Luật Thủ đô - vì một Hà Nội văn minh, hiện đại

(PLVN) - Sau khi quyết định mở rộng địa giới hành chính của Thủ đô Hà Nội vào năm 2008 bằng Nghị quyết số 15/2008/QH12, Quốc hội tiếp tục thông qua Luật Thủ đô năm 2012 để tạo cơ sở pháp lý cho Hà Nội phát huy mọi tiềm năng, nguồn lực nhằm thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững, hình thành Thủ đô văn minh, hiện đại, xứng đáng là đầu tàu của cả nước và hội nhập quốc tế…
Luật Thủ đô - vì một Hà Nội văn minh, hiện đại

Những mong muốn, kỳ vọng ấy đã đạt nhiều kết quả tích cực, song cạnh đó vẫn tồn tại không ít hạn chế, bất cập cần sớm tháo gỡ để đem lại hiệu quả thực tiễn và mục tiêu đề ra ban đầu theo Luật Thủ đô.

Thủ đô và những chính sách đặc thù

Luật Thủ đô được Quốc hội thông qua ngày 21/11/2012 và có hiệu lực từ ngày 01/7/2013. Sau 06 năm triển khai thi hành Luật Thủ đô cho thấy các cấp, các ngành, nhất là TP. Hà Nội đã dành sự quan tâm đặc biệt, tích cực, chủ động triển khai đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm; xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa các chủ thể trong tổ chức thi hành để sớm đưa Luật vào cuộc sống. Công tác quán triệt, phổ biến Luật và các văn bản quy định chi tiết thi hành Luật đã có tác động sâu rộng đến ý thức, trách nhiệm của cá nhân, tổ chức đối với sự nghiệp xây dựng, phát triển Thủ đô. 

Luật Thủ đô đã quy định nhiều chính sách đặc thù cho Hà Nội trong các lĩnh vực từ quy hoạch xây dựng, phát triển và biện pháp bảo đảm thực hiện quy hoạch; quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan và xây dựng đô thị đến bảo tồn và phát triển văn hóa; phát triển giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ; quản lý và bảo vệ môi trường; quản lý đất đai… Việc thực hiện các chính sách đặc thù theo quy định của Luật bước đầu đã giúp cho thành phố tạo lập đồng bộ các công cụ pháp lý trong xây dựng, phát triển và quản lý Thủ đô.

Chẳng hạn, về bảo tồn và phát triển văn hóa theo Điều 11 Luật Thủ đô, thành phố đã hoàn thành công tác chỉnh trang, bảo tồn mặt đứng tuyến phố chuyên kinh doanh Đông Nam dược Lãn Ông; mở rộng không gian đi bộ sang khu bảo tồn cấp 1 với 11 tuyến phố cổ và tổ chức thí điểm không gian đi bộ khu vực Hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận đáp ứng nhu cầu của người dân và khách du lịch; triển khai Đề án đầu tư, tôn tạo bảo tồn và phát huy di tích Làng cổ Đường Lâm, thị xã Sơn Tây giai đoạn 2014 - 2020; hoàn thành trùng tu, tôn tạo một số dự án chùa và đang triển khai bảo tồn, tôn tạo các di tích tiêu biểu trên địa bàn khu vực phố cổ; triển khai Đề án Trung tâm trưng bày giới thiệu sản phẩm cho các làng nghề (như gốm sứ Bát Tràng, sơn mài Hạ Thái, điêu khắc khỗ Sơn Đồng, dệt lụa Vạn Phúc…); tổ chức các lớp tập huấn, tư vấn về thiết kế sản phẩm, quản trị doanh nghiệp cho các làng nghề. Trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể, TP Hà Nội đã xây dựng kế hoạch bảo tồn những di sản tiêu biểu như Đề án “Phát huy không gian Lễ hội Gióng”, bảo tồn hát múa Ải Lao... 

Hay trong phát triển và quản lý giao thông vận tải theo Điều 18 Luật Thủ đô, thành phố ưu tiên tổ chức giao thông đảm bảo để các phương tiện vận tải hành khách công cộng vận hành thông suốt, hạn chế tối đa các trở ngại, đảm bảo thuận tiện cho hành khách; khuyến khích sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn, có chính sách miễn, giảm vé xe buýt cho các đối tượng.

