Chiến lược phát triển năng lượng Quốc gia giai đoạn mới: Phát triển hài hòa, đạt trình độ tiên tiến của khu vực ASEAN

Khu vực miền Trung có lợi thế sản xuất điện gió và điện mặt trời. (Ảnh minh họa)
Khu vực miền Trung có lợi thế sản xuất điện gió và điện mặt trời. (Ảnh minh họa)
0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) -  Bộ Công Thương vừa hoàn thành việc lập Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Chiến lược) trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt.

Sự cần thiết xây dựng Chiến lược

Theo Bộ Công Thương, trong giai đoạn 2007 - 2020, ngành năng lượng đã đạt được nhiều thành tựu, đã tích cực phát huy và thực hiện hiệu quả vai trò là đầu tàu kinh tế của đất nước. Nguồn lực lớn cho đầu tư phát triển ngành năng lượng được huy động với sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế, nòng cốt là các doanh nghiệp Nhà nước.

Theo đó, tổng tiêu thụ năng lượng cuối trong giai đoạn 2010 - 2020 tốc độ tăng bình quân 5,2%/năm, từ 39,8 triệu tấn dầu quy đổi (TOE) vào năm 2010 lên 66,0 triệu TOE vào năm 2020. Giai đoạn 2016 - 2020 có tốc độ tăng tổng tiêu thụ năng lượng cuối cùng cao hơn giai đoạn 2010 - 2015 với tốc độ tăng bình quân hàng năm 6,8%. Trong đó, điện có mức tăng 8,9%/năm, than có tốc độ tăng rất cao trong giai đoạn 2016 - 2020 với mức tăng bình quân 20,8%/năm, khí tự nhiên 5,1%/năm và xăng dầu có mức tăng bình quân 1,7%/năm (do tác động của dịch COVID-19, nhu cầu xăng dầu vào năm 2020 giảm so với năm 2019).

Theo đánh giá của Bộ Công Thương, sau 10 năm, ngành năng lượng nước ta đã có bước phát triển mạnh, tương đối đồng bộ trong tất cả các phân ngành, lĩnh vực và phù hợp với các định hướng đề ra. Tuy nhiên, ngành năng lượng vẫn còn nhiều tồn tại và đang phải đối diện với nhiều thách thức.

Đứng trước yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới, cần có những đổi mới về tư duy và cách tiếp cận trong phát triển năng lượng quốc gia, sớm ban hành một số chủ trương, định hướng chính sách mới làm cơ sở cho xây dựng các chiến lược, quy hoạch phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Trước những vấn đề ngành năng lượng đang gặp phải, ngày 11/02/2020, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 55-NQ/TW về định hướng chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Nghị quyết số 55-NQ/TW). Theo đó, quan điểm xuyên suốt của Nghị quyết số 55-NQ/TW là ưu tiên phát triển năng lượng nhanh và bền vững, đi trước một bước, gắn với bảo vệ môi trường sinh thái, bảo đảm quốc phòng, an ninh, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, bảo vệ môi trường.

Trong bối cảnh tình hình trong nước đã xác định hướng đi ưu tiên cho phát triển năng lượng theo chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Nghị quyết số 55-NQ/TW, trên diễn đàn thế giới, Việt Nam cũng đã thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu, song song với phát triển kinh tế, đồng thời đóng góp có trách nhiệm cùng với cộng đồng quốc tế. Tại Hội nghị các Bên tham gia Công ước Khung của Liên Hợp quốc về Biến đổi khí hậu (COP26), Việt Nam cũng đã tuyên bố sẽ triển khai các biện pháp giảm phát thải khí nhà kính mạnh mẽ để đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Trên cơ sở Nghị quyết số 55-NQ/TW và trong bối cảnh thực hiện Cam kết của Việt Nam tại COP26 về phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, để ngành năng lượng Việt Nam phát triển bền vững phù hợp với xu hướng chuyển dịch năng lượng trên toàn thế giới, việc xây dựng và hoàn thiện chiến lược phát triển năng lượng được kỳ vọng sẽ tiếp tục góp phần hoạch định hướng phát triển toàn diện ngành năng lượng quốc gia và kết nối việc phát triển năng lượng với các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội - môi trường của Việt Nam.

