Quy định DN đầu tư ra nước ngoài đưa NLĐ đi làm việc: Lấp “khoảng trống” pháp lý như thế nào?

(PLO) - Một trong những nội dung được quan tâm trong việc thực thi Luật Người lao động (NLĐ) Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng (Luật số 72/2006/QH11) là hoàn thiện những quy định pháp luật liên quan đến việc các doanh nghiệp (DN) trúng thầu, DN đầu tư ra nước ngoài đưa NLĐ của DN đi làm việc ở nước ngoài.
Cần hoàn thiện quy định về việc doanh nghiệp trúng thầu, doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài đưa người lao động của doanh nghiệp đi làm việc ở nước ngoài. (Ảnh minh họa) Cần hoàn thiện quy định về việc doanh nghiệp trúng thầu, doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài đưa người lao động của doanh nghiệp đi làm việc ở nước ngoài. (Ảnh minh họa)

Những “khoảng trống” pháp lý…

Sau hơn 10 năm thực hiện, các quy định trong Luật số 72/2006/QH11 về DN trúng thầu, nhận thầu đưa NLĐ đi làm việc ở nước ngoài và các tổ chức, cá nhân đầu tư ra nước ngoài đưa NLĐ đi làm việc ở nước ngoài được đánh giá đã đi vào thực tiễn, đạt được những hiệu quả đáng kể.   

Nhìn chung, các quy định về điều kiện được đưa NLĐ ra nước ngoài làm việc của DN trúng thầu, nhận thầu, tổ chức, cá nhân đầu tư ra nước ngoài là phù hợp, thông thoáng. Luật số 72/2006/QH 11 đã quy định điều kiện để các đối tượng này đưa NLĐ ra nước ngoài làm việc, hồ sơ, thủ tục các đối tượng cần thực hiện để báo cáo Bộ Lao động, Thương  binh và Xã hội (LĐ-TB&XH), quyền và nghĩa vụ của các đối tượng. 

Các quy định trong Luật đã góp phần làm cho hình thức đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài đa dạng hơn, cơ hội và sự lựa chọn đi làm việc ở nước ngoài của NLĐ nhiều hơn, thuận lợi hơn, quyền và lợi ích hợp pháp của NLĐ được đảm bảo hơn. Đồng thời, các đối tượng chủ động nguồn nhân lực để thực hiện các dự án trúng thầu, nhận thầu hay đầu tư ra nước ngoài.

Tuy nhiên, đánh giá của Bộ LĐ-TB&XH cho thấy, những quy định của Luật về hợp đồng lao động giữa NLĐ đi làm việc ở nước ngoài với DN trúng thầu, nhận thầu, đầu tư ra nước ngoài không còn phù hợp với quy định của Bộ luật Lao động và các văn bản hướng dẫn. Luật cũng chưa quy định rõ chính sách tiền lương cho lao động khi ra nước ngoài làm việc, quyền và trách nhiệm của các bên trong việc tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp chưa phù hợp với tính chất đặc thù riêng (quan hệ lao động phát sinh bên nước ngoài) và cũng chưa phù hợp với quy định của Bộ luật Lao động năm 2012, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014. 

Bên cạnh đó, những quy định về điều kiện, hồ sơ cần thiết để báo cáo cơ quan chức năng trước khi đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài chưa có quy định về căn cứ pháp lý cho việc tiếp nhận lao động Việt Nam của nước đến, cũng chưa  có quy định cụ thể, rõ ràng về  trách nhiệm của các cơ quan trong việc quản lý và hướng dẫn các DN trúng thầu và đầu tư ra nước ngoài thực hiện báo cáo khi đưa lao động Việt Nam ra nước ngoài làm việc.

