TỪ ĐỔI MỚI TỔ CHỨC BỘ MÁY ĐẾN NÂNG CAO HIỆU QUẢ PHỤC VỤ NHÂN DÂN: NHÌN TỪ LỰC LƯỢNG CẢNH SÁT CƠ ĐỘNG - Bài 3: Hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả công tác từ chuyển đổi số

> Bài 1: ĐỔI MỚI TỔ CHỨC BỘ MÁY PHẢI BẮT ĐẦU TỪ YÊU CẦU PHỤC VỤ NHÂN DÂN

>> Bài 2: NHẬN DIỆN "ĐIỂM NGHẼN" CẦN THÁO GỠ

Từ ứng dụng công nghệ đến đổi mới quy trình công tác

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đặt ra định hướng đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đối với lực lượng Cảnh sát cơ động (CSCĐ), định hướng này gợi mở yêu cầu rà soát toàn bộ quy trình công tác: từ tiếp nhận thông tin, đánh giá tình hình, xây dựng kế hoạch, tổ chức lực lượng, chỉ huy thực hiện, đến tổng kết và rút kinh nghiệm. Công nghệ cần giải quyết vấn đề cụ thể trong chu trình ấy, không trở thành mục tiêu tự thân hoặc chỉ làm tăng số lượng báo cáo điện tử.

Trong công tác chỉ huy, điều hành, công cụ số có thể giúp rút ngắn thời gian truyền đạt mệnh lệnh, theo dõi tiến độ và ghi nhận diễn biến công việc. Tuy nhiên, công nghệ không thay thế trách nhiệm chỉ huy, nhận định nghiệp vụ và kiểm tra trực tiếp. Những quyết định có ảnh hưởng đến quyền, lợi ích của cá nhân phải được thực hiện bởi người có thẩm quyền, trên cơ sở thông tin đáng tin cậy và theo đúng quy định. Cần có phương án dự phòng khi hệ thống gián đoạn, bảo đảm nhiệm vụ không phụ thuộc tuyệt đối vào một nền tảng hoặc thiết bị.

Hiệu quả chuyển đổi số phụ thuộc lớn vào con người. Cán bộ, chiến sĩ cần được bồi dưỡng kỹ năng khai thác hệ thống, đánh giá độ tin cậy của dữ liệu, phát hiện thông tin sai lệch, bảo vệ tài khoản và xử lý sự cố an toàn thông tin. Đào tạo cần gắn với nhiệm vụ thực tế, phân biệt nhu cầu của người chỉ huy, cán bộ tham mưu, cán bộ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ và nhân viên kỹ thuật. Việc đánh giá không nên chỉ dựa vào số lượt tập huấn mà cần kiểm tra khả năng vận dụng trong công việc.

Hoàn thiện thể chế, nâng cao trách nhiệm công vụ

Đổi mới tổ chức bộ máy, tăng cường phối hợp và ứng dụng công nghệ chỉ phát huy đầy đủ giá trị khi được đặt trong cơ chế trách nhiệm rõ ràng, kiểm tra thực chất và tôn trọng quyền của Nhân dân. Với lực lượng CSCĐ, xây dựng lực lượng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại phải bắt đầu từ chất lượng thực thi nhiệm vụ hằng ngày và khả năng chứng minh hiệu quả bằng kết quả cụ thể.

Một nguyên tắc quan trọng của quản trị hiệu quả là nhiệm vụ được giao phải đi cùng thẩm quyền, nguồn lực và điều kiện thực hiện. Nếu trách nhiệm không rõ, công việc có thể bị đùn đẩy; nếu giao nhiệm vụ nhưng thiếu nhân lực, phương tiện hoặc thông tin, yêu cầu hoàn thành khó trở thành hiện thực. Vì vậy, cơ quan chỉ huy, quản lý cần thường xuyên rà soát quy trình, xác định khâu có thể chủ động giải quyết, khâu cần phối hợp và khâu phải báo cáo cấp có thẩm quyền.

