Mía đường tồn kho lớn: Đối diện khó khăn hay phá sản?

(PLO) - Kết thúc niên vụ 2017 - 2018, lượng mía đường tồn kho lớn, trong khi giá thành thì liên tục “rớt”, nạn buôn lậu đường vẫn diễn ra... khiến  không ít doanh nghiệp ngành này lâm cảnh lao đao.
Hiệp hội Mía đường Việt Nam đề nghị Coca Cola Việt Nam tiêu thụ sản phẩm trong nước để hỗ trợ các DN mía đường Hiệp hội Mía đường Việt Nam đề nghị Coca Cola Việt Nam tiêu thụ sản phẩm trong nước để hỗ trợ các DN mía đường

Cung quá lớn 

Theo Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NT&PTNT), niên vụ 2017-2018 các doanh nghiệp chế biến mía đường trong cả nước đã thu mua, sản xuất chế biến gần 1,5 triệu tấn đường các loại.

Đến hết tháng 9/2018, lượng đường tồn kho tại các nhà máy đường trong cả nước là 622.040 tấn, cao hơn cùng kỳ năm trước 67.584 tấn, do lượng đường tồn kho vụ trước còn lại, cộng với lượng đường tiêu thụ chậm trong những tháng cuối vụ thu hoạch. Nếu cộng với lượng đường nhập khẩu theo hạn ngạch thì con số dư thừa đã lên tới hơn 570.000 tấn.

Trong khi đó, giá bán đường biến động theo chiều hướng giảm và hiện đang ở mức thấp nhất trong những năm gần đây. Cụ thể, giá đường đầu vụ giảm chỉ từ 13.500 - 14.500 đồng/kg; giữa vụ 12.000 - 12.500 đồng/kg; cuối vụ chỉ còn 10.500 - 11.500 đồng/kg. So với niên vụ trước, giá đường giảm bình quân từ 3.000 - 5.000 đồng/kg. Theo nhiều chuyên gia nhận định, đây là mức giảm lớn và sẽ giảm kéo dài do thị trường đường trên thế giới hiện cung đang quá lớn. Thậm chí, mức giá nói trên sẽ còn tiếp tục xuống.

Bên cạnh đó, nguồn cung các loại đường khác như đường lỏng  (HFCS-siro ngô nồng độ fructose cao) hiện đang được nhập vào thị trường Việt Nam với số lượng dồi dào. Điều này tạo nên sự cạnh tranh mạnh đối với đường chiết xuất từ cây mía truyền thống. 

Theo tìm hiểu của PLVN, một nguyên nhân khác không thể không kể đến, đó là nạn đường lậu từ Thái Lan tràn vào Việt Nam, đang được bày bán công khai, khó kiểm soát, giá lại rẻ hơn - khiến doanh nghiệp mía đường trong nước thêm lao đao.

Đi lối nào? 

Trao đổi với PLVN về thực trạng nói trên, ông Phạm Quốc Doanh - Chủ tịch Hiệp hội Mía đường Việt Nam khẳng định, chưa bao giờ giá mía đường xuống thấp như vậy. “Mức giá hơn 10.000/kg còn thấp hơn cả niên vụ 1999-2000 hay 2010-2011, trong khi đó, ngành Mía đường năm nay phải đối diện với tác động của khí hậu, thời tiết rất khắc nghiệt”, đại diện Hiệp hội cho hay.

Lý giải về tình trạng mía đường tồn kho lớn và khó tiêu thụ, Chủ tịch Doanh nói vấn đề này không đáng ngại bằng việc người nông dân không còn “mặn mà” với cây mía. “Bởi khi mía đường không tiêu thụ được, các nhà máy, doanh nghiệp không có tiền để trả cho nông dân, dẫn đến bức xúc, thậm chí chán nản, bỏ cây mía để trồng cây khác cho thu nhập”, lời ông Doanh.

Liên quan đến những tác động của các quốc gia lân cận, cụ thể là Thái Lan đang là áp lực lớn đối với ngành Mía đường Việt Nam, ông Doanh cho biết, ở Thái Lan có chính sách bảo hộ cho ngành Mía đường rất lớn, Chính phủ quyết định giá đường chứ không thả nổi. “Thái Lan coi mía là cây của nhà vua, họ hỗ trợ nông dân hoàn toàn về giống và cam kết lợi nhuận cho người nông dân tới 70%. Ngoài ra, Thái Lan còn có chính sách chia tổng lượng đường sản xuất thành 3 hạn ngạch: quota A dành cho tiêu dùng nội địa, quota B là cơ sở để tính toán hỗ trợ cho nông dân trồng mía, quota C là phần thả nổi giá. Còn tại Việt Nam, giá mía đường theo cơ chế thị trường, đã khó nay lại càng khó hơn”, ông Doanh nói.

