch chứng khoán (GDCK) về việc công bố thông tin đối với giao dịch tự doanh của công ty chứng khoán, và các thông tin liên quan đến công ty có ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu đối với các mã trần/sàn 5 phiên liên tiếp.

Manh nha lưới điện thông minh ở miền núi Lai Châu

Đường dây truyền tải điện 500kV Sơn La - Lai Châu
(PLVN) -Dự án Tự động hóa lưới điện trung áp năm 2022 là chương trình trọng điểm của Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) vừa được Công ty Điện lực (PC) Lai Châu hoàn thành và đưa vào vận hành tại tỉnh này, với 4 mạch vòng trung áp (DMS).

Vận tải biển 'ăn nên làm ra'

Ảnh minh họa
(PLVN) - Sản lượng hàng hóa qua cảng biển tăng, cước phí vận tải biển tăng… là những nguyên nhân chủ yếu khiến doanh thu, lợi nhuận của các doanh nghiệp kinh doanh vận tải biển từ đầu năm đến nay “ăn nên làm ra”.

Thúc đẩy thương mại, đầu tư, du lịch Việt -Mỹ

Thủ tướng Phạm Minh Chính dự hội nghị xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch Việt Nam-Mỹvới chủ đề “Khám phá lại Việt Nam”. Ảnh: VGP
(PLVN) - Chiều 17/5 (theo giờ địa phương), tại San Francisco, Thủ tướng Phạm Minh Chính dự hội nghị xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch Việt Nam-Mỹ với chủ đề “Khám phá lại Việt Nam” (Rediscovering Viet Nam).