Ngoài ra, các quy định pháp luật khác liên quan còn có những điểm bất cập trong thực hiện quy định này.  Khoản 4, khoản 5 Điều 10 Nghị định 83/2015/NĐ-CP quy định về đầu tư ra nước ngoài có nội dung Bộ Kế hoạch - Đầu tư (KH-ĐT) có trách nhiệm lấy ý kiến của Bộ LĐ-TB&XH đối với các dự án đầu tư ra nước ngoài thuộc thẩm quyền phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ. Do đó, các dự án không thuộc trường hợp phải xin ý kiến, Bộ LĐ-TB&XH không có thông tin để theo dõi, đôn đốc thực hiện báo cáo đưa NLĐ ra nước ngoài. Dù rằng, cũng trong Nghị định này, Điều 34 quy định Bộ LĐ-TB&XH có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với bộ, ngành liên quan trong việc xây dựng, ban hành, trình ban hành văn bản, kiểm tra giám sát và thực hiện chế độ báo cáo về tình hình đưa lao động Việt Nam ra nước ngoài làm việc tại các dự án đầu tư ở nước ngoài theo quy định tại khoản 2 Điều 73 của Luật Đầu tư.

Trong khi khoản 2 Điều 31 Luật 72/2006/QH11 quy định “Chỉ được đưa NLĐ đi làm việc tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh do tổ chức, cá nhân thành lập ở nước ngoài”, thì Điều 52 Luật Đầu tư quy định nhà đầu tư thực hiện hoạt động đầu tư ra nước ngoài dưới các hình thức: “Thành lập tổ chức kinh tế theo quy định của pháp luật nước tiếp nhận đầu tư; thực hiện hợp đồng BCC ở nước ngoài; mua lại một phần hoặc toàn bộ vốn điều lệ của tổ chức kinh tế ở nước ngoài để tham gia quản lý và thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh tại nước ngoài; mua bán chứng khoán, giấy tờ có giá khác hoặc đầu tư thông qua quỹ đầu tư chứng khoán, các định chế tài chính trung gian khác ở nước ngoài; các hình thức đầu tư khác theo quy định của pháp luật nước tiếp nhận đầu tư”. Còn Điều 32 Luật 72/2006/QH11 thì quy định: “Chậm nhất 20 ngày trước khi đưa NLĐ đi làm việc ở nước ngoài, tổ chức, cá nhân đầu tư ra nước ngoài phải gửi Báo cáo đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài kèm theo hồ sơ đến BộLĐ-TB&XH”. 

... Cần “lấp” như thế nào?

Qua theo dõi thực tiễn thực hiện quy định pháp luật này những năm qua, Bộ LĐ-TB&XH nhận thấy, hầu hết các DN đầu tư ra nước ngoài, nhận thầu, trúng thầu không thực hiện quy định về đào tạo ngoại ngữ và bồi dưỡng kiến thức về pháp luật, phong tục tập quán của nước đến cho NLĐ. Việc đào tạo, bồi dưỡng tay nghề cũng rất hình thức. Trên thực tế, cũng chưa có cơ chế ràng buộc trách nhiệm và điều hành sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng để hướng dẫn và quản lý việc đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài theo các hình thức này.

Tình trạng không báo cáo cơ quan quản lý nhà nước thường xuyên diễn ra. Có tình trạng DN, tập đoàn lớn đưa hàng ngàn lượt lao động sang các dự án ở nước ngoài nhưng không có báo cáo Bộ LĐ-TB&XH.

Công tác theo dõi, quản lý hoạt động đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài của các cơ quan quản lý nhà nước từ trung ương đến địa phương đối với các DN đưa lao động đi làm việc theo các hình thức trúng thầu, nhận thầu, đầu tư ra nước ngoài... hoàn toàn bị động, không thể thực hiện tốt, bởi những quy định hiện hành thiếu chặt chẽ, không thống nhất. Bên cạnh đó, với cơ chế xuất cảnh thông thoáng như hiện nay, các DN này hoàn toàn có thể đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài khi chưa báo cáo cơ quan chức năng theo quy định mà không gặp bất cứ một trở ngại nào.

Chính vì thế, khi tổng kết thực hiện Luật số 72/2006/QH11, Bộ LĐ-TB&XH kiến nghị bổ sung những quy định cụ thể về nội dung hợp đồng lao động giữa DN trúng thầu, nhận thầu, đầu tư ra nước ngoài với NLĐ đi làm việc ở nước ngoài với những DN này.

