“Nghìn năm văn hiến qua khe hở của chiến tranh”


Bức tranh lớn “Hà Nội chiến luỹ và hoa” của hoạ sĩ Doãn Sơn có kích thước 2,25X9,6m, bày kín một bức tường triển lãm “Dấu ấn Hà Nội” vừa khai mạc tại Bảo tàng mỹ thuật VN. 3 năm âm thầm thực hiện, Doãn Sơn coi đây là tình yêu lớn dâng lên Hà Nội vàng son và anh hùng. PLVN Online đã trò chuyện với anh.


Bức tranh lớn “Hà Nội chiến luỹ và hoa” của hoạ sĩ Doãn Sơn có kích thước 2,25X9,6m, bày kín một bức tường triển lãm “Dấu ấn Hà Nội” vừa khai mạc tại Bảo tàng mỹ thuật VN. 3 năm âm thầm thực hiện, Doãn Sơn coi đây là tình yêu lớn dâng lên Hà Nội vàng son và anh hùng. PLVN Online đã trò chuyện với anh.
Họa sỹ Doãn Sơn bên tác phẩm của mình
Họa sỹ Doãn Sơn bên tác phẩm của mình


Lý do nào khiến anh bắt tay vào vẽ bức tranh lớn một cách “vô tư” như thế?

Ý tưởng vẽ tranh đến tình cờ. Ban đầu tôi hưởng ứng lời kêu gọi của Hội mỹ thuật Hà Nội muốn có một bức tranh 3mX2m, với đề tài hướng về kháng chiến trong lòng Hà Nội năm 1946. Trong thời điểm đó lại có sự phát lộ Hoàng thành Thăng Long với nhiều hiện vật được tìm thấy. Tôi đọc “Luỹ hoa” của nhà văn Nguyễn Huy Tưởng, có đoạn bắn nhau trong Bắc bộ phủ. Từ những nguồn ấy, tôi thấy nảy ra một khe hở mà qua lắt cắt của nó, qua đống đổ nát của chiến tranh, tôi  mình nhìn thấy 1.000 năm Hà Nội.
Vì vậy mà các hiện vật tôi vẽ không có gì nguyên lành. Nhưng đó là sự tái hiện của tinh hoa văn hoá. Nên nói “chiến luỹ và hoa” thì “hoa” ở đây là hoa tươi, là người đẹp làng hoa và cả tinh hoa Hà Nội.

 Cùng với những thúc đẩy đó, ở đây có chút gì mang cảm hứng về hiện đại không?

Tôi sinh ra hoàn toàn không thấy bom đạn, mà chỉ qua người khác kể, qua sách vở, tư liệu. Dấu ấn đương đại ở đây chính là con mắt nhìn của tôi – người của ngày hôm nay trước lịch sử. Điều mà tôi có thể quyết định được là có thể đưa cái tôi muốn vào không gian nghệ thuật, theo ý tưởng của tôi. Nên ý nghĩa đương đại ở đây không phải là thủ pháp mới, vì tác phẩm thể hiện theo hướng tả thực thôi, mà là cách nhìn, cách thể hiện của tôi.

 Anh sắp xếp thời gian vẽ tranh thế nào?

Theo một lịch trình quen thuộc. 6 giờ sáng tôi dậy, ăn uống, đưa con đi học. 7 giờ ngồi pha trà ngẫm nghĩ và lên vẽ. Vẽ cật lực đến 12 giờ là lúc không thể vẽ được nữa. Chiều thì tôi làm việc khác. Đêm vẫn thường làm việc. Nửa đêm thì trong những suy nghĩ của mình có thể nảy ra ý gì đó và hôm sau lại tiếp tục. Có những lần tôi đưa ra để mọi người góp ý và cũng đã nhận những lời “chê” để điều chỉnh cho tốt hơn.

 Cứ như thế trong 3 năm ròng?
Chiến lũy và hoa
Chiến lũy và hoa

Tất nhiên trình tự ấy không phải luôn đều đặn. Có khi cả ngày chỉ vẽ được một chi tiết, nhưng để có được nó thì tôi phải tập hợp, chọn lựa từ nhiều mẫu khác nhau. Như cô gái làng hoa chẳng hạn, lúc đầu tôi chọn một cô hơi sang trọng, nhưng vẽ xong thấy không ổn, rồi một cô trẻ trung da trắng, cũng không ổn. Có lúc tôi thử đưa vào vẻ đẹp như một minh tinh màn bạc, xong lại không ổn nốt. Cuối cùng trong một lần xem tranh vẽ của một danh hoạ Pháp về người VN, thấy người ta vẽ mộc mạc, tôi cảm thấy cũng nên giản dị thôi. Sau đó tôi đã chọn được một khuôn mặt trái đà, một cô gái bình thường, không cầu kỳ. Và đó là kết quả cuối cùng. Rồi anh vệ quốc quân đứng bên cô nữa, nét mặt, dáng vóc của anh ấy lại là sự tham khảo từ ba người khác nhau.

