Tăng lương tối thiểu 10% là đảm bảo hài hòa lợi ích của các bên

(PLO) - Trao đổi với báo chí sau phiên họp của Hội đồng Tiền lương Quốc gia, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội Bùi Sỹ Lợi cho rằng, vào thời điểm này, mức tăng lương tối thiểu năm 2016 nên là 10%. Trước đó, ông đã ủng hộ phương án tăng 10-12%.
Tăng lương tối thiểu 10% là đảm bảo hài hòa lợi ích của các bên ảnh 1
Thưa ông, mức tăng 10-16% là khoảng chênh lệch lớn, nhưng mức 12% như trước đây ông ủng hộ có vẻ trung hòa. Vậy sao bây giờ ông lại “nghiêng” với phương án tăng 10%?
- Đại diện cho người sử dụng lao động (NSDLĐ) là Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) muốn tăng dưới 10%, đại diện người lao động (NLĐ) là Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam muốn tăng 16%. Hai bên đều có lý. Tăng 16% là mong muốn đẩy nhanh tiến độ lương tối thiểu đáp ứng nhu cầu sống tối thiểu, theo lộ trình sẽ hoàn thành vào năm 2018. Nhưng tăng dưới 10% là muốn đảm bảo khả năng tồn tại và sức cạnh tranh của doanh nghiệp (DN). 
Ở đây có câu chuyện, nếu chúng ta nâng quá cao thì “lợi bất cập hại”. Chính tôi đã từng mong muốn mức tăng lương từ 10-12%. Nhưng tính đi tính lại, tại sao chúng ta phải cân bằng? Theo Nghị quyết của Quốc hội, chỉ số CPI năm 2015 phấn đấu dưới 6% nhưng cho đến giờ phút này, chỉ số này chỉ chưa đến 2%. Vậy chúng ta tính thêm một bước, tức là đến năm 2016 và qua Tết Nguyên đán 2016 là khoảng 3-4%, năng suất lao động khoảng 3,7% thì hiện 2 yếu tố này đang có xu hướng phát triển khoảng 4-5%. 
Rõ ràng 2 yếu tố kết thành tiền lương tối thiểu (CPI và năng suất lao động) khoảng 7-8%. Nhưng tiền lương tối thiểu lại đảm bảo nhu cầu sống tối thiểu chứ không hoàn toàn phụ thuộc vào yếu tố tăng năng suất lao động. Nên theo tôi, mức tăng lương năm 2016 là 10% là hợp lý.
Như ông phân tích thì chỉ cần tăng lương 7-8%. Vậy tại sao lại là 10%, thưa ông?
- Phải thêm 2% vào mức 8% trên để khuyến khích tăng năng suất lao động, để đảm bảo nguyên tắc tiền lương là đòn bẩy tăng năng suất lao động. Với phương án này, cơ bản đáp ứng nhu cầu của NLĐ và theo lộ trình đã định. Nhưng nếu đi quá nhanh trong lúc này, DN khó khăn, thu hẹp, việc làm giảm.
Phải nói thêm tiền lương là một trong các yếu tố giá thành, tiền lương cao thì việc hội nhập kinh tế, xuất khẩu sẽ khó khăn. Khi đó, ngân sách và cả NLĐ cũng bị ảnh hưởng.
Theo tôi, sự đấu tranh giữa NSDLĐ và NLĐ là xung đột căng thẳng mà đây là hài hòa lợi ích. Các bên liên quan đều phải chia sẻ vì lợi ích chung.
Theo Bộ luật Lao động, NLĐ có lộ trình tăng lương giữa các năm rất rõ ràng. Phía VCCI cũng cho rằng lộ trình đó chưa tính đến yếu tố quy luật thị trường nên cần sửa lại Điều 90-91, thưa ông? 
- Điều 90-91 Bộ luật Lao động xác định đến năm 2018 tất cả khoản đóng về bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội mới tính trên toàn bộ thu nhập của NLĐ. Năm 2016-2017, hoàn toàn tính theo tiền lương đầy đủ của NLĐ. Cho nên ai nói điều đó, tôi cho là chưa chuẩn…
Quan điểm của ông thế nào khi có ý kiến cho rằng mức sống tối thiểu như quy định là quá cao, như mức trung bình rồi…?
- Tôi hoàn toàn không đồng tình với ý kiến đó. Mức sống tối thiểu theo Điều 90 Bộ luật Lao động là mức tính lương thấp nhất của NSDLĐ trả cho NLĐ theo quy định của Chính phủ, nhưng phải đáp ứng 3 yêu cầu: Đảm bảo nhu cầu tối thiểu của NLĐ; đảm bảo yêu cầu của quá trình phát triển kinh tế - xã hội; là mức tiền lương trên thị trường lao động. Mà hiện nay, chúng ta đang hoàn thiện thị trường lao động nên chưa đạt được đỉnh cao của thị trường này. Việc này cần có lộ trình nhất định và chúng ta đang trong lộ trình đó. 
Cho nên chúng ta cần đảm bảo hài hòa các lợi ích. Nếu chúng ta đi quá nhanh sẽ dẫn đến tình trạng DN hết sức khó khăn. Tôi phải nói như thế này, trong khu vực ASEAN, chi phí lao động trong giá thành sản phẩm của DN Việt Nam  là 18,3%, cao hơn  mức bình quân khu vực ASEAN hơn 16%. Có nghĩa chi phí của chúng ta trong giá thành sản phẩm cao hơn khu vực, do năng suất của ta quá thấp.
Thứ hai, nguyên tắc của tiền lương là phải đảm bảo tốc độ tăng tiền lương bình quân thấp hơn tốc độ tăng năng suất lao động để đảm bảo tái sản xuất sức lao động, thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Nếu chúng ta làm ít, ăn nhiều, thì sẽ không có tích lũy, nếu làm nhiều, ăn ít sẽ không đảm bảo tái sản xuất sức lao động. Nên 2 yếu tố này phải cân bằng.
Xin cảm ơn ông!
Linh Lan
Cùng chuyên mục
Những đặc trưng của Nhà nước và pháp luật Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Những đặc trưng của Nhà nước và pháp luật Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh

(PLVN) -Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật là một trong những nội dung cốt yếu của tư tưởng chính trị, đường lối chính trị của Người, gắn liền chính thể với xây dựng bộ máy chính quyền nhà nước, với xây dựng hệ thống pháp luật để quản lý Nhà nước và xã hội, với đào tạo đội ngũ công chức chuyên nghiệp có kỷ luật công vụ nghiêm minh, đạo đức công chức tận tụy, trách nhiệm phục vụ Nhân dân, trong sạch, liêm khiết, giữ được tín tâm trong lòng dân.

Đọc thêm

Việt Nam - Lào: Tiếp tục vun đắp mối quan hệ "có một không hai"

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Lào Saysomphone Phomvihan.
(PLVN) - Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và Chủ tịch Quốc hội Lào Saysomphone Phomvihan nhấn mạnh, trước những diễn biến phức tạp hiện nay trong tình hình quốc tế và khu vực, hai bên càng thấy rõ giá trị của việc duy trì và vun đắp mối quan hệ láng giềng gắn bó, thủy chung.

Thủ tướng mong kiều bào tiếp tục đóng góp nâng cao hình ảnh, ảnh hưởng Việt Nam

Thủ tướng Phạm Minh Chính và các thanh niên, sinh viên Việt Nam tại New York. Ảnh: VGP
(PLVN) - Gặp các trí thức, sinh viên Việt kiều tại New York (Mỹ), Thủ tướng Phạm Minh Chính mong bà con luôn tự hào về truyền thống văn hóa – lịch sử, về những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử mà đất nước ta đã đạt được trong thời gian qua, mỗi người là một “đại sứ” tiếp tục đóng góp để nâng cao hình ảnh, ảnh hưởng Việt Nam trong mắt bạn bè, đối tác quốc tế.

Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng: Phải thấy rõ tác hại khôn lường của chủ nghĩa cá nhân

Các đại biểu thăm gian trưng bày tại Triển lãm ảnh và sách “Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”. Ảnh: Thành Đạt
(PLVN) - Yêu cầu trên được Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng nhấn mạnh tại Hội thảo khoa học quốc gia “Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, do Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương, Tạp chí Cộng sản, Báo Nhân dân, Đảng ủy Khối Doanh nghiệp Trung ương vừa tổ chức.

Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp mặt cộng đồng người Việt ở Bờ Đông Hoa Kỳ

Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp mặt cộng đồng người Việt ở Bờ Đông Hoa Kỳ
(PLVN) - Sáng 14/5 (theo giờ địa phương), nhân dịp tham dự Hội nghị cấp cao đặc biệt ASEAN - Hoa Kỳ, thăm và làm việc tại Hoa Kỳ và Liên hợp quốc, tại thủ đô Washington, D.C, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã gặp gỡ cán bộ, nhân viên Đại sứ quán Việt Nam tại Hoa Kỳ và các cơ quan đại diện trực thuộc Đại sứ quán; tiếp đại diện cộng đồng người Việt ở khu Bờ Đông Hoa Kỳ.

Quan hệ Việt Nam - Lào là tài sản chung vô giá của hai nước

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đón Chủ tịch Quốc hội Lào Saysomphone Phomvihane, tháng 12/2021.
(PLVN) - Quan hệ Việt Nam - Lào đã được hình thành và hun đúc trong lịch sử lâu đời, đã cùng nhau chia ngọt, sẻ bùi, cùng xây đắp nên tình hữu nghị truyền thống, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân hai nước, là tài sản chung vô giá của hai nước.

“Rừng vàng, biển bạc của ta, do nhân dân ta làm chủ”

Bác Hồ tại Ngày truyền thống ngành Thủy sản.
(PLVN) - Cách đây 63 năm, ngày 31/3/1959, trong chuyến thăm và kiểm tra tình hình phát triển kinh tế xã hội sau hoà bình lập lại ở miền Bắc tại một số đảo thuộc vùng Đông Bắc Tổ quốc, Bác Hồ đã về thăm cán bộ, nhân dân huyện Cát Hải, Cát Bà (Hải Phòng). Đứng trước mênh mông biển đảo Tổ quốc, Bác đã căn dặn: “Biển bạc của ta do dân ta làm chủ. Cán bộ phải lo cho đời sống của nhân dân”.

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Nghiêm túc, chặt chẽ để nâng cao chất lượng cử nhân luật

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại Phiên họp.
(PLVN) -  Chủ trì Phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo Cải cách Tư pháp Trung ương năm 2022 vào hôm qua (13/5), Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu phải nâng cao chất lượng đào tạo cử nhân luật, đảm bảo nghiêm túc, chặt chẽ, tăng cường kiểm soát; mạnh dạn, kiên quyết trong quy hoạch mạng lưới đào tạo, giáo trình, giáo án, tiêu chuẩn đầu vào, đầu ra...