Cùng với sự hỗ trợ của Chính phủ Nhật Bản, thành phố đã chỉ đạo giao liên danh Tổng Công ty vận tải Hà Nội - Viettel triển khai dự án hệ thống vé điện tử thí điểm cho tuyến xe buýt BRT và nhân rộng ra toàn bộ mạng tuyến buýt có trợ giá trên địa bàn thành phố… 

Luật Thủ đô - vì một Hà Nội văn minh, hiện đại ảnh 1
 

Để quy hoạch không bị “vỡ trận”

Ở chiều ngược lại, việc thực hiện các quy định của Luật Thủ đô bộc lộ nhiều tồn tại, hạn chế. Riêng trong lĩnh vực bảo tồn và phát triển văn hóa, mặc dù đã quan tâm đến công tác bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể, nhưng chưa có chiến lược phát huy giá trị văn hóa Thủ đô một cách đồng bộ về các mặt như kinh tế, giáo dục...; còn thiếu cơ chế thực hiện quyền lợi của các tổ chức, cá nhân đóng góp tự nguyện vào việc xây dựng công trình văn hóa, công viên, vườn hoa, khu vui chơi giải trí và bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn Thủ đô. Một số tiêu chí xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh chưa đạt yêu cầu, chưa tạo được sự chuyển biến rõ nét về văn hóa ứng xử, nếp sống văn minh đô thị của người dân…

Đáng chú ý là việc thực hiện quy hoạch và quản lý không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị trong một số trường hợp bị “vỡ trận”. Theo quy hoạch chung xây dựng Thủ đô thì khu vực nội đô lịch sử được xác định là hạn chế phát triển nhà ở, công trình cao tầng, giảm mật độ xây dựng và mật độ cư trú. Song song với đó là ở các đô thị vệ tinh, các khu đô thị mới phải được xây dựng nhà ở đạt tiêu chuẩn quốc gia, đáp ứng cho

nhiều đối tượng sử dụng để giảm tải cho đô thị trung tâm.Vậy nhưng thời gian qua, ở những khu vực này, nhiều dự án chung cư cao tầng vẫn tiếp tục được xây dựng; tạo thêm áp lực về gia tăng dân số, quá tải về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội trong khu vực nội thành Hà Nội.

Luật Thủ đô - vì một Hà Nội văn minh, hiện đại ảnh 2
 

Công tác di dời và quản lý quỹ đất sau khi di dời đối với một số cơ quan, tổ chức chưa được thực hiện nghiêm theo Quyết định số 130/QĐ-TTg ngày 23/01/2015 của Thủ tướng Chính phủ. Tiến độ di dời thực hiện rất chậm; quỹ đất sau khi di dời chưa được bàn giao lại cho thành phố để ưu tiên xây dựng, phát triển các công trình công cộng theo quy định tại khoản 4 Điều 15 Luật Thủ đô. Nhiều dự án nhà thương mại, chung cư cao tầng lại được xây dựng ngay trên nền đất sau khi di dời. 

Ví dụ, trên đường Nguyễn Trãi, Nguyễn Tuân quận Thanh Xuân trước đây là nơi đặt trụ sở, nhà xưởng của các ngành công nghiệp thì nay là những dự án Tổ hợp nhà liền kề, Trung tâm thương mại và căn hộ thương mại với quy mô, mật độ rất lớn; các bệnh viện, cơ sở giáo dục, cơ quan Trung ương đến nay có Đại học Y tế công cộng là đơn vị duy nhất thực hiện di dời, song khu đất sau khi di dời lại được chuyển đổi xây dựng Tổ hợp dự án nhà cao tầng…

Nhận thức sâu sắc các hạn chế, vướng mắc trên, trong thời gian tới, Chính phủ sẽ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương có liên quan phối hợp chặt chẽ với TP Hà Nội rà soát, đánh giá các quy định có liên quan của các luật ban hành sau ngày Luật Thủ đô có hiệu lực, làm cơ sở cho việc nghiên cứu việc sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Thủ đô; thực hiện nghiêm Quyết định số 130/QĐ-TTg về biện pháp, lộ trình di dời và việc sử dụng quỹ đất sau khi di dời cơ sở sản xuất công nghiệp, bệnh viện, cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và các cơ quan, đơn vị trong khu vực nội thành Hà Nội.

Chính phủ cũng sẽ chủ trì làm việc hàng năm với thành phố Hà Nội, các tỉnh trong Vùng Thủ đô và các bộ, ngành có liên quan để đánh giá kết quả thi hành Luật Thủ đô, làm sao phát triển Thủ đô bền vững, tăng trưởng xanh. 

