Chuyện về Tổng Cục 2- Kỳ V: Cưới vợ cho... chồng

(PLO) - Dù bà chưa một lần được làm mẹ nhưng xin được gọi bà bằng tiếng mẹ thân thương... Bà là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đầu tiên của ngành Tình báo Quốc phòng Việt Nam - Đinh Thị Vân.
Bà Đinh Thị Vân (giữa) trong đợt phong tặng danh hiệu AHLLVT năm 1970. Bà Đinh Thị Vân (giữa) trong đợt phong tặng danh hiệu AHLLVT năm 1970.

Sinh năm 1916 tại Xuân Trường, tỉnh Nam Định, sớm giác ngộ cách mạng, từng là Huyện ủy viên Huyện ủy Xuân Trường, trong Ban Chấp hành Tỉnh hội Phụ nữ tỉnh Nam Định, tháng 6/1954, bà được điều động lên công tác ở Cục Quân báo - Bộ Quốc phòng. 

Từ đó, hơn 30 năm hoạt động trên mặt trận đầy gian khó, hiểm nguy (bị địch bắt tù đày, tra tấn dã man), dù không qua một lớp đào tạo nghiệp vụ nào, nhưng bà đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của một sĩ quan tình báo, khai thác được những tài liệu quân sự giá trị, có ý nghĩa chiến lược.

Nỗi ân hận duy nhất

Năm 1954, bà được tổ chức điều động theo đồng bào di cư vào miền Nam hoạt động. Để yên tâm công tác theo yêu cầu của cấp trên, bà đã cưới vợ cho chồng, đem hạnh phúc của mình đặt vào tay người phụ nữ khác, không mong muốn gì hơn là có người thay mình chăm sóc chồng. Một mình ra đi, vào tận hang ổ quân thù với quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ, bà chỉ day dứt một điều: nhớ và thương mẹ. 

Với bí danh Trần Thị Mỹ, “di cư” vào Nam với danh nghĩa chị dâu, chồng chết, không có con, đi cùng em chồng. Xe qua cầu Long Biên để xuống Hải Phòng, bà không cầm được nước mắt. Nghề đầu tiên bà học là bán guốc. 

Bà hòa vào trong số những người di cư nghèo. Cái tết đầu tiên xa miền Bắc, bà ra Phan Thiết bí mật gặp cơ sở và nắm được một số tình hình cùng tập tài liệu ghi rõ việc tổ chức lại quân đội, việc thành lập các sư đoàn, tình hình trang bị theo tổ chức mới, tính năng, tác dụng của những loại pháo xe tăng mới và loại máy bay phản lực đầu tiên sẽ đưa vào Việt Nam.

Giữa lúc hiến binh quốc gia và lính Tây đen bắn nhau ở ngã Bảy, quân Bình Xuyên gây hấn và nổ súng vào Quân đội quốc gia, tình hình rối ren và vô cùng phức tạp, bà bất ngờ nhận được chỉ thị từ Hà Nội gọi ra báo cáo, địa điểm liên lạc ở Hải Phòng. 

Vượt qua nhiều hiểm nguy, đến Hải Phòng an toàn, bà được hướng dẫn lên Hà Nội làm việc với Cục. Bà và một số nhân viên tình báo khi đó phải góp phần làm sáng tỏ câu hỏi lớn của đồng chí Cục trưởng: “Theo chị thì liệu hai năm sau có tổng tuyển cử không? Liệu sẽ có quan hệ bình thường giữa hai miền được không?”.

Bà lại được lệnh bí mật lên đường vào Nam. Đồng chí cán bộ làm việc trực tiếp có gạn hỏi bà có nguyện vọng gì không. Thực ra có một điều, ngay từ khi về đến Hà Nội, bà đã định trình bày là muốn được gặp mẹ để nói cho mẹ biết mình đi làm nhiệm vụ, để mẹ khỏi lo lắng. Nhưng bà hiểu ngay ra tình thế không thuận, đành lẳng lặng ra đi. Và đó là nỗi ân hận duy nhất, ân hận suốt đời bà. Bà chỉ biết cầu xin mẹ kính yêu lượng thứ cho đứa con gái vì cách mạng nên đã không trọn vẹn đạo hiếu.

