Công nghiệp ô tô Việt Nam,"một cổ ba tròng"

Hơn 20 năm kể từ khi các ông lớn ô tô thế giới vào Việt Nam, cục diện ngành công nghiệp ô tô chưa thay đổi gì nhiều và thị trường ô tô vẫn là thị trường gia công – tiêu thụ nhỏ.

Hơn 20 năm kể từ khi các ông lớn ô tô thế giới vào Việt Nam, cục diện ngành công nghiệp ô tô chưa thay đổi gì nhiều và thị trường ô tô vẫn là thị trường gia công – tiêu thụ nhỏ.

Chóng mặt vì chính sách thay đổi xoành xoạch

“Không chỉ mâu thuẫn, chính sách còn thay đổi liên tục cũng khiến cho các doanh nghiệp nản lòng” – đại diện một trong những doanh nghiệp sản xuất ô tô lớn nhất Việt Nam phàn nàn – “Các doanh nghiệp chỉ mong muốn chính sách minh bạch ổn định trong một khoảng thời gian dài, ít ra cũng phải được khoảng chục năm, để doanh nghiệp yên ổn đầu tư và hoạch đinh kế hoạch, nhưng chính sách cho công nghiệp ô tô Việt Nam lại thay đổi quá nhiều, quá nhanh trong thời gian ngắn”.

Còn nhớ, có lần, trao đổi với báo chí, ông Bùi Ngọc Huyên, Tổng Giám đốc Cty CP ô tô Xuân Kiên (Vinaxuki), bày tỏ, chính sách ô tô của Việt Nam thay đổi xoành xoạch “nổi tiếng” khắp thế giới, đến nỗi ông này khi mời nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào Việt Nam, họ từ chối thẳng thừng do không biết làm ăn kiểu gì trong bối cảnh chính sách thay đổi chóng mặt. Đúng là, trên thực tế, từ chục năm trở lại đây, không biết bao nhiêu chính sách đã được ban hành, khiến cho thị trường hết sốt nóng sang sốt lạnh, và luôn trong trạng thái “nơm nớp”.

“Một khi ngành công nghiệp ô tô còn trong tình trạng “một cổ ba tròng”, Bộ Công Thương xây dựng quy hoạch phát triển, Bộ Giao thông Vận tải xây dựng kế hoạch hạn chế ô tô còn Bộ Tài chính hạn chế tiêu dùng bằng thuế phí, mà giữa các bộ không có sự liên thông, thì ngành công nghiệp ô tô còn luẩn quẩn” – một chuyên gia nhận định.

Sẽ chỉ còn thị trường thương mại thuần túy?

Chỉ 4 năm nữa, vào năm 2018, thuế nhập khẩu xe nguyên chiếc từ khu vực AFTA giảm xuống chỉ còn 0%. Vì thế, nhiều doanh nghiệp ô tô, kể cả 100% vốn trong nước hay FDI, đều mong muốn Chính phủ có quan điểm rõ ràng về công nghiệp ô tô để họ còn biết có đầu tư nữa hay không. Tuy nhiên, đến nay, đó vẫn là một câu hỏi mở chưa có lời đáp.

Hai mươi năm qua, kể từ khi các “ông lớn” của làng ô tô thế giới vào Việt Nam, đến nay, Việt Nam vẫn chưa có doanh nghiệp sản xuất ô tô tầm cỡ khu vực. Công nghiệp hỗ trợ chưa phát triển, tỷ lệ chuyển giao công nghệ của các công ty nước ngoài đối với sản xuất ô tô trong nước còn rất thấp, sự liên kết, hợp tác, phân công sản xuất không thể thực hiện được… là những nhận định của Bộ Công Thương về ngành công nghiệp ô tô. Bộ này cũng nhìn nhận, gần đây, không ít nhà đầu tư nước ngoài tỏ ra quan tâm tới sự phát triển của công nghiệp ô tô Việt Nam và đang chờ các tín hiệu từ các cơ quan quản lý.

Tuy nhiên, một số doanh nghiệp ô tô tại Việt Nam lại đang có động thái rút khỏi thị trường, chuyển từ lắp ráp sang hoạt động thuần túy thương mại. Đại diện Vụ Công nghiệp nặng (Bộ Công thương) lo ngại, nếu không có biện pháp xử lý kịp thời và hợp lý, Việt Nam sẽ trở thành thị trường nhập khẩu ô tô khi thuế nhập khẩu xe nguyên chiếc trong ASEAN về 0% vào năm 2018, dẫn tới gia tăng áp lực nhập siêu cho nền kinh tế.

Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam giữa kỳ vừa diễn ra tại Hà Nội, nhóm công tác ô tô – xe máy nhận định, ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đang có độ rủi ro cao bởi sự tồn tại của “những thực trạng đáng lo ngại”. Theo đó, ngành công nghiệp ô tô hiện nay vẫn chưa phát huy hết tiềm năng thực tế của Việt Nam và chưa kịp hồi phục kể từ sau cuộc khủng hoảng năm 2012, khi sản lượng ô tô rơi xuống 35 - 40%. Đơn cử như trong 4 tháng đầu năm 2013, doanh số bán xe toàn thị trường (gồm cả xe lắp ráp và nhập khẩu) chỉ đạt 30.414 chiếc, tăng không đáng kể so với con số 29.503 chiếc của cùng kỳ năm 2012.

Các doanh nghiệp trong ngành đang trong tình trạng dư thừa công suất ở mức cao. Theo số liệu của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), doanh số của Toyota VN trong năm 2012 gần 25.000 chiếc, trong khi công suất 36.500 xe/năm/2 ca làm việc; của Ford VN gần 5.000 xe, trong khi công suất của nhà máy là 14.000 xe/năm/2 ca sản xuất; của Honda 1.800 xe, khi công suất 10.000 xe/năm; của GM là 5.600 xe, công suất 20.000 xe/năm.

Lo ngại về chính sách chiếm tỷ lệ lớn, khi các doanh nghiệp cho rằng việc chưa có quy hoạch phát triển công nghiệp ô tô, xe máy, dẫn đến cản trở mở rộng đầu tư trong thời gian tới. Bên cạnh đó, cách hiểu khác nhau về một số đề xuất/chính sách gây hoang mang cho doanh nghiệp, ví như thông tin về chủ trương hạn chế số lượng xe máy ở mức 36 triệu chiếc đã ảnh hưởng đến tâm lý của nhà đầu tư và những doanh nghiệp hiện đã có mặt tại Việt Nam. Đồng thời, vẫn tồn tại tình trạng thiếu minh bạch trong triển khai chính sách, quy định, ví dụ như liên quan đến các vấn đề về hải quan/nhập khẩu…

Bách Linh

Tin cùng chuyên mục

Đọc thêm

Tồn kho ngành đồ uống tăng gần 30%

Tính đến 30/06/2024, chỉ số tồn kho của ngành đồ uống (rượu, bia, nước giải khát) tăng gần 30%.
(PLVN) - Tính đến 30/6/2024, trong khi chỉ số tồn kho toàn ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chỉ tăng 9,6% so với cùng thời điểm năm trước, thì chỉ số tồn kho của ngành đồ uống (rượu, bia, nước giải khát) tăng gần 30%.

Nữ doanh nhân cùng kinh tế xanh hướng tới phát triển bền vững

Các đại biểu tham dự Diễn đàn sáng 05/7/2024. (Nguồn Hội LHPNVN)
(PLVN) - Phát triển kinh tế xanh là một xu hướng quan trọng và tất yếu trong Chương trình nghị sự phát triển bền vững toàn cầu. Trong dòng chảy mới này, các quốc gia, trong đó có Việt Nam, Lào và Campuchia đều đưa ra cam kết mạnh mẽ về tăng trưởng xanh, hướng tới phát triển bền vững.

SCIC cùng lúc có 2 Phó Tổng Giám đốc mới

Hai tân Phó Tổng Giám đốc SCIC (đứng giữa) nhận quyết định.
(PLVN) - Kế toán trưởng và Giám đốc Chi nhánh miền Trung của Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước vừa nhận quyết định làm Phó Tổng Giám đốc của Tổng công ty này.

Công ty Yến sào Khánh Hòa có tân Chủ tịch Hội đồng thành viên

Công ty Yến sào Khánh Hòa có tân Chủ tịch Hội đồng thành viên
(PLVN) -  Ngày 01/7/2024, Công ty TNHH Nhà nước MTV Yến sào Khánh Hòa (gọi tắt là Công ty Yến sào Khánh Hòa) đã tổ chức Hội nghị Công bố Quyết định bổ nhiệm quản lý doanh nghiệp với sự tham dự của ông Nguyễn Tấn Tuân - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa; ông Võ Chí Vương - Giám đốc Sở Nội vụ; ông Nguyễn Thế Sinh - Bí thư Đảng ủy Khối doanh nghiệp tỉnh Khánh Hòa.

