Cách mạng công nghệ 4.0 là cơ hội lịch sử của những người làm công tác pháp luật

(PLVN) - Chiều 24/6, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã đến tham dự và chủ trì Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và những vấn đề pháp lý đặt ra cho việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam” do Bộ Tư pháp đăng cai tổ chức. Tại đây, Thủ tướng Chính phủ đã có bài phát biểu chỉ đạo quan trọng liên quan đến chủ đề của Hội thảo.
Cách mạng công nghệ 4.0 là cơ hội lịch sử của những người làm công tác pháp luật

Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng hoan nghênh việc tổ chức Hội thảo với những chuyên đề rất sâu, rất thời sự, đồng thời đánh giá cao thành phần tham dự Hội thảo, nêu nhiều vấn đề mang tính cấp bách hiện nay.

Thủ tướng nhấn mạnh, cách mạng công nghiệp 4.0 đang tác động, ảnh hưởng sâu rộng đến cấu trúc các mối quan hệ trong nền kinh tế toàn cầu. Việt Nam cũng không phải là ngoại lệ. Đó là thay lao động bằng tự động hóa, thay vốn bằng trí thức, dữ liệu, thay đổi toàn bộ mối quan hệ giữa chính quyền với người dân, chủ thể trong nền kinh tế thông qua việc xóa bỏ cơ chế trung gian, kết nối trực tiếp…, đặc biệt là thay đổi thói quen tiêu dùng, hành vi ứng xử của toàn xã hội.

Việt Nam đang đứng trước cơ hội rất lớn để thực hiện khát vọng xây dựng quốc gia thịnh vượng, hùng cường, có thể ứng dụng công nghệ lõi, trí tuệ nhân tạo, kết nối vạn vật, dữ liệu lớn, công nghệ chuỗi khối, điện toán đám mây… – những công nghệ phục vụ cho phát triển kinh tế, xã hội. Những công nghệ tiên tiến cùng với chất lượng nguồn nhân lực, năng lực thể chế quyết định tăng trưởng trong dài hạn, là chìa khóa đột phá nguồn tài nguyên công nghệ. Như vậy, có thể nói công nghệ - nguồn nhân lực - thể chế là chìa khóa phát triển cho Việt Nam.

Đứng trước cơ hội này, thời gian qua, Thủ tướng cho hay, Việt Nam đã có một số thành công đáng khích lệ. Theo đó, chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu của Việt Nam liên tục tăng, dẫn đầu nhóm quốc gia tăng trưởng trung bình. Cụ thể, năm 2017 tăng 12 bậc, năm 2018 tăng tiếp 2 bậc, xếp thứ 45/100 quốc gia… Ngoài ra, Việt Nam đứng thứ 4 ASEAN về tốc độ internet, đứng thứ 3 ASEAN về tỷ lệ người dùng điện thoại thông minh, đứng thứ 2 ASEAN về tốc độ tăng trưởng về thanh toán qua điện thoại di động. 

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, yêu cầu với hệ thống pháp luật là phải đảm bảo phát triển bền vững, an toàn, an ninh, chủ quyền quốc gia, lấy quyền và lợi ích công dân làm trọng tâm
Các nguồn lực đang dịch chuyển theo hướng tích cực, có sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước. Doanh nghiệp đã quan tâm đầu tư cho khoa học công nghệ đổi mới sáng tạo, một số doanh nghiệp công nghệ đã có bước tăng trưởng ngoạn mục, tạo dựng nên các thương hiệu uy tín như Viettel, VNPT, Vingroup, FPT…

Bên cạnh kỳ vọng thành công, theo Thủ tướng, chúng ta cũng cùng nhau nhận thức đâu là thách thức với Việt Nam trong cách mạng công nghiệp 4.0 để có giải pháp khắc phục. Đó là trình độ khoa học – công nghệ có khoảng cách khá xa so với các quốc gia dẫn đầu khu vực Đông Nam Á, nhất là khoảng cách giữa nghiên cứu khoa học – công nghệ với phát triển ứng dụng vào đời sống xã hội, sản xuất; hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia còn non trẻ, manh mún; nghiên cứu phát triển trong khu vực doanh nghiệp còn ít, thiếu kết nối hiệu quả với các trường đại học, viện nghiên cứu; chưa xây dựng môi trường chính sách, pháp luật phù hợp để huy động nguồn lực, tận dụng thế mạnh công nghệ 4.0. 

