Vụ một thửa đất 2 giấy bán viết tay tại Lào Cai (kỳ 6): Cơ quan điều tra đề nghị TAND cấp có thẩm quyền xem xét lại bản án
Diễn biến tiếp theo về vụ việc “một thửa đất 2 giấy bán viết tay tại phường Lào Cai”, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT), Công an tỉnh Lào Cai mới đây đã có thông báo về việc xử lý đối với “Đơn tố giác tội phạm” của bà Đỗ Thị Hạt (trú tại Tổ 3 Duyên Hải, phường Lào Cai) về hành vi làm giả giấy tờ để Lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Đồng thời, Cơ quan CSĐT đã có công văn đề nghị Toà án nhân dân Tối cao và Toà án nhân dân (TAND) tỉnh Lào Cai xem xét lại bản án đã có hiệu lực, trong trường hợp có dấu hiệu tội phạm, đề nghị chuyển đến Cơ quan CSĐT để xem xét giải quyết theo quy định của pháp luật. Đây là sự vào cuộc quyết liệt sau quá trình tiếp nhận đơn và xem xét lại hồ sơ, chứng cứ liên quan đến một bản án đã có hiệu lực.
Xác định tờ giấy bán đất giả là mấu chốt của vụ án
Như Báo Pháp luật Việt Nam đã thông tin cụ thể về vụ việc tranh chấp quyền sử dụng 1.379m2 đất ở tỉnh Lào Cai tại các phóng sự, bài viết ở các kỳ trước đó với chủ đề xuyên suốt “một thửa đất 2 giấy bán viết tay”.
• Tờ Giấy bán đất thứ nhất, đề ngày 22/06/2011, người bán Kim Thị Dung, người mua bà Đỗ Thị Hạt có thoả thuận mua bán thửa đất của bà Kim Thị Dung. Nội dung có nêu, bà Dung bán cho bà Hạt mảnh đất với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số M878791 do UBND Thị xã Lào Cai cấp ngày 10/10/1998, vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 386/QSDĐ.
Việc mua bán, sử dụng thửa đất 1.379m2 nói trên của bà Đỗ Thị Hạt được Tổ trưởng TDP cùng nhiều người là hàng xóm và các hộ giáp ranh xác nhận là sự thật .
• Tại tờ Giấy bán đất đề ngày 15/10/2010 người bán Kim Thị Dung, người mua ký tên Trương Thị Thanh (sau đây gọi là Tờ Giấy bán đất thứ hai). Cùng với đó, có người làm chứng là Trần Thị Huệ (con gái bà Dung), nội dung thể hiện “…bên trái giáp nhà chị Hương, bên phải giáp đất nhà ông Tỷ...” (tức hộ giáp ranh).
Tuy nhiên, các hộ giáp ranh đều không đúng. Thời điểm năm 2010 hộ chị Hương trên (tên thật là Trần Thị Tưởng) chưa mua đất, chưa về cạnh thửa đất để có thể giáp ranh như trên. Ngoài ra, nội dung giấy mua bán không có thông tin cụ thể về vị trí thửa đất, không có số lô, số thửa.
Một mảnh đất được bà Kim Thị Dung viết 2 tờ giấy bán đất viết tay cho 2 cá nhân khác nhau, vậy đâu mới là giấy bán đất hợp pháp?... Chỉ cần làm rõ được điểm “mấu chốt” này, sẽ tháo gỡ được quyền lợi của cá nhân liên quan cũng như “lột tả” được những hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật trong vụ án.
Bởi, tờ giấy bán đất viết tay thể hiện cho giao dịch mua bán với bà Dung (chủ đất ban đầu), sau đó là điều kiện để có thể thực hiện thủ tục khi làm Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số 723 tại Văn phòng công chứng sau này. Khi xảy ra tranh chấp cũng là hồ sơ quan trọng chứng minh quyền lợi của các bên liên quan trước Toà.
Trong khi chữ ký và chữ viết trong Giấy bán đất của bà Hạt đã được Phòng Kỹ thuật Hình sự, Công an tỉnh Lào Cai giám định là đúng. Thì tờ Giấy bán đất thứ hai của bà Thanh ở trên lại chỉ xuất hiện trong một thời gian ngắn rồi “biến mất”…
Bên xin rút chứng cứ, bên còn lại cung cấp thêm chứng cứ
Cụ thể, tại Bản án dân sự phúc thẩm số 20/2020/DS-PT ngày 25/9/2022 của TAND tỉnh Lào Cai đã tuyên bố “bà Trương Thị Thanh phải trả lại quyền sử dụng đất và tài sản trên đất....”. Bà Thanh đã đến Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lào Cai (khi đó) để làm thủ tục trả lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Đỗ Văn Chinh.
