Tăng cường phân cấp, phân quyền đáp ứng yêu cầu đổi mới

Các đại biểu tại hội thảo.
Các đại biểu tại hội thảo.
(PLVN) - Triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII và Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới, chiều 8/12, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học “Phân cấp, phân quyển giữa Trung ương và địa phương ở Việt Nam hiện nay - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn”.

GS.TS Lê Văn Lợi - Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; PGS.TS Trương Hồ Hải - Viện trưởng Viện Nhà nước và Pháp luật, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; PGS.TS Đinh Ngọc Giang - Vụ trưởng Vụ Quản lý Khoa học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đồng chủ trì hội thảo.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, GS.TS Lê Văn Lợi, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho biết, phân cấp, phân quyền là xu hướng quản trị ở các quốc gia để tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý cũng như phân bổ, sử dụng nguồn lực hiệu quả…

Ở Việt Nam, việc phân cấp, phân quyền giữa Trung ương và địa phương đã được Đảng và Nhà nước quan tâm và đẩy mạnh. Nghị quyết số 18-NQ/TW Hội nghị Trung ương lần thứ 6, Khoá XII đề ra chủ trương: “Thực hiện phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, hợp lý giữa Trung ương và địa phương, giữa cấp trên và cấp dưới, gắn quyền hạn với trách nhiệm; đồng thời, xây dựng cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ bằng các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước, bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch, đề cao trách nhiệm giải trình và tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện”.

GS.TS Lê Văn Lợi, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phát biểu khai mạc hội thảo.

GS.TS Lê Văn Lợi, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phát biểu khai mạc hội thảo.

Theo ông Lê Văn Lợi, thực hiện phân cấp, phân quyền trong thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, tạo chuyển biến tích cực trong đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan, đơn vị, tổ chức trong hệ thống chính trị, gắn với đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam.

Đồng thời, phân cấp, phân quyền giữa Trung ương và địa phương đã góp phần phát huy tính năng động, sáng tạo, quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương, khai thác và tận dụng các nguồn lực phát triển của địa phương hiệu quả hơn; một số địa phương đã tự bảo đảm ngân sách, khẳng định vị trí, vai trò động lực trong phát triển kinh tế - xã hội vùng và cả nước…

Tuy nhiên, phân cấp, phân quyền giữa trung ương và địa phương còn những hạn chế, bất cập. GS.TS Lê Văn Lợi mong muốn, các chuyên gia, nhà khoa học cùng nhau thảo luận đề xuất, kiến nghị những giải pháp cụ thể để tiếp tục thực hiện tốt quan điểm chỉ đạo của Đảng về phân cấp, phân quyền đáp ứng yêu cầu đổi mới quản trị quốc gia…

Theo GS.TS Vũ Công Giao, Trường Đại học Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội, nhiều nghiên cứu cho thấy phân quyền có cả tác động tích cực và tiêu cực với mức độ khác nhau, tuỳ thuộc vào từng bối cảnh và lĩnh vực khác nhau.

Cụ thể, về khía cạnh tích cực, trong những điều kiện thích hợp, các hình thức phân quyền có thể đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển ở cấp địa phương và cả nước, thông qua việc mở rộng sự tham gia của người dân và các chủ thể khác vào các hoạt động chính trị, kinh tế và xã hội, giảm bớt những tắc nghẽn trong việc ra quyết định…

Về tác động tiêu cực, nếu áp dụng không phù hợp, phân quyền có thể dẫn đến mất tính kinh tế theo quy mô và sự kiểm soát của chính quyền Trung ương đối với các nguồn tài chính khan hiếm. Năng lực hành chính hoặc kỹ thuật yếu kém ở cấp địa phương cũng có thể dẫn đến việc cung cấp dịch vụ công kém hiệu quả ở một số khu vực của đất nước…

GS.TS Vũ Công Giao phát biểu tại hội thảo.

GS.TS Vũ Công Giao phát biểu tại hội thảo.

GS.TS Vũ Công Giao cho rằng, ở Việt Nam hiện nay, chủ trương của Đảng là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền khoa học, hợp lý, đi đôi với nâng cao trách nhiệm, gắn với bảo đảm nguồn lực, năng lực thực hiện pháp luật cho các địa phương và các bộ; tăng cường kiểm tra, giám sát; bảo đảm quản lý thống nhất của Chính phủ, phát huy vai trò chủ động, sáng tạo, tự chịu trách nhiệm của từng địa phương và các bộ. Đây là chủ trương rất đúng đắn nhưng việc triển khai thực hiện vẫn còn nhiều lúng túng, vướng mắc.