Đối với CSCĐ, trách nhiệm công vụ phải được cụ thể hóa trong chuẩn bị và thực hiện nhiệm vụ, quản lý vũ khí, công cụ hỗ trợ, phương tiện, trang bị, chấp hành điều lệnh, bảo đảm an toàn và báo cáo kết quả. Mỗi nhiệm vụ cần xác định rõ người chỉ huy, bộ phận tham mưu, lực lượng thực hiện, điều kiện bảo đảm và cơ chế kiểm tra. Việc phân công cụ thể không làm giảm tính linh hoạt mà tạo căn cứ để chủ động hành động đúng thẩm quyền, phối hợp thống nhất và truy rõ trách nhiệm khi có sai sót.

Song song với trách nhiệm cá nhân là trách nhiệm của tổ chức trong bảo đảm điều kiện thực hiện. Đơn vị cần chủ động phát hiện thiếu hụt về trang bị, huấn luyện, nhân lực hoặc quy trình; cấp có thẩm quyền cần xem xét và xử lý theo khả năng, thẩm quyền và thứ tự ưu tiên. Đánh giá cán bộ phải dựa trên kết quả, chất lượng và việc chấp hành pháp luật, không chỉ dựa vào báo cáo thành tích. Cần bảo vệ người chủ động, sáng tạo trong khuôn khổ pháp luật, đồng thời xử lý nghiêm hành vi vi phạm, vụ lợi hoặc cố tình né tránh trách nhiệm.

Xây dựng hình ảnh Cảnh sát cơ động chuyên nghiệp, gần dân, vì Nhân dân phục vụ

CSCĐ thực hiện nhiệm vụ trong những lĩnh vực đòi hỏi tính kỷ luật, khả năng sẵn sàng chiến đấu và xử lý tình huống nhanh. Tuy nhiên, tính nghiêm minh và chuyên nghiệp cần đi cùng sự chuẩn mực trong giao tiếp, tôn trọng con người và tuân thủ pháp luật. Gần dân không có nghĩa là làm thay chức năng của các lực lượng khác, mà là hiểu địa bàn, phối hợp đúng trách nhiệm, giải thích rõ ràng khi thực hiện nhiệm vụ và ứng xử đúng mực với người dân.

Để củng cố niềm tin, mọi hoạt động phải bảo đảm tính hợp pháp, cần thiết, tương xứng và có kiểm soát. Tôn trọng quyền con người, quyền công dân không đối lập với yêu cầu bảo vệ an ninh, trật tự; đó là nguyên tắc định hướng việc thực hiện quyền lực nhà nước. Mỗi cán bộ, chiến sĩ cần nhận thức rằng tác phong, lời nói, việc chấp hành điều lệnh và cách xử lý một tình huống cụ thể đều góp phần tạo nên hình ảnh của lực lượng.

Từ đổi mới tổ chức bộ máy đến chuyển đổi số, từ phối hợp liên lực lượng đến nâng cao trách nhiệm công vụ, điểm chung là phải chuyển chủ trương thành năng lực thực hiện và kết quả cụ thể. Với CSCĐ, sự đổi mới có ý nghĩa khi lực lượng sẵn sàng hơn, phối hợp chặt chẽ hơn, sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn, chấp hành pháp luật nghiêm hơn và bảo vệ tốt hơn cuộc sống bình yên của Nhân dân. Đây cũng là cơ sở để củng cố niềm tin xã hội, tiếp tục xây dựng lực lượng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh, trật tự trong tình hình mới.

Ông Nguyễn Văn Nhất - Phó Bí thư, Chủ tịch UBND phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai: Lực lượng bám cơ sở và lực lượng chuyên trách giúp tăng khả năng phòng ngừa, ứng phó, bảo vệ an toàn cho người dân