Tuy nhiên, sau đó bà Trương Thị Thanh lại không đồng ý với bản án, cho rằng quyền lợi của mình tại thửa đất 1.379m2 đang không được đảm bảo nên tiếp tục gửi đơn đề nghị TAND Cấp cao tại Hà Nội xem xét lại bản án phúc thẩm. Từ đó, Chánh án TAND Cấp cao tại Hà Nội ra Quyết định Kháng nghị và đề nghị đưa vụ án ra xét xử theo thủ tục Giám đốc thẩm.
Tại phiên xét xử Giám đốc thẩm diễn ra vào ngày 6/3/2024, Chủ toạ phiên toà đã tuyên Huỷ toàn bộ Bản án phúc thẩm số 20/2020/DS-PT ngày 25/9/2022 của TAND tỉnh Lào Cai và giao hồ sơ về TAND tỉnh Lào Cai xét xử lại theo thủ tục phúc thẩm.
Khi này, nhận định của Toà án Cấp cao trong bản án vẫn thể hiện nội dung liên quan đến tờ Giấy bán đất thứ hai đề ngày 15/10/2010 người bán Kim Thị Dung, người mua ký tên Trương Thị Thanh. Nhưng thực tế, tờ Giấy bán đất thứ hai này đã được bà Thanh xin rút lại từ trước đó.
Cụ thể, ngày 9/6/2023, bà Trương Thị Thanh đã có đơn xin tài liệu chứng cứ gốc để phục vụ cho việc giám định trong vụ án. Đến ngày 15/6/2023, TAND tỉnh Lào Cai đã tiến hành bàn giao tài liệu chứng cứ gốc là tờ Giấy bán đất thứ hai, đề ngày 15/10/2010 cho bà Thanh.
Ở phía bà Đỗ Thị Hạt, trước những nghi vấn về việc Giấy bán đất thứ hai đề ngày 15/10/2010 nghi bị làm giả, bà đã có đơn đề nghị TAND tỉnh Lào Cai trưng cầu giám định nhưng được TAND tỉnh Lào Cai gửi thông báo từ chối yêu cầu giám định, với lý do bà Trương Thị Thanh chưa tìm thấy bản gốc. Vì vậy, “TAND tỉnh Lào Cai không có đối tượng cần giám định để tiến hành trưng cầu giám định theo yêu cầu của nguyên đơn”.
Cũng trong thời gian này, bà Đỗ Thị Hạt và các nguyên đơn trong vụ án đã nộp bổ sung thêm 25 bộ tài liệu, chứng cứ liên quan đến vụ án trước phiên xét xử phúc thẩm lại của TAND tỉnh Lào Cai (Biên bản giao nhận tài liệu, chứng cứ đề ngày 24/7/2024).
Đến phiên Tòa xét xử phúc thẩm ngày 07/09/2024, bà Đỗ Thị Hạt tiếp tục nộp bổ sung một số giấy tờ, chứng cứ như: CMND và Sổ hộ khẩu bản gốc của bà Đoàn Thị Tuất để đối chiếu hồ sơ nghi bị làm giả; Giấy mua bán đất viết tay của bà Đỗ Thị Hạt và bà Kim Thị Dung có giám định của Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Lào Cai; Sổ ghi chép bán hàng của ông Chinh và những nhân chứng; Tờ lịch chứng minh ngày 30/6/2020 dương lịch là ngày 10/5/2020 âm lịch; Giấy xác nhận của bà Hương (tên thật Trần Thị Tưởng) thời điểm mua đất của con bà Kim Thị Dung…
Tuy nhiên bà Hạt cho hay, Chủ toạ phiên Toà khi đó đã không tiếp nhận những chứng cứ bổ sung trên.
Diễn biến sau đó, tại Bản án dân sự phúc thẩm số 19/2024/DS-PT ngày 7/9/2024 của TAND tỉnh Lào Cai đã tuyên: "Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn về việc buộc bà Trương Thị Thanh trả lại quyền sử dụng đất và tài sản trên đất”.
