Trao quyền kinh tế cho phụ nữ để thoát nghèo
(PLVN) - Báo cáo của Chính phủ cho thấy tỉ lệ hộ nghèo đa chiều cả nước liên tục giảm mạnh. Trong giai đoạn 2021 - 2025, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm từ 4,4% năm 2021 xuống 1,3% năm 2025, tương đương mức giảm 3,1% trong 5 năm. Trong nỗ lực thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, Việt Nam đặt mục tiêu giảm sâu tỉ lệ nghèo đa chiều, cùng với đó là thúc đẩy bình đẳng giới. Trao quyền kinh tế cho phụ nữ đang trở thành động lực then chốt giúp nhiều hộ gia đình thoát nghèo.
Nâng cao quyền năng kinh tế của phụ nữ vì mục tiêu giảm nghèo đa chiều
Thực tiễn triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025 cho thấy, ở những địa phương gắn bình đẳng giới với tạo sinh kế, giải quyết việc làm và nâng cao năng lực cho phụ nữ, kết quả giảm nghèo rõ nét và ổn định hơn.
Đơn cử như, thực hiện mục tiêu giảm nghèo đa chiều bền vững, bảo đảm an sinh, các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Lào Cai đã chủ động triển khai nhiều mô hình hỗ trợ sinh kế, tín dụng tiết kiệm, đào tạo nghề, nâng cao kỹ năng làm chủ, trở thành điểm tựa để hội viên phụ nữ tự tin phát triển kinh tế. Hội tích cực phối hợp tổ chức nhiều lớp tập huấn nâng cao kiến thức chăn nuôi, trồng trọt, học tập trao đổi kinh nghiệm phát triển kinh tế cho hội viên phụ nữ; phối hợp tuyên truyền, cung cấp thông tin, tư vấn giúp phụ nữ phát huy tính chủ động, sáng tạo, nâng cao trình độ, năng lực, áp dụng công nghệ thông tin trong phát triển sản xuất, kinh doanh đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế; phối hợp triển khai các chương trình ủy thác cho vay, hỗ trợ cây, con giống, trao sổ tiết kiệm...
Ở cơ sở, chung tay vì mục tiêu giảm nghèo đa chiều, bền vững, Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Âu Lâu, tỉnh Lào Cai đã phối hợp với các ban, ngành tổ chức nhiều hoạt động nhằm hỗ trợ nâng cao quyền năng kinh tế của phụ nữ. Bà Sa Thị Hằng ở tổ dân phố Đoàn Kết, phường Âu Lâu (nay là tổ dân phố số 9, phường Âu Lâu) thuộc diện cận nghèo, không có nghề ổn định, chồng mất sớm. Do điều kiện hoàn cảnh, bà phải gồng gánh nuôi thêm một cháu nội. Vì vậy, cuộc sống gia đình luôn thiếu trước, hụt sau, khó khăn chồng chất. Trước thực tế đó, với phương châm “trao cần câu chứ không trao con cá”, Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Âu Lâu đã hỗ trợ gà giống để bà Hằng phát triển chăn nuôi, tạo sinh kế lâu dài, cải thiện thu nhập. “Nhờ các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ luôn quan tâm, động viên, hỗ trợ nên gia đình tôi đã thoát được cảnh nghèo túng”, bà Sa Thị Hằng cho biết.
Tại Hưng Yên, phụ nữ chiếm trên 50% lực lượng lao động, tích cực tham gia phát triển kinh tế, chuyển dịch cơ cấu sản xuất, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo. Toàn tỉnh hiện có 400 hợp tác xã nông nghiệp, 700 tổ hợp tác, 765 mô hình kinh tế trang trại, trong đó nhiều mô hình do phụ nữ tham gia quản lý, điều hành với doanh thu trung bình khoảng 3,1 tỷ đồng/trang trại/năm, tạo việc làm ổn định cho hàng vạn lao động nữ. Công tác hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững đạt kết quả rõ nét. Các cấp Hội đã hỗ trợ trên 22.000 phụ nữ khởi nghiệp, duy trì và phát triển 31 hợp tác xã, 118 tổ hợp tác do phụ nữ tham gia quản lý; quản lý hiệu quả nguồn vốn ủy thác với tổng dư nợ trên 7.000 tỷ đồng, giúp 6.518 hộ phụ nữ thoát nghèo, thoát cận nghèo...