GS.TS Vũ Công Giao nêu rõ, thực tiễn cũng cho thấy, hoạch định và tổ chức thực hiện tiến trình phân quyền là việc làm không đơn giản, không chỉ đòi hỏi phải đầu tư nhiều công sức, thời gian mà còn cả trí tuệ.

Theo GS.TS Vũ Công Giao, trước khi xây dựng các kế hoạch cụ thể về phân quyền, cần phải đánh giá ưu, nhược điểm của cấp tổ chức thấp nhất của chính quyền địa phương mà tại đó các chức năng quản lý nhà nước có thể được thực hiện một cách hiệu lực, hiệu quả, cũng như ưu, nhược điểm của chính quyền địa phương và cả khu vực tư nhân ở đó đối với việc cung cấp các dịch vụ công được chính quyền uỷ thác; phân tích cẩn thận các dạng thức phân quyền đã áp dụng ở quốc gia để điều chỉnh các kế hoạch chính sách cho phù hợp với cấu trúc hiện có…

Tại Hội thảo, các đại biểu thảo luận, chia sẻ về căn cứ lý luận và thực tiễn nào là “căn cốt” cho việc tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền giữa Trung ương và địa phương ở Việt Nam đáp ứng các yêu cầu về quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, hiệu quả trong giai đoạn hiện nay; kinh nghiệm của các quốc gia trên thế giới về thực hiện phân cấp, phân quyền Trung ương và địa phương và các bài học có giá trị tham khảo cho Việt Nam; kiến nghị những giải pháp cụ thể để tiếp tục thực hiện tốt quan điểm về phân cấp, phân quyền đáp ứng yêu cầu đổi mới…

Đại biểu phát biểu tại hội thảo.

Đại biểu phát biểu tại hội thảo.

Ban Tổ chức Hội thảo đã nhận được hơn 40 tham luận từ chuyên gia của các bộ, ngành, địa phương, của nhà khoa học, chuyên gia của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội; Học viện Tài chính; Học viện Chính sách; Trường Đại học Luật Hà Nội, Học viện hành chính quốc gia, Học viện Tài chính...

Hình ảnh tại hội thảo.

Hình ảnh tại hội thảo.

Các tham luận khoa học đã tập trung vào những vấn đề như tiếp tục khẳng định quan điểm, định hướng của Đảng về phân cấp, phân quyền giữa Trung ương và địa phương như “Thực hiện phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, hợp lý giữa Trung ương và địa phương, giữa cấp trên và cấp dưới, gắn quyền hạn với trách nhiệm...; làm rõ một số vấn đề đặt ra trong quá trình phân cấp, phân quyền giữa Trung ương và địa phương; đề ra các giải pháp hữu hiệu nâng cao chất lượng phân cấp, phân quyền giữa Trung ương và địa phương.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm.

Hội thảo gồm 2 phiên. Phiên thứ nhất là trình bày tham luận và thảo luận. Phiên thứ hai là thảo luận bàn tròn với sự tham dự PGS.TS Nguyễn Hoàng Anh - Trưởng khoa Lý luận và lịch sử Nhà nước và Pháp luật, Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội; GS.TS Vũ Công Giao - Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội; PGS.TS Đặng Minh Tuấn - Trưởng khoa Hành chính - Hiến pháp, Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội; PGS.TS Trần Trọng Nguyên - Giám đốc Học viện Chính sách và Phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư…

Tin cùng chuyên mục

Thủ tướng: Tăng tốc phát triển với động lực mới, khí thế mới, cảm hứng mới

Thủ tướng: Tăng tốc phát triển với động lực mới, khí thế mới, cảm hứng mới

Khẳng định chúng ta đã tạo được đà, động lực mới, khí thế mới, cảm hứng mới, sự cộng hưởng mới để tiếp tục thúc đẩy công việc trong tháng 3 và những tháng tiếp theo, Thủ tướng chỉ rõ các nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu nhằm tăng tốc, hoàn thành các mục tiêu của quý I cũng như nửa đầu năm, cả năm 2024 và nhiệm kỳ 5 năm.

Đọc thêm

Bộ tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 tổ chức lễ ra quân huấn luyện

Cán bộ, chiến sĩ tham gia lễ ra quân huấn luyện năm 2024.
(PLVN) - Sáng 1/3, tại thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang, Bộ Tư lệnh (BTL) Vùng Cảnh sát biển 4 tổ chức Lễ ra quân huấn luyện năm 2024, kết hợp phát động phong trào thi đua trong huấn luyện chiến đấu và đợt thi đua cao điểm chào mừng kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ. Thiếu tướng Trần Văn Xuân - Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chính ủy BTL Cảnh sát biển dự và chỉ đạo.

