Kiện Bộ Xây dựng đòi bồi thường được không?

(PLO) - Nhiều câu hỏi đặt ra về trách nhiệm của Bộ Xây dựng trong việc ban hành Thông tư 16/2010/TT-BXD có nội dung trái pháp luật khi cho phép tính diện tích căn hộ chung cư từ tim tường dẫn đến thiệt hại cho hàng vạn người dân mua nhà.
Như Báo Pháp luật Việt Nam đã đề cập, nhiều bạn đọc gọi điện hoặc trực tiếp đến Báo đề nghị được tư vấn pháp luật về việc “đòi bồi thường” khi Bộ Xây dựng “sửa sai” bằng việc ban hành Thông tư 03/2014/TT-BXD sửa đổi một số nội dung của Thông tư 16/2010/TT-BXD ngày 1/9/2010 quy định cụ thể và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định 71/2010/NĐ-CP của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Nhà ở. 
Khi Thông tư 16/2010/TT-BXD đang có hiệu lực, bất đồng phát sinh giữa người mua nhà và chủ đầu tư về cách tính diện tích đã xảy ra nhưng người mua nhà luôn là người thua cuộc trong các cuộc cãi lý vì chủ đầu tư đã viện dẫn căn cứ pháp lý là Thông tư 16/2010/TT-BXD để bảo vệ cho việc áp đặt cách tính của họ. Phải nói thêm rằng, người mua chung cư không bao giờ được quyền đưa ra điều kiện của hợp đồng. Việc của họ là phải trả tiền nếu muốn có nhà ở và nếu muốn bàn điều kiện thì “xin mời” đi cho. 
Ngay cả thời điểm này, khi bất động sản rơi vào trạng thái ế ẩm, đóng băng thì quyền đàm phán về hợp đồng của người mua vẫn là một quyền xa xỉ. Bên bán là người quyết định sẽ bán như thế nào và theo điều kiện nào. Do đó, khi tính diện tích từ tim tường mang lại tiền bạc cho chủ đầu tư lại có căn cứ pháp luật là Thông tư 16/2010/TT-BXD để “chống lưng” thì đương nhiên nhiều nhà đầu tư sẽ muốn làm… theo luật. Thực tế, nhiều dự án chung cư có mâu thuẫn giữa người mua và chủ đầu tư đã bắt nguồn từ quy định về cách tính diện tích của Bộ Xây dựng.
Mặc dù quy định về cách tính diện tích nhà trong Thông tư 16/2010/TT-BXD chỉ mang tính tùy nghi (hai bên mua bán nhà có thể chọn một trong hai cách tính diện tích nhà) nhưng thực tế đã khiến nhiều người dân mất tiền còn chủ đầu tư thì tận dụng triệt để. 
Những bất hợp lý này đã được Bộ Xây dựng sửa đổi tại Thông tư 03/2014/TT-BXD sau nhiều sức ép của công luận, ý kiến của cơ quan kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật và cơ quan nhà nước cấp trên đã vạch mặt chỉ tên cái sai của Thông tư 16/2010/TT-BXD. Vậy, phải chăng sau khi Bộ Xây dựng sửa sai là hết trách nhiệm? Còn quyền lợi của người mua nhà sẽ được giải quyết như thế nào thì người dân phải tìm đến cơ quan nào để hỏi?
Trách nhiệm chính trị
Nhiều người đã phản ứng quyết liệt đối với việc ban hành văn bản quy phạm có nội dung trái pháp luật của Bộ Xây dựng, thậm chí còn đòi kiện Bộ Xây dựng để yêu cầu bồi thường theo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước. Luật sư Trần Văn Toàn, Văn phòng Luật sư Khánh Hưng trao đổi về vấn đề này.
Thưa Luật sư, có ý kiến cho rằng Bộ Xây dựng phải bồi thường cho người mua nhà bị chủ đầu tư tính cả diện tích tường và hộp kỹ thuật, ông có đánh giá như thế nào về vấn đề này?
Luật sư Trần Văn Toàn 
- Tôi có thể hiểu được sự bức xúc của người dân khi phải bỏ ra một số tiền không nhỏ để sở hữu thứ mà họ không được sở hữu do cách tính diện tích bất công của chủ đầu tư. Giờ đây, họ đổ lỗi cho Bộ Xây dựng vì ban hành văn bản quy phạm pháp luật không đúng pháp luật.
Tuy nhiên, trường hợp này người dân không thể đòi Bộ Xây dựng bồi thường thiệt hại đối với số tiền mà họ đã phải trả “oan” cho chủ đầu tư. Vì các lý do:
Thứ nhất, theo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, người dân không có quyền đòi bồi thường thiệt hại do hành vi ban hành văn bản quy phạm pháp luật trái pháp luật gây ra. Cán bộ, công chức chỉ phải bồi thường cho người dân khi có hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực quản lý hành chính hoặc tố tụng, trực tiếp gây thiệt hại cho người dân. Khi đó, căn cứ vào Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, người dân có quyền đòi bồi thường. Trong trường hợp này, việc ban hành Thông tư 16 của Bộ Xây dựng là ban hành một chính sách, ban hành văn bản quy phạm pháp luật chứ không phải là hành vi hành chính, công vụ của công chức trong quản lý hành chính hoặc tố tụng nên không thể đòi bồi thường theo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.
Thứ hai, việc đòi bồi thường thì phải chứng minh mối quan hệ nhân quả giữa lỗi của người gây thiệt hại với thiệt hại. Trường hợp này, việc người dân trả tiền cho chủ đầu tư dựa vào hợp đồng mua bán nhà do các bên thỏa thuận nên không thể xác định đó là thiệt hại do cơ quan nhà nước gây ra.
Vậy, việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật có nội dung trái pháp luật, gây thiệt hại cho một nhóm lợi ích không nhỏ trong xã hội thì Bộ Xây dựng phải chịu trách nhiệm đến đâu?
- Theo tôi, trách nhiệm của Bộ Xây dựng đối với quy định không hợp lý và không hợp pháp trên là trách nhiệm chính trị trước Chính phủ và nhân dân. Bộ Xây dựng được giao quản lý và xây dựng chính sách trong lĩnh vực xây dựng nhưng đã ban hành văn bản quy phạm có nội dung trái pháp luật, gây thiệt hại cho nhóm lợi ích là người mua nhà trong một thời gian dài. Về mặt pháp luật, văn bản có sai phạm phải được sửa đổi kịp thời và cơ quan ban hành phải nhận lỗi trước Chính phủ và nhân dân.
Vấn đề nhạy cảm nữa là vấn đề lợi ích nhóm trong ban hành chính sách. Người dân có lý do để nghi ngờ các tổ chức có lợi ích từ quy định trên thực hiện việc “lobby” chính sách để mang lại lợi ích cho họ. Do vậy, cần có sự giải thích rõ ràng và nếu sai thì phải xin lỗi dân, chịu trách nhiệm sửa sai để làm tốt hơn. Hiện nay, pháp luật chưa có chế tài xử phạt các cơ quan ban hành văn bản quy phạm pháp luật trái pháp luật nhưng về trách nhiệm chính trị, người ban hành văn bản này phải xin lỗi nhân dân và tôi cho rằng đây là trách nhiệm chung của các cơ quan đã ban hành chính sách lỗi thời làm cản trở sự phát triển của đất nước và cả những chính sách và quy định trái pháp luật.
Xin cảm ơn ông!
Bình Minh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Phát hành thẻ ATM có phải là chiêu trò dụ dỗ nhà đầu tư của Tập đoàn tài chính OCB?