Hay như hình ảnh bà cụ quét ở cổng trong đêm, tôi cũng đã nghĩ, đã tìm khá lâu. Rồi một hôm chợt gặp ở một bà cụ trong Hà Đông có những nét mà tôi cảm thấy mình đang tìm. Tôi bèn chụp lại ngay và dựa vào đó để thể hiện.

 Tự thân vận động, miệt mài, lặng lẽ và không ồn ào. Anh có điểm tựa nào cho quá trình này?

Đấy là một điều kỳ diệu và có lẽ tôi được phù hộ để thực hiện bức tranh. Có gì đó rất may mắn. Tôi cho rằng những người anh hùng của tôi biết tôi làm việc này, họ vẫn sống và phù hộ cho tôi gặp may mắn, có đủ sức lực để thực hiện công việc.
Hướng về Hà Nội, tôi nghĩ cơ hội và nguyện vọng công bằng với tất cả mọi người, từ anh nghệ sĩ, anh kỹ sư, chị lao công, người buôn bán… Nhiều người đều muốn và đều có thể làm một điều gì đó cho Hà Nội.

 Bây giờ khi việc đã xong, anh có mong muốn được hỗ trợ gì chăng, hay có kế hoạch nào cho bức tranh sau khi triển lãm?

Tôi đưa tranh đến tham gia triển lãm như một sự kỷ niệm 1000 năm Thăng Long. Còn sau đó việc đến đâu thì tôi thực hiện đến đó. Để có một hỗ trợ nào đó thì ngoài khả năng của tôi. Tôi hy vọng sẽ có một đơn vị đủ không gian để dựng bức tranh này. Còn không, tôi sẽ đưa nó về xưởng vẽ của tôi ở làng Bát Tràng, ở đó tôi coi như một trung tâm giáo dục nghề truyền thống và dạy vẽ cho các em, nơi tôi đưa các em đến ngưỡng cửa hội hoạ và bản thân tôi cũng tích luỹ được rất nhiều.

Xin cảm ơn anh!

Hoàng Hoa  (thực hiện)

Đọc thêm

'Điểm chạm' văn hóa giữa ballet và văn hóa truyền thống

Thưởng thức nguyên bản kiệt tác Hồ Thiên Nga.
(PLVN) - Những năm gần đây, Nhà hát Nhạc Vũ Kịch Việt Nam luôn sáng tạo và nỗ lực đưa nghệ thuật hàn lâm nói chung và ballet nói riêng đến gần hơn với công chúng Việt qua những vở diễn nguyên bản đỉnh cao hay sự kết hợp nghệ thuật hội họa truyền thống và sự kết nối giữa truyền thuyết dân gian Việt Nam với nghệ thuật ballet cổ điển thế giới.

'Tình lỡ' giữa dòng đời nghiệt ngã của nhạc sĩ Thanh Bình

Cố nhạc sĩ Thanh Bình và ca sĩ Ánh Tuyết. (Nguồn: HĐN)
(PLVN) - Nhắc đến nhạc sĩ Thanh Bình, có thể sẽ ít người nhớ đến tên tuổi của ông tuy nhiên nhắc đến bài hát “Tình lỡ” thì từ Nam ra Bắc, nhiều người vốn không lạ gì. Nổi tiếng là thế nhưng bài hát không mang lại nhiều danh tiếng, tiền bạc cho nam nhạc sĩ mà mang lại cho ông đường tình duyên buồn như tên gọi “Tình lỡ”.

“Cha để lại cho con” tôn vinh tình phụ tử

"Cha để lại cho con" đã thể hiện tấm lòng và sự dạy dỗ của người cha giúp con nên người ( ảnh T.Trung)
(PLVN) - “Công cha như núi Thái Sơn”, nhân Ngày của Cha (16/6), Ngày Gia đình Việt Nam (28/6), nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung đã ra mắt ca khúc “Cha để lại cho con”. Ca khúc đã thể hiện tấm lòng và sự dạy dỗ của người cha giúp con nên người.