Phấn đấu vào top 4 dẫn đầu ASEAN về cung cấp điện năng

Theo Bộ Công Thương, một trong những mục tiêu quan trọng của Chiến lược giai đoạn tới là phải bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia; cung cấp đầy đủ năng lượng ổn định, có chất lượng cao với giá cả hợp lý cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững, bảo đảm quốc phòng, an ninh, nâng cao đời sống của nhân dân, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái. Tiến hành chuyển đổi năng lượng góp phần quan trọng đáp ứng mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Ngành năng lượng phát triển hài hoà giữa các phân ngành với hạ tầng đồng bộ và thông minh, đạt trình độ tiên tiến của khu vực ASEAN. Xây dựng thị trường năng lượng cạnh tranh, minh bạch, hiệu quả, phù hợp với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Khai thác và sử dụng có hiệu quả nguồn tài nguyên năng lượng trong nước kết hợp với xuất, nhập khẩu năng lượng hợp lý; triệt để thực hành tiết kiệm và sử dụng hiệu quả năng lượng. Chủ động sản xuất được một số thiết bị chính trong các phân ngành năng lượng; nâng cấp, xây dựng lưới điện truyền tải, phân phối điện tiên tiến, hiện đại.

Trong bối cảnh thực hiện cam kết của Việt Nam tại COP26 về phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, các mục tiêu chính của Chiến lược phát triển năng lượng được đề xuất để phù hợp và đạt hơn so với với Nghị quyết số 55-NQ/TW như sau:

Đáp ứng đủ nhu cầu năng lượng trong nước, phục vụ cho các mục tiêu của Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 - 2030, trong đó năng lượng sơ cấp đến năm 2030 đạt khoảng 155 - 195 triệu tấn dầu quy đổi (TOE), đến năm 2045 đạt khoảng 260 - 350 triệu TOE; Tỷ trọng năng lượng tái tạo trong tổng năng lượng sơ cấp 20 - 25% năm 2030 và 60 - 65% năm 2045; Tổng tiêu thụ năng lượng cuối cùng đến năm 2030 đạt mức 105 - 115 triệu TOE, năm 2045 đạt mức 140 - 190 triệu TOE. Cường độ năng lượng sơ cấp năm 2030 đạt từ 400 - 460kgOE/1.000 USD GDP, năm 2045 từ 330 -410kgOE/1.000USD GDP.

Đồng thời xây dựng hệ thống điện thông minh, hiệu quả, có khả năng kết nối an toàn với lưới điện khu vực; bảo đảm cung cấp điện an toàn, đáp ứng tiêu chí N-1 đối với vùng phụ tải quan trọng và N-2 đối với vùng phụ tải đặc biệt quan trọng.

Một mục tiêu khác theo Bộ Công Thương là đến năm 2030, độ tin cậy cung cấp điện năng thuộc tốp 4 nước dẫn đầu ASEAN, chỉ số tiếp cận điện năng thuộc tốp 3 nước dẫn đầu ASEAN. Các cơ sở lọc dầu đáp ứng tối thiểu 70% nhu cầu xăng dầu cả nước; bảo đảm mức dự trữ chiến lược xăng dầu đạt tối thiểu 90 ngày nhập ròng sau năm 2030. Đủ năng lực nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) khoảng 8 - 15 tỷ m3 vào năm 2030 và khoảng 20 tỷ m3 vào năm 2045.