Bà không đi bán guốc nữa mà theo bà con tạm thời tản cư về Tân Sơn Nhì, ở trong xóm mồ côi, tìm cách liên lạc với Đặc khu ủy Sài Gòn - Chợ Lớn, phòng khi liên lạc với miền Bắc bị đứt. Chính khi tìm mọi cách bắt liên lạc với Đặc khu ủy Sài Gòn - Chợ Lớn, bà đã đứng trước một tình huống cực kỳ gay cấn. 

Sau này, khi gặp được người của Đặc khu, bà mới biết, các đồng chí ở cơ quan Tuyên huấn - Đặc khu đã họp bàn về bà, gọi bà là “mụ Sáu di cư”, nghi bà là tay sai của Ngô Đình Diệm đi dò la tin tức, có người đề nghị thủ tiêu bà.

Đầu năm 1956, liên lạc với Hà Nội bị đứt. Bà phải lặn lội ra Huế, tìm cách gửi tài liệu, nhưng ba tháng trôi qua vẫn không thực hiện được vì lúc đó, các cơ sở cách mạng bị địch đàn áp, bị vỡ nhiều. Về Sài Gòn, bà tìm cách đi theo đường qua Campuchia, gửi thư về “nhà”. Liên lạc với T.Ư được nối lại.

Bị tra tấn chết đi sống lại

...Hôm đó là Rằm tháng 7, bà mua đồ chay về ăn, gần tối, có tiếng gõ cửa. Bà bị lộ do chỉ điểm. Tại nơi giam, những trận đòn vùi dập bà trong tòa biệt thự sang trọng. Mười ngón tay bà bị đập sưng vù, hai đầu gối bị đánh phồng bạnh lên, hai bả vai tím đen. Những chiếc đinh bù loong vẫn liên tiếp nện lên người. Không moi được gì, chúng đem máy quay điện đến. Bà chỉ còn thấy những tia xanh đỏ lóa lên rồi lịm đi... 

Chúng lại treo ngược bà lên rồi đạp văng từ bên này sang bên kia, có lúc xoay tít như con quay. Đầu óc bà choáng váng, nước mắt, nước mũi trào ra. Sau đó, chúng dúi đầu bà vào thùng nước xà phòng, bắt phải nuốt cho đầy bụng. Tiếp đến, chúng trói chặt người bà vắt trên thành phuy chứa nước bẩn, đưa máy quay điện dí sát vành tai rồi quay mạnh. Bà bị hất nhào đầu xuống nước, toàn thân giãy giụa như người sắp chết, máu ứa ra.

 Khi tỉnh lại, nghĩ đến những cơ sở tin cậy, những đứa trẻ bà thực sự coi như con, như cháu, bà giàn giụa nước mắt. Bà thầm kêu lên: “Các cháu ơi, dẫu cho chúng có kề dao vào tận cổ bác, có dí súng vào trước ngực bác, thì bác chịu tất cả, chứ bác không bao giờ khai ra các cháu đâu”.

Cuối cùng, tên chủ sự nói với bà: “Nếu thực bà chỉ là người đi buôn đi bán thì giấy, bút đây, bà viết hai câu: đả đảo Cộng sản, đả đảo Hồ Chí Minh, chúng tôi thả bà ngay”. Bà thấy nóng hai bên thái dương, nhưng vẫn cố kìm mình, tìm ra lý lẽ đáp lại. Bà bảo tay đau, vả lại Cụ Hồ có bắt bớ bà đâu mà hô đả đảo. Tên chủ sự bảo bà hô bằng miệng cũng được. Bà không kìm được nữa, đứng dậy, chỉ vào mặt hắn mà chửi: “Tổ sư cha cái thằng Ngô Đình Diệm nhà mày”. 