Đồng thời, để đảm bảo tính khả thi, quyền lợi và nghĩa vụ của NLĐ đi làm việc tại các công trình, dự án mà DN Việt Nam trúng thầu, nhận thầu, đầu tư ra nước ngoài cần nghiên cứu cơ chế đóng bảo hiểm xã hội cho phù hợp với trường hợp đặc thù này.

Bên cạnh đó, cần bổ sung quy định về hồ sơ đối với tổ chức, cá nhân đầu tư ra nước ngoài để tránh “lách luật”, như bổ sung giấy tờ cho phép đưa lao động Việt Nam sang làm việc tại dự án do cơ quan có thẩm quyền của nơi tiến hành dự án đầu tư cấp.

Một đề xuất khác nhằm tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng cũng được đưa ra, đó là bổ sung quy định “Bộ KH – ĐT cung cấp cho Bộ LĐ-TB&XH thông tin về các dự án đầu tư ra nước ngoài có sử dụng lao động Việt Nam đã được Bộ KH-ĐT cấp giấy chứng nhận đầu tư ra nước ngoài”.

Bách Nguyễn
Cùng chuyên mục
Lần đầu Việt Nam có quy định chuẩn chương trình đào tạo

Lần đầu Việt Nam có quy định chuẩn chương trình đào tạo

(PLVN) - Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 17/2021/TT-BGDĐT quy định về chuẩn chương trình đào tạo các trình độ của giáo dục đại học. Đây là lần đầu tiên Việt Nam có quy định về chuẩn chương trình đào tạo các trình độ của giáo dục đại học.

Đọc thêm

Đề xuất quy định mới về xác nhận liệt sĩ, thương binh

Hình minh họa.
(PLVN) - Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) đang dự thảo Nghị định quy định chi tiết Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng vừa được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua ngày 9/12/2020, thay thế Pháp lệnh số 26/2005/PL-UBTVQH11 và Pháp lệnh số 04/2012/PL-UBTVQH13, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2021.

Trăm dâu đổ đầu… Chủ tịch huyện

Trăm dâu đổ đầu… Chủ tịch huyện
(PLVN) - Nếu thực hiện theo Nghị định 155/2016/NĐ-CP, chỉ cần thực hiện quy định xử phạt những người xả rác bậy (mức phạt đến 7 triệu đồng) thì thẩm quyền thuộc về 705 Chủ tịch và 705 Trưởng Công an cấp huyện trên cả nước. Chỉ làm việc ký Quyết định xử phạt, 1.410 cán bộ này đã đủ mỏi tay.

Đề xuất điều kiện, tiêu chuẩn xác nhận người có công

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đang dự thảo Nghị định quy định chi tiết về điều kiện, tiêu chuẩn, thẩm quyền, hồ sơ, thủ tục xác nhận và thực hiện chế độ ưu đãi đối với người có công với cách mạng, thân nhân người có công với cách mạng hoặc người có liên quan quy định tại Pháp lệnh số 02/2020/UBTVQH ngày 9/12/2020 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về ưu đãi người có công với cách mạng.

Trách nhiệm của báo chí

Hình minh họa
(PLVN) - Hôm nay (21/6), kỷ niệm 96 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2021). Suốt tuần qua, những người làm báo đã được sống trong không khí tự hào, được tôn vinh; đồng thời cũng thấy rõ hơn trách nhiệm của mình.

Sửa đổi, bổ sung một số quy định trong lĩnh vực trợ giúp pháp lý

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bộ trưởng Bộ Tư pháp vừa ký ban hành Thông tư số 03/2021/TT-BTP (TT 03, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/7/2021) sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 08/2017/TT-BTP ngày 15/11/2017 quy định chi tiết một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý (TGPL) và hướng dẫn giấy tờ trong hoạt động TGPL; Thông tư số 12/2018/TT-BTP ngày 28/8/2018 hướng dẫn một số hoạt động nghiệp vụ TGPL và quản lý chất lượng vụ việc TGPL.

