Nạn tảo hôn đang diễn biến theo chiều hướng phức tạp

(PLVN) - Luật Hôn nhân và Gia đình (HNGĐ) năm 2014 đã quy định tuổi kết hôn của nữ là đủ 18 tuổi, tuổi kết hôn của nam là đủ 20 tuổi. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng quy định về tuổi kết hôn cho thấy tình trạng tảo hôn vẫn diễn ra, dù cơ quan chức năng đã có nhiều biện pháp, giải pháp can thiệp.
Nạn tảo hôn đang diễn biến theo chiều hướng phức tạp

Tránh tình trạng vận dụng tùy tiện

Điểm a Khoản 1 Điều 8 Luật HNGĐ 2014 quy định điều kiện về độ tuổi kết hôn của hai bên nam, nữ: “Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên”. Quy định này về cơ bản là sự kế thừa của pháp luật HNGĐ Việt Nam, góp phần làm cho việc kết hôn và quan hệ hôn nhân được lành mạnh, góp phần thực hiện tốt chức năng xã hội của hôn nhân. Ở góc độ y tế, từ đủ 18 tuổi trở lên, cơ thể người phụ nữ mới trưởng thành về sinh lý và có thể mang thai, sinh ra những đứa trẻ khỏe mạnh.

Phó Giám đốc Sở Tư pháp TP Hà Nội Phạm Thanh Cao cũng đánh giá, việc quy định về độ tuổi kết hôn theo Luật HNGĐ 2014 là sự kế thừa hợp lý dựa trên cơ sở khoa học và cơ sở xã hội, phản ánh sự phù hợp với mức độ phát triển tâm sinh lý của con người Việt Nam. Việc quy định độ tuổi kết hôn còn gắn liền với khả năng phát triển về tư duy nhận thức, gắn với mức độ độc lập, tự chủ của chủ thể để thực hiện các chức năng gia đình. 

Theo ông Cao, việc tính tuổi tròn như Luật HNGĐ 2014 (nam từ đủ 20, nữ từ đủ 18) là để tránh vận dụng tùy tiện quy định về độ tuổi kết hôn. Trước đây, chỉ cần bước sang tuổi 18 đối với nữ và 20 tuổi đối với nam là được phép kết hôn. Điều đó dễ dàng tạo ra những kẽ hở nhất định để các bên kết hôn vi phạm điều kiện về độ tuổi. Đồng thời, việc quy định về độ tuổi kết hôn như Luật HNGĐ đã đồng bộ và thống nhất được với các quy định của pháp luật dân sự, hình sự… 

Phát sinh 2 bất cập lớn trong thực tiễn

Có điều, việc quy định tuổi kết hôn chênh lệch của nam và nữ cũng đặt ra vấn đề về bảo đảm bình đẳng giới, về sự đồng bộ với năng lực hành vi dân sự của người thành niên trong Bộ luật Dân sự 2015. Theo đó, người đủ 18 tuổi là người đã thành niên và người đủ 18 tuổi có năng lực hành vi dân sự đầy đủ. Bởi thế, nhiều ý kiến đề nghị xem xét quy định nam, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên được kết hôn để đảm bảo sự đồng bộ, thống nhất với các văn bản luật và điều ước quốc tế có liên quan.

Hơn nữa, khoa học đã chứng minh, nam giới trong độ tuổi 18-55 và nữ giới trong độ tuổi 18-35 thì tinh trùng và trứng có chất lượng tốt, có khả năng sinh ra những đứa trẻ khỏe mạnh. Nếu chất lượng tinh trùng và trứng không tốt sẽ có nhiều nguy cơ sinh ra đứa trẻ bị hội chứng Down hoặc mắc các bệnh rối loạn di truyền. Tuổi càng cao, nguy cơ này càng lớn. Vì vậy, nếu cho phép nam, nữ cùng từ đủ 18 tuổi trở lên được phép kết hôn thì dưới góc độ y tế là phù hợp. 

Tuy nhiên, bất cập lớn nhất trong thực tiễn áp dụng quy định về tuổi kết hôn là tình trạng tảo hôn vẫn diễn ra. Đơn cử, tại Sóc Trăng, theo thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh thì tình trạng tảo hôn có sự biến động không ổn định. Cụ thể, năm 2015 xảy ra 140 vụ; năm 2016 xảy ra 218 vụ; năm 2017 xảy ra 157 vụ; năm 2018 xảy ra 267 vụ. Tình trạng tảo hôn chỉ được phát hiện khi vợ chồng có con và yêu cầu đăng ký khai sinh.

