Bản sao tài liệu, chứng cứ: Phải cung cấp vào thời điểm nào?

(PLO) - Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 (có hiệu lực  từ 1/7/2016) sau thời gian triển khai đã tạo nhiều thuận lợi cho người dân, đặc biệt trong các vấn đề về cung cấp chứng cứ. Tuy nhiên, bên cạnh đó còn những khó khăn nhất định.
Một phiên tòa dân sự (ảnh minh họa). Một phiên tòa dân sự (ảnh minh họa).

Tòa án phải hướng dẫn đương sự

Theo nguyên tắc của tố tụng dân sự, đương sự có quyền và nghĩa vụ chủ động thu thập, giao nộp chứng cứ cho Tòa án và chứng minh cho yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp. Nghĩa vụ chứng minh trong tố tụng dân sự thuộc về đương sự, chỉ trong một số trường hợp Luật quy định, Tòa án mới có trách nhiệm hỗ trợ đương sự trong việc thu thập chứng cứ. 

Thực tế thi hành Bộ luật Tố tụng  Dân sự (BLTTDS) nhiều năm qua cho thấy, tình trạng cố tình bưng bít, che giấu chứng cứ diễn ra khá phổ biến, việc này không những ảnh hưởng đến quyền lợi của đương sự phía đối lập mà còn gây khó khăn trong việc giải quyết vụ án của các tòa án, bởi thực tế có nhiều vụ án do chứng cứ được cung cấp muộn dẫn đến phải hoãn xử nhiều lần, gây tốn kém công sức, thời gian, tiền bạc. Để khắc phục, BLTTDS 2015 (có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2016), Điều 70 đã quy định hàng loạt quyền, nghĩa vụ của đương sự. Trong đó, đáng chú ý là khoản 9 nêu rõ: “Có nghĩa vụ gửi cho đương sự khác hoặc người đại diện hợp pháp của họ bản sao đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ, trừ tài liệu, chứng cứ mà đương sự khác đã có, tài liệu, chứng cứ quy định tại khoản 2 Điều 109 của Bộ luật này. Trường hợp vì lý do chính đáng không thể sao chụp, gửi đơn khởi kiện, tài liệu, chứng cứ thì họ có quyền yêu cầu Tòa án hỗ trợ”.

Ngoài ra, để đảm bảo các đương sự thực hiện nghiêm chỉnh nghĩa vụ cung cấp cho nhau các tài liệu, chứng cứ, Bộ luật cũng quy định thời hạn giao nộp chứng cứ do thẩm phán được phân công giải quyết vụ việc dân sự ấn định nhưng không được vượt quá thời hạn chuẩn bị xét xử theo thủ tục sơ thẩm, thời hạn chuẩn bị giải quyết việc dân sự theo quy định của Bộ luật này.

Tuy nhiên, sau thời gian triển khai Bộ luật cho thấy, do BLTTDS 2015 không quy định về thời điểm đương sự phải gửi tài liệu, chứng cứ cho đương sự khác hoặc người đại diện hợp pháp của họ. Tuy nhiên, việc quy định đương sự có nghĩa vụ gửi cho đương sự khác bản sao tài liệu, chứng cứ quy định tại khoản 9 Điều 70, khoản 5 Điều 96 BLTTDS năm 2015 là nhằm đảm bảo việc tiếp cận chứng cứ để thực hiện quyền tranh tụng của đương sự trong quá trình Tòa án giải quyết vụ án. Do vậy, theo TANDTC nguyên đơn phải gửi bản sao đơn kiện, tài liệu chứng cứ cho đương sự khác trước thời điểm mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải.

BLTTDS năm 2015 cũng không quy định phương thức đương sự sao gửi tài liệu, chứng cứ cho đương sự khác nên đương sự có quyền lựa chọn phương thức gửi tài liệu, chứng cứ (có thể gửi trực tiếp, qua bưu điện…) và đương sự phải chứng minh với Tòa án đã sao gửi tài liệu, chứng cứ cho đương sự khác.

Đánh giá quy định nói trên là mới, nhằm bảo đảm nguyên tắc tranh tụng trong xét xử, trong quá trình triển khai quy định nói trên, TANDTC yêu cầu các Tòa án địa phương phải giải thích, hướng dẫn cho đương sự để họ thực hiện nghĩa vụ sao gửi, tài liệu chứng cứ cho đương sự khác. Trường hợp đương sự không thực hiện thì Tòa án yêu cầu phải thực hiện. Trường hợp vì lý do chính đáng, không thể sao gửi tài liệu chứng cứ thì đương sự có quyền yêu cầu tòa án hỗ trợ theo quy định.

Hòa giải nhiều lần có phải thực hiện lại thủ tục kiểm tra?

Cũng liên quan đến vấn đề chứng cứ, nhiều địa phương lúng túng là trường hợp Tòa án tiến hành hòa giải nhiều lần thì mỗi lần hòa giải Tòa án có bắt buộc phải tiến hành lại thủ tục kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ không? Tòa án có được hòa giải mà không tiến hành lại thủ tục kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ không? Theo TANDTC, kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải là hai vấn đề khác nhau. Mục đích của phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ là nhằm bảo đảm mọi chứng cứ đều được công khai (trừ trường hợp không được phép công khai) trong quá trình tố tụng; hòa giải là để các bên thương lượng, thỏa thuận việc giải quyết tranh chấp.

