Có nên quy định thu án phí hình sự sơ thẩm?

(PLVN) - Mặc dù khoản án phí hình sự sơ thẩm có giá trị nhỏ tuy nhiên việc tổ chức thi hành án để thu khoản án phí này trong thực tiễn rất khó khăn, nhất là đối với những đối tượng là người phải thi hành án phải chấp hành hình phạt tù, nghiện ma túy…
Có nên quy định thu án phí hình sự sơ thẩm? Hình minh họa

Án phí là khoản chi phí về xét xử một vụ án mà đương sự phải nộp trong mỗi vụ án do cơ quan có thẩm quyền quy định. Mức án phí, lệ phí tòa án được quy định cụ thể tại Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án.

Theo  quy định tại Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, mức án phí hình sự sơ thẩm mà người bị kết án phải nộp hiện nay là 200.000đ. Theo quy định tại khoản 2 Điều 36 Luật Thi hành án dân sự được sửa đổi bổ sung năm 2014, án phí, lệ phí tòa án là một trong những loại việc cơ quan thi hành án dân sự chủ động ra quyết định thi hành án và tổ chức thi hành. 

Có thể thấy mức án phí hình sự sơ thẩm này chỉ mang tính chất tượng trưng, vì số tiền mà người bị kết án phải nộp (hiện nay là 200.000đ) không đủ để chi phí cho bất kỳ việc xét xử vụ án hình sự nào và cũng không tác động nhiều đến nguồn thu ngân sách nhà nước.

Xét đến mục đích răn đe, giáo dục ý thức chấp hành pháp luật của người bị kết án thì với khoản tiền nhỏ đó, tính chất răn đe cũng khó đạt hiệu quả. Mặt khác, khoản án phí này trong nhiều trường hợp cũng làm phát sinh thêm thủ tục hành chính trong việc xóa án tích của người bị kết án.

Mặc dù khoản án phí hình sự sơ thẩm có giá trị nhỏ tuy nhiên việc tổ chức thi hành án để thu khoản án phí này trong thực tiễn rất khó khăn, nhất là đối với những đối tượng là người phải thi hành án phải chấp hành hình phạt tù, nghiện ma túy, sau khi ra tù đi lang thang không về địa phương sinh sống hoặc hoàn cảnh kinh tế quá nghèo… nên không thể có khả năng thi hành.

Để thi hành khoản tiền này, các cơ quan thi hành án dân sự chỉ có thể thuyết phục vận động đương sự tự nguyện thi hành hoặc vận động người thân của người phải thi hành án nộp thay (thậm chí nhiều trường hợp người phải thi hành án không có người thân thích hoặc người thân thích của họ từ chối nộp thay thì việc thi hành án bị bế tắc). Đối với các việc thi hành án này, chấp hành viên thường không thể áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án do giá trị số tiền phải nộp quá nhỏ, không đủ để chi phí cưỡng chế thi hành án, dẫn đến việc thi hành án bị tồn đọng, kéo dài. 

Trong thực tiễn, số lượng các việc thi hành án hình sự liên quan đến án phí hình sự sơ thẩm là rất nhiều (theo số liệu thống kê của Tổng cục Thi hành án dân sự, chỉ tính riêng trong năm 2018: tổng số việc thi hành phần dân sự trong bản án, quyết định hình sự phải thi hành là 226.902 việc).  Về mặt pháp lý, trình tự thủ tục tổ chức thi hành án đối với một vụ việc có giá trị nhỏ như 200.000đ cũng giống như tổ chức thi hành án đối với các vụ việc thi hành án có giá trị lớn từ vài trăm triệu đồng đến hàng tỷ đồng.

