2 năm thực thi CPTPP: Lợi ích còn khiêm tốn!

Thủy sản là ngành hưởng lợi từ CPTPP.
Thủy sản là ngành hưởng lợi từ CPTPP.
0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Là Hiệp định Thương mại tự do (FTA) có thời gian đàm phán lâu nhất và cũng là FTA được đánh giá đỉnh cao hội nhập, thế nhưng sau 2 năm thực thi CPTPP, cứ 4 doanh nghiệp mới có 1 đơn vị hưởng “trái ngọt” và tập trung chủ yếu ở khu vực FDI… 

Đó là thông tin đáng chú ý tại báo cáo “Việt Nam sau 2 năm thực thi CPTPP từ góc nhìn doanh nghiệp” Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa công bố.

“Trái ngọt” ban đầu…

Chính thức có hiệu lực từ 14/1/2019, kim ngạch xuất khẩu (XK) của Việt Nam sang các đối tác CPTPP trong năm đầu tiên thực thi Hiệp định đạt tăng trưởng trung bình 7,2% so với năm 2018, trong khi nhập khẩu tăng nhẹ ở mức 0,7%. XK sang các thị trường mới trong CPTPP ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng (từ 26%-36%). 

Trong bối cảnh hầu như tất cả các đối tác CPTPP đều giảm nhập khẩu năm 2019, việc Việt Nam vẫn đạt mức tăng trưởng này cho thấy CPTPP đang ít nhiều tạo ra những tác động ban đầu tích cực. Đặc biệt, CPTPP đang thể hiện hiệu ứng tốt trong mở đường cho hàng hóa XK Việt Nam tiến vào châu Mỹ một cách trực tiếp (ở các thị trường mà CPTPP đã có hiệu lực, gồm Canada và Mexico) và cả gián tiếp (thông qua động lực thúc đẩy thương mại song phương với các thị trường mà CPTPP chưa có hiệu lực như Peru, Chile).

“Tuy nhiên, trong so sánh với mặt bằng chung, lợi ích từ CPTPP được đánh giá là còn khiêm tốn. Tăng trưởng kim ngạch XK đi các thị trường CPTPP (7,2%) thấp hơn so với mức 8,4% tăng trưởng kim ngạch XK đi toàn thế giới trong cùng thời kỳ. Hơn nữa, với một số thị trường CPTPP, đà tăng trưởng XK giai đoạn trước khi có CPTPP vốn cũng đã ở mức cao hơn đáng kể so với trung bình XK đi các thị trường khác, cho thấy CPTPP dường như chỉ có tác động bổ trợ nào đó cho đà tăng tự nhiên này...” - bà Nguyễn Cẩm Trang, Cục phó Cục Xuất nhập khẩu (XNK), Bộ Công Thương phân tích.

Ngoài ra, tỷ lệ tận dụng ưu đãi thuế quan CPTPP của hàng hóa XK Việt Nam năm 2019 chỉ đạt 1,67%, mức rất thấp không chỉ so với mức trung bình năm 2019 (37,2%) mà còn so với tỷ lệ tận dụng năm đầu tiên của nhiều FTA khác. Theo bà Trang, đây là chỉ dấu rất đáng quan ngại, cho thấy khả năng hiện thực hóa các lợi ích XK trực tiếp từ CPTPP của Việt Nam còn hạn chế...

Năm 2020, trong bối cảnh đại dịch Covid-19, XK của Việt Nam đi các thị trường đã phê chuẩn CPTPP chỉ đạt kim ngạch xấp xỉ 2019. Tuy nhiên, tín hiệu tích cực là tỷ lệ tận dụng ưu đãi thuế quan CPTPP trong năm thứ 2 này đã được cải thiện, đạt 4% trong trung bình, riêng với các thị trường mới là Canada và Mexico là 17%.