“Sự chậm trễ này đôi khi còn là rào cản làm nhụt nhuệ khí đổi mới sáng tạo, làm nản tâm huyết cống hiến, trí tuệ của nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao, khiến chúng ta không thể đột phá và dễ tụt lại phía sau” – Thủ tướng tâm tư.

Yêu cầu cấp bách trong thời đại công nghệ 4.0 là xây dựng và hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật nên Hội thảo là dịp để nhận diện rõ những vướng mắc về thể chế, pháp lý cần giải quyết, đồng thời đề xuất giải pháp, hiến kế với Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Trước hết, chúng ta cần nhận diện chính xác những vấn đề pháp lý phát sinh, đặc biệt khi công nghệ đang làm mờ dần ranh giới giữa các quốc gia, cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang biến những vấn đề pháp lý quốc tế thành vấn đề pháp lý của quốc gia và ngược lại. 

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu chụp ảnh lưu niệm với các đại biểu tham dự Hội thảo
Điển hình được Thủ tướng nêu là trong lúc chúng ta đang nghiên cứu giải pháp điều chỉnh mô hình kinh tế chia sẻ, tài sản mã hóa, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo thì mới đây Facebook đã công bố chuẩn bị phát hành tiền điện tử, được nhiều công ty công nghệ lớn hỗ trợ. Những vấn đề này tác động trực tiếp tới chúng ta, đòi hỏi phải có phản ứng chính sách kịp thời và giải pháp pháp lý phù hợp. Vì vậy, Thủ tướng rất trân trọng các ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của đại biểu tại Hội thảo.

Nhắc lại nhiều chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về tăng cường năng lực tiếp cận cách mạng công nghiệp lần thứ tư, phát triển Chính phủ điện tử, Thủ tướng cho biết thêm ngay trong sáng 24/6 ông đã trực tiếp khai trương E-cabinet, một nội dung quan trọng của Chính phủ điện tử, tiến tới Chính phủ số. Thủ tướng khẳng định tới đây sẽ có những chỉ đạo mang tầm chiến lược về dữ liệu số quốc gia trong cách mạng công nghiệp lần thứ tư để hướng tới một Việt Nam số, trong đó tất cả ngành nghề, lĩnh vực đều hướng tới kết nối số, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và thay đổi không ngừng để thích nghi môi trường số hóa.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cùng các Lãnh đạo, nguyên Lãnh đạo Bộ Tư pháp, Viện trưởng Viện Khoa học pháp lý
 Bên cạnh xây dựng hạ tầng số hóa, tài nguyên số, hệ sinh thái kinh tế kỹ thuật số thì thể chế chính sách số là một nhiệm vụ quan trọng, tiên phong. Ngay với E-cabinet, Thủ tướng đặt câu hỏi đâu là thể chế để làm việc này thì chưa rõ, nên đây mới là thí điểm, rút kinh nghiệm. Vì vậy, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương cần tích cực hơn nữa trong thực hiện đầy đủ, nghiêm túc những chỉ đạo chiến lược này, đẩy nhanh tốc độ thiết kế, thực thi chính sách, quy định pháp luật thì mới phát huy được năng lực sáng tạo, chủ động của người dân, doanh nghiệp, các chủ thể xã hội khác trong nền kinh tế kỹ thuật số. 

“Đây là cơ hội lịch sử mà những người làm công tác pháp luật cần tích cực nhấn mạnh, còn ngược lại sẽ bị ảnh hưởng. Việc thiết kế cơ chế, chính sách phải đồng bộ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo với những tư duy mới phù hợp với xu thế thế giới” – Thủ tướng nói đầy thôi thúc.

