Cần thiết chế tư pháp để bảo vệ doanh nghiệp và thương hiệu quốc gia

Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Hòa Bình phát biểu tại phiên họp.
Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Hòa Bình phát biểu tại phiên họp.
(PLVN) - Chánh án Tòa án nhân dân (TAND) tối cao Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh như vậy trong phát biểu giải trình, tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội tại phiên họp Quốc hội ngày 28/5, thảo luận tại Hội trường về dự thảo Luật Tổ chức TAND (sửa đổi).

Xu thế tất yếu trên thế giới

Một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm, cho ý kiến là việc thành lập các TAND sơ thẩm chuyên biệt.

Đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Đoàn Bắc Kạn) cho biết, trên thế giới, việc thành lập Tòa án sơ thẩm chuyên biệt đã trở thành xu thế tất yếu và đối với nước ta, rất cần thiết phải thành lập Tòa án sơ thẩm chuyên biệt để giải quyết một số vụ án đặc thù như hành chính, phá sản và sở hữu trí tuệ.

Phân tích lý do, Đại biểu chỉ ra rằng, về cơ sở chính trị, các nghị quyết của Đảng về cải cách tư pháp thời gian vừa qua, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và Nghị quyết số 27-NQ/TW về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam trong giai đoạn mới đặt ra yêu cầu là phải tăng cường tính chuyên nghiệp trong hoạt động xét xử của Tòa án.

“Tuy nhiên, với cách bố trí Tòa án như quy định hiện hành sẽ rất khó để bảo đảm tính chuyên nghiệp đối với một số vụ án đặc thù, trong đó có án hành chính, phá sản và sở hữu trí tuệ”, Đại biểu nói.

Về cơ sở pháp lý, theo Đại biểu, trong nhiều năm vừa qua, các nghị quyết kỳ họp của Quốc hội đều đặt ra yêu cầu đối với Tòa án tối cao và Viện kiểm sát tối cao phải có những giải pháp căn cơ, đột phá để khắc phục những hạn chế và nâng cao chất lượng xét xử cũng như chất lượng kiểm sát án hành chính, phá sản và sở hữu trí tuệ.

Ngày 27/3/2023, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 755, trong nghị quyết đã yêu cầu rõ hoàn thiện pháp luật và tổ chức bộ máy phù hợp để đáp ứng yêu cầu giải quyết một số loại án đặc thù, trong đó có án phá sản, sở hữu trí tuệ, tư pháp người chưa thành niên và một số loại án khác. Tại kỳ họp này, Viện trưởng Viện kiểm sát tối cao có tờ trình đề nghị Quốc hội tháo gỡ những khó khăn đối với án hành chính.

Phân tích về căn cứ thực tiễn, Đại biểu Nguyễn Thị Thủy cho hay, án hành chính có thể nói là loại án rất phức tạp, xảy ra ngày càng nhiều ở hầu hết các lĩnh vực quản lý nhà nước.

“Đã nói đến án hành chính thì phần lớn bị đơn là Chủ tịch UBND, trong khi mô hình tổ chức Tòa án ở nước ta gắn với địa giới hành chính tỉnh, huyện và thẩm phán phải xét xử các quyết định hành chính, hành vi hành chính của Chủ tịch UBND của tỉnh mình. Do đó, chúng tôi tán thành với ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội rằng "nếu không có quy định phù hợp có thể sẽ ảnh hưởng đến tính độc lập của thẩm phán khi xét xử các vụ án này””, Đại biểu nói.

Đại biểu Nguyễn Thị Thủy phát biểu tại phiên họp.

Đại biểu Nguyễn Thị Thủy phát biểu tại phiên họp.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội cũng cho hay, Nghị quyết số 27 đề ra 3 trọng tâm, trong đó trọng tâm thứ ba là bảo đảm tính độc lập của Tòa án theo thẩm quyền xét xử, thẩm phán, hội thẩm xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật.

“Tại kỳ họp này, Quốc hội của chúng ta thảo luận vấn đề thành lập Tòa án sơ thẩm chuyên biệt để giải quyết án hành chính. Chúng tôi cho rằng đây là một trong những việc làm rất cần thiết để bàn giải pháp thực hiện hiệu quả Nghị quyết của Đảng cũng như các nghị quyết của Quốc hội trong thời gian qua yêu cầu là phải tìm kiếm các giải pháp căn cơ cho vấn đề án hành chính”, Đại biểu nói.