Trường hợp Tòa án tiến hành hòa giải nhiều lần thì lần hòa giải đầu tiên Tòa án phải tiến hành theo đúng trình tự phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải theo quy định tại Điều 210 BLTTDS. Đối với các lần hòa giải tiếp theo, Tòa án chỉ tiến hành kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ khi có tài liệu, chứng cứ mới và ghi vào biên bản hòa giải. Trường hợp vụ án dân sự không được hòa giải hoặc không tiến hành hòa giải được quy định tại Điều 206 và 207 BLTTDS năm 2015 thì Thẩm phán tiến hành phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ mà không tiến hành hòa giải. 

Duy Hưng
Cùng chuyên mục
Hình minh họa

Trách nhiệm của báo chí

(PLVN) - Hôm nay (21/6), kỷ niệm 96 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2021). Suốt tuần qua, những người làm báo đã được sống trong không khí tự hào, được tôn vinh; đồng thời cũng thấy rõ hơn trách nhiệm của mình.

Đọc thêm

Ai đã tiếp tay cho Ngân gốm lừa đảo?

Hình ảnh Ngân gốm trên một bài viết của kênh thông tin afamily cách đây 4 năm.
(PLVN) -Mặc dù có vô số người liên tiếp bị lừa đảo trong nhiều năm nay nhưng Ngân gốm vẫn “sống khỏe” và thản nhiên lừa thêm được rất nhiều người. Điều này khiến dư luận đặt ra câu hỏi: Vậy ai đã tiếp tay cho đối tượng này “lừa khỏe”, “lừa dai” tới như vậy?

Từ 23/7/2021: Thí điểm chính sách quản lý đất quốc phòng kết hợp xây dựng kinh tế

Ảnh minh họa
(PLVN) - Từ ngày 23/7/2021, Thông tư 58/2021/TT-BQP của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng hướng dẫn thực hiện quy định về thí điểm một số chính sách để tháo gỡ vướng mắc, tồn đọng trong quản lý, sử dụng đất quốc phòng kết hợp với hoạt động lao động sản xuất, xây dựng kinh tế sẽ chính thức có hiệu lực thi hành.

Làm thêm mùa dịch

Một DN nhà nước nhắc nhở các đơn vị, yêu cầu người lao động không làm thêm những công việc có nguy cơ lây nhiễm COVID-19 như shipper, taxi công nghệ
(PLVN) - Câu chuyện ra văn bản chấn chỉnh nhân viên không được làm thêm trong mùa dịch cho thấy sự khó khăn của không ít doanh nghiệp (DN) khi đối mặt với “cơn bão” COVID-19.

Sáng lên hai chữ “đồng bào”

Đội Cảnh sát giao thông, trật tự của Công an huyện Đức Phổ tặng chiếc xe máy mới cho anh Vĩnh (Ảnh: Công an Đức Phổ).
(PLVN) -Một câu chuyện xúc động được chia sẻ nhiều trên mạng xã hội về các cán bộ, chiến sỹ Đội Cảnh sát giao thông thị xã Đức Phổ, Quảng Ngãi. Một người đàn ông đi xe máy không có bằng lái, chiếc xe không rõ nguồn gốc bị Cảnh sát giao thông tịch thu phương tiện.

Từ ngày 1/8, đi gội đầu, massage, may quần áo sẽ phải đóng thuế VAT

Từ ngày 1/8, đi gội đầu, massage, may quần áo sẽ phải đóng thuế VAT
(PLVN) -  Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 40/2021/TT-BTC hướng dẫn thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Theo thông tư này, từ ngày 1/8 tới đây, những người làm nghề cắt tóc, massage... phải đóng thuế GTGT (VAT). Do đây là loại thuế gián thu, nên điều đó có nghĩa là người đi cắt tóc massag phải đóng thuế. 

Từ 1/7, người dân nộp hồ sơ đăng ký cư trú bằng cách nào?

Ảnh minh họa nguồn Internet
(PLVN) - Theo quy định tại Thông tư 55/2021/TT-BCA ngày 15/5/2021, từ ngày 1/7/2021, người dân có nhu cầu thực hiện các thủ tục đăng ký cư được thực hiện dưới hình thức trực tiếp tại cơ quan đăng ký cư trú, Cổng dịch vụ công Quốc gia, Cổng dịch vụ công Bộ Công an, Cổng dịch vụ công quản lý cư trú.

Nêu gương và lan tỏa

Nêu gương và lan tỏa
(PLVN) - Trong thời gian qua, việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đã được Đảng ta nêu ra và chỉ đạo từ rất sớm, bằng nhiều chỉ thị, nghị quyết, qua nhiều thời kỳ.

“Vacxin ý thức”, có hay không?

Sinh viên Đại học Y khoa Hà Nội khoanh vùng, dập dịch giữa đêm, lấy 10.000 mẫu xét nghiệm tại tuyến đầu Bắc Ninh. (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Lần thứ 4, sau 2 năm chúng ta phải chống chọi và bước vào cuộc chiến với con vi rút vô hình bé tí xíu. Để phòng chống dịch Covid-19, cần bình tĩnh góp tay chung với cộng đồng ra sao, cần phải khai báo y tế như thế nào, hợp tác cách ly như thế nào, có cần phải hoang mang hay không? Trách nhiệm cá nhân trong việc này ra sao… là những điều dường như không ít người còn nửa vời.

Đề xuất mới về quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế

Đề xuất mới về quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế
(PLVN) - Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 82/2018/NĐ-CP của Chính phủ quy định về quản lý khu công nghiệp và khu kinh tế. Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang lấy ý kiến góp ý của nhân dân đối với dự thảo này tại Cổng Thông tin điện tử của Bộ.