Theo Thủ tướng, yêu cầu với hệ thống pháp luật là phải đảm bảo phát triển bền vững, an toàn, an ninh, chủ quyền quốc gia, lấy quyền và lợi ích công dân làm trọng tâm, thúc đẩy khoa học – công nghệ tiên tiến, khả năng đổi mới sáng tạo và xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao, đảm bảo quản lý nhà nước trên không gian mạng để bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của các chủ thể có liên quan. Trước mắt, cần nhanh chóng xây dựng khung chính sách đối với mô hình kinh doanh mới, ứng dụng công nghệ cao, mô hình kinh tế chia sẻ, quản lý các tài sản kỹ thuật số, tài sản mã hóa, các phương thức thanh toán mới… 

“Tư duy không quản được thì cấm là điều cần lưu ý trong xây dựng thể chế” – Thủ tướng nhắc nhở và cho rằng những vấn đề công nghệ 4.0 cũng liên quan trực tiếp đến quá trình hoạch định, xây dựng chính sách pháp luật. Do đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng nhân lực pháp luật cũng cần bắt kịp các xu thế mới.

Ngoài ra, những công nghệ tiên tiến có thể ứng dụng được trong công tác thực thi thể chế, pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật như công nghệ cảm biến thông minh, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, kết nối vạn vật… hoàn toàn có thể ứng dụng trong phổ biến, giáo dục pháp luật, kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật, theo dõi thi hành pháp luật để kịp thời ngăn ngừa, xử lý vi phạm pháp luật, khắc phục tình trạng “nhờn luật” còn khá phổ biến trên nhiều lĩnh vực đang gây bức xúc xã hội.

Một điều quan trọng nữa là tư duy làm chính sách, pháp luật trong cách mạng 4.0 cần những giải pháp vượt ra ngoài tư duy truyền thống mới thúc đẩy đổi mới sáng tạo… Bởi thế, các bộ, ngành cần khẩn trương rà soát pháp luật hiện hành, đánh giá rõ hơn về tính tương thích với cách mạng công nghiệp lần thứ tư, kịp thời có đề xuất hướng tiếp tục bổ sung, hoàn thiện. Trước mắt, tập trung rà soát đề xuất khung pháp lý thử nghiệm các thí điểm của Chính phủ nhằm thúc đẩy mô hình kinh doanh mới, ứng dụng công nghệ. 

Đối với từng bộ, ngành cụ thể, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tư pháp tập trung nghiên cứu, đề xuất những vấn đề đặt ra, tham mưu các giải pháp đẩy mạnh quá trình xây dựng, ban hành, tổ chức thực thi hiệu quả pháp luật trong cách mạng công nghiệp lần thứ tư, đảm bảo xây dựng, thực thi pháp luật luôn bắt kịp và đồng điệu với nhịp đập ngày càng nhanh của nền kinh tế, đáp ứng nhu cầu phát triển của người dân, doanh nghiệp. Bộ Tư pháp cần sớm hình thành ý tưởng chiến lược xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam. 

Đặc biệt, Bộ Tư pháp đang được giao xây dựng sửa đổi Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì cần nghiên cứu các vấn đề đặt ra đối với quy trình soạn thảo, ban hành, giám sát thực thi pháp luật, bảo đảm yêu cầu ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, tận dụng thời cơ 4.0, xây dựng Chính phủ điện tử, công tác dự báo, phân tích phản ứng chính sách một cách kịp thời, chính xác, theo kịp sự thay đổi nhanh chóng của đời sống xã hội, tăng cường hiệu quả phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương, xây dựng cơ chế phản hồi thông tin chính xác, nhanh chóng trong thi hành chính sách, pháp luật.

Với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, cần sớm hoàn thiện, trình Chính phủ ban hành Chiến lược quốc gia về tận dụng cách mạng 4.0; Bộ Công an khẩn trương hoàn thiện, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu định danh quốc gia, hoàn thiện hướng dẫn thực thi Luật An ninh mạng; Ngân hàng Nhà nước cần khẩn trương đánh giá tác động của việc xuất hiện mô hình một số đồng tiền kỹ thuật số, sớm hoàn thiện ban hành các quy định về các hình thức huy động vốn cộng đồng mới.