Theo tìm hiểu, diện tích mía đường Thái Lan gấp 5 lần Việt Nam nhưng sản lượng lại gấp 8 lần. Giá mía nguyên liệu của Thái Lan rẻ hơn 30 - 40% so với Việt Nam. Các doanh nghiệp đường nước này tuy phá giá đường xuất khẩu nhưng vẫn đạt lợi nhuận nhờ kinh doanh đường ở thị trường nội địa.

Trước những khó khăn trên, Hiệp hội Mía đường Việt Nam đã chủ động tìm cách tháo gỡ cho các doanh nghiệp bằng cách phối hợp với các cơ quan nhà nước, đặc biệt là lực lượng quản lý thị trường các địa phương để hạn chế đường nhập lậu. Sau các đợt ra quân của lực lượng quản lý thị trường, đến nay hầu hết tiểu thương tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long cam kết không bán đường lậu, chỉ bán hàng trong nước. Tại các tỉnh phía Bắc, các doanh nghiệp đầu mối cấp 1, 2 cũng cam kết không nhập đường nào khác ngoài đường từ các nhà máy, doanh nghiệp nội địa.

Để hỗ trợ thêm cho các doanh nghiệp, Hiệp hội đã làm việc với Công  ty Cocacola Việt Nam. Theo đó, đến năm 2019, công ty nước giải khát này chỉ tiêu thụ đường trong nước để chế biến các sản phẩm của mình. Đây có thể coi là giải pháp hữu ích đối với những khó khăn hiện nay mà các doanh nghiệp mía đường trong nước đang phải đối mặt.

Về đề án tái cơ cấu ngành Mía đường đang trình Bộ NN&PTNN phê duyệt, ông Doanh nhấn mạnh, hiện 100% doanh nghiệp mía đường không còn vốn nhà nước, thời gian tới, các doanh nghiệp phải chấp nhận đối diện với  các vấn đề như: Biến đổi khí hậu; cạnh tranh quốc tế; cải thiện về giống và cạnh tranh trực tiếp giữa cây mía với các cây trồng nông nghiệp khác và đặc biệt là sự thiết hụt lao động trong nông nghiệp thời gian tới. “Các doanh nghiệp phải tự đổi mới từ sản phẩm đến quản trị doanh nghiệp, phải  đối diện với khó khăn hoặc tự phá sản”, Chủ tịch Hiệp hội Mía đường Việt Nam nói.

Để vượt qua giai đoạn khó khăn này, cần phải cải thiện giống mía, đầu tư các trung tâm giống để cải thiện và nâng cao chất lượng mía đường Việt Nam. Ngoài ra, chúng ta cần làm lúc này là “dồn điền đổi thửa” để tạo ra các cánh đồng mía lớn mới giảm được chi phí sản xuất, tạo ra sức cạnh tranh đối với sản phẩm mía đường do chính chúng ta làm ra. 

Ở Thái Lan, mía là cây của nhà vua

“Thái Lan coi mía là cây của nhà vua, họ hỗ trợ nông dân hoàn toàn về giống và cam kết lợi nhuận cho người nông dân tới 70%. Ngoài ra, Thái Lan còn có chính sách chia tổng lượng đường sản xuất thành 3 hạn ngạch: quota A dành cho tiêu dùng nội địa, quota B là cơ sở để tính toán hỗ trợ cho nông dân trồng mía, quota C là phần thả nổi giá. Còn tại Việt Nam, giá mía đường theo cơ chế thị trường, đã khó nay lại càng khó hơn”, ông Phạm Quốc Doanh - Chủ tịch Hiệp hội Mía đường Việt Nam. 

Ngọc Trìu
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

6 tháng đầu năm 2021, VNPT vững vàng vượt khó, đảm bảo mục tiêu kép

6 tháng đầu năm 2021, VNPT vững vàng vượt khó, đảm bảo mục tiêu kép
(PLVN) -  06 tháng đầu năm 2021, Ban Lãnh đạo Tập đoàn VNPT đã có những phương án, chiến lược rất cụ thể để vừa đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh, sát cánh cùng Chính phủ phòng chống dịch, đảm bảo an toàn, giữ mức thu nhập ổn định cho người lao động trước dịch bệnh COVID-19 và quyết tâm giữ vững vị trí tiên phong trong Chuyển đổi số quốc gia.