Bộ Quốc phòng kiểm tra Sở chỉ huy liên hợp chống khai thác IUU

Quang cảnh hội nghị.
(PLVN) -  Chiều ngày 29/2, đoàn công tác của Bộ Quốc phòng (BQP) do Trung tướng Nguyễn Trọng Bình - Phó tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Trưởng ban chỉ đạo BQP về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) làm trưởng đoàn tiến hành kiểm tra Sở chỉ huy liên hợp chống khai thác IUU tại Bộ Tư lệnh (BTL) Vùng Cảnh sát biển 4.

Tác phẩm “Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân”: Định hướng rèn luyện tư tưởng, thúc đẩy hành động của cán bộ, đảng viên

Quang cảnh Hội thảo. (Nguồn ảnh: hcma.vn)
(PLVN) - Hôm qua (29/2), tại Hà Nội, Viện Hồ Chí Minh và các Lãnh tụ của Đảng thuộc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học “Tác phẩm Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân - Giá trị lý luận và thực tiễn”, nhân kỷ niệm 55 năm Ngày ra đời tác phẩm.

Xây dựng đội ngũ trí thức ngày càng lớn mạnh về số lượng và chất lượng

Xây dựng đội ngũ trí thức ngày càng lớn mạnh về số lượng và chất lượng
Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng khẳng định, Đảng, Nhà nước ta luôn đề cao, trân trọng, đặc biệt quan tâm, chăm lo xây dựng đội ngũ trí thức, các nhà khoa học và văn nghệ sĩ; tạo mọi điều kiện để đội ngũ trí thức, nhà khoa học, văn nghệ sĩ phát triển vững mạnh, toàn diện, đóng góp nhiều hơn nữa trí tuệ, tài năng, sức sáng tạo cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.

Phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh: Cần có những cơ chế, chính sách đặc thù

Các đại biểu tại hội nghị.
(PLVN) - Tại Hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo Luật Công nghiệp quốc phòng, an ninh và động viên công nghiệp do Thường trực Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam tổ chức sáng 29/2, các đại biểu đã đóng góp nhiều ý kiến liên quan đến quy định về cơ chế, chính sách đặc thù cho CNQP, an ninh và động viên công nghiệp.

Cần nhiều chính sách để phát huy quyền làm chủ của Nhân dân

 Cần có các cơ chế, chính sách phù hợp để Nhân dân phản ánh trung thực những tâm tư, nguyện vọng của mình. (Ảnh: Hội nghị đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với cán bộ, đảng viên và Nhân dân ở Hà Nam. Nguồn ảnh: Hanamtv)
(PLVN) - Theo ông Đỗ Duy Thường, Phó Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn Dân chủ và Pháp luật - Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trước tiên cần quan tâm đến đời sống của Nhân dân không những về vật chất mà còn cả về tinh thần. Do đó, Đảng và Nhà nước cần có những chính sách trên nhiều lĩnh vực để Nhân dân được hưởng cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Triển khai kịp thời, hiệu quả phương án cải cách chính sách tiền lương

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu chỉ đạo tại phiên họp. (Nguồn ảnh: Quochoi.vn)
(PLVN) -  Sáng 28/2, phát biểu chỉ đạo tại cuộc làm việc với Ban soạn thảo xây dựng Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về vị trí việc làm và chính sách tiền lương mới, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị khẩn trương hoàn thiện danh mục vị trí việc làm, bản mô tả công việc và khung năng lực đối với đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách ở Trung ương và cán bộ thuộc quyền quản lý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Bổ nhiệm nhân sự tại TP HCM và 4 địa phương

Bổ nhiệm nhân sự tại TP HCM và 4 địa phương
(PLVN) -  TP HCM, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Ninh Bình, Sóc Trăng, UBND tỉnh Đồng Tháp, Hội đồng nhân dân thành phố Thái Nguyên... vừa tổ chức công bố và trao các quyết định công nhận, chỉ định, bổ nhiệm nhân sự mới.

Thủ tướng nêu 6 định hướng quan trọng đối với phát triển thị trường chứng khoán

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu kết luận tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ phát triển thị trường chứng khoán năm 2024 diễn ra sáng nay tại Hà Nội. (Ảnh: VGP).
(PLVN) -  Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu các cơ quan quản lý khẩn trương triển khai các biện pháp cần thiết để nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam, đặc biệt tập trung giải quyết các khó khăn, vướng mắc để đáp ứng tiêu chí nâng hạng với tinh thần “Đã nói là làm, đã cam kết là phải thực hiện”.