Dự thảo Luật đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt: Pháp luật nước ngoài được áp dụng theo nguyên tắc nào?

(PLO) - Điều 5, Điều 6 Dự thảo Luật đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt quy định về vấn đề áp dụng các luật có liên quan, điều ước quốc tế, áp dụng pháp luật nước ngoài và giải quyết tranh chấp. Vậy, các hợp đồng dân sự, kinh doanh, thương mại có yếu tố nước ngoài ở đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt được áp dụng pháp luật nước ngoài như quy định tại khoản 1 Điều 6 Dự thảo dựa theo nguyên tắc nào?
Phú Quốc được lựa chọn là một trong ba đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt của Việt Nam Phú Quốc được lựa chọn là một trong ba đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt của Việt Nam

Theo lý giải của Ban soạn thảo Luật, theo Điểm a Khoản 1 Điều 670 Bộ luật Dân sự, pháp luật nước ngoài được dẫn chiếu đế không được áp dụng trong trường hợp hậu quả của việc áp dụng pháp luật nước ngoài trái với “nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam”. Khoản 2 Điều 5 Luật Thương mại năm 2005 cũng quy định tương tự về việc áp dụng pháp luật nước ngoài đối với giao dịch thương mại có yếu tố nước ngoài: “Các bên trong giao dịch thương mại có yếu tố nước ngoài được thỏa thuận áp dụng pháp luật nước ngoài, tập quán thương mại quốc tế nếu pháp luật nước ngoài, tập quán thương mại quốc tế đó không trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam”.

Tuy nhiên, ngoài quy định tại Điều 3 Bộ luật Dân sự về những nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự, thì pháp luật Việt Nam không có quy định nào mô tả cụ thể khái niệm cũng như nội hàm của “nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam”. Điều 14 Nghị quyết 01/2014/NQ-HĐTP ngày 20/3/2014 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao quy định khái niệm “các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam”, rằng “các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam là các nguyên tắc xử sự cơ bản có hiệu lực bao trùm đối với việc xây dựng và thực hiện pháp luật Việt Nam”, nhưng chưa làm rõ khái niệm này.

Việc chưa làm rõ khái niệm “các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam” trong các quy định của Bộ luật Dân sự và Nghị quyết số 01/2014/NQ-HĐTP như nêu trên nên đã và đang gây nhiều khó khăn, cản trở cho việc áp dụng pháp luật nước ngoài đối với các giao dịch có yếu tố nước ngoài, đặc biệt là tạo kẽ hở pháp luật cho việc lạm dụng, giải thích pháp luật, áp dụng pháp luật không thống nhất, cụ thể như: việc đàm phán giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam và nhà đầu tư nước ngoài về nguyên tắc áp dụng pháp luật nước ngoài theo các hợp đồng PPP. Khi giao kết hợp đồng có yếu tố nước ngoài, các bên có thể thỏa thuận lựa chọn áp dụng pháp luật nước ngoài, nhưng khi tranh chấp phát sinh, tòa án hoặc trọng tài có thể từ chối áp dụng pháp luật mà các bên lựa chọn. Điều này không bảo đảm tính minh bạch, dự đoán trước của hợp đồng, gây nhiều rủi ro cho việc thực hiện các giao dịch có yếu tố nước ngoài.

Trong quá trình xây dựng Dự thảo Luật, có ý kiến cho rằng, dự thảo Luật nên quy định, nhà đầu tư được thỏa thuận với tổ chức, cá nhân có trụ sở chính hoặc nơi cư trú tại đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt lựa chọn áp dụng pháp luật nước ngoài đối với hợp đồng đầu tư, thương mại, dân sự có yếu tố nước ngoài theo quy định của Bộ luật Dân sự. 

Nhiều lý do được đưa ra cho ý kiến này. Lý do thứ nhất, là để đảm bảo thực hiện thống nhất theo pháp luật về dân sự. Lý do thứ hai, việc không áp dụng điểm a Khoản 1 Điều 670 Bộ luật Dân sự năm 2015 cần thảo luận thêm một số vấn đề như bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư trong nước khi tham gia thỏa thuận, ký kết hợp đồng đầu tư, thương mại, dân sự có yếu tố nước ngoài theo pháp luật nước ngoài cũng như việc thi hành phán quyết của trọng tài, tòa án nước ngoài tại Việt Nam đối với các thỏa thuận, hợp đồng nêu trên.

Vì thế, để đảm bảo tính đột phá của Luật này, nâng cao sức cạnh tranh quốc tế của đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt, đồng thời góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài về tính khả thi, hiệu quả của hệ thống pháp luật và cơ chế giải quyết tranh chấp tại Việt Nam theo thông lệ, tập quán quốc tế, căn cứ quy định tại Khoản 2 Điều 14 Hiến pháp và Điều 3 Bô luật Dân sự, dự thảo Luật quy định theo hướng cụ thể hóa “nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam” và khái niệm “trật tự công” theo thông lệ quốc tế để quy định nguyên tắc áp dụng pháp luật nước ngoài. 

