Đề xuất sửa đổi chính sách ưu đãi người có công: Bất cập nào cần phải khắc phục?

(PLO) - Nhiều bất cập phát sinh từ thực tiễn đã được Bộ LĐTB&XH đề xuất sửa đổi  trong tờ trình đề nghị xây dựng dự án Pháp lệnh Ưu đãi người có công (NCC) với cách mạng (sửa đổi).
Ông Bùi Quang Vinh - Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội thăm hỏi Mẹ Việt Nam Anh hùng Y Nía (110 tuổi, ở thôn 6, xã Đắk Ui, huyện Đắk Hà, Kon Tum) có 4 con là liệt sĩ Ông Bùi Quang Vinh - Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội thăm hỏi Mẹ Việt Nam Anh hùng Y Nía (110 tuổi, ở thôn 6, xã Đắk Ui, huyện Đắk Hà, Kon Tum) có 4 con là liệt sĩ

Thiếu điều kiện, tiêu chuẩn, khó xác định NCC 

Theo Bộ LĐTB&XH, Pháp lệnh Ưu đãi NCC với cách mạng hiện hành ban hành năm 1994 đến nay đã được sửa đổi, bổ sung nhiều lần (các năm 1994, 2005, 2007, 2012) nhằm phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, cơ bản hoàn thiện và mở rộng điều kiện, tiêu chuẩn xác nhận đối tượng, cũng như các chế độ, chính sách ưu đãi, đã tạo hành lang pháp lý trong việc thực hiện chính sách NCC với cách mạng. 

Tuy nhiên, qua 5 năm thực hiện, Pháp lệnh đã bộc lộ một số khó khăn, vướng mắc, bất cập. Một số thuật ngữ chưa được giải thích rõ dẫn đến vướng mắc trong xác định phạm vi, điều kiện xác nhận NCC. Một số khái niệm, thuật ngữ và tiêu chí như: người hoạt động cách mạng, hoạt động kháng chiến, tham gia chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, có thành tích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, làm nhiệm vụ hoặc phục vụ nhiệm vụ quốc phòng - an ninh,... chưa được giải thích, làm rõ.

Bên cạnh đó, Pháp lệnh  chưa quy định về điều kiện, tiêu chuẩn xác nhận đối với một số đối tượng NCC với cách mạng. Theo đó, chưa quy định cụ thể về điều kiện xác nhận người hoạt động cách mạng trước ngày 01/01/1945, người hoạt động cách mạng từ ngày 01/01/1945 đến ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học. 

Hơn nữa, quy định về điều kiện xác nhận liệt sĩ, thương binh, bệnh binh trong các giai đoạn chưa phù hợp với thực tiễn. Một số điều kiện xác nhận còn quá rộng, chưa cân đối giữa các lực lượng và trong tổng thể chính sách ưu đãi. Ví dụ, điều kiện xác nhận liệt sĩ, thương binh trong trường hợp “đang trực tiếp làm nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ” chưa cụ thể, chưa xác định rõ địa điểm, phạm vi không gian, dẫn đến trên thực tế nếu bị tai nạn khi đang trực tiếp làm nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ ở bất cứ đâu cũng được xác nhận là liệt sĩ hoặc thương binh. 

Ngoài ra, điều kiện xác nhận liệt sĩ đối với thương binh hoặc người hưởng chính sách như thương binh chết do vết thương tái phát còn quá rộng. Điều kiện, tiêu chuẩn xác nhận bệnh binh trong thời bình quá rộng, không còn phù hợp với thực tiễn.

Chưa đảm bảo cân đối về chế độ ưu đãi NCC

Bất cập khác từ thực tiễn thực hiện Pháp lệnh NCC được đề xuất hoàn thiện, đó là một số quy định về chế độ ưu đãi NCC với cách mạng và thân nhân chưa bảo đảm cân đối giữa các diện đối tượng.

Hiện tại, pháp luật chưa quy định chế độ bảo hiểm y tế đối với thân nhân khi người hoạt động cách mạng trước ngày 01/01/1945 hoặc người hoạt động cách mạng từ ngày 01/01/1945 đến ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 còn sống (trong khi thân nhân của thương binh, bệnh binh, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học suy giảm khả năng lao động 61% trở lên đã được hưởng).