Việc thiết lập văn bản, giấy tờ và tống đạt các loại văn bản, giấy tờ theo đúng quy định pháp luật làm tiêu tốn khá nhiều thời gian và công sức của chấp hành viên cơ quan thi hành án dân sự. Thực tiễn cho thấy các chi phí mà cơ quan thi hành án dân sự phải bỏ ra để tổ chức thu khoản án phí hình sự sơ thẩm này cũng gây tốn kém không ít cho ngân sách nhà nước. Từ đó việc thu khoản án phí hình sự sơ thẩm không những không đạt được mục đích đề ra mà ngược lại, còn gây lãng phí và phản tác dụng. 

Về bản chất, pháp luật hình sự là công việc của Nhà nước nhằm giữ gìn trật tự, kỷ cương xã hội, trừng trị những người phạm tội. Do đó thiết nghĩ Nhà nước nên xem xét việc xóa bỏ khoản án phí hình sự sơ thẩm, hoặc yêu cầu đương sự nộp khoản tiền này trước khi xét xử (tương tự như việc nộp tạm ứng án phí ly hôn sơ thẩm) rồi sau đó cơ quan thi hành án tiến hành xử lý, nhập ngân sách nhà nước sẽ góp phần giảm tải một số lượng lớn công việc cho hệ thống cơ quan thi hành án dân sự, giúp tiết kiệm thời gian, nhân lực và chi phí của Nhà nước.

Hoàng Thanh Hoa

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

FLC Green Apartment tưng bừng chào đón những cư dân đầu tiên

FLC Green Apartment tưng bừng chào đón những cư dân đầu tiên
(PLVN) - ”Hào hứng mong chờ và vỡ òa hạnh phúc” là tâm trạng chung của những cư dân đầu tiên nhận bàn giao chìa khóa căn hộ mơ ước  tại dự án FLC Green Aprartment trong sáng ngày 19/5/2019 tại sảnh tầng 1 dự án, số 18A, Phạm Hùng, Mỹ Đình, Nam Từ Liêm, Hà Nội.

Trong năm 2019, đưa ra xét xử vụ sai phạm tại Mobifone

Trong năm 2019, đưa ra xét xử vụ sai phạm tại Mobifone
(PLVN) -Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng đề nghị các cấp phấn đấu từ nay đến hết năm 2019, kết thúc điều tra 28 vụ án, ban hành cáo trạng truy tố 24 vụ án, xét xử sơ thẩm 29 vụ án... Trong đó có vụ án “Nhận hối lộ, Đưa hối lộ, Vi phạm quy định về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại Tổng Công ty viễn thông Mobifone.

Bắt kẻ côn đồ chém cháu bé 10 tuổi trọng thương

Bắt kẻ côn đồ chém cháu bé 10 tuổi trọng thương
(PLVN) - Hiếu sang nhà anh Bằng, thấy có mình cháu L ở nhà. Hiếu hỏi cháu L mượn chiếc thuyền để bơi trên hồ nhưng cháu L không cho. Bực tức, Hiếu dùng dao chém cháu L nhiều nhát vào vùng đầu và cổ rồi bỏ trốn. 

Tạm giam nghi phạm đâm nữ tài xế taxi trong đêm

Tạm giam nghi phạm đâm nữ tài xế taxi trong đêm
(PLVN) - Cơ quan CSĐT Công an quận Hoàng Mai (Hà Nội) đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam Nguyễn Tuấn Long (SN 1976, trú tại phường Mai Động, quận Hoàng Mai) để điều tra hành vi “Cố ý gây thương tích”.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Hoàng Trung Hải nói gì về 'vụ Nhật Cường'?

Bí thư Thành ủy Hà Nội Hoàng Trung Hải nói gì về 'vụ Nhật Cường'?
(PLVN) - Trao đổi với phóng viên bên hành lang Quốc hội sáng (21/5), xung quanh vấn đề người dân thủ đô lo lắng khi đang sử dụng các dịch vụ công do công ty Nhật Cường cung cấp, Bí thư Thành ủy Hà Nội Hoàng Trung Hải khẳng định, sự việc ông chủ Nhật Cường mobile bị truy nã chưa ảnh hưởng gì đến hệ thống phần mềm của TP Hà Nội do Nhật Cường software xây dựng.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%