Tên chủ sự đạp bà lộn vào chân tường. Hai mắt hoa lên, bà ngất lịm. Lại những cuộc tra tấn chết đi sống lại. Bà nghiến răng lại nói: “Mày cứ quay điện đi, quay nữa đi, quay cho chết đi, tao không sợ. Bỏ đây tao quay cho”. Bà dứt dây trói ra, cầm lấy bình quay tít, người tung ra khỏi ghế, lao đầu xuống nhà, chết ngất.

Chuyện về Tổng Cục 2- Kỳ V: Cưới vợ cho... chồng ảnh 1
 Trung tướng Nguyễn Văn Là trao quân hàm đại úy cho Vũ Trọng Quyền (điệp viên trong đường dây của bà Đinh Thị Vân).
Bà bị đưa đến trại Vân Đồn rồi chuyển về biệt khu thủ đô. Tại đây, bà tìm cách giữ vững tinh thần cho anh em bạn tù, yêu cầu có chế độ cải thiện cuộc sống cho tù nhân. Anh em tù trong trại coi bà như chị cả.

Về sau này, do chính người của chúng kể lại, bà được biết, có một cuộc nói chuyện giữa Phan Khanh và Dương Văn Hiếu: “Tôi đã có thêm một số tài liệu có thể kết luận: Trần Thị Mỹ tức là Đinh Thị Vân... Chắc chắn nó là giao thông đường dây tình báo trung ương”. Dương Văn Hiếu nói: “Tôi tưởng nó còn ghê gớm hơn ấy chứ. Biết rõ không phải là khó lắm, nhưng đánh ngã cái mụ này mới thật là khó”.

Không khai thác được gì ở bà, địch đưa bà tới sở thú - nơi chúng tra tấn, hành hạ tù nhân bằng những thủ đoạn vô cùng dã man. Bà lấy cái ghim cài đầu, rồi hì hụi khắc lên tường: “Tôi là Trần Thị Mỹ, quê ở Nam Định, bị bắt ngày 19/8/1959, đã qua an ninh quân đội, trại Vân Đồn, trại Lê Văn Duyệt... Hôm nay tôi về đây, sẵn sàng chết ở đây”.

Dương Văn Minh lật Ngô Đình Diệm, rồi Nguyễn Khánh lật Dương Văn Minh. Dương Văn Hiếu quyết định bắn tất cả tù nhân ở trại Lê Văn Duyệt, nhưng rồi hắn và thuộc hạ bị bắt. Bà thoát khỏi nhà tù. Khi xét cho bà về, gã thẩm vấn nói: “Hồ sơ của bác như thế này mà chúng nó giam bác 5 năm à? Lại 5 năm biệt phòng, mỗi năm tính bằng 4 năm tù thường, như thế vị chi là 20 năm. Cha mẹ ơi, bọn quỷ này ác nghiệt quá thôi. Tội nghiệp cho bác”. 

Bà cười, nghĩ thầm: Cả bộ máy phản gián tinh vi, hiểm hóc của bè lũ chúng mày đã thua tao chứ không riêng một đứa nào đâu.

Gửi sớm nhiều tin quan trọng

Chiều 18/5/1964, bà về đến nhà một cơ sở, sau ba ngày ra Tổng nha trình diện, nhờ người quen giúp cho làm ngay được căn cước. Ra tù, về ngay chỗ bị bắt, xin được buôn bán, tức là làm cho địch bị bất ngờ, bà sẵn sàng tư thế lao vào công việc. Trước hết là nắm lại tình hình các cơ sở. Những người trong lưới tình báo bà gây dựng được đều đã luồn sâu leo cao, ở nơi trọng yếu trong các cơ quan quân sự của địch hoặc có quan hệ với những nhân vật đang giữ chức vụ khá quan trọng.

Lãnh đạo của bà nhận xét: “Về mặt chỉ đạo, đồng chí Vân đã gây được lòng tin đối với cơ sở. Về mặt tình cảm, đồng chí đã tạo nên được sự gắn bó, đôi khi còn hơn cả ruột thịt. Cái thế hợp pháp của đồng chí đối với địch vẫn rất thuận lợi, uy tín của đồng chí với cơ sở sau những ngày bị tù đày lại càng được bồi đắp vững chắc hơn. Có thể nói, cây trồng đã kết trái, bây giờ là mùa thu hoạch”.

