Mai này ai giữ tiếng tơ?

NSND Xuân Hoạch
NSND Xuân Hoạch
(PLO) -"Trong như tiếng hạc bay qua/ Đục như tiếng suối mới sa nửa vời”. Tiếng đục trầm này là âm thanh phát ra từ dây đàn kết bằng sợi tơ tự nhiên của cây đàn đáy, là tiếng đàn gần như nguyên bản của cha ông mà dường như chỉ còn NSND Xuân Hoạch là giữ lại được… 

NSND Xuân Hoạch là một trong số ít những nghệ sĩ Việt Nam được tổ chức Worl Masters – Những bậc thầy thế giới (WMOC) công nhận là nghệ nhân thế giới. Gặp ông, ngắm nhìn bộ sưu tập đàn do chính tay ông làm và những nỗ lực của ông trong việc giữ gìn và phát huy những giá trị âm nhạc truyền thống Việt Nam mới hiểu tại sao ông lại được trao tặng danh hiệu vinh dự ấy.

Xuân Hoạch gắn bó với cây đàn dân tộc và những làn điệu truyền thống từ khi là một cậu bé. Khi mới 6 tuổi, ông đã là thành viên đội văn hóa làng, cùng các anh chị lớn hơn khi ca hát, lúc đệm đàn biểu diễn khắp trên xóm cùng thôn ở miền đất là cái nôi của chiếu chèo đất Bắc Thái Bình quê ông.

Niềm say mê âm nhạc đã sớm “phát lộ” ở cậu bé này. Đến khi Trường Âm nhạc Việt Nam (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam) ,năm 1966,  chàng thanh niên 16 tuổi Xuân Hoạch đã trúng tuyển vào Khoa Nhạc cụ dân tộc truyền thống, bắt đầu theo học lớp đàn nguyệt do NSND Xuân Khải (tác giả của nhiều tác phẩm độc đáo cho đàn nguyệt) chỉ dạy. 

Và cũng từ đây, bao nhiêu hạt mầm ươm từ những năm tháng thiếu thời đã có cơ hội trỗi dậy. Những cây đàn dân tộc như bầu, nguyệt, tứ, nhị… trở thành những người bạn thân thiết của ông trong suốt quá trình học tập và biểu diễn khắp nơi… Cứ mỗi ngày trôi qua lại càng khiến ông thêm say đắm.

Bất cứ lúc nào, ông cũng có thể ôm đàn chìm đắm trong những tiếng tơ thánh thót, lúc bổng lúc trầm, lúc nỉ non ai oán khi lại rộn rã vui tươi… Những tình cảm quê hương đất nước, yêu thương con người, những cảm thông với những số phận éo le… cứ lần lượt đi vào lòng người qua tiếng đàn, tiếng hát của Xuân Hoạch. 

Ông tâm sự: “Âm nhạc dân tộc là âm nhạc của cha ông, được làm nên từ những nguyên liệu thuần Việt, gần gũi với thiên nhiên và gắn bó với đời sống của những người dân quê chân chất, thật thà như cây tre, quả dừa, sợi tơ… Phải đúng là những nguyên liệu ấy thì mới tạo ra được đúng thứ âm nhạc nguyên bản tuyệt vời của tiền nhân”.

Chắc cũng vì lẽ đó mà cho đến nay, vì sự tiện lợi, người ta đã dùng dây ni lông (thay dây tơ) trong sản xuất các nhạc cụ thì ông vẫn cặm cụi kiên trì với truyền thống, xe tơ làm dây đàn. “Thật ra, xe tơ để làm dây đàn không phải là công việc quá phức tạp nhưng lại mất khá nhiều thời gian. Vì không có dụng cụ nên tôi thường xe sợi bằng tay, lại phải căn theo từng loại nhạc cụ, từng loại âm thanh để xe dây to, dây nhỏ…”, NSND Xuân Hoạch chia sẻ.

Tiếng đàn phát ra từ những sợi dây ni lông thường vang, trong và có phần gần với những âm thanh lảnh lót, trong khi tiếng tơ trầm, đục, vấn vít trong không gian gợi cảm giác mộc mạc, chân chất và giản dị. Cái tiếng tơ ấy day dứt, ám ảnh và có sức hút kỳ lạ với những người yêu nhạc truyền thống.  

Chả trách, làm sao Xuân Hoạch không dứt nổi tiếng tơ, dường như chỉ còn một mình ông là còn làm dây tơ. Không biết sau ông, còn cai có thể đủ yêu để kiên nhẫn học cách làm đàn, xe tơ và lưu giữ lại những tiếng tơ truyền thống của tiền nhân hay không nhưng NSND Xuân Hoạch thì luôn sẵn sàng “Chỉ cần một người muốn học tôi cũng sẵn sàng truyền dạy”…

Đọc thêm

Hùng tráng những khúc ca khải hoàn

Chương trình Đất nước trọn niềm vui tại Thành phố Hải Phòng. (Ảnh: Hồng Nhung)
(PLVN) - Các tuyệt phẩm khải hoàn, bản tráng ca rộn ràng niềm vui mở hội mà người dân Việt Nam rất đỗi yêu thích được vang lên khắp các tỉnh, thành vào những dịp kỷ niệm các ngày chiến thắng oanh liệt, vĩ đại của dân tộc. Các chiến công thần kỳ của quân và dân ta khiến các nhạc sĩ tràn đầy niềm xúc cảm sáng tác những tuyệt phẩm bất hủ.