Còn đối với án phá sản và sở hữu trí tuệ, theo Đại biểu, đây là loại án rất khó về mặt chuyên môn. Với các thẩm phán được phân công xét xử các loại án này không chỉ đòi hỏi trình độ chuyên môn sâu về mặt pháp luật mà còn đòi hỏi phải được đào tạo bài bản về kinh tế, tài chính. Đặc biệt, đối với án phá sản rất phức tạp, bởi vì cùng với việc tuyên bố một doanh nghiệp phá sản phải rời khỏi thị trường thì thẩm phán phải giải quyết đồng bộ tất cả các quan hệ phát sinh từ việc doanh nghiệp bị phá sản, bao gồm các quan hệ hành chính, hình sự, dân sự, kinh tế lao động.

Dẫn kinh nghiệm quốc tế, Đại biểu chỉ ra rằng, nhiều nước trên thế giới là những nước dành nguồn lực đầu tư lớn cho tư pháp, như Anh, Pháp, Mỹ, Đức, Nga, Trung Quốc… đều thành lập Tòa án sơ thẩm chuyên biệt để giải quyết một số loại án đặc thù. Hầu hết các nước trên thế giới đều thành lập Tòa án chuyên biệt về hành chính, phá sản và sở hữu trí tuệ.

Từ những căn cứ chính trị, pháp lý, thực tiễn và quốc tế nêu trên, Đại biểu bày tỏ sự tán thành rất cao với ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, theo đó cần thiết thành lập Tòa án sơ thẩm chuyên biệt để giải quyết án hành chính, phá sản và sở hữu trí tuệ.

Quy định đảm bảo tập trung nhân lực, hạn chế phát sinh bộ máy

Đại biểu Nguyễn Thị Thủy đề nghị, trước mắt chỉ nên thành lập Tòa sơ thẩm chuyên biệt ở 3 TP lớn là Hà Nội, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh vì đây cũng là những địa phương nhiều án và đồng thời khi bản án của các Tòa án này bị kháng cáo, kháng nghị sẽ do 3 TAND cấp cao ở đây xét xử theo trình tự phúc thẩm.

Như vậy vừa bảo đảm tập trung về nhân lực, vừa hạn chế phát sinh bộ máy, vừa bảo đảm tính chuyên môn, chuyên nghiệp cao và đặc biệt vừa loại bỏ được nguy cơ gây ảnh hưởng đến tính mất độc lập của thẩm phán khi xét xử các quyết định hành chính và hành vi hành chính của Chủ tịch Ủy ban nhân dân.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Dương) cũng cho rằng việc thành lập 3 loại Tòa án sơ thẩm chuyên biệt gồm TAND sơ thẩm chuyên biệt hành chính, TAND sơ thẩm chuyên biệt sở hữu trí tuệ và TAND sơ thẩm chuyên biệt phá sản là cần thiết, xuất phát từ yêu cầu thực tiễn trong công tác xét xử.

Tuy nhiên, Đại biểu đề nghị cần nghiên cứu, quy định rõ điều kiện và tiêu chí để thành lập các Tòa án sơ thẩm chuyên biệt trong dự thảo Luật.

Theo Đại biểu, chỉ thành lập các Tòa án chuyên biệt theo vùng, theo khu vực, tránh việc thành lập Tòa án chuyên biệt quá nhiều vì hiện nay, số lượng các vụ án về hành chính, phá sản, sở hữu trí tuệ cũng không quá lớn và chủ yếu là tập trung ở khu vực các đô thị. Nếu thành lập quá dàn trải vừa không hiệu quả, vừa không đảm bảo tinh thần tinh gọn của hệ thống chính trị nói chung.

Phát biểu giải trình tại phiên họp, Chánh án TAND tối cao Nguyễn Hòa Bình cho biết TAND tối cao sẽ phải báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định về việc thành lập Tòa chuyên biệt.

Song, ông Nguyễn Hòa Bình khẳng định, “chắc chắn sẽ không có chuyện thành lập tràn lan, chỗ nào cũng có” các Tòa án chuyên biệt.

“Theo dự kiến của lãnh đạo Tòa án tối cao và Hội đồng thẩm phán, chỉ có 1 Tòa sở hữu trí tuệ, 2 Tòa phá sản và các Tòa hành chính chuyên biệt thành lập ở Hà Nội, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh và đang cân nhắc thêm ở Cần Thơ”, ông Nguyễn Hòa Bình cho hay.

Dẫn chứng về Tòa sở hữu trí tuệ, Chánh án TAND tối cao cho biết, hiện nay, chúng ta đang đối mặt với một thực tế là Gạo ST25, Cà phê Trung Nguyên, Bưởi Năm roi, Nước mắm Phú Quốc đăng ký sở hữu tại nước ngoài nhưng các doanh nghiệp trong nước không làm gì được.