Phát hành thẻ ATM có phải là chiêu trò dụ dỗ nhà đầu tư của Tập đoàn tài chính OCB?
(PLVN) - Tập đoàn tài chính OCB đưa ra trên các diễn đàn cũng như các hội nhóm chát về một loại thẻ ATM của tập đoàn này. Thẻ này có thể rút được tiền và thanh toán tiền tại các cửa hàng, siêu thị ở Việt Nam. Do đó, các nhà đầu tư tin rằng OCB là tập đoàn tài chính đa lĩnh vực, đa quốc gia và kinh doanh uy tín. Vậy câu hỏi đặt ra là thẻ ATM hiện hành sử dụng tại thị trường Việt Nam với cái tên OCB là gì? 

Ấm lòng trung thu trẻ vùng cao

Ấm lòng trung thu trẻ vùng cao
(PLVN) - Không sôi động, hào nhoáng như thành phố, thiếu nhi vùng cao đón trung thu với những niềm vui nho nhỏ bằng chiếc đèn ông sao truyền thống, chiếc bánh đơn giản…

Khánh thành 2 cầu đập tràn tại vùng cao

Khánh thành 2 cầu đập tràn tại vùng cao
(PLVN) - Với tổng cộng 5 cây cầu đã được đưa vào hoạt động, dự án Xây cầu đến lớp sẽ tiếp tục nâng bước các em học sinh miền núi đến lớp, giúp người dân đi lại thuận tiện...

Văn Quyến đã 'trả nợ' người hâm mộ

Văn Quyến đã 'trả nợ' người hâm mộ
(PLVN) -Những lỗi lầm của tuổi trẻ đã qua, hiện tại và tương lai trước mắt Văn Quyến đã làm được. Đó như là một món nợ anh đã trút được từ những sai lầm quá khứ.

Yến sào Khánh Hòa được vinh danh “Top 50 Nhãn hiệu nổi tiếng Việt Nam”

Yến sào Khánh Hòa được vinh danh “Top 50 Nhãn hiệu nổi tiếng Việt Nam”
(PLVN) - Tháng 9/2020, Công ty Cổ phần Nước giải khát Yến sào Khánh Hòa đã vinh dự nhận được nhiều giải thưởng, chứng nhận uy tín như: Top 10 Thương hiệu hàng đầu Việt Nam năm 2020, Top 50 Nhãn hiệu nổi tiếng năm 2020 và Chứng nhận Doanh nghiệp có trách nhiệm với người tiêu dùng và xã hội.
VRDF 2020: Việt Nam đang đứng trước rất nhiều cơ hội mới

VRDF 2020: Việt Nam đang đứng trước rất nhiều cơ hội mới

(PLVN) - Với việc khống chế thành công dịch Covid-19 tại TP Đà Nẵng vừa qua, tại Diễn đàn thường niên về cải cách và phát triển năm 2020 (VRDF 2020) , nhiều ý kiến cho rằng Việt Nam đang đứng trước rất nhiều cơ hội mới song phải biết cách đển tận dụng các cơ hội đó...

Hôm nay - 30/9 là hạn cuối nộp Giấy đề nghị gia hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô sản xuất hoặc lắp ráp trong nước

Hôm nay - 30/9 là hạn cuối nộp Giấy đề nghị gia hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô sản xuất hoặc lắp ráp trong nước
(PLVN) - Thông tin từ Tổng cục thuế cho biết, theo Công điện ngày 17/9/2020 của Tổng cục Thuế  hướng dẫn về thời hạn nộp Giấy đề nghị gia hạn nộp thuế  tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) theo Nghị định 109/2020/NĐ-CP về gia hạn thời hạn nộp thuế TTĐB đối với ô tô sản xuất hoặc lắp ráp trong nước, thời hạn nộp Giấy đề nghị gia hạn nộp thuế  TTĐB là ngày 30/9/2020.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