Bộ Thông tin và Truyền thông thì tập trung thể chế, nguồn lực thúc đẩy hạ tầng công nghệ thông tin, sớm triển khai mạng 5G, phối hợp xây dựng hệ thống thanh toán điện tử; Bộ Tài chính nghiên cứu đề xuất sử dụng linh hoạt công cụ tài chính để làm đòn bẩy ứng dụng công nghệ, tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện pháp luật về thuế nhằm khuyến khích nhân tài công nghệ thông tin nhưng đảm bảo thu đúng, thu đủ thuế thu nhập của doanh nghiệp, cá nhân…

Hoàng Thư

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Quan tâm hoàn thiện thể chế bảo vệ quyền con người, quyền công dân

Quan tâm hoàn thiện thể chế bảo vệ quyền con người, quyền công dân

(PLVN) - Một trong những nội dung mới, rất tiến bộ của Hiến pháp năm 2013 chính là các quy định về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Nghị quyết số 718/NQ-UBTVQH13 ban hành Kế hoạch tổ chức triển khai thi hành Hiến pháp cũng đặt ra yêu cầu ưu tiên sửa đổi, bổ sung, ban hành mới các văn bản pháp luật về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Nhờ vậy, qua 5 năm thi hành Hiến pháp năm 2013, kết quả hoàn thiện thể chế về nội dung này là rất tích cực.


Đọc thêm

Khi bức màn giả dối, gian lận thi cử bị xé toạc...

Khi bức màn giả dối, gian lận thi cử bị xé toạc...
(PLVN) - Khi bức màn giả dối, gian lận thi cử bị xé toạc thì sự trung thực trở lại, kết quả của kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa qua không những chỉ phản ánh sát thực tế chất lượng học tập của học sinh ở từng địa phương mà còn là một minh chứng không thể chối cãi cho việc gian trá nâng điểm xảy ra ở các tỉnh vào năm trước.

Nghĩ về hành trình 'trả nợ dân' của Bộ trưởng Đào Ngọc Dung

Nghĩ về hành trình 'trả nợ dân' của Bộ trưởng Đào Ngọc Dung
Giải quyết hồ sơ tồn đọng chưa bao giờ là dễ khi mà hồ sơ, giấy tờ gốc không còn; người giao nhiệm vụ, người biết sự việc và làm chứng đã mất... thì con số hơn 2.000 liệt sĩ và 2.600 thương binh được xác nhận mà phần đa là từ thời kỳ chống Pháp thật ý nghĩa dẫu cho có muộn mằn.

Nga nói về việc hợp tác với Ukraine sau bầu cử

Nga nói về việc hợp tác với Ukraine sau bầu cử
(PLVN) - Các liên lạc giữa nghị viện Nga và Ukraine phải được khởi động lại để hàn gắn mối quan hệ giữa Kiev và Moscow, Chủ tịch Ủy ban các vấn đề quốc tế của Duma Quốc gia Nga Leonid Slutsky nhấn mạnh.

Nguồn cơn không ai ngờ dẫn đến căn bệnh “mèo nhảy nhót”

Nguồn cơn không ai ngờ dẫn đến căn bệnh “mèo nhảy nhót”
(PLVN) - Mọi việc bắt đầu khá đơn giản, với việc những chú mèo bỗng dưng “nhảy nhót” trên đường phố, đôi khi gục luôn xuống và tử vong. Còn ở trong những ngôi nhà ở một làng chài tại Nhật Bản, một vài thành viên trong gia đình tự nhiên hét lên một cách không kiểm soát hay đang ăn bỗng ném đũa xuống mâm. 

Vụ thu hồi sổ đỏ tại chung cư Mường Thanh: Chính quyền cấp sai, người dân chịu thiệt hại?

Vụ thu hồi sổ đỏ tại chung cư Mường Thanh: Chính quyền cấp sai, người dân chịu thiệt hại?
(PLVN) -Mới đây, Sở Tài nguyên Môi trường Hà Nội (Sở TN&MT) đã có các thông báo và các quyết định về việc thu hồi, hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở (gọi tắt là sổ đỏ) tại 14 tòa chung cư do Tập đoàn Mường Thanh đầu tư xây dựng do không đúng quy định pháp luật về đất đai. Việc thu hồi này đã gây bức xúc trong cộng đồng dân cư sinh sống ở đây. Họ cho rằng như vậy quá vô lý, vì chủ đầu tư nếu có sai phạm thì không thể bắt ép người dân nộp lại sổ đỏ.

Tập trung tư vấn, dạy nghề, hỗ trợ nông dân

Tập trung tư vấn, dạy nghề, hỗ trợ nông dân
(PLVN) - Ngày 22/7, tại Hà Nội, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đã khai mạc Hội nghị Ban Chấp hành khóa VII lần thứ 3. Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Thào Xuân Sùng chủ trì hội nghị.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%