Nhiệm kỳ 2025 - 2030, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Hưng Yên phấn đấu, hằng năm, mỗi cơ sở Hội giúp ít nhất 10 hộ có phụ nữ thoát nghèo, thoát cận nghèo đa chiều; mỗi cơ sở Hội vận động, hỗ trợ ít nhất 15 hộ gia đình đạt tiêu chí gia đình “5 không, 3 sạch, 3 an”...
Lồng ghép bình đẳng giới trong xây dựng và thực hiện chính sách giảm nghèo là yêu cầu xuyên suốt
Thực tế cho thấy, khi được trang bị kiến thức, vốn, kỹ năng và cơ hội tiếp cận thị trường, phụ nữ không chỉ tăng thu nhập mà còn định hình những mô hình sinh kế bền vững, góp phần trong công tác giảm nghèo đa chiều bền vững và thu hẹp khoảng cách giới.
Từ công tác triển khai tại nhiều địa phương cho thấy, lồng ghép bình đẳng giới trong xây dựng và thực hiện chính sách giảm nghèo là yêu cầu xuyên suốt. Các chương trình, dự án giảm nghèo cần có đánh giá tác động giới ngay từ khâu thiết kế, bảo đảm phụ nữ dân tộc thiểu số được tiếp cận bình đẳng với các nguồn lực như đào tạo nghề, tín dụng ưu đãi, đất đai và thông tin. Việc xác định rõ nhu cầu, điều kiện và khả năng tham gia của phụ nữ giúp chính sách đi vào thực chất, tránh tình trạng hỗ trợ dàn trải nhưng hiệu quả thấp.
Nâng cao quyền năng kinh tế cho phụ nữ cũng được xem là giải pháp then chốt. Những địa phương tập trung đào tạo nghề phù hợp với phụ nữ, hỗ trợ sinh kế gắn với thị trường và khuyến khích phụ nữ tham gia các mô hình kinh tế tập thể đã đạt kết quả giảm nghèo bền vững hơn. Việc mở rộng các chương trình tín dụng chính sách, hỗ trợ phụ nữ vay vốn phát triển sản xuất, kinh doanh nhỏ, đặc biệt trong nông nghiệp, thủ công và dịch vụ, giúp họ chủ động tạo thu nhập, giảm phụ thuộc và hạn chế nguy cơ tái nghèo.
Một giải pháp quan trọng khác là tăng cường tiếp cận giáo dục, đào tạo và kỹ năng số cho phụ nữ nghèo. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc trang bị kiến thức công nghệ, kỹ năng bán hàng trực tuyến và tiếp cận thông tin thị trường giúp phụ nữ mở rộng cơ hội sinh kế, nâng cao giá trị sản phẩm và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Với tầm quan trọng của yếu tố con người, việc nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ cơ sở trong thực hiện chính sách bình đẳng giới và giảm nghèo đa chiều là yếu tố không thể thiếu. Cán bộ làm công tác giảm nghèo, lao động xã hội và hội phụ nữ cần được đào tạo bài bản về lồng ghép giới, theo dõi và đánh giá kết quả giảm nghèo theo giới, từ đó kịp thời điều chỉnh chính sách cho phù hợp với thực tiễn. Đặc biệt, thay đổi nhận thức về vai trò giới có ý nghĩa lâu dài. Việc tuyên truyền, vận động cộng đồng, đặc biệt là nam giới, chia sẻ trách nhiệm gia đình, tạo điều kiện để phụ nữ tham gia lao động và hoạt động xã hội là nền tảng để bình đẳng giới được thực hiện bền vững. Khi phụ nữ có thêm thời gian, cơ hội và sự ủng hộ từ gia đình, hiệu quả của các chương trình giảm nghèo được nhân lên rõ rệt.