Nhiều trường hợp tảo hôn dẫn đến các hệ lụy như không làm khai sinh cho con đúng quy định ảnh hưởng đến quyền lợi của trẻ, tranh chấp con khi khai sinh của con không ghi tên cha (do chưa đủ tuổi kết hôn, không có đăng ký kết hôn), phát sinh thêm thủ tục công nhận cha cho con sau này (tốn thời gian của cán bộ, người dân, công sức đi thẩm định, mẫu biểu). 

Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam Bùi Thị Hòa chia sẻ, tảo hôn thực ra không phải vấn đề mới và đã có nhiều biện pháp, giải pháp can thiệp nhưng vẫn phổ biến ở khu vực miền núi, dân tộc thiểu số. Theo khảo sát quốc gia về tình hình kinh tế - xã hội 53 dân tộc thiểu số, tỷ lệ tảo hôn của 53 dân tộc thiểu số lên tới 26,59% (nam 26,04% và nữ 27,12%). 

Đáng lưu ý là một số đánh giá gần đây của các chuyên gia đã chỉ ra rằng tảo hôn đang có xu hướng tăng ở khu vực trung tâm đô thị. Nghiên cứu của nhóm bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Trung ương cho thấy, trong năm 2017 – 2018, tỷ lệ sinh ở tuổi vị thành niên tại Bệnh viện ở mức cao với 227 sản phụ, trong đó có 178 trường hợp đã lập gia đình. Số sản phụ 17 – 18 tuổi chiếm 83,5%, 34 sản phụ từ 14 – 16 tuổi. 

Báo cáo sơ kết thi hành Luật HNGĐ 2014 của Bộ Tư pháp thẳng thắn cho biết, vấn đề tảo hôn đang gặp rất nhiều khó khăn về phương hướng giải quyết. Bà con vùng đồng bào dân tộc hiểu quy định của pháp luật về tuổi kết hôn song do phong tục, tập quán đã đi vào cuộc sống của người dân từ rất lâu đời. Các gia đình thường dựng vợ gả chồng cho con từ rất sớm nên mặc dù việc kết hôn không được đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền, nhưng hai bên gia đình vẫn tổ chức đám cưới theo phong tục, tập quán, họ hàng hai bên, cộng đồng dân cư của cả bản vẫn mặc nhiên công nhận đó là một cặp vợ chồng.  

T.Quyên
Loading...

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Cứu sống bệnh nhân bị viêm cơ tim tối cấp

Cứu sống bệnh nhân bị viêm cơ tim tối cấp
(PLVN) - Ngày 18/8, Bệnh viện (BV) Trung ương Huế cho biết, vừa cứu sống bệnh nhân một nữ bệnh nhân bị viêm cơ tim tối cấp bằng kỹ thuật oxy hóa qua màng ngoài cơ thể (ECMO). Đây là bệnh lý nghiêm trọng có tỷ lệ biến chứng tử vong cao (nguy cơ tử vong đến 70%) nếu không được điều trị tích cực kịp thời.

Hùng Lekima kể “nỗi đau” rác thải qua ảnh

Hùng Lekima kể “nỗi đau” rác thải qua ảnh
(PLVN) - Hùng Lekima trở thành nhiếp ảnh gia đầu tiên thực hiện hành trình xuyên Việt kéo dài 43 ngày đêm, chụp hàng nghìn bức ảnh về thực trạng kinh hoàng của rác thải nhựa dọc đường bờ biển Việt Nam. Trong chuyến độc hành này, anh gặp những hôm mưa gió, đêm tối không có đèn đường phải đi qua những cung đường xấu, hoang vắng không bóng người, rủi ro bất trắc luôn rình rập.

Vụ chiến sỹ CAND tử vong bất thường: Sự việc liệu có bị lãng quên?

Vụ chiến sỹ CAND tử vong bất thường: Sự việc liệu có bị lãng quên?
(PLVN) - Đã hơn 40 ngày kể từ ngày chiến sỹ Đỗ Triệu Anh tử vong, đến nay gia đình và người thân vẫn chưa có được kết quả khám nghiệm pháp y xác định nguyên nhân tử vong của chiến sỹ Anh. Bố mẹ chiến sỹ Anh vẫn ngày đêm mong mỏi các cơ quan chức năng sớm có câu trả lời về nguyên nhân tử vong với các dấu hiệu bất thường trên thi thể của con trai mình.
Loading...

Nam thanh niên bị chém dã man: Vì sao chưa khởi tố vụ án?

Nam thanh niên bị chém dã man: Vì sao chưa khởi tố vụ án?
(PLVN) - Anh Trần Phước Đạt (28 tuổi, ở xã Tân Kiên, huyện Bình Chánh, TP HCM) đang ngồi chơi ở quán karaoke thì bất ngờ bị nhóm thanh niên lao vào chém xối xả, phải nhập viện cấp cứu nhưng nhiều bộ phận cơ thể bị đứt lìa không thể nối lại. Trong khi công an huyện Bình Chánh đang chờ củng cố hồ sơ thì luật sư cho rằng có thể khởi tố vụ án ngay sau khi sự việc xảy ra.