Pháp lệnh hiện hành cũng chưa quy định trợ cấp một lần đối với thân nhân Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân, Anh hùng Lao động trong thời kỳ kháng chiến, người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế, NCC giúp đỡ cách mạng được truy tặng hoặc đã chết mà chưa được hưởng chế độ ưu đãi.

Một “khoảng trống” khác ảnh hưởng đến thực hiện chính sách NCC, đó là chưa có quy định vợ (chồng) liệt sĩ lấy chồng (vợ) khác nhưng đã có trách nhiệm chăm sóc bố, mẹ liệt sĩ, nuôi con liệt sĩ đến tuổi trưởng thành hoặc được UBND cấp xã công nhận thì được hưởng trợ cấp tiền tuất hàng tháng và được Nhà nước mua bảo hiểm y tế.

Đồng thời, quy định điều chỉnh trợ cấp đối với người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học đã hưởng chế độ trước ngày 01/9/2012 hiện chỉ được quy định tại Nghị định của Chính phủ, chưa bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Quy định thân nhân liệt sĩ của 4 liệt sĩ trở lên cũng chỉ được hưởng tối đa 3 định suất tuất là không phù hợp.

Ngoài ra, quy định về tên gọi của nhóm đối tượng “người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học”, “người hoạt động cách mạng hoặc hoạt động kháng chiến bị địch bắt tù, đày”, “người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế” còn chưa phù hợp, thiếu thống nhất trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Từ những lý do nêu trên, để thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nướcvề ưu đãi NCC với cách mạng; cụ thể hóa quy định của Hiến pháp và khắc phục những vướng mắc, bất cập của Pháp lệnh hiện hành, việc xây dựng và ban hành Pháp lệnh Ưu đãi NCC với cách mạng (sửa đổi) là cần thiết.

Theo Bộ LĐTB&XH, những bất cập này cần được sửa đổi, bổ sung trong Pháp lệnh Ưu đãi NCC với cách mạng (sửa đổi) nhằm tháo gỡ các vướng mắc, đáp ứng những yêu cầu đặt ra từ thực tiễn, đồng thời tiếp tục thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng và tạo cơ sở pháp lý chặt chẽ, minh bạch, thống  nhất, đảm bảo công bằng, hợp lý, tạo sự đồng thuận cao của xã hội trong quá trình tổ chức thực hiện chính sách ưu đãi đối với NCC.

Bách Nguyễn
Cùng chuyên mục
Ảnh minh họa.

Rồi nhân tài cũng bỏ ta đi

(PLVN) - Chúng ta vẫn luôn nói trọng dụng nhân tài, nhưng với cơ quan Nhà nước, chỉ trọng dụng không thôi mà không có chính sách thu nhập, đãi ngộ xứng đáng thì có thu hút, giữ chân được nhân tài hay không?

Đọc thêm

Đơn khiếu nại tập thể có được xem xét giải quyết?

Một vụ khiếu nại tập thể tại xã Dun, Ia Pal và thị trấn Chư Sê, tỉnh Gia Lai. (Nguồn https://cand.com.vn)
(PLVN) -  Nghị định số 124/2020/NĐ-CP quy định: “Khi nhiều người cùng khiếu nại về một nội dung thì phải cử người đại diện để trình bày nội dung khiếu nại”. Vậy, đơn khiếu nại của họ được làm chung hay phải làm riêng từng người?

Sức mạnh tinh thần

Qua SEA Games 31, dư luận thấy rằng thể thao Việt Nam đã có bước tiến mới.
(PLVN) - Thế nhưng sau 17 ngày tranh tài, Đại hội Thể thao lớn nhất khu vực Đông Nam Á lần thứ 31 đã rất thành công với nước chủ nhà Việt Nam.

Dự án cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột: Bộ GTVT xin cơ chế đặc thù chuyển đổi mục đích sử dụng rừng

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Dự án cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột giai đoạn 1 chiếm dụng khoảng hàng trăm ha đất rừng sản xuất và đất rừng phòng hộ. Để thực hiện việc chuyển mục đích đất rừng này, Bộ Giao thông Vận tải kiến nghị cho hoàn chỉnh hồ sơ chuyển mục đích sử dụng rừng sau khi Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư dự án. Trước đề nghị này, các cơ quan liên quan có ý kiến như thế nào?