Từ góc độ thu hút FDI, kết quả năm đầu thực thi CPTPP không mấy khả quan khi chỉ thu hút khoảng 9,5 tỷ USD vốn đầu tư từ các nước CPTPP, giảm gần 36% so với năm 2018. Mặc dù có một số lý do kỹ thuật khiến tốc độ tăng trưởng trong thu hút FDI từ CPTPP bị kéo mạnh, trong tổng thể chung đây vẫn là kết quả ít nhiều gây thất vọng, đặc biệt khi tổng thu hút vốn FDI của Việt Nam từ tất cả các nguồn năm 2019 vẫn tăng 7,2% và tổng vốn đầu tư ra nước ngoài của các đối tác CPTPP vẫn tăng 51,3% trong năm này. Năm 2020, tình hình được cải thiện hơn, khi tổng vốn đầu tư thu hút từ các đối tác CPTPP đạt 11,8 tỷ USD, tăng 24,4% so với 2019 trong bối cảnh tổng vốn FDI mà Việt Nam thu hút trong năm này giảm gần 25%.

Tác động chưa đồng đều

Khảo sát của VCCI cho thấy, có 69% DN nghe nói hoặc biết sơ bộ về CPTPP, cao hơn tất cả các FTA khác, 25% DN có hiểu biết nhất định về Hiệp định này. Tuy nhiên, cứ 20 DN mới có 1 DN biết rõ về các cam kết CPTPP liên quan tới hoạt động kinh doanh của mình.

“Kết quả này cho thấy các nỗ lực tuyên truyền phổ biến chung về CPTPP đã có hiệu quả ban đầu tích cực nhưng mới trên bề mặt là chủ yếu. Với một FTA khó và phức tạp như CPTPP, cần thiết phải có những biện pháp thông tin chuyên sâu, chi tiết và hữu ích hơn cho DN trong thời gian tới…” - TS Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI lưu ý.

Về các tác động tổng thể, CPTPP nằm trong top 3 FTA được DN tham gia khảo sát đánh giá cao nhất, với 51% DN cho rằng CPTPP có tác động tương đối hoặc rất tích cực với hoạt động kinh doanh của DN (chỉ thấp hơn các FTA với Nhật Bản, gần như tương đương với các FTA với Hàn Quốc). 

Theo đại diện Cục XNK, với một FTA mới chỉ có hiệu lực hơn một năm rưỡi, lộ trình thuế quan hầu như chưa có lợi thế so với các FTA đã có, đây là kết quả “lạc quan một cách bất ngờ”. Tuy nhiên, một thực tế bất ngờ khác nhưng không mấy lạc quan cũng được hé lộ từ đánh giá của DN về tác động chung của CPTPP. Trong khi các DN FDI và dân doanh có cảm nhận rõ nét về tác động của CPTPP (với 51-52% DN của các nhóm này cho rằng CPTPP có tác động tích cực và lần lượt 6,8% và 2,2% đánh giá CPTPP có tác động tiêu cực) thì khối DN 100% vốn nhà nước phần lớn đứng ngoài những tác động này (với 64% DN nhóm này cho rằng CPTPP không tác động gì – với các FTA khác cũng như vậy). “Dường như quá trình hội nhập theo chiều sâu thông qua CPTPP và các FTA chưa chạm tới khu vực DN này…” - Đại diện Cục XNK bình luận.

Về các tác động cụ thể của CPTPP, kết quả khảo sát cho thấy, cứ 4 DN thì mới có 1 DN đã từng được trải nghiệm “trái ngọt” từ Hiệp định này. Để chuẩn bị cho một tương lai xa mà ở đó CPTPP và các FTA có thể là một trợ lực hiệu quả, 3/4 các DN này cho biết họ đã/đang có kế hoạch điều chỉnh kinh doanh để tận dụng các FTA. “Điều này cho thấy những hứng khởi của DN đối với quá trình hội nhập. Những ví dụ cụ thể như vậy cho thấy 2 năm sau thực hiện khác với dự đoán trước đó…” - TS Vũ Tiến Lộc nhấn mạnh.