Cùng với yêu cầu Hà Nội phải chủ động hơn nữa trong tổ chức thi hành Luật Thủ đô, Chính phủ kiến nghị Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tăng cường hoạt động giám sát theo chuyên đề việc thi hành Luật Thủ đô, trong đó đặc biệt quan tâm đến một số lĩnh vực như quy hoạch, kiến trúc; nhà ở; xây dựng; giao thông; đất đai; môi trường; hướng dẫn Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Hà Nội, HĐND TP Hà Nội tăng cường giám sát việc thi hành Luật Thủ đô và các văn bản quy định chi tiết thi hành Luật trên địa bàn Thủ đô…

Thục Quyên
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đưa Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng vào cuộc sống: Kết luận số 14 của Bộ Chính trị đã góp phần thúc đẩy cán bộ, đảng viên vượt khó hoàn thành nhiệm vụ

 Các đảng viên dự Đại hội XIII của Đảng.
(PLVN) - PGS.TS. Nguyễn Trọng Phúc - nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đánh giá, Kết luận số 14 của Bộ Chính trị về chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung được ban hành rất đúng lúc nhằm thúc đẩy cán bộ, đảng viên hăng hái vượt khó để hoàn thành nhiệm vụ trước nhân dân.

Cuộc gặp cấp cao Việt Nam - Campuchia - Lào

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư Đảng Nhân dân Cách mạng Lào Thongloun Sisoulith và Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia Hun Sen tại cuộc gặp. Ảnh: TTXVN
(PLVN) - Ngày 26/9, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch Đảng Nhân dân Campuchia, Thủ tướng Chính phủ Vương quốc Campuchia Hun Sen và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith đã có Cuộc gặp cấp cao Việt Nam - Campuchia - Lào. 

Chuyến công tác của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tại Cuba và Mỹ: Tiếp tục nâng cao uy tín và vị thế của Việt Nam

Chủ tịch nước chứng kiến lễ tiếp nhận vaccine, trang thiết bị và vật tư y tế phòng chống dịch COVID-19 tại Sân bay Nội Bài tối 25/9.
(PLVN) - Đây là khẳng định của Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn khi trả lời phỏng vấn báo chí về chuyến công tác của đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam do Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dẫn đầu thăm chính thức Cuba, tham dự Phiên thảo luận chung cấp cao Khóa 76 Đại hội đồng Liên Hợp quốc và thực hiện các hoạt động song phương tại New York, Mỹ từ ngày 18 đến 24/9.

Đồng hành với doanh nghiệp trên tinh thần '3 không và 5 thật'

Thủ tướng Phạm Minh Chính và các đại biểu tại Hội nghị trực tuyến. Ảnh: VGP/Nhật Bắc
(PLVN) - Thủ tướng cho biết, Chính phủ đang cùng Quốc hội cố gắng đồng hành với doanh nghiệp, trên tinh thần “3 không và 5 thật”: không nói không, không nói khó, không nói có mà không làm và nghĩ thật, nói thật, làm thật, hiệu quả thật, nhân dân và doanh nghiệp được thụ hưởng thành quả thật...

Không chỉ sóng, máy tính mà nối dài yêu thương, đùm bọc

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phát động Chương trình “Sóng và máy tính cho em”.
(PLVN) - Năm học mới trong đại dịch, học trực tuyến đã không còn là tạm thời. Mục tiêu của “Sóng và máy tính cho em” đặt ra, hết năm 2021, sóng internet sẽ phủ kín toàn quốc, 1 triệu học sinh, sinh viên khó khăn sẽ được trang cấp máy tính bảng. Sang năm 2022 - 2023, phấn đấu không còn học sinh, sinh viên nào thiếu thiết bị để học trực tuyến. Chưa hết, đó còn là ngôi trường được mở ra cho hàng ngàn trẻ em mất cha mẹ vì COVID-19…

Các địa phương thành lập Tổ công tác phục hồi sản xuất

 Các địa phương thành lập Tổ công tác phục hồi sản xuất
(PLVN) - Đó là một trong những chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch COVID-19 để dần thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả với COVID-19 để phục hồi, phát triển kinh tế phù hợp tình hình chống dịch.

Đoàn kết, đồng lòng, chiến thắng đại dịch: Niềm tin tất thắng

Điều tra xã hội học cho thấy, 97% tin tưởng Đảng và Nhà nước sẽ kiểm soát tốt dịch bệnh COVID-19 (Hình: Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc kiểm tra công tác phòng chống dịch tại huyện Hóc Môn, TP Hồ Chí Minh).
(PLVN) - Nhờ sự chỉ đạo quyết liệt, linh hoạt, hiệu quả của lãnh đạo Đảng, Nhà nước trong công tác phòng chống dịch bệnh đã tạo đồng thuận cao trong các tầng lớp nhân dân và sự đánh giá cao của bạn bè quốc tế. Điều đó tiếp thêm sức mạnh để chúng ta giữ vững niềm tin ở tinh thần Việt Nam, nhất định sớm kiểm soát và đẩy lùi dịch bệnh.