Đề xuất sàn thương mại điện tử kê khai nộp thuế thay người bán: Chưa rõ ràng về căn cứ pháp lý

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Góp ý Dự thảo Nghị định về thuế, hóa đơn và chứng từ, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, việc dự thảo đề xuất quy định các sàn thương mại điện tử (TMĐT) có chức năng đặt hàng trực tuyến có nghĩa vụ kê khai, nộp thuế thay cho người bán trên sàn là chưa rõ ràng về căn cứ pháp lý và có nhiều điểm cần xem xét lại.

Chiến lược trụ đỡ

Chiến lược trụ đỡ
(PLVN) - Không còn ai nghi ngờ rằng, tác động của khủng hoảng "kép" từ đại dịch COVID-19 trong hơn 2 năm qua và căng thẳng địa chính trị đang gây ra những tác động cộng hưởng chưa từng có lên nguồn cung, giá cả và chuỗi cung ứng lương thực toàn cầu.

Đi tìm sự công bằng

Ảnh minh họa
(PLVN) -  “Liệu có những vụ Việt Á trong lựa chọn sách giáo không?” – cách đặt vấn đề một cách quyết liệt như vậy của một nữ đại biểu trên diễn đàn Quốc hội cho thấy mức độ nghiêm trọng và sự bức xúc của cử tri thể hiện trong lĩnh vực sách giáo khoa nói riêng và tình trạng giáo dục nói chung.

Chính sách & thực tế

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Kinh phí dự kiến dành riêng cho chính sách hỗ trợ đào tạo duy trì việc làm cho lao động là 4.500 tỷ đồng; thế nhưng sau 10 tháng triển khai, mới giải ngân được… 17,1 tỷ đồng. Nghĩa là chủ trương có, chính sách có, quy định có, tiền có; nhưng người lao động vẫn chưa được hưởng.

Đầu tư công, nguyên nhân “giời ơi”

Đầu tư công, nguyên nhân “giời ơi”
(PLVN) - Câu chuyện “vừa chạy vừa xếp hàng”, khởi công trước, hoàn thiện thủ tục sau xem ra vẫn là căn bệnh “nan y”. Động thổ khởi công xong, lên báo đài xong là hết “động tĩnh”, hoặc chờ thi công hơi bị… “mỏi”.

Dạng tội phạm mới cần xử nghiêm

Dạng tội phạm mới cần xử nghiêm
(PLVN) - Hơn 400 cây thông giữa lòng TP Đà Lạt bị cưa hạ, lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng đánh giá đây là vụ phá rừng “rất lạ” bởi khu vực này đường đi khó khăn, không có nguồn nước; phá rừng nhưng không thể đưa gỗ ra ngoài, không thể chiếm đất.

Chính sách mới nổi bật có hiệu lực cuối tháng 5/2022

Công an xã, phường, thị trấn được cấp biển số xe mô tô, xe gắn máy là một trong những chính sách mới nổi bật có hiệu cuối tháng 5/2022 (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Công an cấp xã được cấp đăng ký xe mô tô, gắn máy; tăng mức trợ cấp hằng tháng với cán bộ Công an đã thôi việc, xuất ngũ; bổ sung quy định về lập dự phòng tổn thất các khoản đầu tư….là một số chính sách mới nổi bật bắt đầu có hiệu lực từ cuối tháng 05/2022 (từ ngày 21 - 31/5/2022).

Người có chức vụ ở Bộ Tài chính sẽ không được thành lập điều hành doanh nghiệp tư nhân?

Trụ sở Bộ Tài chính
(PLVN) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư quy định danh mục các lĩnh vực và thời hạn mà người có chức vụ, quyền hạn không được thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh, hợp tác xã thuộc lĩnh vực trước đây mình có trách nhiệm quản lý sau khi thôi chức vụ trong lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính.

Ký kết Kế hoạch hành động trong lĩnh vực bảo hiểm y tế

Ký kết Kế hoạch hành động trong lĩnh vực bảo hiểm y tế
(PLVN) -  Tham gia tháp tùng Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính thăm, làm việc tại Hoa Kỳ, Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Nguyễn Thế Mạnh đã có buổi làm việc với Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN (USABC) và ký kết Kế hoạch hành động triển khai Bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực thực hiện bảo hiểm y tế.