Cần giảm ưu đãi với doanh nghiệp thép trong nước để giá thép bình ổn?

Doanh nghiệp xây dựng ảnh hưởng nặng nề do thép giá cao trong thời gian qua
(PLVN) - Thuế xuất, nhập khẩu liên quan đến lĩnh vực sản xuất thép đang có nhiều ưu đãi cho doanh nghiệp sản xuất thép trong nước. Tuy nhiên, trong bối cảnh thép xây dựng thời gian qua tăng giá cao, làm méo mó thị trường, ảnh hưởng tiêu cực đến đầu tư công và ngành xây dựng. Bộ Tài Chính vừa có đề xuất điều chỉnh thuế xuất, nhập khẩu đối với một số mặt hàng thép nhằm ổn định thị trường lĩnh vực này.

Bất chấp COVID-19, hàng hóa xuất nhập khẩu qua cửa khẩu Móng Cái vẫn tăng trưởng ấn tượng

Tổng trọng lượng hàng xuất nhập khẩu qua cửa khẩu Móng Cái từ ngày 1/1-18/7 đạt hơn 1 triệu tấn.
(PLVN) - Mặc dù ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch COVID-19, song hoạt động biên mậu ở thành phố Móng Cái (Quảng Ninh) vẫn duy trì tốt. Theo Ban Quản lý cửa khẩu quốc tế Móng Cái, tổng trọng lượng hàng xuất nhập khẩu qua cửa khẩu từ ngày 1/1-18/7 đạt hơn 1 triệu tấn, tăng 89,2% so với cùng kỳ năm 2020.

Bộ Nông nghiệp đề nghị bổ sung chợ đầu mối vào diện các sơ sở kinh doanh hàng hóa dịch vụ thiết yếu

Chợ Bình Điền - 1 trong 3 chợ đầu mối lớn của TP Hồ Chí Minh - đóng cửa làm đứt gãy chuỗi cung ứng hàng hóa nông sản, thực phẩm thiết yếu từ các tỉnh phía Nam về TP Hồ Chí Minh và ngược lại.
(PLVN) - Trên cơ sở báo cáo của Tổ công tác Kết nối cung ứng tiêu thụ nông sản, Bộ NN&PTNT vừa có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ đề xuất giải pháp hỗ trợ sản xuất, tiêu thụ nông sản trong điều kiện dịch COVID-19, trong đó đề xuất bổ sung các chợ đầu mối tại các địa phương vào diện các sơ sở kinh doanh hàng hóa dịch vụ thiết yếu được phép hoạt động trong thời gian giãn cách theo Chỉ thị 16.

Người kinh doanh dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới phải thông báo thông tin liên hệ với Bộ Thông tin và Truyền thông

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Người tham gia dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới tại Việt Nam phải tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam về quảng cáo, quy định về an ninh mạng và quy định về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng; phải nộp thuế theo quy định pháp luật về thuế.

Cục thuế Nghệ An: Vừa phòng chống dịch, vừa tích cực thu ngân sách

Trụ sở Cục thuế tỉnh Nghệ An.
(PLVN) - Trong thời điểm dịch bệnh COVID-19 đang diễn biến phức tạp, Cục Thuế tỉnh Nghệ An đã chỉ đạo cán bộ làm tốt công tác phòng chống dịch, vừa tích cực trong việc thu ngân sách cho địa phương và vừa tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật thuế, giúp cho người nộp thuế (NNT) nắm bắt và hiểu đúng pháp luật trong lĩnh vực thuế. 

Hai doanh nghiệp phân bón của PVN: Nỗ lực tăng nguồn cung

Phân bón Phú Mỹ được nhiều nông dân tin dùng.
(PLVN) - Từ cuối tháng 6/2021 đến nay, giá phân bón liên tục lập đỉnh mới. Hai doanh nghiệp phân bón của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) là Công ty Cổ phần Phân bón Dầu khí Cà Mau (PVCFC) và Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (PVFCCo) đã dồn lực để sản xuất kinh doanh, đảm bảo nguồn cung phân bón cho người dân trong nước.