Phim 'Gia tài của ngoại' tạo cơn sốt tại Việt Nam

Phim 'Gia tài của ngoại' tạo cơn sốt tại Việt Nam
(PLVN) - Chính thức ra rạp từ ngày 7/6 cùng các suất chiếu đặc biệt từ tối 6/6, “Gia tài của ngoại” (How to Make Millions Before Grandma Dies) đã gây cơn sốt lớn tại rạp Việt, đồng thời nhận được rất nhiều sự quan tâm trên các nền tảng mạng xã hội Việt Nam.

Bolero, những vàng son kí ức

Một chương trình bolero trên truyền hình. (Ảnh: NL Duy)
(PLVN) - Chúng ta vẫn nghe dòng nhạc này từ mọi ngôi nhà, ngõ xóm, nhưng ít người biết nó xuất phát từ những giai điệu rộn ràng xứ Âu Mỹ. Bởi khi du nhập vào Việt Nam, bolero mang một màu sắc rất riêng, rất khác. Đó là dòng nhạc đi cùng với lịch sử, với văn hóa người Việt từ cận đại cho đến hiện đại, thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của Nhân dân.

Ca sĩ Thu Hường hát bằng sự chân thành

Thu Hường với giọng ca mộc mạc, tinh tế (ảnh PV)
(PLVN) - “Khi hát bất cứ dòng nhạc nào, tôi cũng đều hát bằng cả trái tim, bằng tâm huyết và sự say mê để mang lại những cảm xúc tích cực cho khán giả. Sự chân thành, mộc mạc và sự tinh tế trong cả cách xử lý ca khúc lẫn phong cách trình diễn chính là những yếu tố để chinh phục khán giả.” - ca sĩ Thu Hường chia sẻ.

“Việt Nam - Khát vọng vươn xa” - kỷ niệm 76 năm Ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi thi đua ái quốc

“Việt Nam - Khát vọng vươn xa” - kỷ niệm 76 năm Ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi thi đua ái quốc (ảnh tổng duyệt chương trình của Trần Huấn).
(PLVN) - Vào 20h tối nay (ngày 5/6), chương trình nghệ thuật “Việt Nam - Khát vọng vươn xa” sẽ diễn ra tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Chương trình được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo Báo Văn hóa phối hợp tổ chức, nhân kỷ niệm 76 năm Ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi thi đua ái quốc (11/6/1948 - 11/6/2024).

Sôi động các chương trình đồng hành cùng UEFA EURO 2024 trên TV360

“Đường tới EURO 2024" sẽ khám phá hành trình đầy ắp cảm xúc của 24 đội bóng trên con đường chinh phục vinh quang.
(PLVN) -  Thông tin từ Tập đoàn Công nghiệp- Viễn thông Quân đội (Viettel) vừa cho biết, trong thời gian diễn ra EURO 2024, TV360-  ứng dụng truyền hình do Tổng Công ty Viễn thông Viettel phát triển , sẽ sản xuất, phát sóng nhiều chương trình đồng hành, bản tin, nhật ký EURO... để phục vụ khán giả, người hâm mộ thể thao cả nước.

Lắng đọng “Tôi thương mẹ tôi”

Hình ảnh của mẹ qua bao năm tháng vất vả, hết lòng vì gia đình, các con (ảnh VH)
(PLVN) - Hướng tới chào mừng Ngày Gia đình Việt Nam (28/6), nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung đã giới thiệu tới người yêu nhạc ca khúc “Tôi thương mẹ tôi”. Qua giọng đầy cảm xúc của NSƯT Hoàng Tùng.

Bảo vệ bản thân trước 'gạch đá' dư luận

Bảo vệ bản thân trước 'gạch đá' dư luận
(PLVN) - Dù đã có quy định pháp luật nhưng những hành vi vu khống, bôi nhọ người khác trên mạng xã hội ngày càng có dấu hiệu gia tăng. Làm thế nào để những người bị hại mạnh dạn bảo vệ bản thân trước làn sóng tiêu cực trên không gian mạng?

Chương trình làm phim mùa hè miễn phí dành cho học sinh

Sân chơi “Qua ống kính trẻ thơ” đã trở thành hoạt động mùa hè thú vị và đầy sáng tạo, được các bạn nhỏ yêu thích nghệ thuật mong chờ
(PLVN) - Chương trình làm phim “Qua ống kính trẻ thơ 2024” (Kid Witness News), đã chính thức được khởi động, kỳ vọng mang đến cho các em học sinh một sân chơi đầy bổ ích, thú vị với bộ môn nghệ thuật thứ 7. Đặc biệt năm nay, lần đầu tiên những bộ phim do các nhà làm phim “nhí” sản xuất sẽ được phát sóng trên truyền hình.