Cùng với đó, tỉ lệ tiết kiệm năng lượng trên tổng tiêu thụ năng lượng cuối cùng so với kịch bản phát triển bình thường đạt khoảng 7 - 9% vào năm 2030 và khoảng 14 - 20% vào năm 2045; Giảm phát thải khí nhà kính từ hoạt động năng lượng so với kịch bản phát triển bình thường ở mức 20% vào năm 2030, lên mức 70% vào năm 2045.

Đẩy mạnh công tác tìm kiếm, thăm dò

Về định hướng phát triển các phân ngành năng lượng, đáng chú ý, theo Bộ Công Thương, giai đoạn tới sẽ tập trung đẩy mạnh công tác tìm kiếm, thăm dò tại các khu vực nước nông, truyền thống: các bể Cửu Long, Nam Côn Sơn, Mã Lai - Thổ Chu, Sông Hồng, đặc biệt 03 khu vực: bể Cửu Long, Mã Lai - Thổ Chu, Nam bể Sông Hồng và Trung tâm bể Nam Côn Sơn; song song với công tác tận thăm dò, thăm dò mở rộng đối tượng truyền thống nhằm bổ sung trữ lượng và đưa vào phát triển khai thác sử dụng hệ thống hạ tầng cơ sở có sẵn, dần chuyển hướng nghiên cứu, thăm dò các đối tượng tìm kiếm thăm dò mới để bổ sung trữ lượng phục vụ khai thác lâu dài.

Tiếp tục mở rộng thăm dò tại khu vực nước sâu, xa bờ như khu vực bể Phú Khánh, bể Tư Chính - Vũng Mây,… Tiếp tục đo đạc khảo sát, thu thập các số liệu địa chấn - địa vật lý trong nước để nghiên cứu đặc điểm cấu trúc địa chất và đánh giá tiềm năng dầu khí khu vực bể Trường Sa - Hoàng Sa khi điều kiện thuận lợi. Phát triển và đưa các mỏ đã có phát hiện dầu khí của các giai đoạn trước vào khai thác hợp lý và có hiệu quả để sử dụng tài nguyên dầu khí trong nước lâu dài. Xây dựng phương án hợp tác phù hợp với pháp luật quốc tế, đặc biệt là Công ước của Liên Hợp quốc về Luật Biển 1982.

Tiếp tục triển khai công tác phát triển, đưa vào khai thác cùng với việc triển khai công tác tận thăm dò các dự án khí Lô B, mỏ khí Cá Voi Xanh, các mỏ thuộc dự án khí Tây Nam và mỏ Báo Vàng, Báo Trắng. Tập trung nguồn lực đẩy nhanh tiến độ hai dự án khí lớn: dự án Lô B&48/95 và 52/97 và dự án Cá Voi Xanh.

Duy trì vận hành an toàn, ổn định, hiệu quả các nhà máy: Nhà máy lọc dầu Dung Quất, Nhà máy đạm Cà Mau, Nhà máy đạm Phú Mỹ, các nhà máy chế biến condensate, Liên hợp lọc hóa dầu Nghi Sơn và các nhà máy khác; đa dạng hóa sản phẩm của các nhà máy; Tập trung duy trì sự ổn định trong sản xuất, cung ứng xăng dầu, phân bón và các nguyên, nhiên liệu khác nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao tính cạnh tranh, đổi mới và phát triển; Nghiên cứu, đề xuất và triển khai công tác đầu tư xây dựng các dự án lọc hóa dầu mới gắn với các trung tâm chế biến dầu khí tại các khu vực tiềm năng (Bắc Trung Bộ, Đông Nam Bộ).

Về phân ngành công nghiệp than, một trong những định hướng lớn là tập trung phát triển, duy trì các mỏ hầm lò sản lượng lớn theo tiêu chí “Mỏ xanh, Mỏ hiện đại, Mỏ sản lượng cao, Mỏ an toàn”. Phát triển các mỏ khai thác lộ thiên theo hướng nâng cao hệ số bóc giới hạn, phù hợp với điều kiện kỹ thuật - kinh tế và quy hoạch liên quan; thực hiện công tác đổ thải đất đá theo hướng sử dụng tối đa bãi thải trong. Đầu tư một số đề tài/đề án/dự án nghiên cứu khai thác thử nghiệm tại bể than Sông Hồng để lựa chọn công nghệ khai thác hợp lý.

