Kỳ vọng mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa
(PLVN) - Những băn khoăn của nhiều người về việc thế nào là mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa (XHCN); có khác gì với mô hình xã nông thôn mới, phường đô thị văn minh; đã được giải đáp cơ bản tại Hội thảo “Xây dựng xã, phường XHCN trong kỷ nguyên phát triển mới - những vấn đề lý luận và thực tiễn”; do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức tại Hà Nội ngày 21/5 vừa qua.
Tại Hội thảo, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương cho biết, xã, phường XHCN hiện nay không phải quay về mô hình bình quân, bao cấp, quản lý theo kiểu cũ; mà hướng tới xây dựng những cộng đồng văn minh, hiện đại, có năng lực tự quản, thích ứng thời đại số. Mô hình xã, phường XHCN hướng tới những giá trị dân chủ, pháp quyền, kỷ cương, an toàn, xanh, số, mở, nhân văn, phát triển, hạnh phúc.
Trong đó, dân chủ là nền tảng của niềm tin xã hội và sức mạnh cộng đồng cơ sở. Pháp quyền bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước, là điều kiện củng cố công bằng xã hội, bảo vệ quyền con người, quyền công dân. Kỷ cương là điều kiện để cộng đồng vận hành ổn định và niềm tin xã hội được bồi đắp từ cơ sở.
Xã, phường XHCN phải là nơi người dân cảm thấy yên tâm, tin cậy, được bảo vệ trong đời sống hằng ngày; là mô hình phát triển có trách nhiệm với môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên, tạo dựng không gian sống chất lượng cao cho người dân. Những cộng đồng này cũng cần có khả năng ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số vào quản trị, phát triển xã hội; có khả năng kết nối rộng rãi, thích ứng linh hoạt, không ngừng đổi mới sáng tạo. Con người được xác định là trung tâm của phát triển, được chăm lo an sinh, hỗ trợ người yếu thế, gắn kết cộng đồng, bảo vệ các giá trị tốt đẹp.
“Một xã, phường XHCN phải là nơi khơi dậy được khát vọng vươn lên, tinh thần đổi mới sáng tạo, năng lực tự phát triển của người dân và cộng đồng xã hội”, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh.
Với những giải thích đơn giản, dễ hiểu như vậy, chúng ta có thể thấy rằng xã, phường XHCN chính là bước đi để hiện thực hóa các mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”; là hệ mục tiêu tổng quát của sự nghiệp xây dựng CNXH tại nước ta, đã được xác định từ Đại hội IX (năm 2001) và liên tục hoàn thiện, khẳng định cho đến nay. Xây dựng xã, phường XHCN là bước đi cụ thể để đưa các giá trị của CNXH vào đời sống ở cấp cơ sở.
Theo nhiều ý kiến, việc thí điểm xã, phường XHCN là cách làm phù hợp thực tiễn vì đây là cấp gần dân nhất, nơi trực tiếp kiểm chứng hiệu quả của mọi chủ trương, chính sách; người dân vừa là đối tượng thụ hưởng, vừa là chủ thể tham gia vận hành. kiểm chứng mô hình; cần đi từ thí điểm đến nhân rộng, phù hợp điều kiện phát triển khác nhau giữa đô thị và nông thôn, đồng bằng và miền núi, cũng như đặc điểm văn hóa, dân tộc từng nơi. Và để mô hình xã, phường XHCN vận hành, hoạt động hiệu quả; trước hết cần xây dựng khung tiêu chí chung để thống nhất triển khai, đồng thời có một số quy định khuyến khích sự sáng tạo linh hoạt phù hợp từng địa phương. Một điều quan trọng khác, là tăng cường tuyên truyền, phổ biến chính sách, để mọi người dân cùng hiểu, hưởng ứng, dốc sức cùng xây dựng xã, phường XHCN với những giá trị nhân văn tốt đẹp, ai ai cũng có cuộc sống ấm no, hạnh phúc.