Vietnam Airlines phát triển bền vững nhờ chung tay kiến thiết một xã hội bình đẳng

VNA kỳ vọng hoạt động "Tô cam bầu trời" sẽ góp phần lan tỏa tinh thần đoàn kết, chung sức hành động chấm dứt bạo lực với phụ nữ, trẻ em .
(PLVN) - Trong thời đại công nghệ PR phát triển, có những hoạt động của doanh nghiệp như lớp phấn son tô điểm cho nhan sắc một tên tuổi, nhưng cũ ng có những doanh nghiệp liên tục có các sự kiện như những lớp trầm tích làm tăng chất lượng cho thương hiệu vốn đã "vàng 10". “Tô cam” chuyến bay là một sự kiện như thế của Vietnam Airlines (VNA).

Tỷ phú Mai Vũ Minh bàn luận về nền kinh tế thế giới

Tỷ phú Mai Vũ Minh trong buổi làm việc với Ngài Milorad Dodik, Tổng thống Bosnia - Herzegovina.
(PLVN) - Những bàn luận của tỷ phú Mai Vũ Minh về kinh tế thế giới phản ánh sự hiểu biết sâu sắc của ông về các xu hướng kinh tế toàn cầu, cam kết của ông đối với tăng trưởng bền vững và bao gồm, cùng với khả năng lãnh đạo tầm nhìn của ông trong thế giới kinh doanh...

Chủ tịch Tập đoàn BRG được vinh danh 'Chủ tịch Tập đoàn Cống hiến cho Xã hội'

Chủ tịch Tập đoàn BRG được vinh danh 'Chủ tịch Tập đoàn Cống hiến cho Xã hội'
(PLVN) - Ban Tổ chức giải thưởng Global Economics 2024 vừa vinh danh bà Nguyễn Thị Nga, Chủ tịch Tập đoàn BRG với danh hiệu “Chủ tịch Tập đoàn Cống hiến cho Xã hội” (Most Socially Responsible Business Chairwoman) ghi nhận những nỗ lực đóng góp và cống hiến hết mình của bà trong các hoạt động xã hội tại Việt Nam. Đây là lần thứ hai liên tiếp bà Nguyễn Thị Nga được Ban tổ chức giải thưởng Global Economics vinh danh, sau giải thưởng “Nữ Doanh Nhân Tiêu Biểu” (Outstanding Women Entrepreneur) năm 2023.

Công bố Báo cáo phát triển bền vững lần thứ hai, MSB tiên phong thực hiện xu hướng ESG

Công bố Báo cáo phát triển bền vững lần thứ hai, MSB tiên phong thực hiện xu hướng ESG
(PLVN) - Vừa qua, Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (HoSE: MSB) công bố Báo cáo phát triển bền vững (PTBV) năm 2023. Đây là năm thứ 2 MSB phát hành tài liệu này độc lập với Báo cáo thường niên. Nội dung báo cáo thể hiện những cột mốc trên hành trình “xanh hóa” ngân hàng đặt trong toàn cảnh bức tranh hoạt động năm và định hướng phát triển bền vững cho tương lai.

“Đa dạng nhà cung cấp và Mua sắm có trách nhiệm giới”: Tập trung giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp do nữ làm chủ

“Đa dạng nhà cung cấp và Mua sắm có trách nhiệm giới”: Tập trung giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp do nữ làm chủ
(PLVN) - Hội thảo Kết nối Kinh doanh với chủ đề “Đa dạng nhà cung cấp và Mua sắm có trách nhiệm giới” tập trung vào các giải pháp thiết thực để hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa do nữ làm chủ được tiếp cận với các công ty mua hàng lớn và tiềm năng thông qua Phiên đối thoại và Phiên kết nối kinh doanh.

Vinafood 1 có tân Tổng Giám đốc

Tân Tổng Giám đốc Trần Sơn Hà (giữa) nhận quyết định từ lãnh đạo Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.
(PLVN) - Chủ tịch Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp nói tân Tổng Giám đốc Tổng công ty Lương thực miền Bắc (Vinafood 1) là cán bộ được đào tạo bài bản, đã khẳng định được năng lực, trách nhiệm và nhận được tín nhiệm cao của đội ngũ lãnh đạo, cán bộ và người lao động Vinafood 1.