Góc nhìn pháp lý vụ “lùm xùm” Phi Nhung và “con nuôi”

“Mẹ nuôi” Phi Nhung và “con nuôi” Hồ Văn Cường.
(PLVN) -  Thời gian qua, một sự việc được dư luận chú ý quan tâm là mâu thuẫn giữa ca sĩ Phi Nhung và ca sĩ Hồ Văn Cường (được cho là “con nuôi” của Phi Nhung). Cộng đồng tranh luận sôi nổi và bất ngờ vì mối quan hệ “mẹ nuôi – con nuôi” có nguy cơ đổ bể sau 5 năm.

Ai đã tiếp tay cho Ngân gốm lừa đảo?

Hình ảnh Ngân gốm trên một bài viết của kênh thông tin afamily cách đây 4 năm.
(PLVN) -Mặc dù có vô số người liên tiếp bị lừa đảo trong nhiều năm nay nhưng Ngân gốm vẫn “sống khỏe” và thản nhiên lừa thêm được rất nhiều người. Điều này khiến dư luận đặt ra câu hỏi: Vậy ai đã tiếp tay cho đối tượng này “lừa khỏe”, “lừa dai” tới như vậy?

Từ 23/7/2021: Thí điểm chính sách quản lý đất quốc phòng kết hợp xây dựng kinh tế

Ảnh minh họa
(PLVN) - Từ ngày 23/7/2021, Thông tư 58/2021/TT-BQP của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng hướng dẫn thực hiện quy định về thí điểm một số chính sách để tháo gỡ vướng mắc, tồn đọng trong quản lý, sử dụng đất quốc phòng kết hợp với hoạt động lao động sản xuất, xây dựng kinh tế sẽ chính thức có hiệu lực thi hành.

Làm thêm mùa dịch

Một DN nhà nước nhắc nhở các đơn vị, yêu cầu người lao động không làm thêm những công việc có nguy cơ lây nhiễm COVID-19 như shipper, taxi công nghệ
(PLVN) - Câu chuyện ra văn bản chấn chỉnh nhân viên không được làm thêm trong mùa dịch cho thấy sự khó khăn của không ít doanh nghiệp (DN) khi đối mặt với “cơn bão” COVID-19.

Sáng lên hai chữ “đồng bào”

Đội Cảnh sát giao thông, trật tự của Công an huyện Đức Phổ tặng chiếc xe máy mới cho anh Vĩnh (Ảnh: Công an Đức Phổ).
(PLVN) -Một câu chuyện xúc động được chia sẻ nhiều trên mạng xã hội về các cán bộ, chiến sỹ Đội Cảnh sát giao thông thị xã Đức Phổ, Quảng Ngãi. Một người đàn ông đi xe máy không có bằng lái, chiếc xe không rõ nguồn gốc bị Cảnh sát giao thông tịch thu phương tiện.

Từ ngày 1/8, đi gội đầu, massage, may quần áo sẽ phải đóng thuế VAT

Từ ngày 1/8, đi gội đầu, massage, may quần áo sẽ phải đóng thuế VAT
(PLVN) -  Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 40/2021/TT-BTC hướng dẫn thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Theo thông tư này, từ ngày 1/8 tới đây, những người làm nghề cắt tóc, massage... phải đóng thuế GTGT (VAT). Do đây là loại thuế gián thu, nên điều đó có nghĩa là người đi cắt tóc massag phải đóng thuế. 

Từ 1/7, người dân nộp hồ sơ đăng ký cư trú bằng cách nào?

Ảnh minh họa nguồn Internet
(PLVN) - Theo quy định tại Thông tư 55/2021/TT-BCA ngày 15/5/2021, từ ngày 1/7/2021, người dân có nhu cầu thực hiện các thủ tục đăng ký cư được thực hiện dưới hình thức trực tiếp tại cơ quan đăng ký cư trú, Cổng dịch vụ công Quốc gia, Cổng dịch vụ công Bộ Công an, Cổng dịch vụ công quản lý cư trú.