Theo đó, tại khoản 2 Điều 6 Dự thảo Luật đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt quy định, pháp luật nước ngoài, tập quán quốc tế được áp dụng với điều kiện “không gây phương hại đến quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng và không trái với những nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự Việt Nam”.

Bách Nguyễn
Cùng chuyên mục
Ảnh minh họa

Đề xuất sàn thương mại điện tử kê khai nộp thuế thay người bán: Chưa rõ ràng về căn cứ pháp lý

(PLVN) -  Góp ý Dự thảo Nghị định về thuế, hóa đơn và chứng từ, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, việc dự thảo đề xuất quy định các sàn thương mại điện tử (TMĐT) có chức năng đặt hàng trực tuyến có nghĩa vụ kê khai, nộp thuế thay cho người bán trên sàn là chưa rõ ràng về căn cứ pháp lý và có nhiều điểm cần xem xét lại.

Đọc thêm

Đầu tư công, nguyên nhân “giời ơi”

Đầu tư công, nguyên nhân “giời ơi”
(PLVN) - Câu chuyện “vừa chạy vừa xếp hàng”, khởi công trước, hoàn thiện thủ tục sau xem ra vẫn là căn bệnh “nan y”. Động thổ khởi công xong, lên báo đài xong là hết “động tĩnh”, hoặc chờ thi công hơi bị… “mỏi”.

Dạng tội phạm mới cần xử nghiêm

Dạng tội phạm mới cần xử nghiêm
(PLVN) - Hơn 400 cây thông giữa lòng TP Đà Lạt bị cưa hạ, lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng đánh giá đây là vụ phá rừng “rất lạ” bởi khu vực này đường đi khó khăn, không có nguồn nước; phá rừng nhưng không thể đưa gỗ ra ngoài, không thể chiếm đất.

Chính sách mới nổi bật có hiệu lực cuối tháng 5/2022

Công an xã, phường, thị trấn được cấp biển số xe mô tô, xe gắn máy là một trong những chính sách mới nổi bật có hiệu cuối tháng 5/2022 (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Công an cấp xã được cấp đăng ký xe mô tô, gắn máy; tăng mức trợ cấp hằng tháng với cán bộ Công an đã thôi việc, xuất ngũ; bổ sung quy định về lập dự phòng tổn thất các khoản đầu tư….là một số chính sách mới nổi bật bắt đầu có hiệu lực từ cuối tháng 05/2022 (từ ngày 21 - 31/5/2022).

Người có chức vụ ở Bộ Tài chính sẽ không được thành lập điều hành doanh nghiệp tư nhân?

Trụ sở Bộ Tài chính
(PLVN) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư quy định danh mục các lĩnh vực và thời hạn mà người có chức vụ, quyền hạn không được thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh, hợp tác xã thuộc lĩnh vực trước đây mình có trách nhiệm quản lý sau khi thôi chức vụ trong lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính.

Ký kết Kế hoạch hành động trong lĩnh vực bảo hiểm y tế

Ký kết Kế hoạch hành động trong lĩnh vực bảo hiểm y tế
(PLVN) -  Tham gia tháp tùng Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính thăm, làm việc tại Hoa Kỳ, Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Nguyễn Thế Mạnh đã có buổi làm việc với Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN (USABC) và ký kết Kế hoạch hành động triển khai Bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực thực hiện bảo hiểm y tế.

Nông thôn mới nâng cao

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Thay mặt Thủ tướng, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh vừa ký Quyết định số 587/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch tổ chức thực hiện Phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” giai đoạn 2021 – 2025.

“Giới hạn” của di chúc theo quy định pháp luật

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Di chúc được hiểu là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Một người có quyền lập di chúc để lại tài sản của mình sau khi chết cho người khác. Tuy nhiên, pháp luật cũng có những hạn chế trong một số trường hợp cụ thể.

Xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ

Người đứng đầu Chính phủ Việt Nam đã làm rõ nhiều vấn đề về nguyên tắc, quan điểm, chính sách đối nội và đối ngoại của Việt Nam.
(PLVN) - Trong chương trình thăm và làm việc tại Hoa Kỳ, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã thăm, phát biểu và dự tọa đàm chính sách tại Đại học Harvard, thành phố Cambridge, bang Massachusetts.

Đừng để xảy ra tai nạn mới thay đổi

Va chạm giao thông giữa xe công nông đi ngược chiều và xe buýt.
(PLVN) -  Dù nhiều vụ tai nạn thương tâm đã xảy ra nhưng hiện tượng phương tiện giao thông đi ngược chiều trên các tuyến đường nội đô và quốc lộ vẫn phổ biến tại khắp các tỉnh, thành. Tình trạng này bao giờ mới thay đổi?

Cây xăng “găm hàng, chờ lên giá” sẽ bị xử phạt như thế nào?

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Bạn đọc Nguyễn Hải Tùng (trú tại huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng) hỏi: Thời gian vừa qua, giá xăng dầu đã tăng giá nhiều lần do ảnh hưởng của giá xăng dầu thế giới. Lợi dụng tình hình đó, nhiều cửa hàng xăng dầu đã treo biển hết hàng để đóng cửa, găm hàng chờ lên giá nhằm trục lợi. Xin hỏi, hành vi này nếu bị phát hiện sẽ bị xử lý ra sao?