Sở Tư pháp Quảng Trị: “Chiến dịch” đăng ký khai sinh cho những trẻ em “đặc biệt” ở vùng biên

Trẻ bị thiệt thòi vì chưa được đăng ký khai sinh

Theo quy định, ĐKKS là quyền nhân thân cơ bản của mỗi cá nhân ngay từ khi được sinh ra, cơ sở pháp lý để xác lập các quyền và nghĩa vụ công dân. Tuy nhiên, qua rà soát tại các xã vùng biên Quảng Trị như: Lao Bảo, Tà Rụt, Hướng Lập, A Dơi, Khe Sanh… vẫn còn một số trường hợp trẻ chưa được ĐKKS.

Theo thống kê, toàn tỉnh Quảng Trị có 38 trẻ chưa được ĐKKS, trong đó khu vực phía Nam 29 trường hợp, phía Bắc 9. Những trường hợp này được sinh ra tại Việt Nam, có cha là công dân Việt Nam, khi mẹ là người không có quốc tịch, không có giấy tờ tùy thân, cha mẹ không đăng ký kết hôn (ĐKKH). Vì chưa được ĐKKS, trẻ gặp khó khăn trong việc hoàn thiện giấy tờ nhân thân, ảnh hưởng quá trình học tập, khám, chữa bệnh, tiếp cận các chính sách an sinh.

Cụ thể, theo Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước (TTTGPLNN) số 2, quá trình rà soát hướng dẫn ĐKKS, một số trường hợp gặp khó khăn do thiếu giấy tờ tùy thân, hoặc chưa có tài khoản VNeID định danh mức độ 2. Một số trường hợp người cha làm mất căn cước công dân hoặc đã hết hạn nên chưa thể hoàn thiện hồ sơ. Một số trường hợp đi làm ăn xa, việc hoàn thiện hồ sơ gặp khó khăn, phải chờ người cha trở về mới có thể thực hiện thủ tục nhận cha - con và ĐKKS cho trẻ.

Bà Nguyễn Thị Thanh Nga, Phó Chủ tịch UBND xã Lao Bảo cho biết, trên địa bàn có một số trường hợp trẻ chưa được ĐKKS do cha mẹ chung sống với nhau nhưng chưa ĐKKH, có yếu tố di cư tự do, hoặc mẹ là người nước ngoài chưa có giấy tờ nhân thân đầy đủ. Trước đây, việc ĐKKS có yếu tố nước ngoài thuộc thẩm quyền UBND cấp huyện. Với cấp xã, chỉ thực hiện ĐKKS trong một số trường hợp cụ thể theo quy định về hộ tịch, nên quá trình giải quyết gặp nhiều khó khăn.

Những giải pháp cặn kẽ, quyết liệt, trách nhiệm

Trước thực tế này, Sở Tư pháp nhận định, việc ĐKKS cho các trẻ này là nhiệm vụ cần được ưu tiên giải quyết. Sở đã ban hành các văn bản chỉ đạo, đề nghị các địa phương rà soát, thống kê các trường hợp, xây dựng kế hoạch hỗ trợ cụ thể. Sở cũng chủ động triển khai các biện pháp hỗ trợ trực tiếp tại cơ sở, chỉ đạo TTTGPLNN số 2 cử cán bộ trực tiếp xuống cơ sở, đến từng hộ gia đình tư vấn, hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ.

Để tạo điều kiện cho những người đi làm ăn xa có thể hoàn thiện thủ tục khi trở về địa phương, Sở đã có văn bản đề nghị UBND các xã biên giới bố trí cán bộ trực tiếp nhận và giải quyết hồ sơ ĐKKS trong dịp nghỉ Tết Nguyên đán.

Từ những biện pháp cụ thể này, tính chung toàn tỉnh, đến nay đã giải quyết ĐKKS cho 32/38 trường hợp; số còn lại đang được tiếp tục hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ theo quy định.

Theo ông Nguyễn Lương Chính, PGĐ phụ trách TTTGPLNN số 2, việc hỗ trợ ĐKKS không chỉ nhằm tháo gỡ những vướng mắc về thủ tục hành chính mà còn giúp người dân hiểu rõ hơn các quy định pháp luật liên quan đến quyền và nghĩa vụ của mình. “Trong quá trình triển khai, Trung tâm đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, Công an và lực lượng Bộ đội Biên phòng để rà soát từng trường hợp cụ thể, trực tiếp hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ theo quy định”, ông Chính cho biết.

Theo ông Trần Chí Tiến, Giám đốc Sở Tư pháp Quảng Trị, việc ĐKKS cho trẻ trong những trường hợp đặc biệt trên không chỉ là yêu cầu về thủ tục hành chính mà còn là bước quan trọng để bảo đảm quyền nhân thân của trẻ, tạo nền tảng cho việc thụ hưởng các quyền lợi về giáo dục, y tế và an sinh xã hội.