“Rất cần một thiết chế tư pháp để bảo vệ những doanh nghiệp và những thương hiệu quốc gia. Nếu như chúng ta phải đối mặt với việc kiện tụng các thương hiệu này ở nước ngoài, thường phần thua thiệt về phía Việt Nam vì chúng ta yếu về tài chính và luật pháp quốc tế”, ông Nguyễn Hòa Bình nói, nhấn mạnh sự cần thiết phải có 1 Tòa sở hữu trí tuệ. Tương tự như vậy là Tòa phá sản và hành chính.

Đọc thêm

Dự án cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành: Đảm bảo cuộc sống của người dân khi triển khai thực hiện

Quang cảnh phiên họp.
(PLVN) - Đại biểu Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu công khai, minh bạch, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành và địa phương, bảo đảm ổn định cuộc sống cho người dân trong việc thu hồi đất, đền bù hỗ trợ tái định cư để thực hiện Dự án. Còn việc triển khai các chính sách đặc thù phải tiết kiệm, hiệu quả, đẩy nhanh tiến độ thực hiện Dự án, không để xảy ra tham nhũng, tiêu cực.

Tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong công tác xây dựng pháp luật

Quốc hội biểu quyết thông qua Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2025, điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024.
(PLVN) - Quốc hội giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan, tổ chức, đại biểu Quốc hội tăng cường kỷ luật, kỷ cương, đề cao trách nhiệm, bảo đảm thực hiện nghiêm Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh; không trình Quốc hội dự án không bảo đảm đầy đủ hồ sơ, tài liệu, không bảo đảm chất lượng, tiến độ theo quy định.

Sẽ trình cấp có thẩm quyền sửa đổi Luật Báo chí

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Lâm cho biết sẽ trình cấp có thẩm quyền sửa đổi Luật Báo chí. (Ảnh: Hạnh Lê)
(PLVN) - Tại Hội thảo “Kinh tế báo chí truyền thông Việt Nam trong bối cảnh phát triển kinh tế số” mới đây, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Thanh Lâm cho biết, Bộ sẽ trình cấp có thẩm quyền sửa đổi Luật Báo chí, trong đó đưa vào một số thể chế về mô hình, quy mô, vị trí pháp lý của cơ quan báo chí trong bối cảnh công nghệ biến động, các mô hình kinh doanh biến động.

Hướng tới Kỷ niệm 100 năm Báo chí cách mạng Việt Nam: Bài 4 - Nhận diện những khó khăn, thách thức trong hoạt động báo chí hiện nay

Kinh tế báo chí suy thoái vì bị các nền tảng mạng xã hội chiếm lĩnh thị trường truyền thông. (Nguồn: Ảnh minh họa)
(PLVN) - Xu hướng “thương mại hóa báo chí” cùng với sự bùng nổ của công nghệ, sự phát triển của mạng xã hội, khiến báo chí cách mạng đứng trước nhiều khó khăn, thách thức. Tuy nhiên, chính những thách thức này đòi hỏi các cơ quan báo chí và đội ngũ người làm báo phải luôn vững vàng về tư tưởng, đạo đức cách mạng, liên tục thích nghi và đổi mới.

Thư mừng kỷ niệm Hiệp ước về quan hệ Việt Nam - Liên bang Nga

Thư mừng kỷ niệm Hiệp ước về quan hệ Việt Nam - Liên bang Nga
Nhân dịp kỷ niệm 30 năm Ngày ký “Hiệp ước về những nguyên tắc cơ bản của quan hệ hữu nghị giữa Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Liên bang Nga" (16/6/1994 - 16/6/2024), ngày 16/6/2024, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Chủ tịch nước Tô Lâm đã trao đổi thư mừng với Tổng thống Vladimir Putin, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã trao đổi thư mừng với Thủ tướng Mikhail Mishustin.

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Tập trung hoàn thiện thể chế, phát triển Tòa án điện tử

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Tập trung hoàn thiện thể chế, phát triển Tòa án điện tử
(PLVN) - Tham dự và phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị giới thiệu mô hình chuyển đổi số thành công cấp bộ, ngành do Ủy Ban Quốc gia về chuyển đổi số phối hợp với TAND tối cao tổ chức, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh cần tập trung hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách để đẩy mạnh chuyển đổi số trong ngành TAND, phát triển Tòa án điện tử.

Quy trình xem xét, thi hành kỷ luật đối với tổ chức Đảng, đảng viên thuộc thẩm quyền của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư

Quy trình xem xét, thi hành kỷ luật đối với tổ chức Đảng, đảng viên thuộc thẩm quyền của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư
Thay mặt Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Lương Cường vừa ký quyết định số 165-QĐ/TW ngày 6/6/2024 của Bộ Chính trị ban hành Quy trình xem xét, thi hành kỷ luật đối với tổ chức Đảng, đảng viên thuộc thẩm quyền của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư.

