Xây dựng sai, cứ có tiền là "gỡ" được?

(PLO) - Quy định “đổi tiền lấy vi phạm” tại Nghị định 121/2013/NĐ-CP (gọi tắt là Nghị đinh 121) và hướng dẫn thực hiện ở Thông tư 02/2014/TT-BXD (Thông tư) mới có hiệu lực ít ngày,  đã gây không ít băn khoăn trong dư luận và những người có trách nhiệm thực thi.

Nhiều người lo ngại trật tự xây dựng sẽ bị phá vỡ vì quy định “đổi tiền lấy vi phạm”.
Nhiều người lo ngại trật tự xây dựng sẽ bị phá vỡ vì quy định “đổi tiền lấy vi phạm”.
Theo thuyết trình của ngành xây dựng, quy định mới này nhằm để xử lý một số trường hợp xây dựng sai phép, không phép, sau khi hoàn thành xây dựng đưa vào sử dụng mới bị phát hiện, trong trường hợp nếu buộc phá dỡ thì cũng gây lãng phí lớn cho xã hội, có những trường hợp đã kéo dài nhiều năm nhưng cũng chưa xử lý được triệt để. 
Các công trình áp dụng quy định này phải đảm bảo điều kiện không vi phạm chỉ giới xây dựng, không gây ảnh hưởng các công trình lân cận, không có tranh chấp, xây dựng trên đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp. Quy định mới này không áp dụng đối với tất cả các công trình xây dựng sai phép, không phép. 
Theo thống kê của ngành xây dựng, tỷ lệ công trình sai phép, không phép là chừng hơn 9% tổng số các công trình xây dựng. Vì vậy, số lượng công trình thuộc diện điều chỉnh của Thông tư này là rất lớn.
“Luật phải nghiêm minh, không thể nay sai mai gỡ”
Chia sẻ với chúng tôi một tuần sau khi Thông tư này có hiệu lực, bà Hoàng Thị Xuân (phường Tân Mai, quận Hoàng Mai, Hà Nội) cho hay, bà rất quan tâm đến tiến trình thực hiện thông tư này, vì bà có cơ hội hợp thức hóa hai tầng trên mà đã xây quá phép nhiều năm trước. 
Ông Vũ Phi Hùng – cán bộ địa chính phương Quang Trung (quận Đống Đa, thành phố Hà Nội) không tán thành quy định “gỡ” kiểu này, bởi, theo ông Hùng, khi cấp phép xây dựng, cơ quan cấp phép đã thẩm định hồ sơ “móng đó phù hợp với kết cấu nhà đó”, và khi xây sai phép thì cũng ảnh hưởng đến độ an toàn của công trình và sự an toàn của các công trình xung quanh. 
“Cơ quan ra quyết định phạt cho tồn tại có thể khẳng định được chất lượng công trình đảm bảo và chịu trách nhiệm về quyết định của mình về một công trình năm tầng trên móng ba tầng hay không? Nếu hồ sơ của dân đáp ứng điều kiện, không cho dân nộp tiền hợp thức hóa sai phạm là làm khó dân, còn cho dân nộp tiền thì khi công trình có vấn đề, người ký quyết định chịu trách nhiệm như thế nào?” – ông Hùng băn khoăn.
Bày tỏ sự đắn đo trước việc thực thi quy định của pháp luật, mà về lý đã có hiệu lực, ông Hùng kiến nghị xem xét lại quy định này. Đồng quan điểm, ông Nguyễn Anh Tuấn – Chủ tịch phường Quang Trung – cũng bày tỏ, đứng ở góc độ quản lý, ông rất trăn trở: “Vô hình trung, khuyến khích người dân vi phạm. Cấp phường không cấp phép, nhưng mọi phát sinh tại địa phương chúng tôi phải xử lý đầu tiên. Ngay khi Nghị định 121 ban hành, tôi đã thấy có thể sẽ phát sinh nhiều phức tạp. Lĩnh vực xây dựng đô thị vốn đã là lĩnh vực phức tạp và nhạy cảm, quy định này có thể khiến tình hình trở nên phức tạp và nhạy cảm hơn. Trên hết, pháp luật là phải nghiêm minh và công bằng, không thể  có chuyện nay sai mai gỡ”.
Thấy trước một quy định “yểu mệnh”