Tỉnh Lào Cai nói chung và phường Lào Cai nói riêng có đặc điểm đan xen giữa đô thị, biên giới, cửa khẩu và khu vực đồi núi, ven sông; hoạt động giao thương, du lịch, vận tải, kho bãi và lưu trú diễn ra thường xuyên. Yêu cầu đặt ra đối với chúng tôi là vừa phải bảo đảm an ninh, an toàn, vừa tạo thuận lợi cho hoạt động hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và du khách. Chúng tôi luôn đề cao vai trò của mạng lưới tổ dân phố, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở, các đoàn thể và Nhân dân để phát hiện sớm mâu thuẫn cũng như các dấu hiệu vi phạm. Đơn cử như ngày 3/8/2026 vừa qua, lực lượng CSCĐ đã huy động 60 cán bộ, chiến sĩ cùng phương tiện tham gia cứu hộ tại phường, hỗ trợ sơ tán người dân, di chuyển tài sản và khắc phục hậu quả mưa lũ tại khu vực tổ 2, tổ 3 Duyên Hải. Sự phối hợp giữa lực lượng bám cơ sở và lực lượng chuyên trách giúp tăng khả năng phòng ngừa, ứng phó, bảo vệ an toàn cho người dân.

Trung tá Hà Huy Hoàng - Trưởng Công an xã Hải Sơn, TP Quảng Ninh: “Việc phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng giúp xử lý nhanh chóng các tình huống phát sinh”

Trao đổi về công tác phối hợp với lực lượng CSCĐ, Trung tá Hà Huy Hoàng - Trưởng Công an xã Hải Sơn, TP Quảng Ninh cho biết, với đặc thù là địa bàn biên giới rộng, địa hình chủ yếu là đồi núi, tuyến biên giới kéo dài, bao gồm cả đường bộ và đường thủy, khiến công tác quản lý địa bàn, nắm tình hình và phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm luôn phải được thực hiện thường xuyên, chủ động. Do đó, việc phối hợp chặt chẽ giữa Công an xã với các lực lượng chức năng, trong đó có CSCĐ, có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Trong thực hiện nhiệm vụ, Công an xã Hải Sơn thường xuyên phối hợp với lực lượng CSCĐ tổ chức tuần tra, kiểm soát trên địa bàn; chủ động phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn các loại tội phạm và hành vi vi phạm pháp luật. Qua công tác tuần tra, kiểm soát, hai lực lượng vừa tăng cường khả năng nắm tình hình, vừa kịp thời trao đổi, xử lý những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở, góp phần giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn biên giới.

“Đối với địa bàn Hải Sơn, công tác phối hợp không chỉ được đặt ra khi xảy ra vụ việc phức tạp mà phải được duy trì thường xuyên, chủ động từ trước. Công an xã thường xuyên trao đổi thông tin với lực lượng CSCĐ, phối hợp xây dựng và thực hiện các phương án, tổ chức diễn tập những tình huống có thể phát sinh trong thực tế. Qua đó, cán bộ, chiến sĩ Công an xã được rèn luyện khả năng phối hợp, nâng cao ý thức trách nhiệm và tính chủ động trong thực hiện nhiệm vụ, sẵn sàng xử lý các tình huống, không để bị động, bất ngờ”, Trưởng Công an xã Hải Sơn chia sẻ.

Ông Phạm Mạnh Linh - người dân sinh sống tại phường Giảng Võ, TP Hà Nội: “Tôi cảm thấy yên tâm hơn khi biết rằng các lực lượng đã có sự chuẩn bị kỹ càng cho các tình huống phức tạp”

Là phường trung tâm của Thành phố nên địa bàn phường Giảng Võ thường xuyên diễn ra các sự kiện chính trị quan trọng. Tôi nhận thấy sự phối hợp giữa chính quyền cơ sở với lực lượng Công an, CSCĐ ngày càng chặt chẽ, chủ động và hiệu quả. Đặc biệt, qua cuộc diễn tập phương án phòng, chống biểu tình, bạo loạn vào tháng 8/2026 vừa qua, tôi thấy các lực lượng phối hợp khá thuần thục, bài bản. Là người dân, tôi cảm thấy yên tâm hơn khi biết rằng trong những tình huống phức tạp, các lực lượng đã có sự chuẩn bị kỹ càng và sẵn sàng xử lý. Tôi tin tưởng lực lượng Công an, CSCĐ và chính quyền cơ sở sẽ tiếp tục phối hợp tốt để giữ gìn cuộc sống bình yên cho Nhân dân.

(Còn tiếp)