Dù bản án đã có hiệu lực, nhưng bà Đỗ Thị Hạt đến nay vẫn không đồng tình khi quyền lợi của mình đang không được đảm bảo. Từ thực tế, bên rút chứng cứ dẫn đến không còn tài liệu trong vụ án thì lại được Tòa công nhận là đúng, bên còn lại thì nộp chứng cứ bổ sung. Bà Hạt cho rằng cần phải giám định tờ Giấy bán đất thứ hai đề ngày 15/10/2010 người bán Kim Thị Dung, người mua ký tên Trương Thị Thanh. Cũng như, phải làm rõ việc TAND tỉnh Lào Cai đồng ý cho bà Thanh rút tài liệu gốc, một căn cứ quan trọng trong vụ án.
Đồng thời, những tình tiết mới ở 25 bộ tài liệu, chứng cứ liên quan đến vụ án cần được Toà án cấp có thẩm quyền xem xét lại, làm rõ có hay không dấu hiệu vi phạm thủ tục tố tụng trong vụ án.
Cho đến nay, vụ “một thửa đất 2 giấy bán đất viết tay tại Lào Cai” đã qua nhiều phiên toà xét xử và kéo dài nhiều năm, dẫn đến nhiều cá nhân có quyền lợi liên quan bị ảnh hưởng. Từ tờ giấy bán đất viết tay nghi bị làm giả đến những bất thường trong quá trình công chứng giấy tờ với nhiều dấu hiệu vi phạm pháp luật, như những hồ sơ đã được công chứng và chứng thực cho bà Trương Thị Thanh có dấu hiệu là giấy tờ giả, tự ý sửa chữa nội dung trong hợp đồng, phiếu yêu cầu công chứng thể hiện giấy tờ đều là bản photo, chỉ riêng hợp đồng chuyển nhượng lại là bản gốc… thì cũng cần phải làm rõ thủ tục công chứng trong vụ án trên có vi phạm quy định của Luật Công chứng hay không.
Đề nghị TAND cấp có thẩm quyền xem xét lại bản án đã có hiệu lực
Để thông tin khách quan, phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam đã liên hệ làm việc đến Văn phòng Cơ quan CSĐT, Công an tỉnh Lào Cai.
Trao đổi tại buổi làm việc, đại diện lãnh đạo Văn phòng Cơ quan CSĐT cho biết, đơn vị có tiếp nhận “Đơn tố giác tội phạm” của bà Đỗ Thi Hạt với nội dung tố cáo bà Kim Thị Dung, bà Trần Thị Huệ và bà Trương Thị Thanh, (cùng trú tại phường Lào Cai) có hành vi làm giả giấy tờ để Lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại thửa đất có diện tích 1.379m2 (thuộc thôn Củm Hạ 1, xã Cốc San, tỉnh Lào Cai).
Qua xem xét nội dung đơn, tài liệu của bà Đỗ Thị Hạt cung cấp, xét thấy vụ việc trên đã khởi kiện đến TAND các cấp giải quyết. Văn phòng Cơ quan CSĐT sau đó đã ban hành thông báo đến, chỉ dẫn nếu bà Đỗ Thị Hạt xác định bản án số 19/2024/DS-PT ngày 07/09/2024 của TAND tỉnh Lào Cai có vi phạm phải giải quyết lại (do có tình tiết mới hoặc vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng) thì làm đơn theo thủ tục tố tụng kèm theo chứng cứ chứng minh gửi đến TAND có thẩm quyền để xem xét lại bản án đã có hiệu lực pháp luật.
Bà Đỗ Thị Hạt tiếp tục đến Văn phòng Cơ quan CSĐT cung cấp một số tài liệu có liên quan và đề nghị tiếp nhận giải quyết vụ việc theo trình tự thủ tục nguồn tin về tội phạm.
Đến ngày 23/3/2026, Văn phòng Cơ quan CSĐT, Công an tỉnh Lào Cai đã có các công văn gửi TAND Tối cao và TAND tỉnh Lào Cai. Cụ thể, để có căn cứ giải quyết vụ việc, tránh việc công dân phải đi lại nhiều lần, Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Lào Cai gửi tài liệu kèm theo do bà Đỗ Thị Hạt cung cấp, đề nghị TAND Tối cao đánh giá tài liệu, chứng cứ, xem xét lại Bản án số 19/2024/DS-PT ngày 07/09/2024 của TAND tỉnh Lào Cai. Nếu xét thấy vụ việc có dấu hiệu tội phạm, đề nghị chuyển vụ việc đến Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Lào Cai để giải quyết theo quy định pháp luật.
Đại diện lãnh đạo Văn phòng Cơ quan CSĐT cho biết thêm, hiện đang đợi phản hồi từ TAND Tối cao để tiến hành các trình tự, thủ tục theo đúng thẩm quyền.
Báo Pháp luật Việt Nam sẽ tiếp tục thông tin./.