Đi tìm Hoa hậu Du lịch Việt Nam năm 2024

Nhiều hoa khôi, á khôi tham gia cuộc thi (ảnh H. Linh).
(PLVN) - Cuộc thi "Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2024" được tổ chức nhằm mục đích tìm kiếm gương mặt Đại sứ du lịch hội tụ nhan sắc, trí tuệ, tài năng và bản lĩnh xứng với danh hiệu Hoa hậu Du lịch Việt Nam, góp phần quảng bá sâu rộng đến bạn bè quốc tế hình ảnh một Việt Nam hiện đại, năng động và không ngừng phát triển cùng với những cảnh quan du lịch tuyệt đẹp được mẹ thiên nhiên ưu ái ban tặng.

'Đại tiệc' âm nhạc xuyên suốt dịp lễ 30/4-1/5 tại Đà Lạt

Cuộc thi nhảy Dalat Best Dance Crew 2024 hứa hẹn sôi động, hấp dẫn.
(PLVN) - Ngoài 2 chương trình lễ hội âm nhạc chính diễn ra từ 27 đến 30/4, tại các khu du lịch, phòng trà ở Đà Lạt (Lâm Đồng) đều có các chương trình ca hát để phục vụ người dân, du khách trong dịp nghỉ lễ ngày Chiến thắng 30/4 và ngày Quốc tế lao động 1/5 năm nay.

200 nghìn bông hoa bách hợp khoe sắc tại Khu vườn âm nhạc

Tuần lễ hoa bách hợp gìn giữ và tôn vinh giá trị nghệ thuật về một loài hoa đặc trưng của người Hà Nội (ảnh Duy Tiến)
(PLVN) -  “Tuần lễ hoa bách hợp 2024” với chủ đề “Khu vườn âm nhạc - tinh khôi bách hợp tháng 4” diễn ra từ 19 - 28/4 tại bán đảo Skyline (Hà Nội) mong muốn gìn giữ và tôn vinh giá trị nghệ thuật về một loài hoa đặc trưng của người Hà Nội cùng nhiều hoạt động văn hoá, nghệ thuật đặc sắc...

Lương Thùy Linh trở thành Đại sứ Văn hóa đọc TP HCM

Lương Thùy Linh trở thành Đại sứ Văn hóa đọc TP HCM
(PLVN) - Sáng 19/4, Lễ Khai mạc Ngày sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần 3 - năm 2024 do Sở Thông tin và Truyền thông TP HCM tổ chức đã chính thức diễn ra. Hoa hậu Lương Thùy Linh xuất hiện tại sự kiện với vai trò Đại sứ Văn hóa đọc TP HCM nhiệm kỳ 2024-2025.

“Thần tượng Bolero” Tô Ngọc Hà chìm đắm sắc màu Hà Nội

“Thần tượng Bolero” Tô Ngọc Hà chìm đắm sắc màu Hà Nội (ảnh V.H)
(PLVN) -  Từng tốt nghiệp Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam, là học trò của nữ ca sĩ Anh Thơ, Tô Ngọc Hà lại chọn theo dòng nhạc Bolero, trữ tình, lãng mạn…Với chất giọng trầm ấm, ngọt ngào nữ ca sĩ thể hiện tình yêu Hà Nội qua những sắc màu thời gian.

Trao giải thưởng cuộc thi sáng tác tranh cổ động tuyên truyền kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ

Qua 2 tháng phát động, Ban Tổ chức đã nhận được hơn 1.000 tác phẩm tham gia 02 cuộc thi Cuộc thi sáng tác tranh cổ động tuyên truyền kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ và 65 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh - Ngày truyền thống Bộ đội Trường Sơn. (Ảnh: Bảo Châu)
(PLVN) - Sáng ngày 17/4/2024, tại Hà Nội, Cục Văn hóa cơ sở tổ chức Trao giải thưởng cuộc thi sáng tác tranh cổ động tuyên truyền kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954 - 7/5/2024) và 65 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh - Ngày truyền thống Bộ đội Trường Sơn (19/5/1959 - 19/5/2024).

Các nghệ sĩ, tiktoker tránh phạm luật khi quảng cáo

Nhiều nghệ sỹ nổi tiếng đã quảng cáo cho FXT Token, một loại tiền hoạt động dưới hình thức đa cấp tại Việt Nam. (Ảnh: Zing.vn).
(PLVN) - Trước thực trạng các nghệ sĩ quảng cáo, người nổi tiếng, tiktoker giới thiệu thực phẩm chức năng, thực phẩm bảo vệ sức khỏe sai sự thật, không đúng công dụng, các ngành chức năng đã tuyên truyền quy định của pháp luật về quảng cáo, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân, đặc biệt các văn nghệ sĩ vi phạm.