Balsamic - Vua của các loại giấm chỉ dành cho giới “lắm tiền nhiều của”

Balsamic - Vua của các loại giấm chỉ dành cho giới “lắm tiền nhiều của”
(PLVN) - Những người yêu thích Ẩm thực châu Âu hẳn không còn thấy xa lạ với giấm Balsamic - một loại gia vị nổi tiếng làm nên nhiều món ăn châu Âu hấp dẫn. Tuy nhiên không phải ai cũng muốn chi ra một số tiền lớn để mua một chai giấm nhỏ này, thường chỉ có giới “lắm tiền nhiều của” mới đủ điều kiện thưởng thức nó.
“Ông trùm” dược phẩm bị phạt 3 tỉ USD

“Ông trùm” dược phẩm bị phạt 3 tỉ USD

(PLVN) - Năm 2012, hãng dược nổi tiếng của Anh GlaxoSmithKline đã phải thừa nhận các cáo buộc hình sự và chấp nhận trả khoản tiền phạt 3 tỉ USD để dàn xếp vụ kiện về gian lận y tế lớn nhất từ trước đến nay tại Mỹ, cũng là khoản tiền lớn nhất mà một công ty dược phải trả vì những hành vi kinh doanh không lành mạnh của mình.
Những người 'giữ lửa' trên rẻo cao

Những người 'giữ lửa' trên rẻo cao

(PLVN) - Trong một lần tình cờ, khi theo chân anh Cường - một youtuber có đam mê với vùng đất Tây Bắc, tôi đã may mắn được gặp ông Tho, anh Tống. Họ là những người thợ tài hoa nơi vùng cao hẻo lánh, đang ngày ngày gìn giữ những kinh nghiệm quý giá về nghề rèn dao đậm đà bản sắc dân tộc. Tuy nhiên, những bí kíp tuyệt vời đó đang đứng trước nguy cơ thất truyền vì cái nghèo, cái thiếu vẫn còn đang đeo bám nơi đây…

Đi xuất khẩu lao động bị lọt vào hang ổ bắt cóc

Đi xuất khẩu lao động bị lọt vào hang ổ bắt cóc
(PLVN) - Không đi xuất khẩu lao động (XKLĐ) qua các công ty chính thống, hàng trăm người dân lao động tự do tại các miền quê ở Nghệ An đã tự tìm đường sang Trung Quốc lao động “chui” nhằm giảm chi phí với những  thủ tục khắt khe. Tuy nhiên, đối mặt với đó là những hệ lụy khôn lường về an ninh, trật tự, thậm chí cả tính mạng, chưa kể bị bán, bị bắt cóc tống tiền người thân…

Mông lung phạt hành chính khiêu dâm trong thể thao?

Mông lung phạt hành chính khiêu dâm trong thể thao?
(PLVN) - Ngày 1/8, Nghị định 46/2019 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thể thao chính thức có hiệu lực. Song ngay từ những ngày đầu được áp dụng, Nghị định trên đã gây tranh luận khi đưa ra quy định xử phạt đối với hành vi sử dụng bài tập, môn tập thể thao hoặc các phương pháp tập luyện, thi đấu thể thao mang tính chất khiêu dâm, đồi trụy...

Con cháu “Vua Mèo” trao lại kỷ vật vô giá cho đất nước

Con cháu “Vua Mèo” trao lại kỷ vật vô giá cho đất nước
(PLVN) - Cách đây hơn 70 năm, đã diễn ra một cuộc gặp gỡ lịch sử giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh và ông Vương Chí Sình. Cuộc gặp là minh chứng rõ nét mang tính bước ngoặt, đánh dấu sự kiện ông Vương Chí Sình - thủ lĩnh đồng bào H’Mông - đi theo tiếng gọi của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh giữ yên vùng biên ải Mèo Vạc - Đồng Văn và cùng quân dân cả nước đóng góp sức người, sức của trong 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp làm nên thắng lợi có ý nghĩa lịch sử Điện Biên Phủ năm 1954. 
Đóng học phí bằng chai nhựa, điều chỉ có ở Nigeria

Đóng học phí bằng chai nhựa, điều chỉ có ở Nigeria

(PLVN) - Một hoạt động rất nhân văn đang diễn ra tại một số trường học ở Negeria, khi mà hơn 1.000 trẻ em được đến trường với cặp sách và quần áo mới mà không mất tiền học phí, thay vào đó họ đóng chai nhựa cho nhà trường.