TP HCM thúc đẩy hợp tác với Ấn Độ về AI, bán dẫn và nhân lực công nghệ cao

Ngày 26/10, tại Trung tâm Hội nghị Thiskyhall Sala, TP HCM, diễn ra Diễn đàn Công nghệ Tương lai Việt Nam – Ấn Độ trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026.

Chương trình do Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư tại TP HCM (HCMC C4IR) tổ chức, phối hợp với Tổng Lãnh sự quán Ấn Độ tại TP HCM.

Tham dự có ông Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch UBND TP HCM; Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Tshering Wangchuk Sherpa cùng đại diện các cơ quan, tổ chức, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp hai nước.

Diễn đàn tập trung trao đổi cơ hội hợp tác nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ, đặc biệt trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, hạ tầng số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Nâng cao năng lực làm chủ công nghệ

Phát biểu tại diễn đàn, Phó Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh, AI, bán dẫn, hạ tầng số và tự động hóa đang làm thay đổi phương thức sản xuất, quản trị và kết nối thị trường. Lợi thế cạnh tranh vì thế ngày càng phụ thuộc vào năng lực nghiên cứu, tiếp thu, làm chủ và ứng dụng công nghệ để giải quyết những bài toán phát triển cụ thể.

Theo ông Cường, hợp tác quốc tế có vai trò kết nối tri thức, nguồn lực và thị trường, giúp các bên cùng xây dựng năng lực công nghệ. Với TP HCM, yêu cầu đặt ra là chuyển hóa những nguồn lực hợp tác thành năng lực nội sinh, nâng cao năng suất, chất lượng nhân lực và vị thế của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu.

Sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, TP HCM có không gian phát triển hơn 6.772km², dân số trên 14 triệu người, đóng góp khoảng 23,5% GDP cả nước. Sự kết nối giữa trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ với các trung tâm công nghiệp, công nghệ cao, hệ thống cảng biển và logistics tạo thêm cơ hội hợp tác nghiên cứu, đầu tư và thử nghiệm công nghệ.

Thành phố đang định hướng phát triển hệ sinh thái công nghệ chiến lược, tập trung vào AI, bán dẫn – vi mạch, hạ tầng dữ liệu và điện toán, công nghệ số phục vụ quản trị đô thị. Cùng với đó là phát triển nhân lực công nghệ cao, thu hút các trung tâm nghiên cứu – phát triển và hình thành những không gian thử nghiệm công nghệ mới.

Trên cơ sở nhu cầu phát triển của thành phố và thế mạnh của các đối tác Ấn Độ, ông Nguyễn Mạnh Cường đề xuất ba định hướng hợp tác trọng tâm.

Đầu tiên là phát triển nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao. TP HCM mong muốn tăng cường liên kết giữa trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước trong đào tạo chuyên gia, phát triển kỹ năng số, trao đổi học thuật và triển khai chương trình đào tạo gắn với dự án thực tiễn.

Thứ hai là thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ, ưu tiên AI, hạ tầng số công cộng, bán dẫn, sản xuất thông minh và các ứng dụng phục vụ quản trị đô thị, logistics, môi trường.

Theo lãnh đạo TP HCM, một sáng kiến công nghệ muốn phát huy hiệu quả cần có đơn vị tiếp nhận, nguồn nhân lực phù hợp và điều kiện mở rộng quy mô. Hợp tác vì vậy phải gắn với khả năng triển khai thực tế, đồng thời giúp các đối tác Việt Nam nâng cao năng lực làm chủ công nghệ. Định hướng thứ ba là kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và thúc đẩy thương mại hóa công nghệ. Trong đó, cơ quan quản lý, doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu, trường đại học, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp và nhà đầu tư cùng tham gia đưa ý tưởng thành sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh.

Đề xuất đào tạo nhân tài, thí điểm công nghệ phục vụ đô thị

Tại phiên thảo luận, các chuyên gia Việt Nam và Ấn Độ trao đổi những cơ hội kết nối nghiên cứu, đào tạo, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ. Theo định hướng chương trình, một sáng kiến được đề xuất là xây dựng mạng lưới hợp tác công nghệ và nhân tài, kết nối cơ sở giáo dục, viện nghiên cứu, tổ chức ươm tạo và doanh nghiệp hai nước. Trước mắt, các bên nghiên cứu mô hình đào tạo 20 - 30 học viên mỗi năm, kéo dài 6 - 9 tháng, kết hợp cố vấn chuyên môn, thực hiện dự án và tạo cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế.

Trong lĩnh vực bán dẫn và sản xuất thông minh, chương trình đề xuất phát triển 2 - 3 mô-đun đào tạo chuyên sâu về thiết kế vi mạch, hệ thống nhúng, tự động hóa và AI công nghiệp. Nội dung đào tạo được định hướng gắn với hoạt động phòng thí nghiệm và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Đối với AI và hạ tầng số công cộng, các bên hướng tới lựa chọn 2–3 lĩnh vực ứng dụng ưu tiên để nghiên cứu triển khai thí điểm, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công, năng lực doanh nghiệp và khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân, đồng thời bảo đảm an toàn dữ liệu và an ninh mạng.

Một hướng hợp tác khác là ứng dụng công nghệ viễn thám, dữ liệu địa không gian và AI trong quy hoạch đô thị, quản lý môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu, phát triển cảng biển và logistics. Chương trình định hướng lựa chọn một bài toán thực tiễn của TP HCM để nghiên cứu thí điểm, đánh giá hiệu quả và khả năng nhân rộng.

Từ phía Ấn Độ, ông Ajit Kumar, Vụ trưởng thuộc Bộ Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ, đánh giá những thế mạnh bổ trợ giữa hai nước tạo nền tảng thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực AI, hạ tầng số quốc gia, thiết kế bán dẫn và mạng 6G, góp phần xây dựng chuỗi cung ứng vững chắc hơn.

Đại diện Ấn Độ nhấn mạnh nhu cầu tăng cường kết nối viện nghiên cứu, doanh nghiệp, thúc đẩy trao đổi khởi nghiệp, triển khai dự án chung và chia sẻ chuyên môn. Bảo đảm an ninh mạng và phát triển nhân lực cũng được xác định là những yếu tố quan trọng đối với hợp tác công nghệ dài hạn.

Theo mục tiêu đề ra, diễn đàn hướng tới xác định 3 - 5 sáng kiến hợp tác ưu tiên, đồng thời xem xét lựa chọn 1- 2 dự án thí điểm với đối tác, phạm vi và nguồn lực phù hợp để triển khai trong 12 - 24 tháng tới. Trong vòng 30 ngày sau diễn đàn, các bên dự kiến tổng hợp kết quả thảo luận, thống nhất đầu mối liên hệ và xây dựng kế hoạch công tác đối với những sáng kiến được quan tâm.

TP HCM giao HCMC C4IR cùng các cơ quan liên quan làm đầu mối, cầu nối thúc đẩy tiến trình hợp tác. Thành phố kỳ vọng các trao đổi tại diễn đàn được cụ thể hóa thành sáng kiến nghiên cứu, đào tạo, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ, với đối tác, điều kiện và bước triển khai rõ ràng.