Tin cùng chuyên mục

Nhu cầu thép cán nóng trong nước hiện được đánh giá là rất lớn. (Ảnh: Mai Long)

Đề xuất điều tra chống bán phá giá với thép cán nóng nhập khẩu: 8 doanh nghiệp ngành thép có đơn phản biện

(PLVN) - Tập thể 8 DN trong ngành thép gồm Cty CP Tập đoàn Hoa Sen, Cty CP Thép TVP, Cty CP Tôn Đông Á, Cty CP Thép Nam Kim, Cty Tôn Phương Nam, Cty CP Thép Bình Dương, Cty TNHH Sản xuất Lê Phan Gia Bình Dương, Cty CP Thép Việt Thành Long An (tổng sản lượng sản xuất tôn mạ ước tính chiếm 75% thị phần ngành tôn mạ tại Việt Nam) vừa gửi đơn phản biện đến Bộ Công Thương xung quanh đề xuất điều tra chống bán phá giá (CBPG) với sản phẩm thép cán nóng (HRC) nhập khẩu.

Đọc thêm

Tổng công ty 789 nhận huân chương lao động hạng nhì: Đánh dấu mốc son vàng hơn 03 thập kỷ xây dựng và phát triển

Thượng tướng Nguyễn Tân Cương trao Huân chương Lao động hạng Nhì tặng Tổng công ty 789 (Ảnh: Hoàng Thu)
(PLVN) - Ngày 19/7, tại Hà Nội, Tổng công ty 789, Bộ Quốc phòng tổ chức Lễ đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhì và kỷ niệm 35 năm Ngày truyền thống (19-7-1989/19-7-2024). Thượng tướng Nguyễn Tân Cương, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng dự và chỉ đạo.

EVNNPC bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng

EVNNPC đưa vào vận hành công trình lưới điện trên địa bàn Vĩnh Phúc.
(PLVN) - Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã vận hành an toàn lưới điện, chủ động trong công tác ứng phó với diễn biến thời tiết, nhanh chóng khắc phục sự cố lưới điện do thiên tai gây ra; triển khai các giải pháp về quản lý nhu cầu phụ tải, bảo đảm công tác cung cấp điện mùa nắng nóng.

Tiếp tục tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế

Cục Thuế TP Hồ Chí Minh đưa vào hoạt động máy đánh giá công chức nhằm gia tăng chất lượng hỗ trợ người nộp thuế. Ảnh: Doãn Thiệu
(PLVN) -  Đảng ủy cơ quan Tổng cục Thuế vừa ban hành Nghị quyết số 30-NQ/ĐU về tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế thông qua việc đa dạng hình thức, phong phú về nội dung để người nộp thuế có thể dễ dàng tiếp cận thông tin và thực hiện tốt nghĩa vụ theo quy định của pháp luật thuế.

Theo dõi chặt chẽ tiến độ thu ngân sách

Ngành Thuế tiếp tục tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong thanh tra, kiểm tra thuế. (Ảnh: TCT)
(PLVN) - Thu ngân sách 6 tháng đầu năm 2024 do ngành Thuế quản lý đạt 58,2% so với dự toán pháp lệnh, vượt 15,3% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tiến độ thanh tra, kiểm tra mới đạt hơn 36% kế hoạch, chưa bằng 93% so với cùng kỳ...

'Cú hích' cho chuyển dịch năng lượng ở Việt Nam

Chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam là một quá trình quan trọng và cần thiết trong bối cảnh các quốc gia đang đối mặt với nhiều thách thức về năng lượng và môi trường. (Ảnh: PV)
(PLVN) - Việt Nam đã có những bước đầu tiên thực hiện chuyển dịch năng lượng nhằm đáp ứng cam kết Net Zero vào năm 2050. Trong đó, việc thực hiện cơ chế mua bán điện trực tiếp được coi là chính sách cụ thể, tác động trực tiếp tới quá trình chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam.

Thương hiệu, sản phẩm doanh nghiệp được lan tỏa

Thương hiệu, sản phẩm doanh nghiệp được lan tỏa
(PLVN) - Nhân dịp 39 năm Ngày Báo Pháp luật Việt Nam xuất bản số báo đầu tiên (10/7/1985 - 10/7/2024), nhiều ý kiến của doanh nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò, vị thế của tờ báo là cơ quan ngôn luận của Bộ Tư pháp.