Cùng với đó, đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ trong công tác chế biến than nhằm đa dạng hóa sản phẩm từ than đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường và cam kết của Việt Nam tại COP26.

Về phân ngành điện, một mục tiêu đáng chú ý là phát triển nhanh và bền vững các nguồn phát điện với cơ cấu và phân bố hợp lý, bảo đảm an toàn, tin cậy, ổn định theo hướng đa dạng hoá, chú trọng nâng cao hệ số công suất khả dụng và có dự phòng công suất phù hợp; đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường sinh thái; Tiếp tục phát triển nguồn thủy điện có chọn lọc, liên kết đồng bộ với kết cấu hạ tầng thủy lợi để điều tiết, chủ động nguồn nước tại chỗ đáp ứng nhu cầu nước phục vụ đời sống dân sinh, sản xuất, phòng, chống ngập úng, hạn hán, thiếu nước, bảo đảm an ninh nguồn nước, đặc biệt là các khu vực khó khăn, vùng sâu, vùng xa thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai.

Phát triển công suất nguồn điện cân đối, hài hòa trên từng vùng, hướng tới đảm bảo cân bằng cung - cầu nội vùng; nâng cao độ tin cậy cung cấp điện, giảm tổn thất truyền tải và khai thác hiệu quả các nguồn điện. Phát triển đồng bộ, hợp lý và đa đạng hóa các loại hình nguồn điện. Tiếp tục đẩy mạnh phát triển các nguồn năng lượng tái tạo (đặc biệt là điện gió ngoài khơi), năng lượng mới và điện khí trong nước nhằm khai thác hiệu quả nguồn năng lượng quốc gia. Nâng cao tỷ trọng nguồn năng lượng tái tạo so với các mục tiêu đặt ra trong các chính sách hiện hành.

Đọc thêm

Làm giàu từ lá trầu không

Làm giàu từ lá trầu không
(PLVN) - Dịp năm mới, khi nhu cầu thờ cúng của người dân tăng cao thì các hộ dân trồng trầu không ở Nghệ An lại tất bật cho mùa thu hoạch. Có những hộ, mỗi ngày thu về cả triệu đồng.

Năm 2023 - Trái cây Việt rộng đường vào các thị trường lớn

Năm 2023 - Trái cây Việt rộng đường vào các thị trường lớn
Năm 2022 là một năm thắng lợi của công tác mở cửa thị trường nông sản, nhất là đối với trái cây. Nhiều loại trái cây Việt đã được các thị trường khó tính như Nhật Bản, Mỹ chấp nhận... báo hiệu cho sự lạc quan cho xuất khẩu trái cây trong năm mới Quý Mão 2023.

Bộ trưởng Lê Minh Hoan: 'Thay đổi cách tiếp cận chúng ta sẽ thay đổi một quá trình…'

Bộ trưởng Lê Minh Hoan
(PLVN) -  Năm 2022, vượt qua rất nhiều biến động của thị trường thế giới, xuất khẩu nông, lâm, thuỷ sản đã cán đích ngoạn mục. Không đề cập đến những con số cụ thể, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan hào hứng chia sẻ về những điều “không thể hiện được qua những con số”. Ông quả quyết, chỉ cần thay đổi cách tiếp cận chúng ta sẽ thay đổi một quá trình…

