Long Thành kết nối đa hướng, sức bật liên vùng - Bài 1: Diện mạo sân bay lớn nhất Việt Nam trước giờ G

Những chuyến bay trên đường băng mới

Giữa tháng 10, trên đường cất hạ cánh 05R/23L của Cảng hàng không quốc tế Long Thành, những chuyến bay kiểm tra, hiệu chuẩn hệ thống dẫn đường và đèn tín hiệu bắt đầu được thực hiện.

Dưới mặt đất, các hạng mục vẫn tiếp tục được hoàn thiện. Trên không, hệ thống kỹ thuật phục vụ cất, hạ cánh được đưa vào kiểm tra trong điều kiện thực tế. Đây là một trong những dấu hiệu rõ nhất cho thấy sân bay Long Thành đang chuyển dần từ giai đoạn xây dựng sang chuẩn bị khai thác.

Theo kế hoạch được Cục Hàng không Việt Nam chấp thuận, hoạt động bay kiểm tra, hiệu chuẩn hệ thống dẫn đường ILS/DME và đèn tín hiệu hàng không tại đường cất hạ cánh 05R/23L được triển khai từ ngày 11 đến 19/10.

ILS/DME là hệ thống hỗ trợ tàu bay xác định hướng tiếp cận và khoảng cách đến đường băng, đặc biệt quan trọng trong điều kiện thời tiết xấu hoặc tầm nhìn hạn chế. Hệ thống đèn tín hiệu giúp phi công nhận biết đường cất hạ cánh, vị trí tiếp cận và các khu vực khai thác trên sân bay.

Việc đưa các thiết bị này vào kiểm tra thực tế không đơn thuần là một công đoạn kỹ thuật. Kết quả kiểm tra là cơ sở để đánh giá độ chính xác, tính ổn định và khả năng đáp ứng yêu cầu khai thác của hệ thống trước khi sân bay tiếp nhận các chuyến bay thương mại.

Cùng với Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), Công ty TNHH Kỹ thuật Quản lý bay, Đài kiểm soát không lưu Long Thành và các đơn vị liên quan phối hợp thực hiện hoạt động bay kiểm tra. Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam tham gia điều hành bay, thực hiện các thủ tục thông báo hàng không; Cảng vụ Hàng không miền Nam giám sát việc tuân thủ các quy định về an ninh, an toàn.

Những chuyến bay kiểm tra diễn ra trong bối cảnh nhiều hạng mục chính của sân bay đã bước sang giai đoạn hoàn thiện. Từ nhà ga hành khách, sân đỗ, hệ thống giao thông nội cảng đến các thiết bị kỹ thuật chuyên ngành, công việc không còn chỉ là xây dựng mà đã chuyển dần sang lắp đặt, kiểm tra, chạy thử và chuẩn bị quy trình vận hành.

Giai đoạn 1 của Cảng hàng không quốc tế Long Thành được thiết kế với công suất 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Theo kế hoạch, sân bay sẽ được khai thác theo lộ trình tăng dần công suất. Giai đoạn đầu, sản lượng khai thác ở mức thấp để kiểm tra khả năng vận hành thực tế của toàn bộ hệ thống, sau đó mới từng bước tăng số chuyến bay và sản lượng hành khách.

Việc tổ chức khai thác theo từng bước cho thấy yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thành phần xây dựng, mà phải bảo đảm toàn bộ hệ thống từ thiết bị hàng không, nhân lực, quy trình vận hành đến các đơn vị phục vụ mặt đất có thể phối hợp ổn định khi sân bay hoạt động.

Nhịp thi công trên đại công trường

Từ khu vực nhà ga hành khách nhìn ra công trường, máy móc vẫn hoạt động liên tục. Công nhân được bố trí theo từng nhóm tại nhiều vị trí. Có nơi đang hoàn thiện kết cấu, nơi lắp đặt thiết bị, nơi tiếp tục thi công đường nội bộ, cảnh quan và các công trình phụ trợ.

Tại những khu vực còn khối lượng lớn, nhà thầu bổ sung nhân lực, phương tiện và tổ chức thi công theo ca. Các hạng mục liên quan trực tiếp đến khả năng khai thác của sân bay được ưu tiên nguồn lực để hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Bên ngoài hàng rào sân bay, nhiều tuyến giao thông kết nối cũng đang được thi công, mở rộng và hoàn thiện. Phương tiện chở vật liệu, máy móc và thiết bị liên tục ra vào công trường. Tiến độ bên trong sân bay vì vậy gắn trực tiếp với khả năng hoàn thiện hệ thống giao thông bên ngoài.

Khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động, khả năng tiếp cận từ TP.HCM, Đồng Nai và các địa phương trong vùng sẽ phụ thuộc vào năng lực của các tuyến đường kết nối. Nếu sân bay hoàn thành nhưng hạ tầng giao thông chưa đáp ứng yêu cầu, áp lực phương tiện sẽ dồn lên các trục đường hiện hữu ngay từ giai đoạn đầu khai thác.

Theo chủ trương đầu tư được Quốc hội thông qua, giai đoạn 1 của Cảng hàng không quốc tế Long Thành phải hoàn thành và đưa vào khai thác trong năm 2026.

Ở giai đoạn cuối, khối lượng công việc còn lại vẫn lớn. Một số gói thầu liên quan trực tiếp đến tiến độ chung đang được đẩy nhanh, trong khi các vấn đề về nhân lực, vật liệu, thanh toán, nghiệm thu và phối hợp giữa các đơn vị tiếp tục phải được xử lý song song.

Trong chuyến kiểm tra thực địa đầu tháng 10, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu các chủ đầu tư, nhà thầu và đơn vị liên quan kiểm soát tiến độ đến từng ngày, từng tuần, từng công việc và từng gói thầu.

Đối với những hạng mục nằm trên đường găng, nhà thầu phải tổ chức thi công liên tục, tăng nhân lực, thiết bị và số mũi thi công.

Tiến độ của từng gói thầu hiện liên quan trực tiếp đến khả năng đưa toàn bộ sân bay vào vận hành. Một hạng mục kỹ thuật hoặc thủ tục chuyên ngành chậm hoàn thành đều có thể tác động đến kế hoạch khai thác chung.

Vì vậy, nhiều phần việc tại Long Thành đang được triển khai đồng thời, từ thi công, lắp đặt thiết bị, nghiệm thu đến kiểm tra kỹ thuật, đào tạo nhân lực, thử nghiệm quy trình và hoàn thiện các thủ tục chuyên ngành hàng không.

Với đặc thù của công trình hàng không, mỗi thiết bị, hệ thống kỹ thuật đều phải đáp ứng yêu cầu kiểm tra, kiểm định trước khi vận hành. Hệ thống dẫn đường, thiết bị kỹ thuật hay quy trình phục vụ khai thác nếu chưa hoàn thiện đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn bay.

Cùng với việc đẩy nhanh thi công, ACV và các đơn vị liên quan đang thực hiện đồng thời các bước kiểm tra, nghiệm thu và thử nghiệm vận hành. Các hạng mục về cảnh quan, môi trường, an ninh và an toàn cũng phải được hoàn thiện trước khi sân bay mở cửa.

Từ nay đến thời điểm khai thác, các hệ thống kỹ thuật hàng không sẽ tiếp tục được kiểm tra, hiệu chuẩn; quy trình vận hành được thử nghiệm; nhân sự khai thác làm quen với thiết bị, vị trí làm việc và các tình huống vận hành thực tế.

Những chuyến bay kiểm tra trong tháng 10 cho thấy sân bay Long Thành đã chuẩn bị cho giai đoạn đưa vào khai thác. Tiến độ lúc này không chỉ được tính bằng khối lượng xây dựng hoàn thành mà còn bằng khả năng vận hành của từng hệ thống và mức độ phối hợp giữa các đơn vị tham gia khai thác.

Ở bên trong sân bay, các hạng mục kỹ thuật đang được kiểm tra, chạy thử. Ở bên ngoài, các tuyến đường kết nối tiếp tục được hoàn thiện để đáp ứng nhu cầu đi lại khi sân bay hoạt động.

Khả năng khai thác hiệu quả của sân bay Long Thành sẽ phụ thuộc vào việc hoàn thành nhà ga, đường băng hay hệ thống kỹ thuật. Hạ tầng giao thông kết nối từ TP.HCM, Đồng Nai và các địa phương trong vùng và các khu vực lân cận cũng phải đáp ứng yêu cầu tiếp cận sân bay ngay từ giai đoạn đầu vận hành.

Đây cũng là phần việc tiếp theo của bài toán hạ tầng sân bay Long Thành, khi tiến gần đến thời điểm khai thác, tiến độ của các tuyến đường, cầu và các trục giao thông kết nối sẽ quyết định khả năng đưa hành khách, hàng hóa đến và rời sân bay thuận lợi.

(Còn tiếp)