Ngành KH&ĐT cần chủ động kiến tạo, khai thác cơ hội mới cho phát triển đất nước

Ngành KH&ĐT cần chủ động kiến tạo, khai thác cơ hội mới cho phát triển đất nước
(PLVN) - Khẳng định tình hình kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm 2024 đạt được nhiều kết quả quan trọng, toàn diện, song Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Nguyễn Chí Dũng cho rằng 6 tháng tới là thời gian đặc biệt quan trọng đòi hỏi phải chủ động kiến tạo khai thác những thời cơ, cơ hội mới cho phát triển đất nước…

Trang trại xanh trên vùng 'đất lửa'

Khuôn viên trong trang trại được quy hoạch bài bản, vườn cây xanh mướt.
(PLVN) - Trong suy nghĩ của nhiều người, vùng núi Trà Sơn, huyện Can Lộc (Hà Tĩnh) là “tọa độ lửa” trong chiến tranh chống Mỹ, vùng khô cằn sỏi đá và chi chít những dấu vết của bom đạn. Ít ai ngờ rằng khoảng 10 năm trở lại đây trên vùng “đất lửa” này đã xuất hiện nhiều trang trại nông nghiệp xanh, mang hơi thở của công nghệ hiện đại.

Áo xanh tình nguyện trên công trường 500kV mạch 3

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính thăm, động viên các thanh niên tình nguyện hỗ trợ triển khai đường điện 500kV mạch 3. (Ảnh: T.Ư Đoàn)
(PLVN) - Ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ có công điện đề nghị các lực lượng, trong đó có lực lượng đoàn viên thanh niên ở các địa phương có đường dây 500kV mạch 3 đi qua, hỗ trợ việc triển khai dự án đường dây 500kV mạch 3 từ Quảng Trạch (Quảng Bình) đến Phố Nối (Hưng Yên), Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã phát động đợt thi đua cao điểm 30 ngày (từ 1/6 - 30/6) phối hợp với Tập đoàn Điện lực Việt Nam triển khai dự án.

'Tư lệnh' ngành Nông nghiệp: 'Diễn đàn là để kết nối, thị trường là để đi xa…'

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan. (Ảnh: NNVN)
(PLVN) - Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan lưu ý, đến Diễn đàn là để kết nối chứ không phải để phát biểu và cần phải hiểu đúng khái niệm “Thị trường Khoa học Công nghệ”, bởi thị trường là có cung - cầu, có cạnh tranh, tạo động lực để làm ra sản phẩm tốt hơn, nếu chỉ dừng ở kết nối thì khó đi xa…

Chưa có gói tín dụng đặc thù tiếp sức cho sản phẩm OCOP

Tọa đàm “Tiếp sức sản phẩm OCOP vươn xa”.
(PLVN) - Dòng vốn ngân hàng đã và đang trở thành chất xúc tác quan trọng góp phần đưa sản phẩm OCOP ngày càng vươn xa, không chỉ ở thị trường trong nước mà còn xuất khẩu. Tuy nhiên vẫn còn nhiều bất cập cần tiếp tục tháo gỡ, trong đó có việc xem xét một gói tín dụng đặc thù cho các khách hàng triển khai các sản phẩm OCOP…

Pháp luật Việt Nam - Sẻ chia cùng doanh nghiệp

Ông Nguyễn Việt Dũng - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Dược phẩm Vera Sunshine.
(PLVN) - Sau gần 4 thập kỷ vun đắp và phát triển, Báo Pháp luật Việt Nam (PLVN) đã thể hiện rõ phương châm đồng hành, hỗ trợ, định hướng doanh nghiệp, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh trong sạch và lành mạnh. Những nỗ lực và tâm huyết của nhiều thế hệ người làm báo PLVN đã được ghi nhận. Báo đang ngày càng được đón nhận với vai trò “người bạn đồng hành” uy tín, tin cậy, thân thiện của nhiều doanh nhân - doanh nghiệp Việt.