Vị thế mới của ngành công nghiệp điện tử Việt Nam

Ảnh minh họa
(PLVN) - Ngành công nghiệp điện tử Việt Nam đã có một vị thế khá lớn khi lọt vào Top 15 quốc gia xuất khẩu điện tử lớn nhất thế giới và liên tục dẫn đầu giá trị trong tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam. Hiện “con đường gia công” của ngành điện tử còn khá nhiều chông gai nhưng đã có những tín hiệu cho thấy giá trị nội địa đang gia tăng…

Chuyện khởi nghiệp của những 'kỳ lân' tuổi Mão

Vũ Gia Luyện (bên trái) nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ năm 2021.
(PLVN) -  Họ đều là những người trẻ, từ bỏ các mức lương “ngất ngưởng” để quyết tâm khởi nghiệp. Con đường đến với danh xưng “kỳ lân” có lẽ cũng còn dài, nhưng chắc chắn, với sự quyết tâm, đam mê và mong muốn cống hiến, họ - những “kỳ lân” tuổi Mão đã và sẽ có những dấu ấn của riêng mình trong làng khởi nghiệp Việt Nam…

Doanh nghiệp Việt và tinh thần 'nội sinh bất diệt'

Doanh nghiệp Việt và tinh thần 'nội sinh bất diệt'
(PLVN) -  Chúng ta đang phải đối mặt với những khó khăn vô cùng to lớn đối với nền kinh tế. Tuy nhiên, trong khó khăn, thách thức tinh thần nội sinh của các doanh nghiệp (DN) lại trỗi dậy. Nội lực đó, cộng với sự quyết tâm, hỗ trợ từ phía Đảng, Chính phủ và các Bộ, ngành, tin rằng những kỳ tích, điều tuyệt vời sẽ đến trong năm 2023 và những năm tới!

Triển vọng kinh tế Việt Nam 2023: Phục hồi và phát triển bền vững

Triển vọng kinh tế Việt Nam 2023: Phục hồi và phát triển bền vững
(PLVN) -  Sự phục hồi của nền kinh tế trong năm 2022 được xem là “điểm tựa” để nền kinh tế tiếp tục đà phục hồi trong năm 2023. Các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô cho năm 2023 được Quốc hội thông qua khá thận trọng như là bước đi chậm lại để nền kinh tế phục hồi và phát triển bền vững…

Ưu tiên giữ vững ổn định, an toàn hệ thống ngân hàng

Thống đốc Nguyễn Thị Hồng nhấn mạnh nhiệm vụ giữ vững ổn định, an toàn hệ thống ngân hàng.
(PLVN) -  Khẳng định năm 2023 tình hình kinh tế thế giới và trong nước vẫn còn nhiều khó khăn, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Thị Hồng nhấn mạnh, năm 2023, NHNN sẽ tập trung các giải pháp, ưu tiên cao nhất đảm bảo thanh khoản, giữ vững ổn định, an toàn hệ thống ngân hàng.

Doanh nghiệp chưa mặn mà đánh giá mức độ chuyển đổi số

Nhiều DN chưa thực sự quan tâm đến việc đánh giá mức độ chuyển đổi số.
(PLVN) -  Sau 1 năm ban hành Bộ chỉ số đo lường mức độ chuyển đổi số (CĐS) của doanh nghiệp (DN), chỉ có 500 DN tham gia và đăng ký tài khoản, trong số đó chỉ có khoảng 400 DN tự đánh giá mức độ CĐS của mình và chỉ khoảng vài chục DN tư vấn đánh giá.

Người tìm cảm hứng trong những khách sạn sang trọng

Chị Trương Thoại Yến
(PLVN) - Chị Trương Thoại Yến, có hơn 10 năm “ăn ngủ” ở những khách sạn hiện đại bậc nhất để xây dựng giấc mơ cho mình. Hiện Thoại Yến đang là Giám đốc Tiếp thị Truyền thông của Sheraton Saigon. Cô gái sinh năm 1989 đã có những chia sẻ về hành trình dài trong nghề phục vụ và truyền cảm hứng cho bạn trẻ.