Là người làm chuyên môn thanh tra xây dựng, ông Phan Anh Đức (cán bộ thanh tra xây dựng) cũng không giấu nổi băn khoăn trước quy định này. Theo ông Đức, mỗi vi phạm có một “kiểu” riêng, một tình huống riêng, và việc xử lý cũng phải xem xét cụ thể từng trường hợp. Vì thế, nếu áp dụng quy định này, ngoài những vấn đề về thủ tục hành chính, còn rất dễ phát sinh ra khiếu kiện do so sánh quyền lợi giữa các hộ dân. 
Ông Hoàng Thịnh – nguyên Giám đốc Sở Xây dựng Thanh Hóa, chia sẻ: “Không thể đồng tình với quy định phạt tiền và cho tồn tại đối với các trường hợp xây dựng sai phép, không phép, dù các trường hợp này có giới hạn điều kiện. Bởi, việc thực hiện quy định này có thể làm gia tăng các trường hợp sai phạm, ảnh hưởng tiêu cực đến công tác quản lý trật tự xây dựng đô thị”.
Mặt khác việc chuẩn bị, tập huấn cho cán bộ về quy định này cũng chưa tốt. “Về lý, giờ này dân cầm hồ sơ tới hỏi, chúng tôi phải hướng dẫn dân” – ông Đức nói – “Nhưng, đến giờ, chúng tôi là cơ quan quản lý trật tự xây dựng cũng chưa được tập huấn, nên rất khó thực hiện, trong khi chúng tôi cũng còn nhiều băn khoăn, thắc mắc xung quanh quy định này”.
Ngay cả Bộ Xây dựng - cơ quan chủ trì soạn thảo Nghị định số 121 và ban hành Thông tư  này, có lẽ cũng thấy được những bất cập. Trong một thông điệp phát đi mới đây, người phát ngôn Bộ Xây dựng cho hay, Bộ đang tập hợp các ý kiến phản ánh của các cơ quan, tổ chức, cộng đồng xã hội, người dân, đồng thời đang tích cực phối hợp với các bộ, ngành hữu quan tiến hành rà soát các quy định có liên quan tại Nghị định số 121 và Thông tư số 02 để báo cáo Chính phủ. 
“Trong trường hợp xét thấy còn có các quy định chưa thực sự phù hợp, Bộ sẽ kịp thời đề xuất với Chính phủ sửa đổi, bổ sung Nghị định số 121, đồng thời tiến hành sửa đổi, bổ sung Thông tư số 02 phù hợp để đảm bảo kỷ luật, kỷ cương trong quản lý trật tự xây dựng đô thị, cũng như tránh làm lãng phí các nguồn lực xã hội trong hoạt động đầu tư xây dựng”.
Ở một góc độ riêng, một chuyên gia về thị trường bất động sản lại cho rằng, quy định này sẽ không đem lại nhiều lợi ích cho các hộ riêng lẻ, mà chỉ góp phần “cứu” các chủ đầu tư dự án đã “trót” xây vượt phép giờ đây đang “mắc kẹt” không thể làm sổ đỏ cho khách hàng.
Các công trình xây dựng trái phép, không phép mà không vi phạm chỉ giới xây dựng, không gây ảnh hưởng các công trình lân cận, không có tranh chấp, xây dựng trên đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp thì ngoài việc bị xử phạt vi phạm hành chính, còn bị buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được bằng 40% giá trị phần xây dựng sai phép, không phép đối với công trình là nhà ở riêng lẻ và bằng 50% giá trị phần xây dựng sai phép, không phép, sai thiết kế được phê duyệt hoặc sai quy hoạch xây dựng hoặc thiết kế đô thị được duyệt đối với công trình thuộc dự án đầu tư xây dựng hoặc công trình chỉ yêu cầu lập báo cáo kinh tế - kỹ thuật xây dựng công trình.
Sau khi chủ đầu tư hoàn thành việc nộp phạt thì cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng hoặc điều chỉnh giấy phép xây dựng.” khoản 9 Điều 13 Nghị định số 121/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng quy định hành vi vi phạm pháp luật xây dựng.
Hoàn thiện chính sách về đất đai là nhiệm vụ quan trọng thời gian tới.

Tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết của Trung ương về đất đai: Quyết định kịp thời, hợp lòng dân

(PLVN) - Việc Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Ðảng khóa XIII thảo luận về việc tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 6 khóa XI về tiếp tục đổi mới chính sách, pháp luật về đất đai được các chuyên gia đánh giá là “dấu mốc lịch sử và mang tầm chiến lược, một quyết định kịp thời, hợp lòng dân”.
Hệ thống pháp lý về loại hình BĐSDL còn nhiều điểm nghẽn cần được xem xét, tháo gỡ.

Tìm “danh phận” cho bất động sản du lịch nghỉ dưỡng

(PLVN) - Bất động sản du lịch, nghỉ dưỡng (BĐSDL) là một lĩnh vực mới phát triển tại Việt Nam, có tiềm năng và triển vọng phát triển khá tích cực. Tuy nhiên, hệ thống pháp lý về loại hình BĐS này còn nhiều điểm nghẽn cần được xem xét, tháo gỡ.
Sóc Trăng: Xử lý tình trạng sử dụng đất không đúng mục đích và gây sốt đất ảo do cò thổi giá

Sóc Trăng: Xử lý tình trạng sử dụng đất không đúng mục đích và gây sốt đất ảo do cò thổi giá

(PLVN) - Thời gian qua, tại địa bàn tỉnh Sóc Trăng có nhiều trường hợp sử dụng đất không đúng mục đích đã được lực lượng chức năng xử lý, nhưng vẫn còn tiếp tục xảy ra. Để chấn chỉnh những sai phạm, UBND tỉnh vừa có công văn chỉ đạo trong việc rà soát, xử lý tình trạng trên, đồng thời tăng cường công tác quản lý xây dựng trên địa bàn.
PGS.TS. Trần Kim Chung, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương

Cấp "căn cước" cho từng thửa đất, tại sao không?

(PLVN) - Tại Hội Nghị  Góp ý sửa đổi Luật Nhà ở - Luật Kinh doanh bất động sản, để phát triển nhà ở và thị trường bất động sản,  PGS.TS. Trần Kim Chung, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương đặt câu hỏi: Tại sao không thể cấp "căn cước" cho từng thửa đất, như chúng ta đã làm căn cước cho các công dân từ 18 tuổi?
Hàng trăm căn hộ ở một dự án tại Bà Rịa – Vũng Tàu nhiều năm nay chưa được cấp GCN.

Đề xuất cấp sổ đỏ cho căn hộ du lịch nghỉ dưỡng: Chuyên gia cảnh báo còn nhiều vướng mắc pháp lý

(PLVN) -  Căn hộ khách sạn, căn hộ du lịch nghỉ dưỡng (condotel), văn phòng lưu trú (officetel), biệt thự du lịch nghỉ dưỡng và những công trình khác phục vụ lưu trú, du lịch trên đất thương mại, dịch vụ có thể được đề xuất cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất lâu dài (sổ đỏ).
Không thể để mất công bằng trong lĩnh vực nhà đất

Không thể để mất công bằng trong lĩnh vực nhà đất

(PLVN) - Đánh thuế lên nhà và bất động sản là vấn đề đã được dư luận, giới chính sách và chuyên gia nhiều lần đề cập. Theo nhiều ý kiến, nếu áp thuế với nhà sẽ là công cụ hữu hiệu để hạn chế tình trạng đầu cơ bất động sản.
Công viên Đống Đa, Kim Quy bao giờ xong?

Công viên Đống Đa, Kim Quy bao giờ xong?

Sáng 25/4, Thường trực HĐND thành phố Hà Nội tổ chức phiên giải trình về việc đầu tư, khai thác, quản lý và sử dụng các thiết chế văn hóa, thể thao trên địa bàn thành phố Hà Nội. Một số đại biểu đặt vấn đề về các công viên Đống Đa, Kim Quy tiến độ ra sao, bao giờ thực hiện xong?
GS Đặng Hùng Võ

Pháp lý bất động sản du lịch nghỉ dưỡng: Dễ cho nhà quản lý nhưng kẹt tiền nhà đầu tư, thị trường tắc nghẽn

(PLVN) - Là người khá am hiểu về thị trường bất động sản trong đó có bất động sản nghỉ dưỡng, GS Đặng Hùng Võ cho rằng vấn đề pháp lý hiện nay thực sự là một trở ngại lớn của thị trường. Hiện nay còn nhiều thủ tục quá phức tạp theo hướng thuận lợi cho cơ quan quản lý, nhưng  làm cho thị trường khó phát triển, kinh tế thiếu minh bạch. Các nhà đầu tư, người thì bị kẹt tiền trong các dự án đất nhà ở, các dự án phát triển thương mại, dịch vụ…
Ông Nguyễn Trọng Bình không đồng ý với quyết định của UBND xã Tân Lập.

Bá Thước (Thanh Hóa): Người bị thu hồi đất 6 năm “ngóng” bồi thường

(PLVN) -  Mặc dù UBND huyện Bá Thước đã có văn bản yêu cầu UBND xã Tân Lập (nay là thị trấn Cành Nàng) phải bồi thường, hỗ trợ cây cối, hoa màu, tài sản cho gia đình ông Nguyễn Trọng Bình khi thu hồi đất. Tuy nhiên, đã gần 6 năm trôi qua, gia đình ông Bình vẫn chưa nhận được tiền hỗ trợ từ xã này.