Thế trận đã cài, mỗi cơ sở giống như một mũi tiến công tranh thủ thời gian giành lấy thắng lợi, khi từ từ, khi đột biến, nhưng luôn luôn giành thắng lợi, và mỗi ngày, thắng lợi một quan trọng hơn. Bà đã cùng cơ sở của mình gửi sớm cho tổ chức những tin quan trọng như: Mỹ sẽ đưa bao nhiêu quân vào miền Nam; sự bố trí giữa quân Mỹ và ngụy, hỗn hợp Mỹ - ngụy; kế hoạch xây dựng nghĩa quân, địa phương quân của chúng trên tất cả 43 tỉnh miền Nam; chiến dịch “ba mũi tên tìm diệt” của Mỹ - ngụy sẽ được tiến hành từng bước ra sao; âm mưu chiến dịch tiêu diệt Trung ương Cục miền Nam - chiến dịch Gian-xơn Xi-ti với ý đồ “đập tan cơ quan đầu não của Việt cộng” của địch; phục vụ chiến dịch Mậu Thân 1968…  

Cho đến ngày cuối cùng bà rời khỏi Sài Gòn, địch vẫn không biết gì về lưới tình báo của bà. Ngày 25/8/1970, bà vinh dự được Đảng, Nhà nước trao danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

(Viết nhân 70 năm ngày thành lập ngành Tình báo Quốc phòng)

 (Còn nữa)

Theo Xuân Ba
Cùng chuyên mục
Đoàn lãnh đạo TPHCM và quận 6 động viên gia đình Thượng úy Phan Tấn Tài

Thủ tướng đề nghị truy tặng Huân chương Chiến công cho Thượng úy công an hy sinh khi làm nhiệm vụ phòng, chống dịch

(PLVN) – Xét đề nghị của Bộ trưởng Bộ Công an và Trưởng ban Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương, Thủ tướng Chính phủ vừa có Tờ trình số 1065/TTr-TTg đề nghị Chủ tịch nước truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhì cho Thượng úy Phan Tấn Tài, Cán bộ, Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an Quận 6, Công an TP HCM, Bộ Công an, đã lập chiến công xuất sắc trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc. 

Đọc thêm

Thủ tướng Phạm Minh Chính gửi thư động viên các lực lượng tuyến đầu phòng, chống dịch COVID-19

Thủ tướng Phạm Minh Chính động viên đội ngũ y bác sĩ tại lễ phát động chiến dịch tiêm chủng vaccine phòng chống COVID-19 trên toàn quốc, ngày 10/7. Ảnh: VGP
(PLVN) – Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa gửi thư động viên, bày tỏ trân trọng, biểu dương và đánh giá rất cao những đóng góp, hy sinh, nỗ lực hết mình của lực lượng tuyến đầu chống dịch. Đảng, Nhà nước và Nhân dân luôn ở bên cạnh, mong các đồng chí tiếp tục thể hiện ý chí “chân cứng đá mềm”, trái tim nhiệt huyết, tấm lòng nhân ái để phục vụ đồng bào, luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ, xứng đáng với niềm tin, sự mong muốn của Đảng, Nhà nước và Nhân dân. 

Sức mạnh dân tộc từ lời kêu gọi của Tổng Bí thư

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ra “Lời kêu gọi gửi đồng bào, đồng chí, chiến sĩ cả nước và đồng bào ta ở nước ngoài về công tác phòng, chống đại dịch COVID-19”.
(PLVN) - Lịch sử bảo vệ dân tộc, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam đã cho thấy mỗi khi đất nước đứng trước những thách thức mới, cần huy động sức mạnh đoàn kết toàn dân, lời hiệu triệu của người lãnh đạo đất nước lại mang đến những sức mạnh thần kỳ.