Các DNNN '5 tiên phong' để trở thành những đầu tàu lớn, vươn tầm quốc tế

Các DNNN '5 tiên phong' để trở thành những đầu tàu lớn, vươn tầm quốc tế
Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị các doanh nghiệp Nhà nước thực hiện tốt “5 tiên phong” và các bộ, ngành quan tâm, đồng hành cùng doanh nghiệp một cách thực chất để “mỗi bộ, ngành có một Viettel, mỗi tỉnh, thành có một Becamex”. Các doanh nghiệp Nhà nước trở thành những đầu tàu lớn ngang tầm khu vực và thế giới, vươn lên khẳng định uy tín, thương hiệu doanh nghiệp quốc gia, dân tộc trên trường quốc tế.

Hướng tới Kỷ niệm 100 năm báo chí cách mạng Việt Nam: Bài 3 - Linh hồn của báo chí cách mạng Việt Nam

Bác Hồ với các nhà báo năm 1960. (Nguồn: Ảnh tư liệu)
(PLVN) - Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Nói đến báo chí trước hết là nói đến cán bộ báo chí”, họ là người cán bộ cách mạng, biết đặt quyền lợi của dân tộc, của Nhân dân lên trên hết. Gần 100 năm qua, các thế hệ những người làm báo luôn xứng đáng là những người chiến sĩ tiên phong trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp cách mạng của Đảng và Nhân dân ta.

TP Hồ Chí Minh chuẩn bị tốt cho Đại hội Đại biểu Đảng bộ lần thứ XII

Hội nghị lần thứ 31 Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh khóa XI (mở rộng) được tổ chức từ ngày 13 đến ngày 14/6.
(PLVN) - Ban Tuyên giáo Thành ủy TP Hồ Chí Minh vừa có thông báo về kết quả Hội nghị lần thứ 31 Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố khóa XI (mở rộng) được tổ chức từ ngày 13 đến ngày 14/6, trong đó nhấn mạnh về những thành tựu kinh tế, xã hội và công tác chuẩn bị cho Đại hội Đại biểu Đảng bộ Thành phố lần thứ XII...

Ủy ban Kiểm tra Trung ương Cảnh cáo Ban cán sự đảng UBND tỉnh Ninh Thuận nhiệm kỳ 2016 - 2021

Từ ngày 12 đến ngày 14 / 6 /202 4, tại Hà Nội, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã họp Kỳ thứ 42.
(PLVN) -  Từ ngày 12 đến ngày 14 / 6 /202 4, tại Hà Nội, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã họp Kỳ thứ 42. Đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương chủ trì Kỳ họp. Tại Kỳ họp này, Ủy ban Kiểm tra (UBKT) Trung ương đã xem xét, kết luận một số nội dung, trong đó có những sai phạm của  Ban cán sự đảng Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Thuận nhiệm kỳ 2016 - 2021.

Hướng tới Kỷ niệm 100 năm Báo chí cách mạng Việt Nam: Bài 2 - Thư ký thời đại trung thành trong dặm dài lịch sử

Bác Hồ và các nhà báo tại Đại hội lần thứ II Hội Nhà báo Việt Nam, ngày 16/4/1959. (Ảnh Tư liệu)
(PLVN) - Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam đầu năm 1930 là bước ngoặt có ý nghĩa lịch sử trong sự phát triển của cách mạng Việt Nam nói chung, báo chí cách mạng Việt Nam nói riêng. Từ đây, dưới sự lãnh đạo của Đảng, báo chí cách mạng Việt Nam đã chung sức, đồng lòng, lấy “ngòi bút là vũ khí sắc bén”, đóng góp vào sự nghiệp cách mạng lớn lao của dân tộc.

Hiệu quả phong trào “Cựu chiến binh giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi”

Ông Phạm Tất Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Dân vận Trung ương chủ trì Hội nghị. (Ảnh: Lam Hạnh)
(PLVN) - Những năm qua, Hội Cựu chiến binh Việt Nam (CCB) luôn thực hiện hiệu quả các phong trào thi đua (PTTĐ), phát triển CCB gương mẫu gắn với phong trào “CCB giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi”. Để đạt được kết quả đó, Trung ương Hội đã có nhiều cách làm sáng tạo, hiệu quả trong kiểm tra, giám sát công tác thi đua, khen thưởng.

Chủ tịch nước Tô Lâm gặp mặt người có uy tín tiêu biểu trong đồng bào dân tộc

Chủ tịch nước Tô Lâm với các đại biểu - Ảnh: TTXVN
Chiều 14/6, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gặp mặt trên 100 người có uy tín tiêu biểu trong đồng bào dân tộc ở khu vực biên giới, biển, đảo đang tham dự chương trình “Điểm tựa của bản làng” lần thứ hai do Bộ Biên tập Tạp chí Cộng sản, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng tổ chức tại Hà Nội.