Hạn chế văn bản vừa ban hành đã thu hồi: Cần quy định toàn diện về soạn thảo, ban hành, xử lý

Hình minh họa.
(PLVN) - Nhằm hạn chế tình trạng văn bản vừa ban hành đã phải thu hồi, đính chính, các chuyên gia pháp luật cho rằng, bên cạnh việc xem xét trách nhiệm một cách nghiêm túc cần nghiên cứu, ban hành văn bản quy định đầy đủ, toàn diện về trình tự, thủ tục soạn thảo, ban hành, xử lý văn bản hành chính trái pháp luật hoặc văn bản không đảm bảo tính hợp lý, khả thi.

Đưa Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng vào cuộc sống: Lâm đồng đề ra giải pháp tạo đột phá

Một trong những ưu tiên của Lâm Đồng thời gian tới là hoàn thiện hệ thống đô thị vệ tinh bên cạnh trung tâm Đà Lạt.
(PLVN) - Trong Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIII và Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XI nhiệm kỳ 2020 – 2025, Lâm Đồng đã đưa ra những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm đến năm 2025 để thực hiện các đột phá chiến lược.

Tuyệt đối không để người dân di chuyển khỏi tỉnh, thành phố nơi cư trú

Ảnh minh họa.
(PLVN) -  Được sự đồng ý của Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam, Văn phòng Chính phủ bổ sung cụm từ “Tuyệt đối không để người dân di chuyển khỏi nơi cư trú từ sau ngày 31/7/2021 tới khi hết giãn cách (trừ những người được chính quyền cho phép)” thành “Tuyệt đối không để người dân di chuyển khỏi tỉnh, thành phố nơi cư trú từ sau ngày 31/7/2021 tới khi hết giãn cách (trừ những người được chính quyền cho phép) ”.

Tình đồng bào mạch ngầm chảy mãi

Nghĩa đồng bào trong lòng lũ dữ.
(PLVN) - Theo khảo sát của Tổ chức Dalia Research (Đức) tại 45 quốc gia và vùng lãnh thổ ở khắp các châu lục vừa được công bố, Việt Nam có tỷ lệ người dân tin tưởng vào các biện pháp ứng phó với dịch COVID-19 của Chính phủ cao nhất thế giới.

Bí thư Hà Nội: Gương mẫu thực hiện Lời kêu gọi của Tổng Bí thư

Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng
(PLVN) - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội Đinh Tiến Dũng cho rằng, hiện nay là lúc hệ thống chính trị từ TP xuống cơ sở và toàn thể nhân dân Thủ đô phải nêu cao tinh thần gương mẫu thực hiện thật tốt Lời kêu gọi của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, siết chặt kỷ luật giãn cách xã hội, tận dụng tối đa “thời gian vàng” để đẩy lùi dịch bệnh.

Hoàn thiện thể chế, chính sách: Bám sát thực tiễn để đổi mới cách làm

Hoàn thiện thể chế, chính sách để tạo nguồn lực cho phát triển đất nước.
(PLVN) -  Để thực hiện thành công ba đột phá chiến lược của Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIII - nhất là việc hoàn thiện thể chế, chính sách - chúng ta phải bám sát thực tiễn để đổi mới cách làm, từ đó giải quyết dứt điểm những “nút thắt” trong phát triển kinh tế - xã hội, huy động mọi nguồn lực cho phát triển đất nước.

Lấy thực tiễn làm thước đo để đưa giải pháp trong phòng, chống dịch

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương về tình hình phòng, chống dịch COVID-19 sáng 30/7/2021.
(PLVN) - Thủ tướng Chính phủ yêu cầu như vậy khi chủ trì Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương về tình hình phòng, chống dịch COVID-19 và phương án tổ chức, triển khai thực hiện các nội dung, nhiệm vụ được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất liên quan đến công tác phòng, chống dịch COVID-19, diễn ra sáng nay (30/7).

Khí thế và niềm tin thực hiện thắng lợi nhiệm vụ công tác Tuyên giáo

Ông Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương.
(PLVN) - Động lực và nguồn lực để ngành Tuyên giáo hoàn thành khối lượng lớn công việc là do toàn ngành đã quyết tâm dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo, quyết liệt trong hành động vì lợi ích chung. Điều đó tiếp tục tạo khí thế và niềm tin để hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ công tác tuyên giáo trong thời gian tới.